Almanya’da freelancer veya serbest meslek sahibi olarak çalışmak isteyen kişilerin en sık sorduğu sorulardan biri “Almanya Serbest Meslek Vizesi için Almanca bilmek zorunlu mu?” sorusudur.

Özellikle yazılım geliştiriciler, tasarımcılar, danışmanlar, mühendisler, sanatçılar, içerik üreticileri ve uluslararası müşterilerle çalışan diğer meslek mensupları bakımından bu konu önem taşımaktadır. Çünkü birçok freelancer günlük işlerini İngilizce yürütebilmekte ve Almanya’daki müşterileriyle dahi İngilizce iletişim kurabilmektedir.

Almanya’da serbest meslek amacıyla alınacak oturum izninin temel hukuki dayanağı Alman İkamet Kanunu’nun (Aufenthaltsgesetz – AufenthG) 21. maddesinin 5. fıkrasıdır.

AufenthG §21/5 incelendiğinde, serbest meslek amacıyla oturum izninin verilmesi için A1, A2, B1, B2 veya başka bir seviyede genel Almanca dil sertifikasının doğrudan bir vize şartı olarak düzenlenmediği görülmektedir. Kanun esas olarak serbest mesleğin niteliğine ve gerekiyorsa mesleğin icrası için gerekli ruhsatın bulunmasına odaklanmaktadır. (Gesetze im Internet)

Federal Hükümetin resmi “Make it in Germany” portalında da freelancer oturumunun temel şartları arasında projenin finanse edilebilmesi, başvurucunun kendi geçimini sağlayabilmesi, gerekiyorsa mesleki izinlerin alınmış olması ve 45 yaş üzerindeki kişiler bakımından yeterli emeklilik güvencesinin bulunması sayılmaktadır. Genel bir Almanca sertifikası şartı bu temel kriterler arasında yer almamaktadır. (Make It in Germany)

Ancak buradan;

“Almanca hiçbir durumda önemli değildir.”

sonucuna ulaşmak da doğru değildir.

Çünkü yapılacak meslek düzenlemeye tabi bir meslekse, mesleki ruhsatın alınabilmesi için belirli seviyede Almanca bilgisi aranabilir. Ayrıca başvurucunun faaliyet modeli Almanya’daki müşterilerle yoğun iletişime dayanıyorsa dil bilgisi başvurunun ekonomik gerçekliğinin değerlendirilmesinde dolaylı olarak önem taşıyabilir.

Bu nedenle Almanya Freelancer Vizesinde vizeye ilişkin genel dil şartı ile mesleğin icrasına ilişkin özel dil şartını birbirinden ayırmak gerekir.

Almanya Freelancer Vizesinde Almanca Zorunlu mu?

Genel kural bakımından AufenthG §21/5 kapsamında herkes için uygulanacak belirli bir Almanca seviyesi öngörülmemiştir.

Başka bir ifadeyle;

“Freelancer Vizesi almak için mutlaka B1 Almanca sertifikası gerekir.”

veya

“En az A2 Almanca bilmeyen kişi §21/5 kapsamında başvuramaz.”

şeklindeki genel ifadeler hukuken doğru değildir.

§21/5 hükmü, serbest meslek faaliyeti gerçekleştirecek kişiye oturum izni verilebilmesini ve ilgili meslek özel bir ruhsata bağlıysa bu ruhsatın verilmiş ya da verilmesinin taahhüt edilmiş olmasını düzenlemektedir. (Gesetze im Internet)

Almanya’nın Türkiye’deki dış temsilciliklerinin güncel Bilgi Notu 16F – Serbest Meslek Sahipleri ve İş Kurma Bursu Alan Kişiler başlıklı resmi belge listesinde de §21/5 freelancerlar bakımından özellikle;

mesleki yeterlilik belgeleri, finansman planı, proje bazlı ücret sözleşmesi veya niyet mektubu ve geçimin nasıl sağlanacağını gösteren belgeler

istenmektedir. Belirli bir seviyede Almanca dil sertifikası §21/5 için genel ve bağımsız bir zorunlu belge olarak sayılmamaktadır. (Almanya’nın Türkiye Temsilcilikleri)

Dolayısıyla serbest meslek başvurusu bakımından genel cevap:

Almanca bilmek her freelancer için kanuni bir ön şart değildir.

Almanca Bilmeden Almanya Freelancer Vizesi Alınabilir mi?

