Reddi Miras Yapan Kişinin Çocuklarına Borç Geçer mi? 2026
Reddi miras yapan kişinin çocuklarına borç geçer mi? Bazı durumlarda evet, ancak hukuken daha doğru ifade şudur: Mirası reddeden kişinin çocukları, ret nedeniyle yeni mirasçı hâline gelebilir ve bu durumda mirasbırakanın terekesi mal ve borçlarıyla birlikte onlara geçebilir.
Türk Medeni Kanunu m.611’e göre yasal mirasçılardan biri mirası reddederse reddeden kişi;
miras açıldığı anda sağ değilmiş gibi
kabul edilir.
Bu nedenle örneğin dedenin ölümü üzerine babanın kendisine kalan mirası reddetmesi halinde, babanın çocukları yani dedenin torunları şartları varsa babalarının yerine geçerek mirasçı olabilir.
Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta şudur:
Çocuklara, reddi miras yapan anne veya babanın kendi kişisel borçları geçmez.
Çocuklar, ret nedeniyle asıl mirasbırakanın yani örneğin dedenin mirasçısı haline gelirler.
Dolayısıyla dedenin terekesinde;
- Ev,
- Arsa,
- Banka hesabı,
- Araç
bulunabileceği gibi;
- Banka kredisi,
- Vergi borcu,
- İcra borcu,
- Diğer borçlar
da bulunabilir.
Çocuklar bu mirası istemiyorsa onların da reddi miras hakkının süresi ayrıca değerlendirilmelidir.
Babam Reddi Miras Yaparsa Borç Bana Geçer mi?
Şartları varsa babanızın reddettiği miras payı size geçebilir.
Ancak burada geçen borç babanızın şahsi borcu değildir.
Örneğin:
Dedeniz vefat etti.
Babanız dedenin yasal mirasçısıdır.
Dedenizin yüksek miktarda banka ve vergi borcu vardır.
Babanız mirası reddetti.
Siz de babanızın çocuğusunuz.
TMK m.611 gereğince babanız, dedenizin mirası açıldığı anda sağ değilmiş gibi değerlendirilir.
Bu durumda siz, şartları varsa dedenizin mirasçısı hâline gelebilirsiniz.
Dolayısıyla size geçen şey:
babanızın borcu değil, dedenizin terekesindeki miras payıdır.
Bu tereke borçluysa borçlar da mirasın kapsamında değerlendirilebilir.
Reddi Miras Yapan Kişinin Çocuğu Otomatik Mirasçı Olur mu?
Her durumda otomatik olarak aynı sonuç doğmaz.
Miras hukukundaki;
- Zümre sistemi,
- Sağ kalan eşin varlığı,
- Diğer çocuklar,
- Reddeden kişinin altsoyu,
- Başka mirasçıların da reddedip reddetmediği
birlikte değerlendirilmelidir.
Ancak temel kural TMK m.611’dir:
Yasal mirasçı reddederse, onun payı kendisi miras açıldığında hayatta değilmiş gibi hak sahiplerine geçer.
Bu nedenle reddeden mirasçının çocuklarının onun yerine geçmesi oldukça sık karşılaşılan bir durumdur.
Reddi Miras Sonrası Borç Çocuğa Nasıl Geçer?
Aslında yalnız borç çocuğa geçmez.
Türk Medeni Kanunu m.599’a göre miras, mirasçılar tarafından bir bütün olarak kazanılır.
Yani mirasın içerisinde hem;
Aktifler
- Taşınmazlar,
- Banka hesapları,
- Araçlar,
- Şirket hisseleri,
- Alacaklar
hem de;
Pasifler
- Banka borçları,
- Kredi kartı borçları,
- Vergi borçları,
- İcra borçları,
- Diğer tereke borçları
bulunabilir.
Bu nedenle;
“Babam reddi miras yaptı, yalnız dedemin borcu bana geçti.”
ifadesi teknik olarak doğru değildir.
Size geçebilecek olan terekenin tamamıdır.
Tereke borca batıksa ekonomik sonuç ağırlıklı olarak borç şeklinde hissedilir.
Bir Çocuk Reddi Miras Yaparsa Onun Çocukları Mirasçı Olur mu?
Şartları varsa evet.
Örneğin mirasbırakanın iki çocuğu olsun:
- Ahmet,
- Mehmet.
Ahmet’in iki çocuğu bulunsun.
Ahmet mirası reddetsin.
Ahmet, miras açıldığı anda hayatta değilmiş gibi kabul edildiğinde onun çocukları kendi babalarının yerine geçebilir.
