DERNEĞİN FESHİ TALEBİ DİLEKÇE ÖRNEĞİ

NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
İSTANBUL

DAVACI: AD VE SOYAD (T.C. Kimlik No: …) – ADRES

VEKİLİ: Av. AD VE SOYAD – ADRES

DAVALI: … DERNEĞİ – ADRES

KONU: Davalı derneğin amaç ve faaliyetlerinin kanuna, ahlaka ve dernek tüzüğüne aykırı hâle gelmesi nedeniyle 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca FESHİNE, yargılama süresince gerekli koruyucu tedbirlerin alınmasına karar verilmesi talebimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR

1. Davalı … Derneği, [kuruluş tarihi] tarihinde kurulmuş ve [dernek merkezi] adresinde faaliyet gösteren bir dernektir. Derneğin tüzüğünde kuruluş amacı “[tüzükte belirtilen amacı yazınız]” şeklinde belirlenmiştir.
2. Davacı ise [dernek üyesi / eski üyesi / derneğin faaliyetlerinden doğrudan etkilenen kişi / sair ilgililik sebebi] sıfatına sahip olup davalı derneğin faaliyetlerinden doğrudan etkilendiğinden, derneğin hukuka aykırı faaliyetlerinin sona erdirilmesini ve feshini talep etmekte hukuki menfaati bulunmaktadır.
3. Her ne kadar davalı derneğin tüzüğünde kuruluş amacı [tüzükte yazılı amaç] olarak gösterilmiş ise de dernek, zaman içerisinde kuruluş ve tüzük amaçlarından uzaklaşmış; fiilî faaliyetleri kanuna ve hukuka aykırı bir nitelik kazanmıştır.
4. Davalı dernek tarafından özellikle [hukuka aykırı olduğu ileri sürülen faaliyetleri somut olarak açıklayınız] şeklindeki faaliyetlerde bulunulmaktadır. Söz konusu eylem ve işlemler tekil ve tesadüfi nitelikte olmayıp süreklilik arz etmekte ve derneğin fiilen güttüğü amacın tüzükte belirtilen amaçtan farklılaştığını göstermektedir.
5. Nitekim davalı dernek tarafından;

[Örnek olarak somut olaya göre düzenlenebilir:]

• Dernek tüzüğünde bulunmayan alanlarda sürekli şekilde faaliyet yürütülmüş,
• Dernek tüzel kişiliği ve imkânları hukuka aykırı amaçlarla kullanılmış,
• Derneğe ait para, mal ve sair kaynaklar tüzükte öngörülmeyen amaçlara tahsis edilmiş,
• Kanunla yasaklanmış veya konusu suç teşkil eden birtakım faaliyetlerde bulunulmuş,
• Dernek faaliyetleri görünüşte tüzük amacına uygun gösterilmekle birlikte fiilen farklı ve hukuka aykırı amaçlar takip edilmiş,
• Yetkili makamların uyarılarına rağmen hukuka aykırı faaliyetlere devam edilmiştir.

6. Davalı derneğin gerçekleştirdiği [somut eylem/faaliyet] nedeniyle [Cumhuriyet Başsavcılığı / İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü / Valilik / Emniyet Müdürlüğü / diğer kurum] nezdinde [soruşturma, inceleme, denetim veya idari işlem] başlatılmıştır. Söz konusu dosyaların celbi hâlinde, derneğin hukuka aykırı faaliyetlerinin kapsamı ve sürekliliği açıkça ortaya çıkacaktır.
7. [Varsa:] Davalı dernek hakkında gerçekleştirilen denetimler sonucunda düzenlenen [tarih] tarihli raporda da [tespit edilen hukuka aykırılık] hususu açıkça tespit edilmiştir. Buna rağmen dernek yönetimi hukuka aykırılıkları gidermemiş ve aynı faaliyetleri sürdürmeye devam etmiştir.
8. Derneklerin tüzel kişiliklerinin ve Anayasal örgütlenme özgürlüğünün korunması esas olmakla birlikte, bu özgürlük derneklerin kanuna aykırı amaçlar takip edebilmeleri veya konusu suç teşkil eden faaliyetlerde bulunabilmeleri sonucunu doğurmaz.
9. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca, derneğin amacı kanuna veya ahlaka aykırı hâle gelirse Cumhuriyet savcısının veya bir ilgilinin istemi üzerine mahkeme derneğin feshine karar verir.
10. Kanun hükmünde sözü edilen “amaç” yalnızca dernek tüzüğünde yazılı şekliyle değerlendirilmemelidir. Derneğin süreklilik arz eden fiilî faaliyetleri, kaynaklarının kullanım şekli, yönetim organlarının eylemleri ve dernek adına gerçekleştirilen faaliyetlerin bütünü değerlendirilerek derneğin fiilen takip ettiği amacın belirlenmesi gerekmektedir.
11. Somut olayda davalı derneğin hukuka aykırı faaliyetleri münferit bir yönetici davranışı olmaktan çıkmış; dernek tüzel kişiliğinin faaliyet biçimi hâline gelmiştir. Bu nedenle hukuka aykırılığın yalnızca belirli yöneticilere atfedilmesi mümkün olmayıp derneğin kurumsal faaliyetlerine sirayet ettiği açıktır.
12. 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca da derneklerin tüzüklerinde gösterilen amaç ve çalışma konuları dışında faaliyet göstermeleri mümkün olmadığı gibi Anayasa ve kanunlarla açıkça yasaklanan amaçları veya konusu suç teşkil eden fiilleri gerçekleştirmek amacıyla kurulmaları ve faaliyet göstermeleri de yasaktır.
13. Davalı derneğin faaliyetlerinin [ilgili kanuna/tüzüğe aykırı somut davranışı] niteliğinde olması nedeniyle anılan düzenlemeler kapsamında hukuka aykırılık şartı somut olayda gerçekleşmiştir.
14. Derneğin faaliyetlerinin devam etmesi hâlinde hukuka aykırılığın ve meydana gelebilecek zararların artması kuvvetle muhtemeldir. Türk Medeni Kanunu’nun 89. maddesi mahkemeye, fesih davası devam ederken faaliyetten alıkoyma dâhil gerekli bütün önlemleri alma yetkisi vermektedir.
15. Bu nedenle somut olayın niteliğine göre yargılama sonuna kadar [derneğin belirli faaliyetlerinin durdurulması / ilgili malvarlığı üzerinde tedbir uygulanması / gerekli diğer tedbirlerin alınması] hususunda Mahkemenizce gerekli koruyucu tedbirlerin değerlendirilmesini talep etmekteyiz.
16. Davalı derneğin kuruluş ve faaliyet dosyasının, tüzüğünün, genel kurul ve yönetim kurulu kararlarının, denetim raporlarının, beyannamelerinin ve gerekli diğer kayıtların İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden celbi hâlinde ileri sürdüğümüz hususlar ayrıca ortaya çıkacaktır.
17. Bunun yanında dernek yöneticileri hakkında yürütülmüş veya yürütülmekte olan ceza soruşturması ve kovuşturma dosyalarının, dernek hakkında düzenlenmiş idari denetim raporlarının ve ilgili kamu kurumlarının kayıtlarının dosya kapsamına alınması gerekmektedir.
18. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı derneğin kanunda korunan dernek faaliyeti sınırlarını aştığı, tüzükte öngörülen amaçtan uzaklaştığı ve fiilî amacının kanuna ve hukuka aykırı hâle geldiği görülecektir.
19. Açıklanan nedenlerle, davalı derneğin hukuka aykırı faaliyetlerinin devamının önlenmesi ve Türk Medeni Kanunu’nun 89. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmiş olması nedeniyle derneğin feshine karar verilmesi amacıyla işbu davanın açılması zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ NEDENLER