Prensip olarak evet.

Başvurucunun yaptığı meslek Almanca kullanımını hukuken zorunlu kılmıyorsa ve mesleğin icrası için ayrıca belirli bir Almanca seviyesi aranmıyorsa, yalnızca Almanca bilinmemesi §21/5 kapsamında otomatik bir ret nedeni oluşturmaz.

Örneğin;

uluslararası müşterilere yazılım geliştiren bir yazılımcı,

İngilizce hizmet veren bir grafik tasarımcı,

uluslararası şirketlere teknik danışmanlık yapan bir uzman,

yabancı şirketlere uzaktan hizmet sunan bir dijital danışman

faaliyetini ağırlıklı olarak İngilizce gerçekleştirebilir.

Bu kişinin;

mesleki yeterliliğini,

müşteri bağlantılarını,

gelirini,

faaliyetinin finansmanını ve

Almanya’da geçimini sağlayabileceğini

yeterli biçimde göstermesi hâlinde yalnızca Almanca sertifikasının bulunmaması başvurunun reddedileceği anlamına gelmez.

Federal Hükümetin freelancer vizesine ilişkin güncel açıklamasında da temel değerlendirme kriterleri arasında finansman, geçimin sağlanması ve gerekiyorsa mesleki ruhsat bulunmaktadır. (Make It in Germany)

A1 Almanca Şartı Var mı?

Genel §21/5 freelancer başvurusu için A1 Almanca şartı bulunmamaktadır.

A1 seviyesi Almanya göç hukukundaki bazı farklı vize veya aile birleşimi süreçlerinde önem taşıyabilmektedir. Ancak başka vize türlerinde görülen bu şartların Freelancer Vizesine doğrudan uygulanması doğru değildir.

Her vize türünün şartları kendi hukuki dayanağına göre değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla;

“Almanya’ya giden herkes A1 Almanca bilmek zorundadır.”

şeklindeki yaklaşım hatalıdır.

B1 Almanca Şartı Var mı?

AufenthG §21/5 kapsamında ilk serbest meslek oturum izni başvurusunda bütün freelancerlara uygulanacak genel bir B1 şartı da bulunmamaktadır.

Alman İkamet Kanunu farklı hükümlerinde belirli dil seviyelerini ayrıca düzenlemektedir. Kanunun terminolojisinde “yeterli Almanca bilgisi” genel olarak B1 seviyesine karşılık gelmektedir. Ancak §21/5’te ilk freelancer oturum izni için böyle bir genel B1 şartına yer verilmemiştir. (Gesetze im Internet)

Bununla birlikte ilerleyen dönemde süresiz oturum veya başka bir statüye geçiş söz konusu olduğunda farklı dil şartları gündeme gelebilir.

Dolayısıyla;

ilk freelancer vizesinin şartları ile ileride alınabilecek süresiz oturum şartlarını birbirine karıştırmamak gerekir.

B2 Almanca Şartı Var mı?

Genel freelancer vizesi bakımından B2 şartı da yoktur.

Ancak burada en önemli istisna düzenlemeye tabi mesleklerdir.

Bazı mesleklerin Almanya’da icra edilebilmesi için mesleki tanıma veya ruhsat sürecinde B2 veya mesleğe özgü daha ileri Almanca bilgisi talep edilebilir.

Almanya’nın resmi mesleki denklik portalı “Anerkennung in Deutschland”, doktorluk veya hemşirelik gibi birçok düzenlemeye tabi meslekte belirli Almanca bilgisinin mesleki ruhsat için gerekli olduğunu belirtmektedir. (Anerkennungsportal)

Dolayısıyla B2 şartı Freelancer Vizesinin kendisinden değil, yapılacak mesleğin özel mevzuatından kaynaklanabilir.

Freelancer Vizesinde Dil Şartı ile Mesleki Dil Şartı Arasındaki Fark

Bu ayrım son derece önemlidir.

Örneğin bir yazılımcı ile doktorun ikisi de teorik olarak bağımsız faaliyet yürütmek isteyebilir.

Ancak hukuki durumları aynı değildir.

Yazılımcı

Yazılım geliştirme faaliyeti kural olarak Almanya’da mesleki ruhsat alınması gereken klasik düzenlemeye tabi mesleklerden biri değildir.

