• ANONİM ORTAKLIKTA GK KARARLARINA KARŞI İPTAL DAVASI AÇMA HAKKI

 Genel kurul kararlarının iptali

I – İptal sebepleri

MADDE 445– (1) 446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.

II – İptal davası açabilecek kişiler

MADDE 446–

  a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten,

b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri

c) Yönetim kurulu,

d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri,

iptal davası açabilir.

H) Butlan

MADDE 447– (1) Genel kurulun, özellikle;

1. a) Pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran,
2. b) Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran,
3. c) Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan,

kararları batıldır.

 

Önemli bir bireysel pay sahiplerine tanınmış haktır. Bu dava sonucunda alacağı iptal kararıyla ortak, çoğunluk

gücünü etkisiz hale getirebilmektedir.

İptal edilebilirlik yaptırımı butlan ve yokluk hallerinden farklıdır. İlk olarak, hakim bunu resen gözetemez.

Kararın ortadan kaldırılabilmesi için kanunda belirtilen kişilerce(446) iptal davası açılması zorunludur. Ayrıca

yokluk ve butlanda karar en baştan beri geçerli değilken, iptal edilebilir kararlar bakımından dava açılarak iptal

hükmü verilene kadar, alınan GK kararı geçerliliğini sürdürür. Yokluk ve butlan her zaman ileri sürülebilirken,

iptal edilebilirlik, GK’un karar tarihinden itibaren 3 ay içinde ileri sürülmezse, alınan GK kararı geçerli hale gelir.

Süre, hak düşürücüdür.

.İptal Sebepleri → 445’de, 446’daki kişilerin, kanun veya ana sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük

kurallarına aykırı olan GK kararları aleyhine karar tarihinden itibaren 3 ay içinde, ortaklık merkezinin bulunduğu

yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açılabileceğini belirtmiştir.

İptal sebeplerinden ilki, kanuna aykırılıktır. Örneğin ortakların rüçhan haklarını haksız şekilde onların elinden

alan GK kararları iptal ettirilebilir.

Alınan GK kararı, ana sözleşmeye aykırı ise, bu durumda da alınan karar iptal ettirilebilir.

Dürüstlük kuralına aykırı GK kararlarının da iptal edilebileceği düzenlenmiştir.

b.İptal Davası Açabilecekler;

-Ortaklar → İptal davası açma hakkı, bireysel ortaklık hakkı niteliğinde bir haktır. Oy hakları olmayan, oy

kullanmaktan yasaklı ortaklar da oy haklarının bulunmadığı kararlar bakımından iptal davası açabilirler.

GK toplantısına katılan ortaklar, olumlu oy vermişlerse, kural olarak iptal davası açamazlar. Olumsuz oy

kullanmış ve bu husustaki muhalefetlerini her GK toplantısı sırasında 422’ye tutulan tutanağa geçirtmişlerse

iptal davası açabilirler.

446/1,b’ye göre, toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullansın veya kullanmasın, çağrının

usulüne uygun yapılmadığını veya gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, GK’a katılma yetkisi bulunmayan

kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılarak oy kullandıklarını, GK’a katılmasına ve oy kullanmasına haksız

olarak izin verilmediğini ve bu aykırılıkların GK kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren ortaklar da iptal

davası açabilirler. Mahkeme, ortakların açtıkları davalarda, aykırılıkların GK kararının alınmasında etkili olup

olmadığını da ayrıca denetlemek zorunda kalacaklardır.

-Yönetim Kurulu → Birden fazla üyeden oluşan YK, iptal davası açabilmek için 390’a göre, karar alacaktır.

-Yönetim Kurulu Üyeleri → Birden fazla YK üyesi var ve alınan GK kararının yerine getirilmesi, herhangi bir YK

üyesinin kişisel sorumluluğuna neden olacaksa, bu YK üyesinin bu sıfatıyla tek başına iptal davası açabilmesi

olanaklıdır. YK üyesinin bu kararın iptalini isteyebilmesi için, karara muhalif kalıp bu muhalefetini tutanağa

geçirtmesi gerekmez.

c.Davalı → İptal davası, ortaklığa karşı açılır. Dava bir ortak tarafından açılırsa, ortaklığı mahkemede YK temsil

eder. YK tarafından dava açılırsa, bu halde dava ortaklığa atanan temsil kayyımı tarafından takip edilir.

d.İptal Davasında Süre → İptal davası, 3 aylık hak düşürücü sürede açılmalıdır. Süre, GK kararının alındığı andan

itibaren işlemeye başlar. Kararın alındığı gün ayın kaçıncı günüyse, son ayın bunu karşılayan gününde süre dolar.

Son ayda bunu karşılayan gün yoksa, süre bu ayın son günü dolar. Süre geçirilirse, alınan GK kararı, kanuna, ana

sözleşmeye veya iyiniyet kurallarına aykırı olsa bile geçerliliğini sürdürür. 3 aylık süreyi, mahkeme resen dikkate

alır.

e.İptal Davasında Usul Hukuku Sorunları → Görevli ve yetkili mahkeme, ortaklık merkezinin bulunduğu yer

asliye ticaret mahkemesinde yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verilebilir.

f.Tazminat → GK kararına karşı kötüniyetle iptal davası açılırsa davacılar bu sebeple ortaklığın zararlarından

müteselsilen sorumlu olurlar. Ortaklık, kötüniyetle dava açıldığını, zararını ve illiyet bağını kanıtlamak

zorundadır. Teminat gösterilmişse, kötüniyetli dava açma tazminatı önce bu teminattan karşılanır. Zarar daha

fazla ise teminatı aşan zararlara mahkemece karar verilmesi ve davacılardan bu tazminatın talebi olanaklıdır. Bir

tazminat davası olduğu için, önce arabulucuya başvurmak gereklidir.

g.İptal Kararının Hüküm ve Sonuçları → İptal davası inşai bir davadır. GK kararının iptaline ilişkin mahkeme

kararı, kesinleşince, bütün pay sahipleri için hüküm ifade eder. Geçmişe etkili olarak alınma tarihinden itibaren

ortadan kalkar.

İptal davası sonucunda mahkeme, GK kararının iptaline veya iptal davasının reddine karar verir. Mahkeme,

alınan GK kararını değiştiremez, ayrıca iptal kararından sonra mahkeme, GK’un yerine geçerek yasaya ve

ortaklık ana sözleşmesine uygun karar veremez.

GK kararının iptaline ilişkin olarak verilen karar kesinleşince, YK bu kararın bir suretini ticaret siciline tescil ettirir

ve varsa ortaklığın internet sitesine koyar.

Toplantıda hazır bulunup olumsuz oy kullanmış ancak muhalefetini tutanağa yazdırmasına haksız olarak izin verilmeyen ortaklar, kanuni şartı yerine getirmemiş olmalarına rağmen, yine de GK kararları aleyhine iptal davası açabilirler. Bunun için ortağın bu durumu ispat etmesi gerekir. Şahit dinlenebilir. Ortak bunu ispat ederse, muhalefetini tutanağa kaydettirmese bile, yine de iptal davası açabilir.

Avukatın Anomim Ortaklıkta Gk Kararlarına Karşı İptal Davası Açma Hakkı Durumunda Önemi

1. Hak Düşürücü Sürelerin ve Usulün Takibi

2. Dava Hakkının (Aktif Ehliyet) Tespiti ve Kapsamı

3. İptal Sebeplerinin Hukuki Niteliği ve İspat Kurgusu

4. Yürütmenin Durdurulması Talebi

5. Teminat ve Kötüniyet Tazminatı Risk Yönetimi

6. Temsil Yetkisi ve Vekaletname Detayları