Uyuşturucu Kullanma Suçunun Cezası Nedir? İlk Kez Uyuşturucu Yakalatmanın Cezası

Uyuşturucu kullanmak suç mudur ve cezası nedir? Türk Ceza Kanunu m.191’e göre kullanmak amacıyla uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya doğrudan uyuşturucu madde kullanmak suçtur.

TCK m.191/1 uyarınca bu suçun kanuni cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıdır.

Ancak özellikle ilk kez TCK m.191 kapsamında soruşturma geçiren kişiler bakımından;

“2-5 yıl yazıyor, doğrudan cezaevine mi gireceğim?”

sorusunun cevabı çoğu durumda hayırdır.

Çünkü kanun uyuşturucu kullanma ve kullanmak için bulundurma suçlarında özel bir sistem öngörmüştür. Soruşturma aşamasında şüpheli hakkında kural olarak 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir ve bu süre içerisinde kişi en az 1 yıl denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur. Gerekli görülürse tedavi uygulanabilir.

Dolayısıyla TCK m.191 bakımından:

2–5 yıl hapis cezası suçun kanundaki yaptırımıdır; ancak soruşturmanın ilk aşamasında sistem doğrudan mahkûmiyet yerine kamu davasının ertelenmesi, denetimli serbestlik ve gerektiğinde tedavi mekanizması üzerine kurulmuştur.

Uyuşturucu Kullanmak Türkiye’de Suç mu?

Evet.

TCK m.191 yalnızca üzerinde uyuşturucu bulunan kişiyi cezalandırmamaktadır.

Kanun;

• Kullanmak için uyuşturucu satın almayı,
• Kullanmak için uyuşturucu kabul etmeyi,
• Kullanmak için uyuşturucu bulundurmayı,
• Doğrudan uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmayı

suç olarak düzenlemektedir.

Bu nedenle;

“Üzerimde uyuşturucu bulunmadı, sadece kullandım; suç olmaz.”

şeklindeki düşünce doğru değildir.

Kişinin uyuşturucu kullandığının hukuka uygun delillerle tespit edilmesi halinde üzerinde ayrıca madde ele geçirilmemiş olsa dahi TCK m.191 gündeme gelebilir.

Uyuşturucu Kullanma Suçunun Cezası Kaç Yıl?

TCK m.191/1’in güncel metnine göre ceza:

2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıdır.

Ancak bu ceza miktarını tek başına okuyarak;

“Uyuşturucu kullanan herkes en az 2 yıl cezaevine girer.”

sonucuna varmak doğru değildir.

Çünkü aynı maddenin devamında uyuşturucu kullanma suçuna özgü kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik sistemi düzenlenmiştir.

İlk Kez Uyuşturucu Yakalatınca Ne Olur?

Bu, konuyla ilgili en çok aranan sorulardan biridir.

TCK m.191 kapsamında soruşturma başlatıldığında Cumhuriyet savcısı, CMK m.171’deki genel şartları aramaksızın şüpheli hakkında 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir.

Bu şu anlama gelir:

Savcılık başlangıçta doğrudan;

“2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilmesi için dava açıyorum.”

yoluna gitmez.

Öncelikle kanunun özel erteleme mekanizması uygulanır.

Bu süre içerisinde kişi denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyar ve yeniden uyuşturucu kullanmazsa süreç sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilebilir.

İlk Defa Uyuşturucu Yakalatan Kişi Cezaevine Girer mi?

Kural olarak ilk soruşturmanın hemen ardından doğrudan cezaevine gönderilme şeklinde bir sistem yoktur.

Öncelikle TCK m.191’deki;

5 yıllık kamu davasının açılmasının ertelenmesi + denetimli serbestlik

sistemi uygulanır.

Ancak kişi erteleme süresinde kanunun öngördüğü ihlalleri gerçekleştirirse kamu davası açılabilir.

Bu nedenle;

“İlk defa olduğu için dosya tamamen kapanır.”

demek de doğru değildir.

Dosya belirli bir süre denetim altında tutulur.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Ne Demektir?

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, savcılığın belirli bir süre boyunca kişi hakkında ceza davası açmamasıdır.

Uyuşturucu kullanma suçunda bu süre 5 yıldır.

Şüpheli bu süre içerisinde kanundaki şartlara uygun davranırsa TCK m.191/7 uyarınca hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.

Başka bir ifadeyle süreç;

Soruşturma → 5 yıl kamu davasının ertelenmesi → yükümlülüklere uyulması → KYOK

şeklinde sona erebilir.

Kamu Davasının Ertelenmesi Beraat Kararı mıdır?

Hayır.

Henüz mahkemede açılmış bir ceza davası bulunmadığından ortada beraat kararı da yoktur.

Savcılık belirli bir süre dava açılmasını erteler.