Bu nedenle yazılım danışmanı bakımından;

“Freelancer Vizesi almak için B2 Almanca sertifikası”

şeklinde genel bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Doktor

Doktorluk ise düzenlemeye tabi meslekler arasındadır.

Bir doktorun Almanya’da bağımsız olarak mesleğini icra edebilmesi için yalnızca freelancer oturum izninin şartlarını karşılaması yeterli değildir.

Ayrıca Almanya’da doktorluk yapabilmesine imkân veren Approbation veya ilgili mesleki izin süreçlerinin tamamlanması gerekir.

Bu süreçlerde belirli düzeyde genel Almanca ve mesleki Almanca şartları gündeme gelebilir.

Alman resmi denklik sisteminin güncel açıklamalarına göre birçok düzenlemeye tabi meslekte Almanca bilgisi ruhsatlandırmanın parçasıdır; doktorluk gibi sağlık mesleklerinde ayrıca mesleki dil sınavı da gerekebilir. (Anerkennungsportal)

Bu nedenle doktor bakımından dil şartı;

Freelancer Vizesi → doğrudan genel şart değil,

Mesleki ruhsat → gerekli olabilir

şeklinde değerlendirilmelidir.

Hangi Mesleklerde Almanca Şartı Daha Önemlidir?

Özellikle düzenlemeye tabi mesleklerde dil seviyesi ayrıca araştırılmalıdır.

Almanya’da liberal meslekler arasında doktor, avukat, vergi danışmanı, mimar, gazeteci ve fizyoterapist gibi farklı meslekler bulunabilmektedir. Ancak bunların tamamının ruhsatlandırma sistemi aynı değildir. (Anerkennungsportal)

Bu nedenle;

• doktor,
• diş hekimi,
• eczacı,
• hemşire,
• fizyoterapist,
• bazı sağlık meslekleri,
• avukat,
• belirli durumlarda mimar ve diğer düzenlemeye tabi meslekler

bakımından mesleğin yapıldığı eyalet ve ilgili meslek mevzuatı ayrıca incelenmelidir.

Anerkennung in Deutschland portalı, birçok düzenlemeye tabi meslekte Almanca bilgisinin mesleki tanıma veya çalışma ruhsatı için gerekli olduğunu belirtmektedir. (Anerkennungsportal)

Dolayısıyla kişinin;

“Ben freelancer olarak başvuruyorum, bu nedenle mesleki dil şartı bana uygulanmaz.”

şeklinde düşünmesi doğru değildir.

§21/5’in kendisi de mesleğin icrası için gerekli ruhsat varsa bunun alınmış veya verileceğinin taahhüt edilmiş olmasını şart koşmaktadır. (Gesetze im Internet)

Yazılımcılar İçin Almanca Şartı Var mı?

Bağımsız yazılım geliştirici veya IT danışmanı olarak §21/5 kapsamında yapılacak başvuruda, faaliyetin niteliğine bağlı olarak genel bir Almanca sertifikası şartı bulunmamaktadır.

Özellikle başvurucunun;

uluslararası müşterileri varsa,

işlerini İngilizce yürütüyorsa,

Almanya’daki potansiyel müşteriler de İngilizce çalışıyorsa,

bu durum faaliyet planında açıklanabilir.

Örneğin:

“Başvurucu uluslararası yazılım sektöründe faaliyet göstermekte olup çalışma dili İngilizcedir. Mevcut Alman müşterilerinin kurumsal çalışma dili de İngilizcedir.”

şeklindeki açıklama dosyada kullanılabilir.

Burada önemli olan İngilizce çalışılacağı iddiasının başvurudaki müşteri sözleşmeleri ve niyet mektuplarıyla uyumlu olmasıdır.

Tasarımcı ve Grafik Tasarımcılar İçin Almanca Gerekir mi?

Bağımsız grafik tasarım, UX/UI tasarım veya benzeri yaratıcı faaliyetler bakımından kural olarak tüm başvurucular için belirlenmiş bir Almanca sertifikası şartı bulunmamaktadır.

Başvurucunun müşteri portföyü uluslararasıysa ve faaliyet İngilizce yürütülebiliyorsa bunun açıkça gösterilmesi mümkündür.

Bu durumda başvurunun temel unsurları daha çok;

portföy,

mesleki tecrübe,

müşteri niyet mektupları,

gelir tahmini ve

finansman planıdır.

