Trafik Kazası Sonrası Sigorta Şirketinin Eksik Ödeme Yapması Halinde Ne Yapılır?

---

Trafik Kazası Sonrası Sigorta Şirketinin Eksik Ödeme Yapması Ne Anlama Gelir?

Trafik kazası sonrasında zarar gören kişi veya araç sahibi, çoğu zaman ilk olarak kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasına başvurur. Sigorta şirketi bu başvuru üzerine bir ödeme yapabilir. Ancak yapılan her ödeme, zararın tamamen karşılandığı anlamına gelmez. Uygulamada sigorta şirketleri; araç hasarı, araç değer kaybı, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri, destekten yoksun kalma tazminatı veya diğer maddi zarar kalemlerinde gerçek zararın altında ödeme yapabilmektedir.

Eksik ödeme, sigorta şirketinin zarar gören kişiye yaptığı ödemenin gerçek zararı karşılamaması demektir. Örneğin aracın gerçek değer kaybı 150.000 TL iken sigorta şirketinin 45.000 TL ödeme yapması, yaralanmalı kazada sürekli iş göremezlik zararı 2.000.000 TL iken 400.000 TL teklif edilmesi veya ölümlü kazada destekten yoksun kalma tazminatının eksik gelir ve hatalı destek payıyla düşük hesaplanması eksik ödeme örnekleridir.

Bu nedenle trafik kazası mağduru, sigorta şirketinden ödeme aldı diye dosyanın kesin olarak kapandığını düşünmemelidir. Önemli olan, yapılan ödemenin gerçek zararla örtüşüp örtüşmediğidir. Sigorta şirketinin hesaplaması hatalıysa, mağdur bakiye tazminat talep edebilir.

Sigorta Şirketleri Neden Eksik Ödeme Yapar?

Sigorta şirketinin eksik ödeme yapmasının birçok nedeni olabilir. En sık karşılaşılan nedenlerden biri kusur oranının hatalı değerlendirilmesidir. Sigorta şirketi, kaza tespit tutanağına veya kendi değerlendirmesine dayanarak karşı tarafın kusurunu düşük kabul edebilir. Oysa kusur oranı kamera kayıtları, tanık beyanları, ceza dosyası, bilirkişi raporu ve olay yeri incelemesiyle değişebilir.

İkinci neden, zararın eksik hesaplanmasıdır. Araç değer kaybında aracın gerçek piyasa değeri dikkate alınmayabilir. Hasar bedelinde orijinal parça yerine eşdeğer parça esas alınabilir. Yaralanmalı kazalarda maluliyet oranı düşük kabul edilebilir. Ölümlü kazalarda ölen kişinin gerçek geliri, destek olduğu kişiler veya destek süresi eksik değerlendirilebilir.

Üçüncü neden, belge eksikliğidir. Sigorta şirketleri, başvuruya eklenen belgelerin yetersiz olduğunu belirterek düşük ödeme yapabilir veya talebi reddedebilir. Ancak belge eksikliği her zaman zararın olmadığı anlamına gelmez. Eksik belgeler daha sonra mahkeme, tahkim, hastane, SGK, emniyet, savcılık veya ilgili kurumlardan temin edilebilir.

Dördüncü neden, poliçe limitinin yanlış uygulanmasıdır. Zorunlu trafik sigortasında sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlıdır. 2026 yılı için SEDDK tarafından yayımlanan trafik sigortası teminat limitlerinde maddi zarar, sağlık gideri, sakatlanma ve ölüm teminatları araç grubuna göre ayrı ayrı gösterilmiştir. Örneğin 01.01.2026-31.12.2026 dönemi için birçok araç grubunda kişi başına sağlık gideri ile sakatlanma ve ölüm teminat limitleri 3.600.000 TL olarak yer almaktadır.

Eksik Ödeme Alındığında İlk Yapılması Gereken Nedir?

Sigorta şirketinden ödeme geldiğinde ilk yapılması gereken, ödemenin hangi zarar kalemi için yapıldığını anlamaktır. Ödeme yalnızca hasar bedeli için mi yapılmıştır? Değer kaybı da dahil midir? Yaralanmalı kazada geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri ayrı ayrı değerlendirilmiş midir? Ölümlü kazada destekten yoksun kalma tazminatı tüm hak sahipleri yönünden hesaplanmış mıdır?