Erteleme süresi başarıyla tamamlanırsa savcılık kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verir.

Dolayısıyla;

KYOK ≠ Beraat

ancak her ikisi de mahkûmiyet kararından farklıdır.

Uyuşturucu Denetimli Serbestlik Süresi Ne Kadar?

TCK m.191/3’e göre şüpheli hakkında erteleme süresi içerisinde en az 1 yıl denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.

Bu süre;

• Denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya
• Cumhuriyet savcısının kendiliğinden vereceği kararla

6’şar aylık sürelerle en fazla 2 yıl daha uzatılabilir.

Buna göre kanuni sistemde denetimli serbestlik süresi şartlarına göre 3 yıla kadar çıkabilir.

Ancak kamu davasının açılmasının ertelenme süresi 5 yıldır.

Bu iki süre birbirine karıştırılmamalıdır.

5 Yıl Boyunca Denetimli Serbestliğe mi Gidilir?

Hayır.

5 yıl, kamu davasının açılmasının ertelenme süresidir.

Denetimli serbestlik ise kural olarak en az 1 yıl uygulanır ve kanundaki şartlarla en fazla iki yıl daha uzatılabilir.

Dolayısıyla;

“TCK 191’den 5 yıl boyunca her hafta imza atacağım.”

şeklinde genel bir kural yoktur.

Denetimli serbestlik ile erteleme süresi farklı kavramlardır.

Uyuşturucu Denetimli Serbestlikte Tedavi Zorunlu mu?

Her kişi otomatik olarak yatarak tedaviye gönderilmez.

TCK m.191/3’e göre denetimli serbestlik uygulanan kişi gerek görülmesi halinde denetimli serbestlik süresi içerisinde tedaviye tabi tutulabilir.

Tedavi kişinin durumuna göre;

• Ayaktan,
• Gerekli durumlarda yatarak,
• Psikososyal destek ve takip programlarıyla

yürütülebilir.

Adalet Bakanlığının denetimli serbestlik düzenlemelerinde tedavinin uyuşturucu kullanımından arınma, yoksunluk belirtilerinin giderilmesi ve iyilik halinin sürdürülmesine yönelik tıbbi ve psikososyal müdahaleleri kapsadığı belirtilmektedir.

Denetimli Serbestlikte Uyuşturucu Testi Yapılır mı?

Evet.

2023 yılında yapılan değişiklik sonrasında TCK m.191/3, Cumhuriyet savcısının erteleme süresinde kişinin uyuşturucu kullanıp kullanmadığının belirlenmesi amacıyla yılda en az iki kez ilgili kuruma sevk edilmesine karar vermesini öngörmektedir.

Adalet Bakanlığının 2025 faaliyet raporunda da TCK m.191 kapsamındaki kişiler yönünden yılda en az iki kez ara kontrol amacıyla sağlık kurumlarına sevk sisteminin uygulandığı belirtilmektedir.

Dolayısıyla;

“Denetimli serbestliğe gittim ama bir daha hiç test yapılmaz.”

şeklinde düşünülmemelidir.

İdrar Testi Pozitif Çıkarsa Ne Olur?

Erteleme süresi içerisinde kişinin yeniden uyuşturucu kullandığının tespit edilmesi TCK m.191/4 kapsamında ihlal nedenidir.

Kanuna göre erteleme süresinde kişinin;

• Tekrar kullanmak amacıyla uyuşturucu satın alması,
• Kabul etmesi,
• Bulundurması veya
• Uyuşturucu kullanması

halinde hakkında kamu davası açılır.

Dolayısıyla hukuka uygun şekilde yapılan analizde yeniden uyuşturucu kullanımının tespit edilmesi erteleme kararını ciddi biçimde etkileyebilir.

Denetimli Serbestliğe Gitmezsem Ne Olur?

Her tek seferlik aksaklık otomatik olarak hapis cezasına dönüşmez.

TCK m.191/4-a, kişinin yükümlülüklere veya tedavi gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesini kamu davasının açılması sebebi olarak düzenlemektedir.

Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinde de sağlık kuruluşuna veya rehberlik çalışmalarına katılmayan kişinin öncelikle ilgili uyarı prosedürüne tabi tutulacağı düzenlenmektedir.

Ancak tebligatların sürekli görmezden gelinmesi, randevulara katılmama ve yükümlülükleri yerine getirmeme davranışının sürdürülmesi kamu davasının açılmasına yol açabilir.

Bu nedenle denetimli serbestlik tebligatları kesinlikle ihmal edilmemelidir.

Bir Randevuyu Kaçırınca Dava Açılır mı?

Tek bir randevunun kaçırılması ile yükümlülüklere uymamakta ısrar aynı şey değildir.