Danışmanlar İçin Almanca Şartı Var mı?

Danışmanlık faaliyetinin türüne göre cevap değişebilir.

Uluslararası teknoloji danışmanlığı veya yönetim danışmanlığı yapan bir kişinin çalışma dili İngilizce olabilir.

Ancak Almanya’daki yerel müşterilere yönelik;

hukuk,

vergi,

sağlık,

sosyal hizmetler veya

yoğun müşteri iletişimi gerektiren

alanlarda çalışılıyorsa Almanca bilmemek uygulamada önemli bir engel oluşturabilir.

Bazı alanlarda ise dil konusu yalnızca ticari pratik değil, mesleki ruhsat meselesi hâline gelebilir.

Bu nedenle danışmanlık başlığının tek başına yeterli olmadığı, faaliyet alanının somut olarak incelenmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Sanatçılar İçin Almanca Şartı Var mı?

Sanatçılar bakımından da genel bir Almanca sertifikası şartı bulunmamaktadır.

Özellikle uluslararası projelerde çalışan;

ressam,

müzisyen,

fotoğrafçı,

performans sanatçısı,

yazar veya

diğer bağımsız sanatçılar

faaliyetlerini başka dillerde sürdürebilir.

Federal Hükümetin resmi kaynaklarında serbest meslek faaliyetleri bakımından sanatçılar için ayrıca özel uygulamaların bulunabildiği de belirtilmektedir. (Make It in Germany)

Ancak sanatçının da Almanya’daki faaliyetinin gerçekliğini ve mali sürdürülebilirliğini ortaya koyması gerekir.

İngilizce Bilmek Yeterli mi?

Hukuken bu sorunun cevabı mesleğe göre değişmektedir.

Almanya Freelancer Vizesi için;

“Almanca bilmiyorsanız mutlaka İngilizce C1 olmak zorundasınız.”

şeklinde genel bir kural da bulunmamaktadır.

İngilizce bilgisi özellikle uluslararası faaliyet yürüten kişiler açısından başvuruyu destekleyen bir unsur olabilir.

Türkiye’deki Alman dış temsilciliklerinin güncel 16F belge listesinde mesleki yeterliliğin ispatına yönelik örnek belgeler arasında yabancı dil bilgisini belgeleyen sertifikalar da sayılmaktadır. Ancak bu ifade bütün başvurucuların mutlaka belirli bir yabancı dil sertifikasına sahip olması gerektiği anlamına gelmemektedir. (Almanya’nın Türkiye Temsilcilikleri)

Dil sertifikası başvurucunun faaliyet modelini desteklediği ölçüde dosyaya eklenebilir.

Örneğin uluslararası müşteri portföyüne sahip danışmanın İngilizce yeterlilik belgesi mesleki profilini destekleyebilir.

Konsolosluk Görüşmesinde Almanca Konuşmak Zorunlu mu?

Genel freelancer vizesi bakımından vize görüşmesinin mutlaka Almanca yapılacağı ve başvurucunun burada belirli bir Almanca seviyesini kanıtlamak zorunda olduğu şeklinde genel bir yasal şart bulunmamaktadır.

Ancak başvurucunun;

ne iş yapacağını,

müşterilerinin kim olduğunu,

neden Almanya’ya gitmek istediğini,

gelirini nasıl sağlayacağını ve

faaliyet planını

anlaşılır biçimde açıklayabilmesi gerekir.

Dosyada Almanya’daki yerel müşterilere yoğun Almanca hizmet verileceği belirtilirken başvurucunun hiçbir şekilde Almanca iletişim kuramaması, faaliyet modelinin gerçekliği açısından soru doğurabilir.

Bu nedenle dil bilgisi her durumda formal bir vize şartı olmasa da başvurunun ticari ve mesleki inandırıcılığı açısından dolaylı biçimde önem taşıyabilir.

Başvuru Belgeleri Almanca Olmalı mı?

Bu konu, başvurucunun Almanca bilmesiyle karıştırılmamalıdır.

Başvurucunun Almanca sertifikasına sahip olması zorunlu olmayabilir; ancak başvuru dosyasındaki belgelerin Almanca hazırlanması veya Almanca tercümelerinin sunulması gerekebilir.