Sigorta şirketinden ödeme dekontu, ödeme açıklaması, hasar dosyası, ekspertiz raporu, aktüer hesap raporu, kusur değerlendirmesi, maluliyet değerlendirmesi ve varsa sulh/ibraname metni istenmelidir. Çünkü eksik ödeme itirazında yalnızca “az ödeme yapıldı” demek yeterli değildir. Hangi kalemin eksik hesaplandığı somut şekilde gösterilmelidir.

Örneğin araç değer kaybında gerçek piyasa değeri, hasar geçmişi, değişen ve boyanan parçalar, kilometre, aracın yaşı ve emsal satış fiyatları karşılaştırılmalıdır. Yaralanmalı kazalarda maluliyet raporu, iyileşme süresi, gerçek gelir, kusur oranı ve aktüeryal hesap kontrol edilmelidir. Ölümlü kazalarda destek payları, hak sahipleri, ölen kişinin gerçek geliri ve bakiye destek süresi incelenmelidir.

Bu aşamada yapılan en büyük hata, sigorta şirketinin gönderdiği ödeme teklifini herhangi bir hesaplama yapılmadan kabul etmektir. Sigorta şirketleri profesyonel aktüer, eksper ve hukuk birimleriyle çalışır. Mağdurun da kendi zararını teknik ve hukuki olarak denetlemeden ödeme kabul etmesi ciddi hak kaybına yol açabilir.

İbraname veya Sulh Belgesi İmzalanmışsa Ne Olur?

Sigorta şirketi ödeme yaparken zarar gören kişiye “ibraname”, “sulh protokolü”, “feragatname” veya “tüm haklarımı aldım” içerikli belge imzalatmak isteyebilir. Bu belgeler dikkatle incelenmeden imzalanmamalıdır. Çünkü bazı metinlerde yalnızca ödenen tutarın alındığı değil, tüm haklardan vazgeçildiği anlamına gelen ifadeler yer alabilir.

Ancak eksik ödeme karşılığında imzalanan her belge, mağdurun haklarını kesin olarak ortadan kaldırmaz. Karayolları Trafik Kanunu m.111’e göre, Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Ayrıca tazminat miktarına ilişkin açıkça yetersiz veya fahiş anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir.

Bu nedenle sigorta şirketinden ödeme alınıp ibraname imzalanmış olsa bile, ödeme açıkça yetersizse bakiye tazminat talep edilmesi mümkündür. Ancak bu süreç teknik ve hukuki itiraz gerektirir. Özellikle “ihtirazi kayıt” konulmadan alınan ödemelerde, sonradan açılacak davada veya tahkim başvurusunda sigorta şirketi ibra savunması yapabilir. Bu nedenle ödeme alınırken “fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır” yaklaşımı korunmalıdır.

Bakiye Tazminat Nedir?

Bakiye tazminat, sigorta şirketinin yaptığı ödemenin gerçek zararı karşılamaması hâlinde eksik kalan kısmın talep edilmesidir. Örneğin gerçek araç değer kaybı 200.000 TL, sigorta ödemesi 80.000 TL ise bakiye değer kaybı 120.000 TL’dir. Yaralanmalı kazada gerçek sürekli iş göremezlik zararı 1.500.000 TL, sigorta ödemesi 600.000 TL ise bakiye zarar 900.000 TL’dir.

Bakiye tazminat talebi, sigorta şirketine karşı Sigorta Tahkim Komisyonu yoluyla veya mahkemede dava açılarak ileri sürülebilir. Ayrıca sigorta limiti aşılmışsa, aşan kısım için kusurlu sürücüye, araç işletenine, araç malikine, işverene veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına başvurulması gerekebilir.

Bakiye tazminat talebinde önemli olan, gerçek zararın bilimsel ve hukuki dayanaklarla ortaya konulmasıdır. Araç dosyalarında ekspertiz ve piyasa araştırması, bedensel zarar dosyalarında maluliyet raporu ve aktüer hesap, ölüm dosyalarında destekten yoksun kalma hesap raporu belirleyici olur.

Sigorta Şirketine Yeniden Başvuru Yapmak Gerekir mi?

Eksik ödeme yapılmışsa çoğu durumda sigorta şirketine yazılı itiraz veya ek başvuru yapılması faydalıdır. Özellikle ilk başvuru eksik belgeyle yapılmışsa, sonradan tamamlanan belgelerle birlikte sigorta şirketine yeniden başvurulabilir. Bu başvuruda yapılan ödemenin hangi sebeplerle yetersiz olduğu, hangi kalemlerin eksik hesaplandığı ve ne kadar bakiye tazminat talep edildiği açıkça belirtilmelidir.