T.C. Anayasası, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 47, 56, 89, 90 ve ilgili hükümler; 5253 sayılı Dernekler Kanunu m. 18, 30, 32 ve ilgili hükümler; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve sair ilgili mevzuat.

DELİLLER

• Davalı derneğin dernek tüzüğü,
• Derneğin kuruluş bildirimi ve kuruluş dosyası,
• Dernek kütük kayıtları,
• İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü nezdindeki dernek dosyasının tamamı,
• Derneğin genel kurul toplantı tutanakları,
• Genel kurul kararları,
• Yönetim kurulu karar defteri ve kararları,
• Üye kayıtları ve gerektiğinde üye listeleri,
• Dernek faaliyet raporları,
• Dernek beyannameleri,
• Derneğe ilişkin denetim ve inceleme raporları,
• Mülki idare amirliği tarafından düzenlenmiş ihtar, bildirim ve sair belgeler,
• Derneğin gelir ve gider kayıtları,
• Banka hesap hareketleri,
• Derneğe ait defter ve mali kayıtlar,
• Dernek adına gerçekleştirilmiş faaliyetlere ilişkin belge, fotoğraf, video, ilan, broşür ve sair kayıtlar,
• İnternet sitesi ve sosyal medya hesaplarındaki paylaşımlar,
• Gerektiğinde noter ve e-Tespit kayıtları,
• Varsa dernek yöneticileri hakkında açılmış ceza dava dosyaları ve mahkeme kararları,
• İlgili kamu kurum ve kuruluşlarından celbedilecek bilgi ve belgeler,
• Davacı ile dernek arasındaki ilişkiyi ve davacının hukuki menfaatini gösteren belgeler,
• Tanık beyanları,
• Bilirkişi incelemesi,
• Gerektiğinde mali müşavir ve hesap bilirkişisi incelemesi,
• Keşif,
• Karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakkımız saklı kalmak kaydıyla her türlü yasal delil.

TANIKLAR

1. AD VE SOYAD – T.C. Kimlik No: […] – Adres: […]
2. AD VE SOYAD – T.C. Kimlik No: […] – Adres: […]

Tanıklarımız; davalı derneğin tüzükte belirtilen amaç dışında yürüttüğü faaliyetler, hukuka aykırı faaliyetlerin sürekliliği ve derneğin fiilî faaliyet biçimi hususlarında beyanda bulunacaklardır.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;

1. DAVANIN KABULÜNE,
2. Davalı … DERNEĞİ’NİN, amacı ve fiilî faaliyetlerinin kanuna ve hukuka aykırı hâle gelmiş olması nedeniyle 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca FESHİNE,
3. Yargılama devam ederken telafisi güç veya imkânsız zararların meydana gelmesinin önlenmesi amacıyla, somut olayın gerektirdiği ölçüde DAVALI DERNEK HAKKINDA TMK m. 89/2 KAPSAMINDA GEREKLİ TEDBİRLERİN ALINMASINA,
4. Davalı derneğin kuruluş ve faaliyet dosyasının tamamının İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden CELBİNE,
5. Varsa davalı dernek ve yöneticileri hakkında yürütülen Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyaları ile ceza mahkemesi dosyalarının CELBİNE,
6. Derneğin feshi sonrasında tasfiye ve malvarlığının devrine ilişkin işlemlerin ilgili mevzuat ve dernek tüzüğü hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmesine,
7. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına,

karar verilmesinİ talep ederiz.

DAVACI VEKİLİ
Av. AD VE SOYAD