Almanya’nın Türkiye’deki dış temsilciliklerinin güncel 16F bilgi notunda Türkçe belgelerin Almanca tercümelerinin sunulması gerektiği açıkça belirtilmektedir. (Almanya’nın Türkiye Temsilcilikleri)

Aynı resmi belgede ticari işletme kurulmasına yönelik ayrıntılı iş planının Almanca hazırlanması gerektiği belirtilmektedir. §21/5 freelancerlar bakımından ise finansman planı, proje bazlı sözleşme veya niyet mektubu ve geçim belgeleri ayrıca sayılmıştır. (Almanya’nın Türkiye Temsilcilikleri)

Dolayısıyla;

“Almanca bilmiyorum, dosyamı tamamen Türkçe verebilirim.”

sonucuna ulaşılmamalıdır.

Başvurucunun kişisel Almanca seviyesi ile başvuru belgelerinin dili farklı meselelerdir.

Niyet Mektubu Almanca mı Olmalı?

Alman müşterilerden alınan niyet mektuplarının Almanca hazırlanması başvurunun değerlendirilmesini kolaylaştırabilir.

Ancak uluslararası bir şirketin kurumsal dili İngilizceyse İngilizce düzenlenmiş bir niyet mektubu da söz konusu olabilir.

Burada esas önemli olan;

niyet mektubunun gerçekliği,

müşterinin kimliği,

verilecek hizmet,

tahmini ücret,

proje süresi ve

başvurucuyla çalışma iradesinin

açıkça anlaşılmasıdır.

Gerekli görülmesi hâlinde belgenin Almanca tercümesinin de dosyaya eklenmesi düşünülebilir.

Almanca Bilmemek Ret Sebebi Olabilir mi?

Sadece Almanca bilinmemesi, §21/5 kapsamında genel ve otomatik bir ret sebebi değildir.

Ancak bazı durumlarda dil yetersizliği dolaylı şekilde sorun yaratabilir.

1. Mesleğin Ruhsatı Almanca Gerektiriyorsa

Örneğin sağlık mesleklerinde mesleki ruhsat için belirli seviyede Almanca gerekiyorsa ve başvurucu bu şartı sağlayamıyorsa sorun aslında freelancer vizesindeki dil şartından değil, mesleğin Almanya’da hukuken icra edilememesinden kaynaklanacaktır. (Anerkennungsportal)

2. İş Modeli Almanca Müşterilere Dayanıyorsa

Başvurucu Almanya’da yalnızca Almanca konuşan bireysel müşterilere danışmanlık yapacağını ileri sürüyor ancak hiçbir Almanca bilgisine sahip değilse makam faaliyet modelini sorgulayabilir.

3. İş Planı Gerçekçi Değilse

Faaliyetin müşteri iletişimine dayalı olduğu ancak dil sorununun nasıl aşılacağının açıklanmadığı dosyalar daha zayıf olabilir.

Bu nedenle Almanca zorunlu olmasa bile faaliyet planında dil meselesinin gerçekçi biçimde ele alınması yararlıdır.

Almanca Bilmeden Başvuru Dosyası Nasıl Güçlendirilir?

Başvurucu Almanca bilmiyor ancak mesleğini İngilizce yürütebiliyorsa bu durum dosyada gizlenmemeli; aksine mantıklı biçimde açıklanmalıdır.

Örneğin şu unsurlar gösterilebilir:

Uluslararası müşteri portföyü

Müşterilerin büyük bölümünün çalışma dilinin İngilizce olduğu belgelenebilir.

Alman müşterilerden İngilizce niyet mektupları

Alman şirketlerinin başvurucuyla İngilizce çalışabileceği gösterilebilir.

Geçmiş mesleki tecrübe

Başvurucunun yıllardır uluslararası ortamda İngilizce hizmet verdiği ortaya konulabilir.

İngilizce dil yeterliliği

Varsa İngilizce dil sertifikaları veya İngilizce eğitim belgeleri kullanılabilir.

Almanca öğrenme planı

Hukuki zorunluluk olmasa dahi Almanya’ya yerleştikten sonra dil eğitimi alınacağının belirtilmesi uzun vadeli entegrasyon planını destekleyebilir.

Burada önemli olan yapay bir hikâye oluşturmak değil, başvurucunun gerçek çalışma modelini açık biçimde ortaya koymaktır.

Almanca Bilmek Başvuruda Avantaj Sağlar mı?

Evet.