Örneğin eş bulunmayan ve toplam terekenin 6.000.000 TL olduğu bir durumda normalde:
Ahmet: 3.000.000 TL
Mehmet: 3.000.000 TL
pay alacaktır.
Ahmet reddederse onun iki çocuğu şartları varsa Ahmet’e düşen 3.000.000 TL’lik kol payını kendi aralarında paylaşabilir.
Ancak tereke 6 milyon TL mal değil, 6 milyon TL borç içeriyorsa aynı mirasçılık mekanizması borçlu tereke bakımından da önem kazanır.
Anne Reddi Miras Yaparsa Çocuklarına Borç Geçer mi?
Aynı temel kural anne bakımından da geçerlidir.
Anne kendi anne veya babasından kalan mirası reddederse ve kendi çocukları ret sonucunda sonraki mirasçılar hâline gelirse, çocukların mirasçılığı gündeme gelebilir.
Burada cinsiyet veya anne-baba ayrımı yoktur.
TMK m.611’in temel sorusu:
Reddeden yasal mirasçı, miras açıldığı anda hayatta olmasaydı onun payını kim alacaktı?
sorusudur.
Reddi Miras Yapan Babanın İki Çocuğu Varsa Pay Nasıl Bölünür?
Babanın reddettiği miras payı onun çocuklarına geçiyorsa çocuklar babalarının ait olduğu kol payını paylaşırlar.
Örneğin:
Dedenin iki çocuğu vardır:
- Ali,
- Veli.
Ali’nin iki çocuğu vardır:
- Ayşe,
- Mehmet.
Ali mirası reddeder.
Eş yoksa ve başka özel durum bulunmuyorsa:
Veli: 1/2
Ayşe: 1/4
Mehmet: 1/4
oranında mirasçı olabilir.
Ayşe ve Mehmet dedenin mirasında Ali’nin yerine geçmiştir.
Torun Reddi Miras Yapmazsa Borçtan Sorumlu Olur mu?
Torun ret nedeniyle yasal mirasçı hâline geldiyse ve mirası süresi içerisinde reddetmezse, mirası kazanmasının hukuki sonuçları gündeme gelir.
TMK m.599’a göre mirasçılar, kanundaki istisnalar saklı olmak üzere mirasbırakanın borçlarından da sorumlu olurlar.
Bu nedenle borçlu tereke söz konusuysa;
“Babam reddetti, artık ailede hiç kimse sorumlu değil.”
şeklinde düşünülmemelidir.
Öncelikle çocukların yeni mirasçı olup olmadığı araştırılmalıdır.
Torunun Reddi Miras Süresi Ne Zaman Başlar?
Bu konuda TMK m.608 çok önemlidir.
Kanuna göre ret sonucunda miras daha önce mirasçı olmayan kişilere geçerse, bu kişilerin ret süresi;
önceki mirasçıların mirası reddettiğini öğrendikleri tarihten
itibaren işlemeye başlar.
Bu nedenle babasının reddi üzerine yeni mirasçı olan çocuğun süresi her durumda dedenin ölüm tarihinden itibaren hesaplanmaz.
Örneğin:
Dede 1 Ocak’ta öldü.
Baba 20 Şubat’ta mirası reddetti.
Çocuk babasının reddi nedeniyle mirasçı hâline geldiğini 25 Şubat’ta öğrendi.
Çocuğun ret süresi bakımından TMK m.608 kapsamında bu öğrenme tarihi önem taşıyabilir.
Çocukların Reddi Miras Süresi de 3 Ay mı?
Kural olarak evet.
Mirasın gerçek reddi temel olarak üç aylık süreye tabidir.
Ancak ret sonucunda sonradan mirasçı hâline gelen kişiler bakımından sürenin başlangıcı TMK m.608’de özel olarak düzenlenmiştir.
Bu kişiler için süre;
önceki mirasçının reddini öğrendikleri tarihten
itibaren başlar.
Bu nedenle ailede peş peşe yapılan reddi miras işlemlerinde her kişi için aynı ölüm tarihinden üç ay hesaplamak hatalı olabilir.
Çocuğa Reddi Miras Yapıldığı Bildirilir mi?
Ret nedeniyle yeni mirasçı hâline gelen kişinin mirasçılık durumunun öğrenilmesi önemlidir.
Ancak her durumda otomatik bir devlet bildiriminin yapılacağı varsayılmamalıdır.