Karayolları Trafik Kanunu m.97’ye göre zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta şirketinin başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun kapsamında tahkime başvurabilir.

Bu nedenle başvuru tarihi, sigorta şirketinin cevabı, yapılan ödeme ve eksik ödeme itirazı belgelenmelidir. Başvurunun KEP, iadeli taahhütlü posta, noter ihtarı, sigorta şirketinin online hasar sistemi veya evrak kayıt numarası alınarak yapılması ispat kolaylığı sağlar.

Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvuru

Sigorta şirketi eksik ödeme yapmışsa, en sık tercih edilen yollardan biri Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurudur. Tahkim yolu, özellikle sigorta şirketine yöneltilecek bakiye hasar bedeli, araç değer kaybı, sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinde pratik bir yoldur.

Sigorta Tahkim Komisyonu, başvuru yapılmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna başvurulması gerektiğini; sigorta şirketinin cevabı talebi karşılamazsa veya trafik sigortasında 15 gün içinde yazılı cevap verilmezse Komisyona başvurulabileceğini açıklamaktadır. Komisyon başvurularının ilke olarak dosya üzerinden değerlendirildiği ve haklılığı ispatlayacak tüm belgelerin sunulmasının önemli olduğu da belirtilmektedir.

Komisyona başvuruda başvuru formu, kimlik belgesi, başvuru ücretinin ödendiğine dair belge, sigorta şirketinin olumsuz cevap yazısı veya cevap verilmediğini ispatlayan belge, sigorta şirketine gönderilen müracaat yazısı, talebin neden karşılanmadığını açıklayan beyan ve uyuşmazlığı destekleyen belgeler sunulmalıdır. Avukat aracılığıyla başvuru yapılacaksa vekâletnamede Sigorta Tahkim Komisyonu veya alternatif uyuşmazlık çözüm yolları için özel yetki bulunması gerektiği de belirtilmektedir.

Tahkim başvurusunda yalnızca “sigorta az ödeme yaptı” demek yeterli değildir. Talep edilen bakiye miktar somutlaştırılmalı, yapılan ödeme düşülmeli, hangi zarar kalemlerinin eksik kaldığı açıkça gösterilmelidir. Örneğin “sigorta şirketi 50.000 TL değer kaybı ödemiştir; ancak bağımsız ekspertiz raporuna göre gerçek değer kaybı 180.000 TL’dir, bakiye 130.000 TL’nin tahsili talep olunur” şeklinde net bir talep kurulmalıdır.

Mahkemede Bakiye Tazminat Davası

Sigorta Tahkim Komisyonu yerine mahkemede dava açılması da mümkündür. Özellikle yalnızca sigorta şirketine değil, sürücüye, araç sahibine, işletene, işverene veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına da yönelmek gerekiyorsa mahkeme davası daha uygun olabilir. Ayrıca manevi tazminat talebi varsa, zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışında kalabileceği için sürücü ve işleten aleyhine dava açılması gerekebilir.

Mahkeme davasında sigorta şirketinin yaptığı ödeme, gerçek zarardan mahsup edilir. Mahkeme; kusur raporu, maluliyet raporu, aktüer bilirkişi raporu, ekspertiz raporu ve diğer deliller doğrultusunda gerçek zararı belirler. Eğer gerçek zarar sigorta ödemesinden yüksekse bakiye tazminata hükmedilebilir.

Trafik kazalarından doğan hukuki sorumluluk davalarında yetkili mahkeme bakımından Karayolları Trafik Kanunu m.110 önemlidir. Buna göre motorlu araç kazalarından doğan hukuki sorumluluk davaları, sigortacının merkez veya şubesinin ya da sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde de açılabilir.

Eksik Araç Değer Kaybı Ödemesi

Araç değer kaybı, trafik kazası sonrası onarılan aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalmadır. Sigorta şirketleri değer kaybı taleplerinde çoğu zaman düşük ödeme yapabilmektedir. Bunun nedeni aracın piyasa değerinin düşük alınması, hasar geçmişinin hatalı değerlendirilmesi, değişen parçaların etkisinin eksik hesaplanması veya kusur oranının yanlış uygulanması olabilir.

12.06.2026 tarihli Genel Şart değişikliğiyle, değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak belirleneceği düzenlenmiştir. Aynı değişiklikte, araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edileceği belirtilmiş; bu düzenlemelerin 01.07.2026 tarihinde yürürlüğe gireceği ifade edilmiştir.