Genel bir hukuki zorunluluk olmaması, Almanca bilgisinin önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Almanca bilmek;

müşteri kazanmayı,

vergi dairesiyle iletişimi,

bankacılık işlemlerini,

sigorta süreçlerini,

konut kiralamayı,

mesleki ağ oluşturmayı ve

günlük yaşamı

önemli ölçüde kolaylaştırabilir.

Özellikle Almanya pazarına doğrudan hizmet sunacak freelancerlar bakımından Almanca bilmek ticari açıdan önemli avantaj sağlayabilir.

Ancak bu avantaj ile hukuki zorunluluğun birbirine karıştırılmaması gerekir.

Freelancer Vizesi İçin Goethe Sertifikası Gerekir mi?

Genel olarak hayır.

§21/5 kapsamındaki her başvurucu bakımından Goethe-Institut sertifikası sunulması gerektiğine ilişkin genel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ancak mesleki ruhsat sürecinde belirli bir Almanca seviyesinin kanıtlanması gerekiyorsa yetkili makamın hangi sertifikaları kabul ettiğinin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Almanya’nın resmi mesleki denklik portalı, gerektiğinde Goethe gibi tanınan kuruluşlardan alınmış dil sertifikalarının kullanılabileceğini belirtmektedir. (Anerkennungsportal)

Telc veya TestDaF Gerekli mi?

Aynı şekilde genel freelancer başvurusu için Telc veya TestDaF zorunlu değildir.

Ancak belirli mesleki tanıma veya eğitim süreçlerinde farklı sertifikalar kabul edilebilir.

Anerkennung in Deutschland resmi portalında Goethe, TELC ve TestDaF gibi sertifika sağlayıcılarına ilişkin bilgiler bulunmaktadır. (Anerkennungsportal)

Dolayısıyla gerekli sertifika türü, vize kategorisinden ziyade yapılacak meslek ve yetkili meslek kuruluşunun taleplerine göre belirlenmelidir.

Mesleki Ruhsat Gerektirmeyen Freelancerlar İçin Durum

Serbest meslek vizesinde dil bakımından en rahat grup, kural olarak mesleki ruhsat gerektirmeyen alanlarda çalışan kişilerdir.

Örneğin somut faaliyete göre;

yazılım geliştirme,

grafik tasarım,

bazı dijital danışmanlık hizmetleri,

içerik üretimi,

fotoğrafçılık,

sanatsal faaliyetler

gibi alanlarda özel mesleki dil ruhsatı bulunmayabilir.

Bu durumda başvurunun değerlendirilmesinde ağırlık;

mesleki yeterlilik + müşteri bağlantıları + finansman + sürdürülebilir gelir

üzerinde olacaktır.

Federal Hükümetin resmi freelancer vizesi açıklaması da özellikle düzenlemeye tabi olmayan serbest meslekler bakımından bu çerçeveyi ortaya koymaktadır. (Make It in Germany)

Mesleki Ruhsat Gerektiren Freelancerlar İçin Durum

Mesleki ruhsat gereken alanlarda ise iki ayrı inceleme yapılmalıdır:

1. §21/5 kapsamında oturum izni şartları

ve

2. Mesleğin Almanya’da icra edilebilmesi için gereken şartlar

Başvurucu birinci gruptaki şartları sağlasa bile ikinci gruptaki şartları sağlamıyorsa planladığı mesleği yasal olarak yapamayabilir.

§21/5 de zaten gerekli meslek ruhsatının verilmiş veya verilmesinin taahhüt edilmiş olmasını öngörmektedir. (Gesetze im Internet)

Bu nedenle özellikle sağlık, hukuk ve diğer düzenlemeye tabi mesleklerde dosya hazırlanırken mesleki tanıma süreci freelancer vizesinden bağımsız düşünülmemelidir.

Almanca Bilmeden Almanya’da Freelancer Olarak Yaşamak Mümkün mü?

Hukuken mümkün olması ile pratik olarak kolay olması farklı meselelerdir.

Büyük şehirlerde ve özellikle teknoloji, girişimcilik veya uluslararası şirket çevrelerinde İngilizceyle önemli ölçüde iş yapılabilmektedir.

Ancak;

Finanzamt,

yabancılar dairesi,

sigorta şirketleri,

ev sahipleri,

yerel müşteriler ve

diğer resmi kurumlarla

iletişim sırasında Almanca bilgisi ciddi avantaj sağlar.