Bu nedenle borçlu tereke dosyalarında;
- Aile nüfus kayıtlarının,
- Reddi miras kararlarının,
- Sonraki mirasçıların
birlikte takip edilmesi gerekir.
TMK m.614 kapsamında ayrıca sonra gelen mirasçılara mirası kabul edip etmeyeceklerinin Sulh Hâkimi tarafından sorulmasını sağlayan özel bir sistem de bulunmaktadır.
Reddi Miras Yapan Kişinin Çocuğu da Reddi Miras Yapabilir mi?
Evet.
Çocuk ret nedeniyle mirasçı hâline gelmişse kendi adına mirası reddetme hakkına sahiptir.
Ergin ve tam ehliyetli çocuk, kanundaki süre içerisinde Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir.
Reddi miras beyanının;
- Kayıtsız,
- Şartsız
olması gerekir.
Örneğin;
“Borç 2 milyon TL’den fazlaysa mirası reddediyorum.”
şeklinde şartlı ret yapılamaz.
Torunlar da Reddi Miras Yaparsa Borç Kime Geçer?
Bu sorunun cevabı aile yapısına bağlıdır.
Tek bir aile kolunda ret gerçekleşiyorsa sonraki altsoy gündeme gelebilir.
Ancak;
- Altsoyun tamamının reddi,
- En yakın yasal mirasçıların tamamının reddi,
- Sağ kalan eşin varlığı
durumlarında TMK m.612 ve m.613’teki özel hükümler devreye girer.
Bu nedenle;
“Her reddeden kişinin ardından borç sonsuza kadar bir sonraki akrabaya gider.”
şeklinde bir sistem yoktur.
Borç Nesilden Nesile Sonsuza Kadar Geçer mi?
Hayır.
Özellikle en yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi halinde TMK m.612 önemli bir sınır getirir.
Kanuna göre en yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke;
Sulh Hukuk Mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Bu durumda miras otomatik biçimde;
- Daha uzak kardeşlere,
- Amcalara,
- Dayılara,
- Daha uzak akrabalara
doğru sınırsız biçimde aktarılmaz.
Yargıtay da en yakın yasal mirasçıların tamamının reddettiği mirasın sonraki zümreye geçirilemeyeceğini kabul etmektedir.
En Yakın Mirasçıların Tamamı Reddi Miras Yaparsa Çocuklara Borç Geçer mi?
Burada kimlerin en yakın mirasçı olduğu doğru tespit edilmelidir.
Eğer mirasbırakanın ölüm anındaki en yakın yasal mirasçılarının tamamı mirası reddetmişse TMK m.612 uygulanır.
Bu durumda tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Dolayısıyla;
“Herkes reddetti, şimdi mutlaka bir sonraki kuşağa borç gider.”
denilemez.
Altsoyun Tamamı Reddi Miras Yaparsa Ne Olur?
Türk Medeni Kanunu m.613 ayrı bir özel hüküm içermektedir.
Kanuna göre;
altsoyun tamamının mirası reddetmesi halinde bunların payı sağ kalan eşe geçer.
Burada “altsoyun tamamı” değerlendirilirken yalnız ilk sıradaki çocuklara değil, ret nedeniyle mirasçı olabilecek altsoy zincirine de somut aile yapısına göre bakılması gerekir.
Bu nedenle sağ kalan eş bulunan dosyalarda bütün çocuk ve torunların durumu birlikte incelenmelidir.
Çocukların Tamamı Reddederse Miras Sağ Kalan Eşe mi Geçer?
TMK m.613 kapsamında altsoyun tamamının reddi gerçekleşmişse bunların payı sağ kalan eşe geçer.
Örneğin mirasbırakanın;
- Eşi,
- Altsoyu
bulunuyor ve altsoyun tamamı mirası reddediyorsa sağ kalan eşin mirasçılık durumu ciddi biçimde değişebilir.
Bu nedenle;
“Çocuklar reddetti, borç otomatik olarak dedenin anne-babasına gider.”
şeklindeki yaklaşım doğru değildir.
Eş de Reddi Miras Yaparsa Ne Olur?
Sağ kalan eş ve en yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddetmişse TMK m.612 kapsamında terekenin resmî tasfiyesi gündeme gelir.
Bu durumda borç;
“Artık daha uzak akrabaya geçti.”
şeklinde değerlendirilmez.
Tereke kendi mal ve borçlarıyla tasfiye edilir.
Resmî Tasfiye Ne Demektir?
En yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi halinde tereke Sulh Hukuk Mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir.
Terekenin;
- Malları,
- Paraları,
- Alacakları
tespit edilir.