Bu nedenle değer kaybı eksik ödenmişse, aracın gerçek piyasa rayici ve onarım sonrası değer düşüşü bağımsız şekilde hesaplanmalıdır. Özellikle yeni model, düşük kilometreli, daha önce hasarsız veya yüksek segment araçlarda sigorta şirketinin düşük değer kaybı ödemesi kabul edilmemeli; bağımsız ekspertiz raporu, emsal ilanlar, servis kayıtları ve Tramer bilgileriyle bakiye talep hazırlanmalıdır.

Eksik Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Ödemesi

Yaralanmalı trafik kazalarında en önemli eksik ödeme alanlarından biri sürekli iş göremezlik tazminatıdır. Sigorta şirketi maluliyet oranını düşük kabul etmiş, gerçek geliri dikkate almamış, kusur oranını yanlış uygulamış veya aktüeryal hesabı hatalı yapmış olabilir.

Sürekli iş göremezlik tazminatında mağdurun yaşı, mesleği, gerçek geliri, maluliyet oranı, kusur oranı, geçici iş göremezlik süresi ve bakiye çalışma süresi dikkate alınır. Bu nedenle yalnızca SGK’da görünen maaş üzerinden hesap yapılması her zaman doğru değildir. Elden maaş, prim, mesleki kazanç, esnaf geliri, serbest çalışma geliri ve emsal ücret araştırması da önem taşıyabilir.

Sigorta şirketi ödeme yaptıktan sonra mağdurun maluliyet oranı artmışsa, yeni sağlık kurulu raporu alınmışsa veya gerçek gelir sonradan ispatlanmışsa bakiye tazminat talep edilebilir. Ancak bu aşamada daha önce imzalanan ibraname, ödeme açıklaması ve sigorta şirketine sunulan belgeler dikkatle incelenmelidir.

Eksik Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Ödemesi

Ölümlü trafik kazalarında sigorta şirketlerinin eksik ödeme yaptığı bir diğer alan destekten yoksun kalma tazminatıdır. Bu tazminat, ölen kişinin yaşasaydı destek olduğu veya ileride destek olması beklenen kişilerin ekonomik kaybını karşılar.

Eksik ödeme; ölen kişinin gelirinin düşük alınması, anne-baba desteğinin dikkate alınmaması, çocukların destek süresinin yanlış belirlenmesi, eşin destek payının hatalı hesaplanması veya kusur oranının yanlış uygulanması nedeniyle ortaya çıkabilir.

Destekten yoksun kalma tazminatı miras hakkı değildir. Hak, desteğini kaybeden kişinin kendi şahsında doğar. Bu nedenle sadece veraset ilamına bakılarak hesap yapılması doğru değildir. Eş, çocuk, anne, baba ve fiili destek ilişkisi bulunan kişiler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Sigorta şirketi ölüm dosyasında ödeme yaptıysa, ödeme tüm hak sahipleri yönünden mi yapılmış, yoksa yalnızca bazı kişilere mi ödeme yapılmış; ödeme poliçe limitini tüketmiş mi; destek payları doğru kurulmuş mu; bunlar tek tek incelenmelidir.

Eksik Hasar Bedeli Ödemesi

Maddi hasarlı trafik kazalarında sigorta şirketi aracın onarım bedelini eksik ödeyebilir. Bu eksiklik; işçilik bedelinin düşük alınması, parça bedelinin eksik hesaplanması, KDV’nin dikkate alınmaması, orijinal parça yerine eşdeğer parça uygulanması veya servis faturalarının kabul edilmemesi nedeniyle doğabilir.

Karayolları Trafik Kanunu m.99’a göre sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını ya da bilirkişi raporunu sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorundadır.

Hasar bedeli eksik ödenmişse servis faturaları, ekspertiz raporu, parça listesi, fotoğraflar ve piyasa onarım bedelleriyle bakiye hasar tazminatı talep edilebilir. Özellikle yetkili servis onarımı, orijinal parça, KDV, işçilik ve iskonto uygulamaları ayrıca incelenmelidir.

Eksik Ödeme Halinde Faiz Talep Edilebilir mi?

Sigorta şirketi eksik ödeme yaptıysa bakiye tazminatla birlikte faiz de talep edilebilir. Faizin başlangıcı somut olaya göre değişebilir. Genellikle sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarih, yani usulüne uygun başvuru sonrası ödeme yapması gereken sürenin dolduğu tarih önem taşır.