Bu nedenle freelancer vizesine başvuru tarihinde Almanca şartı bulunmasa bile Almanya’da uzun vadeli yaşam planlayan kişilerin Almanca öğrenmesi hem mesleki hem sosyal açıdan faydalıdır.

Süresiz Oturumda Dil Şartı Var mı?

İlk freelancer oturum izni ile süresiz oturum aynı değildir.

§21/5 kapsamındaki freelancerlar, şartları oluştuğunda ileride süresiz oturum iznine geçebilirler. Ancak bu aşamada Almanya’nın genel süresiz oturum hükümleri kapsamında dil ve entegrasyona ilişkin ek şartlar gündeme gelebilir.

Dolayısıyla;

“İlk freelancer vizemde Almanca gerekmedi, hiçbir zaman Almanca gerekmeyecek.”

şeklinde bir sonuç çıkarılmamalıdır.

Uzun vadeli oturum planında başvurucunun ileride tabi olacağı güncel şartlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Almanya Freelancer Vizesinde Dil Konusunda En Sık Yapılan Hatalar

“Kesin B1 gerekiyor” denilmesi

§21/5 kapsamında bütün freelancerlara uygulanan genel bir B1 şartı bulunmamaktadır.

“Hiç Almanca gerekmiyor” denilmesi

Bu ifade de fazla geneldir. Düzenlemeye tabi mesleklerde mesleki ruhsat için Almanca gerekebilir.

Vize şartı ile meslek ruhsatının karıştırılması

Doktorun ihtiyaç duyduğu mesleki Almanca şartının kaynağı doğrudan Freelancer Vizesi olmayabilir; doktorluk ruhsatı olabilir.

Başvuru belgelerinin dilinin unutulması

Başvurucunun Almanca bilmesi zorunlu olmayabilir ancak Türkiye’deki Alman dış temsilcilikleri Türkçe belgelerin Almanca tercümelerini istemektedir. (Almanya’nın Türkiye Temsilcilikleri)

Gerçekçi olmayan İngilizce çalışma modeli oluşturulması

Başvurucunun bütün müşterileri yerel Almanca konuşan bireylerden oluşmasına rağmen faaliyetin tamamen İngilizce yürütüleceğinin söylenmesi ikna edici olmayabilir.

Sık Sorulan Sorular

Almanya Freelancer Vizesi için Almanca bilmek zorunlu mu?

Genel olarak hayır. AufenthG §21/5 kapsamında bütün freelancerlara uygulanan belirli bir A1, A2, B1 veya B2 Almanca seviyesi düzenlenmemiştir. (Gesetze im Internet)

Almanca bilmeden freelancer vizesi alınabilir mi?

Meslek özel bir dil veya ruhsat şartına tabi değilse ve başvurunun diğer koşulları sağlanıyorsa mümkündür.

A1 sertifikası gerekir mi?

Genel §21/5 freelancer başvurusu için A1 sertifikası zorunlu değildir.

B1 sertifikası gerekir mi?

İlk freelancer vizesi için bütün başvuruculara uygulanan genel bir B1 şartı bulunmamaktadır.

B2 Almanca gerekir mi?

Genel freelancer vizesi için zorunlu değildir. Ancak doktorluk gibi düzenlemeye tabi mesleklerin ruhsat sürecinde B2 veya mesleğe özgü daha ileri dil şartları gündeme gelebilir. (Anerkennungsportal)

İngilizce bilmek yeterli midir?

Mesleğe ve müşteri kitlesine bağlıdır. Uluslararası faaliyetlerde İngilizce yeterli olabilir ancak hukuken herkes için “İngilizce şartı” şeklinde de genel bir kriter bulunmamaktadır.

Dil sertifikası olmadan başvuru yapılabilir mi?

Mesleğin özel ruhsat şartları aksini gerektirmiyorsa, §21/5 kapsamında genel bir Almanca sertifikası olmadan başvuru yapılması mümkündür.

Yazılımcılar için Almanca şart mı?

Genel bir Almanca sertifikası şartı bulunmamaktadır. Başvurucunun faaliyet modeli, müşterileri ve mesleki yeterliliği önemlidir.

Doktor freelancer olarak Almanca bilmeden çalışabilir mi?

Doktorluk düzenlemeye tabi bir meslektir. Almanya’da mesleği icra edebilmek için gerekli ruhsat ve dil koşullarının yerine getirilmesi gerekir. (Anerkennungsportal)

Başvuru belgeleri Türkçe olabilir mi?