Bunlarla;
- Banka,
- Vergi,
- İcra,
- Diğer tereke borçlarının
ödenmesi sağlanır.
Mirası reddeden kişilerin şahsi malvarlıkları bu nedenle otomatik olarak tereke borcunun ödeme kaynağı haline gelmez.
Tasfiye Sonunda Para Kalırsa Ne Olur?
TMK m.612’ye göre resmî tasfiye tamamlandıktan sonra bir değer kalırsa bu bakiye;
mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.
Örneğin tereke;
Aktif: 4.000.000 TL
Borç ve giderler: 3.000.000 TL
ise tasfiye sonunda kalan 1.000.000 TL, kanundaki şartlarla hak sahiplerine dağıtılabilir.
Bu, reddi mirasın geri alındığı anlamına gelmez.
Kanunun tasfiye sonuna bağladığı özel bir sonuçtur.
Babam Reddi Miras Yaptı, Ben Hiçbir Şey Yapmazsam Ne Olur?
Bu son derece riskli olabilir.
Öncelikle babanızın reddi sonucunda sizin gerçekten mirasçı hâline gelip gelmediğiniz belirlenmelidir.
Mirasçı hâline geldiyseniz sizin için ayrıca ret süresi işlemeye başlayabilir.
Süre içerisinde mirası reddetmezseniz, kanundaki istisnalar saklı olmak üzere mirası kazanmış sayılabilirsiniz.
Bu nedenle;
“Babam zaten reddetti, benim mahkemeye gitmeme gerek yok.”
şeklinde hareket edilmemelidir.
Babam Reddi Miras Yaptıysa Bana Mahkemeden Tebligat Gelmesini Beklemeli miyim?
Her dosyada yalnız tebligat beklemek güvenli değildir.
Mirasçılık sıfatının;
- Nüfus kayıtları,
- Veraset ilamı,
- Reddi miras kararı
üzerinden ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Özellikle borçlu tereke bulunuyorsa sürenin kaçırılmaması için reddi miras kararından sonra altsoyun durumu derhal değerlendirilmelidir.
Çocuk Küçükse Reddi Miras Nasıl Yapılır?
Küçük çocuk kendi başına hukuki işlem yapamayacağından reddi miras işlemi yasal temsil hükümlerine göre yürütülür.
Ancak küçük adına mirasın reddinde;
- Anne ve babanın temsil yetkisi,
- Anne veya baba ile çocuk arasında çıkar çatışması bulunup bulunmadığı,
- Kayyım atanmasının gerekip gerekmediği,
- Çocuğun vesayet altında olup olmadığı
ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle ebeveynin kendi mirasını reddetmesi sonucunda çocuğun yeni mirasçı hâline geldiği dosyalarda çocuğun menfaatinin bağımsız korunması önemlidir.
Çocuk vesayet altında ise TMK m.463 uyarınca mirasın reddinde vesayet makamı ve denetim makamına ilişkin özel izin kuralları da uygulanır.
Bu nedenle küçük çocuk adına reddi miras yapılacaksa süre geçirilmeden Sulh Hukuk Mahkemesi önünde temsil meselesinin de çözülmesi gerekir.
Anne ve Baba Küçük Çocuk Adına Otomatik Reddi Miras Yapabilir mi?
Her dosyada;
“Anne veya baba imzaladı, işlem tamamdır.”
denilemez.
Velayet altındaki küçüklerin temsilinde ana ve baba kural olarak yasal temsilcidir.
Ancak ebeveyn ile çocuğun menfaatleri çatışıyorsa TMK kapsamında temsil kayyımı atanması gerekebilir.
Bu nedenle özellikle anne veya babanın kendi ret işlemi nedeniyle çocuğun mirasçı hâline geldiği durumlarda temsil şekli dosyaya göre incelenmelidir.
Çocuk Vesayet Altındaysa Reddi Miras İçin İzin Gerekir mi?
Evet.
Vesayet altındaki küçük veya kısıtlı adına mirasın reddi bakımından Türk Medeni Kanunu özel izin sistemi öngörmektedir.
TMK m.463 kapsamında mirasın;
- Kabulü,
- Reddi
gibi işlemlerde vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gerekebilir.
Bu nedenle vesayet altındaki kişi adına reddi miras standart yetişkin başvurusuyla aynı şekilde yürütülmez.
Küçük Çocuğun 3 Aylık Süresi Nasıl Hesaplanır?
Ret nedeniyle küçük sonradan mirasçı hâline gelmişse TMK m.608 önemlidir.