Trafik sigortasında sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması, başvurunun tebliğ edildiğinin ispatlanması ve yasal sürenin dolması gerekir. Bu nedenle başvurunun ispatlanabilir şekilde yapılması sadece dava şartı açısından değil, faiz başlangıcı açısından da önemlidir.

Eksik ödeme yapılmışsa, ödenen miktar gerçek zarardan mahsup edilir; bakiye kısım için temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edilebilir. Ticari araçlar, ticari iş niteliği taşıyan uyuşmazlıklar ve sigorta şirketinin tacir sıfatı nedeniyle uygulanacak faiz türü ayrıca değerlendirilmelidir.

Zamanaşımı Süresine Dikkat Edilmelidir

Sigorta şirketi eksik ödeme yapmış olsa bile, bakiye tazminat talebi zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmelidir. Karayolları Trafik Kanunu m.109’a göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Eğer dava cezayı gerektiren bir fiilden doğuyor ve ceza kanunu daha uzun zamanaşımı süresi öngörüyorsa, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerli olur.

Yaralanmalı ve ölümlü trafik kazalarında ceza zamanaşımı süreleri gündeme gelebileceğinden, her dosyada süre hesabı ayrıca yapılmalıdır. “Sigorta ödeme yaptı, artık süre işlemez” düşüncesi hatalıdır. Eksik ödeme sonrası bakiye tazminat talebi geciktirilirse hak kaybı yaşanabilir.

Eksik Ödeme Sonrası İzlenecek Yol

Sigorta şirketi eksik ödeme yaptığında izlenecek yol şu şekilde olmalıdır:

Öncelikle ödeme dekontu, ödeme açıklaması ve varsa ibraname incelenmelidir.

Sigorta şirketinden hasar dosyası, ekspertiz raporu, aktüer hesap raporu ve kusur değerlendirmesi istenmelidir.

Gerçek zarar bağımsız şekilde hesaplanmalıdır.

Eksik kalan zarar kalemleri belirlenmelidir.

Sigorta şirketine yazılı itiraz veya ek başvuru yapılmalıdır.

Sigorta şirketi cevap vermezse veya olumsuz cevap verirse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ya da dava yolu değerlendirilmelidir.

Sigorta limiti aşılmışsa sürücü, işleten, araç sahibi, işveren veya ihtiyari mali mesuliyet sigortasına karşı ayrıca talep ileri sürülmelidir.

Bu süreçte en önemli husus, talebin somutlaştırılmasıdır. “Eksik ödeme yapıldı” demek yerine, “değer kaybı 180.000 TL olmasına rağmen 60.000 TL ödenmiş, 120.000 TL bakiye kalmıştır” veya “maluliyet oranı ve gerçek gelir dikkate alındığında 1.200.000 TL zarar oluşmuş, 400.000 TL ödeme yapılmış, 800.000 TL bakiye tazminat kalmıştır” şeklinde açık talep kurulmalıdır.

Sonuç

Trafik kazası sonrası sigorta şirketinin ödeme yapması, mağdurun tüm zararının karşılandığı anlamına gelmez. Sigorta şirketleri araç değer kaybı, hasar bedeli, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri ve destekten yoksun kalma tazminatı gibi kalemlerde eksik ödeme yapabilir. Bu durumda zarar gören kişi bakiye tazminat talep edebilir.

Eksik ödeme halinde yapılması gereken ilk iş, sigorta şirketinin hesaplamasını denetlemektir. Kusur oranı, maluliyet oranı, gerçek gelir, poliçe limiti, değer kaybı hesabı, destek payları ve yapılan ödeme tek tek incelenmelidir. Eksik ödeme karşılığında imzalanan ibraname veya sulh metinleri de ayrıca değerlendirilmelidir.

Sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapıldıktan sonra 15 gün içinde cevap verilmezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ya da mahkemede dava yolu gündeme gelir. Tahkim özellikle sigorta şirketine karşı yöneltilecek maddi tazminat taleplerinde hızlı bir yol olabilir; ancak sürücü, işleten, araç sahibi, ihtiyari mali mesuliyet sigortası veya manevi tazminat talepleri de gündemdeyse mahkeme davası ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç olarak trafik kazası mağduru, sigorta şirketinin ilk teklifine veya yaptığı ilk ödemeye göre hareket etmemelidir. Gerçek zarar hesaplanmalı, eksik kalan miktar belirlenmeli ve bakiye tazminat için hukuki başvuru yolları kullanılmalıdır. Doğru hazırlanmış bir eksik ödeme itirazı, mağdurun gerçek zararına ulaşmasını sağlayan en etkili yoldur.