Türkiye’deki Alman temsilciliklerinin güncel 16F belgesine göre Türkçe belgelerin Almanca tercümelerinin de sunulması gerekir. (Almanya’nın Türkiye Temsilcilikleri)

Almanca bilmek vize alma ihtimalini artırır mı?

Tek başına vizeyi garanti etmez. Ancak yapılacak faaliyet Almanya’daki müşterilerle iletişim gerektiriyorsa Almanca bilgisi faaliyet planının inandırıcılığını ve kişinin iş yapabilme kapasitesini destekleyebilir.

Almanya Freelancer Vizesinde Avukat Desteğinin Önemi

Dil şartı konusunda en önemli hukuki mesele, başvurucunun faaliyetinin doğru şekilde sınıflandırılmasıdır.

Başvurucu açısından öncelikle;

meslek §21/5 kapsamında serbest meslek niteliğinde mi,

meslek Almanya’da düzenlemeye tabi mi,

mesleki ruhsat gerekiyor mu,

ruhsat için belirli bir Almanca seviyesi aranıyor mu,

başvurucunun müşteri modeli İngilizce çalışmaya uygun mu

soruları cevaplandırılmalıdır.

Örneğin bir yazılım danışmanıyla bağımsız çalışan bir doktorun aynı freelancer vize şartlarına tabi olduğu düşünülerek hazırlanacak standart bir dosya önemli hukuki sorunlara yol açabilir.

Birincisinde herhangi bir mesleki dil ruhsatı gündeme gelmeyebilirken ikincisinde dil şartı mesleğin icrasının temel unsurlarından biri olabilir.

Bu nedenle başvuru hazırlanırken yalnızca vize mevzuatı değil, gerektiğinde ilgili mesleğin Alman hukukundaki tanıma ve ruhsatlandırma sistemi de incelenmelidir.

Sonuç

Almanya Serbest Meslek Vizesinde bütün başvurucular için geçerli genel bir Almanca dil sertifikası şartı bulunmamaktadır.

Alman İkamet Kanunu AufenthG §21/5, freelancer oturum iznini düzenlerken A1, A2, B1 veya B2 şeklinde belirli bir genel Almanca seviyesi öngörmemektedir. Hüküm esas olarak serbest meslek faaliyetinin gerçekleştirilmesini ve gerektiğinde mesleğin icrası için gerekli ruhsatın alınmasını düzenlemektedir. (Gesetze im Internet)

Almanya’nın Türkiye’deki dış temsilciliklerinin 2026 itibarıyla güncel §21/5 belge listesinde de freelancerlar bakımından özellikle;

mesleki yeterlilik belgeleri, finansman planı, proje bazlı ücret sözleşmesi veya niyet mektubu ve geçimin nasıl sağlanacağını gösteren belgeler

aranmaktadır; belirli seviyede Almanca sertifikası genel bir §21/5 şartı olarak ayrıca sayılmamaktadır. (Almanya’nın Türkiye Temsilcilikleri)

Bununla birlikte yapılacak meslek Almanya’da düzenlemeye tabi bir meslekse, mesleki ruhsat veya tanıma sürecinde belirli Almanca seviyesi aranabilir. Doktorluk ve çeşitli sağlık meslekleri bunun en belirgin örnekleridir. (Anerkennungsportal)

Dolayısıyla doğru yaklaşım;

“Freelancer Vizesinde Almanca zorunlu değildir.”

demekle yetinmek değil,

“Başvurucunun yapacağı meslek ve faaliyet modeli bakımından ayrıca bir dil veya mesleki ruhsat şartı bulunup bulunmadığını incelemek”

olmalıdır.

Özellikle uluslararası müşterilerle çalışan ve faaliyetini İngilizce sürdürebilen yazılımcılar, tasarımcılar, danışmanlar ve benzeri serbest meslek sahipleri bakımından Almanca sertifikasının bulunmaması tek başına başvuruya engel değildir.

Ancak Almanya’da uzun vadeli ekonomik ve sosyal hayat kurulması hedefleniyorsa Almanca öğrenilmesi hem müşteri ilişkileri hem resmi işlemler hem de ileride gündeme gelebilecek oturum süreçleri bakımından önemli avantaj sağlayacaktır.