Sürenin başlangıcı bakımından;
önceki mirasçının reddinin öğrenilme tarihi
değerlendirilir.
Ancak çocuk adına işlemi yasal temsilci gerçekleştireceği için öğrenme ve temsil koşulları birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle kayyım atanması gereken dosyalarda süre problemi oluşmaması için gecikmeden başvuru yapılması önemlidir.
Çocuk Adına Reddi Miras Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?
Öncelikle üç aylık gerçek ret süresinin gerçekten ne zaman başladığı belirlenmelidir.
Daha sonra;
- TMK m.615 kapsamında önemli sebeple yeni süre verilmesi,
- Murisin ölüm tarihinde terekenin borca batık olması halinde TMK m.605/2 kapsamında hükmen ret
ihtimalleri araştırılabilir.
Dolayısıyla;
“Çocuk küçük olduğu için süre hiç işlemez.”
şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Dedemin Borcu Bana Geldiyse Hükmen Reddi Miras Yapabilir miyim?
Şartları varsa evet.
Örneğin babanız dedenin mirasını reddetmiş ve siz dedenin mirasçısı hâline gelmiş olabilirsiniz.
Üç aylık gerçek ret süresi geçirilmiş olsa bile dedenin ölüm tarihinde terekesi;
- Açıkça borca batıksa veya
- Ödemeden aczi resmen tespit edilmişse
TMK m.605/2 kapsamında hükmen ret değerlendirilebilir.
Ancak sizin terekeyi kabul anlamına gelen işlemlerde bulunup bulunmadığınız da önemlidir.
Babamın Reddettiği Miras İçin Bana İcra Gelirse Ne Yapmalıyım?
Ödeme emri veya icra işlemi kesinlikle göz ardı edilmemelidir.
Öncelikle;
- Babanızın reddi miras kararı,
- Sizin gerçekten mirasçı hâline gelip gelmediğiniz,
- Sizin ret süreniz,
- Sizin de reddi miras yapıp yapmadığınız,
- Terekenin borca batık olup olmadığı
incelenmelidir.
İcra hukukundaki itiraz süreleri ile mirasın reddine ilişkin süreler farklıdır.
Bu nedenle;
“Ben zaten torunum, bana bir şey olmaz.”
şeklinde hareket edilmesi hak kaybına yol açabilir.
Banka Dedenin Borcunu Torundan İsteyebilir mi?
Torun, ret sonucunda dedenin yasal mirasçısı hâline gelmiş ve mirası reddetmemişse miras hukukundan doğan sorumluluk gündeme gelebilir.
Ancak banka;
- Kimin mirasçı olduğunu,
- Reddi miras kararlarını,
- Mirasçılık durumunu
dikkate almak zorundadır.
Torun mirası geçerli biçimde reddetmişse sırf dedenin torunu olduğu gerekçesiyle tereke borcundan mirasçı sıfatıyla sorumlu tutulamaz.
Vergi Borcu Toruna Geçer mi?
Aynı temel sistem vergi borçları bakımından da önemlidir.
Torun ret sonucu mirasçı hâline gelmişse murisin ölüm tarihinde mevcut vergi borçlarının terekeye etkisi gündeme gelebilir.
Ancak kamu borçlarında ayrıca;
- Vergi hukuku,
- Kamu alacaklarının tahsil usulü,
- Mirasın reddinin sonuçları
birlikte değerlendirilmelidir.
Gelen ödeme emri varsa ilgili özel başvuru süreleri ayrıca dikkate alınmalıdır.
Kredi Kartı Borcu Toruna Geçer mi?
Kredi kartı borcu mirasbırakanın tereke borçlarından biri olabilir.
Torun yasal mirasçı hâline gelmiş ve mirası reddetmemişse genel miras sorumluluğu bakımından bu borç da değerlendirilir.
Ancak;
“Torun olduğum için dedemin kredi kartı borcu şahsi borcum oldu.”
şeklinde basitleştirme yapılmamalıdır.
Sorumluluğun kaynağı mirasçılık sıfatıdır.
Reddi Miras Yapan Babanın Kendi Borçları Çocuklara Geçer mi?
Bu farklı bir konudur.
Babanın kendi sağlığındaki;
- Kredi kartı borcu,
- Banka borcu,
- Vergi borcu
sırf babanın başka bir kişiden kalan mirası reddetmesi nedeniyle çocuklara geçmez.
Çocukların karşılaşabileceği borç, ret nedeniyle mirasçısı hâline geldikleri asıl murisin tereke borcudur.
Örneğin;
Dede borçlu öldü.
Baba dedenin mirasını reddetti.
Torun dedenin mirasçısı oldu.
Burada torunun karşısına çıkan borç:
dedenin borcudur.
Babanın kendi şahsi borcu değildir.
Babamın Kendi Borcu Bana Ne Zaman Miras Kalır?
Babanız daha sonra vefat ettiğinde onun kendi terekesi ayrı bir miras oluşturur.
O zaman;
- Babanızın malları,
- Babanızın alacakları,
- Babanızın borçları
ayrı olarak değerlendirilir.
Bu mirasın da kabul veya reddi konusunda yeni ve bağımsız bir reddi miras süreci ortaya çıkar.
Dolayısıyla;
dedenin mirası
ile
babanın ileride kendi ölümüyle açılacak mirası
birbirine karıştırılmamalıdır.
Reddi Miras Yapan Kişinin Çocuğu Mirası Kabul Edebilir mi?
Evet.
Babanın veya annenin reddi, çocuğu da reddetmek zorunda bırakmaz.
Çocuk;
- Mirası kabul edebilir,
- Kendi adına reddedebilir,
- Şartları varsa diğer miras hukuku yollarını değerlendirebilir.
Örneğin baba borç olduğunu düşündüğü için mirası reddetmiş olabilir ancak sonradan terekenin aslında önemli malvarlığı bulunduğu anlaşılabilir.
Yeni mirasçı olan ergin çocuk kendi hukuki kararını verebilir.
Anne Reddi Miras Yaptı Diye Çocuk da Otomatik Reddetmiş Sayılır mı?
Hayır.
Bir mirasçının ret beyanı kural olarak diğer bir kişinin ret beyanı yerine geçmez.
Anne kendi adına mirası reddetmişse, ret nedeniyle çocuk mirasçı hâline geldiğinde çocuğun mirasçılık durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle borçlu terekelerde;
“Anne reddetti, çocuk da reddetmiş oldu.”
şeklindeki varsayım ciddi sorun yaratabilir.
Reddeden Babanın Çocukları Veraset İlamında Görünür mü?
Reddi miras sonucunda yeni mirasçılık durumunun mirasçılık belgesine doğru şekilde yansıtılması gerekir.
Yargıtay uygulamasında mirasçılık belgesinde önce yasal mirasçılık yapısının belirlenmesi, ardından ret olgusu dikkate alınarak ret sonrasında kimlerin hangi pay oranında mirasçı olduğunun gösterilmesi gerektiği kabul edilmektedir.
Bu nedenle eski veraset ilamında yalnız reddeden baba görünüyorsa yeni hukuki durumun ayrıca tespit edilmesi gerekebilir.
Eski Veraset İlamı Değiştirilebilir mi?
Evet.
Mirasçılık belgesi maddi anlamda değiştirilemez kesin hüküm niteliğinde değildir.
Reddi miras sonrasında;
- Torunların mirasçı hâline gelmesi,
- Miras oranlarının değişmesi
gibi durumlarda mevcut belgenin iptali veya yeni mirasçılık belgesinin düzenlenmesi gündeme gelebilir.
Reddi Miras Yapan Kişinin Çocukları Paylaşım Davasına Katılır mı?
Ret nedeniyle çocuklar yeni mirasçı hâline geldiyse tereke üzerinde mirasçılık hakları doğar.
Bu nedenle;
- Miras paylaşımı,
- Ortaklığın giderilmesi,
- Tereke yönetimi
gibi süreçlerde taraf olmaları gerekebilir.
Mirası daha sonra kendileri de reddederlerse durum yeniden değişir.
Reddi Miras Sonrası Çocukların Mirası Kabul Etmesi Borcu da Kabul Etmek midir?
Miras, kural olarak bir bütün şeklinde kazanılır.
Çocuk;
“Dedemin evini alıyorum ama vergi ve banka borçlarını istemiyorum.”
şeklinde seçim yapamaz.
Aktif ve pasifler birlikte terekenin parçasıdır.
Bu nedenle borç şüphesi bulunan dosyada tereke araştırması tamamlanmadan sahiplenici işlemler yapılması risklidir.
Mirası Araştırmak Kabul Sayılır mı?
Kural olarak terekenin;
- Tapularını,
- Banka hesaplarını,
- İcra dosyalarını,
- Borçlarını
araştırmak ile tereke mallarını kendi malı gibi kullanmak aynı şey değildir.
Mirasçı ekonomik durumu öğrenmek amacıyla araştırma yapabilir.
Ancak;
- Evi satmak,
- Banka parasını çekip harcamak,
- Tereke malını gizlemek veya kendine mal etmek
TMK m.610 kapsamında ret hakkının kaybedilmesine yol açabilir.
Borçlu Miras Çocuğa Geçtiğinde Ne Yapılmalıdır?
Pratik olarak şu sıra izlenmelidir:
- Anne veya babanın reddi miras kararı incelenmelidir.
- Çocuğun bu ret nedeniyle gerçekten mirasçı hâline gelip gelmediği belirlenmelidir.
- Çocuğun ret süresinin hangi tarihte başladığı hesaplanmalıdır.
- Murisin tapu, banka, araç ve diğer malları araştırılmalıdır.
- Murisin banka, vergi ve icra borçları belirlenmelidir.
- Çocuk ergin değilse temsil ve olası kayyım ihtiyacı hemen değerlendirilmelidir.
- Süre devam ediyorsa Sulh Hukuk Mahkemesinde gerçek reddi miras yapılabilir.
- Süre geçmişse borca batıklık varsa hükmen ret ihtimali incelenmelidir.
- Çocuğa icra veya ödeme emri geldiyse ilgili takip süreleri ayrıca korunmalıdır.
Örnek 1: Baba Reddi Miras Yapıyor, Torun Tek Çocuk
Dede vefat ediyor.
Dedenin iki çocuğu var:
- Ahmet,
- Mehmet.
Ahmet mirası reddediyor.
Ahmet’in tek çocuğu Ayşe var.
Bu durumda Ahmet, miras açıldığı anda yaşamıyormuş gibi değerlendirildiğinde Ayşe onun yerine geçebilir.
Dedenin mirasında normalde Ahmet’e düşecek 1/2 pay, Ayşe’ye geçebilir.
Terekenin borçlu olması halinde Ayşe’nin reddi miras hakkı ayrıca değerlendirilmelidir.
Örnek 2: Baba Reddi Miras Yapıyor, İki Çocuğu Var
Dede vefat ediyor.
Babasına düşen miras payı: 1/2
Baba reddediyor.
Babanın iki çocuğu bulunuyor.
Şartları varsa babanın 1/2’lik kol payı iki çocuk arasında;
1/4 + 1/4
olarak paylaşılabilir.
Tereke 4 milyon TL mal ve 10 milyon TL borç içeriyorsa çocukların ret süresi kritik hale gelir.
Örnek 3: Baba Reddediyor Ama Çocuğu Yok
Reddeden mirasçının altsoyu bulunmuyorsa miras paylaşımı, reddeden kişi ölüm tarihinde sağ değilmiş gibi diğer yasal mirasçılar arasında yeniden hesaplanır.
Bu nedenle payın kime geçeceği aile yapısına bağlıdır.
Örnek 4: Bütün Altsoy Reddediyor ve Eş Var
Mirasbırakanın sağ kalan eşi bulunmaktadır.
Altsoyun tamamı mirası reddetmiştir.
TMK m.613 şartları varsa altsoyun reddettiği pay sağ kalan eşe geçer.
Dolayısıyla miras otomatik olarak ikinci zümreye gitmez.
Örnek 5: En Yakın Mirasçıların Tamamı Reddediyor
Mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarının tamamı mirası reddetmiştir.
Bu durumda TMK m.612 gereğince tereke;
Sulh Hukuk Mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Borçlar sonsuza kadar bir sonraki akrabaya aktarılmaz.
Sık Sorulan Sorular
Reddi miras yapan kişinin çocuklarına borç geçer mi?
Şartları varsa çocuklar ret nedeniyle yeni mirasçı hâline gelebilir. Bu durumda asıl mirasbırakanın terekesi mal ve borçlarıyla birlikte çocuklara geçebilir.
Babam reddi miras yaptı, ben de reddetmek zorunda mıyım?
Otomatik olarak değil. Öncelikle babanızın reddi sonucunda sizin mirasçı olup olmadığınız belirlenmelidir. Mirasçı olduysanız kabul veya ret hakkınız ayrıca vardır.
Babamın reddettiği borç bana mı geçer?
Babanızın kendi borcu değil, reddettiği mirasbırakana ait tereke size geçebilir.
Torunların reddi miras süresi kaç ay?
Gerçek ret için temel süre üç aydır. Ret sonucu sonradan mirasçı olanlarda süre, önceki mirasçının reddini öğrendikleri tarihe göre TMK m.608 kapsamında değerlendirilir.
Baba reddedince çocuklar otomatik reddetmiş sayılır mı?
Hayır.
Çocuk küçükse kim reddi miras yapar?
Küçük yasal temsilcisi aracılığıyla temsil edilir. Ancak çıkar çatışması veya vesayet bulunması halinde kayyım ve mahkeme izinlerine ilişkin özel hükümler gündeme gelebilir.
Reddi miras yapanın iki çocuğu varsa pay nasıl bölünür?
Çocuklar reddeden ebeveynin yerine geçiyorsa kural olarak onun kol payını kendi aralarında paylaşırlar.
Bütün çocuklar reddederse borç torunlara mı geçer?
Her durumda bu şekilde söylenemez. Altsoyun tamamının reddi, sağ kalan eş ve TMK m.613; en yakın yasal mirasçıların tamamının reddi ise TMK m.612 kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.
Bütün mirasçılar reddederse borç sonraki akrabalara geçer mi?
En yakın yasal mirasçıların tamamının reddinde kural olarak hayır; tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Borç devlete mi kalır?
Hayır. TMK m.612 kapsamındaki sistem devletin murisin borcunu şahsen üstlenmesi değil, terekenin resmî tasfiyesidir.
Toruna icra gelirse ne yapılmalı?
Reddi miras kararları, torunun mirasçılık sıfatı ve ret süresi incelenmeli; ayrıca icra dosyasındaki itiraz veya dava süreleri kaçırılmamalıdır.
3 aylık süre geçtiyse çocuk borcu ödemek zorunda mı?
Otomatik olarak bu sonuca varılmaz. Muris ölüm tarihinde borca batıksa TMK m.605/2 kapsamında hükmen ret ihtimali ayrıca araştırılabilir.
Reddi Miras Sonrası Çocuklara Geçen Borçlar İçin Miras Avukatı Desteği
Reddi miras dosyalarında en tehlikeli yanlışlardan biri;
“Ben mirası reddettim, borç artık ailemizi ilgilendirmiyor.”
şeklindeki düşüncedir.
Türk Medeni Kanunu m.611 uyarınca reddeden yasal mirasçı miras açıldığı anda sağ değilmiş gibi değerlendirildiğinden, onun çocukları ret sonucunda yeni mirasçılar hâline gelebilir.
Bu nedenle özellikle borçlu terekelerde;
- Reddeden kişinin çocuklarının bulunup bulunmadığı,
- Çocukların ergin olup olmadığı,
- Ret sonucunda hangi tarihte mirasçı hâline geldikleri,
- Üç aylık sürenin ne zaman başladığı,
- Çocuk adına yasal temsil veya kayyım gerekip gerekmediği,
- Terekenin aktif ve pasif durumu,
- Bütün en yakın mirasçıların reddedip reddetmediği
birlikte incelenmelidir.
Burada ayrıca önemli bir kavramsal ayrım yapılmalıdır:
Reddeden anne veya babanın kişisel borcu çocuğa geçmez.
Çocuk, reddin sonucu olarak örneğin dedenin doğrudan mirasçısı hâline gelirse dedenin terekesindeki hak ve borçlarla karşılaşabilir.
TMK m.608, ret sonucu daha önce mirasçı olmayan kişilere miras geçmesi halinde bu kişiler için ret süresini önceki mirasçıların reddini öğrendikleri tarihten başlatmaktadır. Bu nedenle çocuk ve torunlar bakımından üç aylık süre mutlaka ayrı hesaplanmalıdır.
Diğer taraftan borcun nesiller boyunca sınırsız biçimde aktarılması da söz konusu değildir. En yakın yasal mirasçıların tamamının reddi halinde TMK m.612 gereğince tereke iflas hükümlerine göre resmen tasfiye edilir.
Avukat Ferhat Küle Hukuk Bürosu olarak reddi miras sonrası çocuk ve torunların mirasçılığı, borçlu tereke, çocuk adına reddi miras, kayyım gerektiren miras işlemleri, hükmen ret, mirasçılara yöneltilen icra ve vergi borçları ile veraset ilamının yeniden düzenlenmesi süreçlerinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.
Somut dosyada nüfus kayıtları, reddi miras kararları, veraset ilamı, murisin banka ve icra borçları ile tereke malvarlığı birlikte incelenerek reddeden kişinin çocuklarının gerçekten mirasçı olup olmadığı, ret süresinin ne zaman başladığı ve borçlardan korunmak için hangi hukuki yolun kullanılabileceği belirlenebilir.
Av. Ferhat Küle
İstanbul