Kişinin;

• Hastalık,
• Hastanede yatış,
• Zorunlu seyahat,
• Başka haklı neden

gibi belgelendirilebilir mazereti bulunabilir.

Mazeretin mümkün olan en kısa sürede denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.

Ancak hiçbir açıklama yapmadan çağrılara tekrar tekrar uyulmaması risklidir.

Denetimli Serbestlik Sırasında Tekrar Uyuşturucuyla Yakalanırsam Ne Olur?

TCK m.191/4’e göre erteleme süresinde yeniden uyuşturucu kullanılması veya kullanmak amacıyla uyuşturucu alınması, kabul edilmesi ya da bulundurulması halinde kamu davası açılır.

Ancak kanunda önemli bir özel kural bulunmaktadır.

TCK m.191/5’e göre erteleme süresi içerisinde gerçekleşen yeni kullanma veya kullanmak için bulundurma eylemi;

ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.

Bu eylem önceki dosyadaki ertelemenin ihlali kabul edilir.

Örneğin:

İlk olay → Kamu davası 5 yıl ertelendi.

Erteleme sırasında tekrar kullanım → Yeni ayrı TCK 191 davası yerine ilk erteleme ihlal edilir ve kamu davası açılır.

İkinci Kez Yakalanınca İki Ayrı Ceza mı Alınır?

Erteleme süresi içerisindeki ikinci TCK m.191 eylemi bakımından kural olarak hayır.

Kanun bu ikinci eylemi ihlal nedeni kabul etmekte ve ayrı soruşturma/kovuşturma yapılmayacağını düzenlemektedir.

Ancak ilk ihlal nedeniyle kamu davası açıldıktan sonraki yeni uyuşturucu kullanma olaylarında durum farklıdır.

TCK m.191/6’ya göre dördüncü fıkra nedeniyle kamu davası açıldıktan sonra işlenen yeni TCK m.191 eylemleri bakımından yeniden aynı erteleme mekanizmasından yararlanılamaz.

Bu nedenle olayların tarih sırası uyuşturucu dosyalarında son derece önemlidir.

Denetimli Serbestlik Başarıyla Tamamlanırsa Ne Olur?

Şüpheli erteleme süresi içerisinde;

• Yükümlülüklere uyarsa,
• Tedavi gereklerini ihlal etmezse,
• Yeniden uyuşturucu kullanmaz veya bulundurmazsa

TCK m.191/7 gereğince hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir.

Bu nedenle sistemin amacı yalnızca cezalandırmak değil, uyuşturucu kullanan kişinin tekrar kullanmasının önüne geçmek ve gerektiğinde tedavi edilmesini sağlamaktır.

Denetimli Serbestlik Tamamlanınca Dosya Hemen Kapanır mı?

Denetimli serbestlik süresinin örneğin bir yıl olması, 5 yıllık kamu davasının açılmasının ertelenme süresinin de sona erdiği anlamına gelmez.

Erteleme süresi tamamlanıncaya kadar TCK m.191’de belirtilen ihlal halleri bakımından hukuki durum devam eder.

Dolayısıyla;

“Bir yıllık denetimli serbestlik bitti, dosya tamamen ortadan kalktı.”

şeklinde düşünülmemelidir.

Uyuşturucu Kullanma Suçunda Tedavi İçin Kendim Başvurursam Ceza Alır mıyım?

TCK m.192/4 uyuşturucu kullanan kişiler açısından önemli bir etkin pişmanlık düzenlemesi içermektedir.

Uyuşturucu kullanan kişi, hakkında TCK m.191 kapsamında bir soruşturma başlatılmadan önce;

• Resmî makamlara veya
• Sağlık kuruluşuna

başvurarak tedavi edilmesini isterse hakkında cezaya hükmolunmaz.

Kanun ayrıca bu durumda kamu görevlileri ve sağlık mesleği mensupları bakımından ilgili suçu bildirme yükümlülüğünün doğmayacağını açıkça düzenlemektedir.

Bu düzenleme, tedavi olmak isteyen kişinin sırf yardım istediği için cezalandırılma korkusu yaşamamasını amaçlayan önemli bir hükümdür.

Uyuşturucuyu Kimden Aldığımı Söylersem Ceza Almam mı?

TCK m.192/2’de farklı bir etkin pişmanlık hali bulunmaktadır.

Kullanmak için uyuşturucu satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, resmî makamlar olayı öğrenmeden önce uyuşturucuyu;

• Kimden,
• Nerede,
• Ne zaman

temin ettiğini bildirir ve verdiği bilgiler suçluların yakalanmasını veya uyuşturucunun ele geçirilmesini kolaylaştırırsa hakkında cezaya hükmolunmaz.

Burada yalnızca bir isim söylemek yeterli değildir.

Verilen bilginin kanunda öngörülen sonucu sağlaması gerekir.

Polis Olayı Öğrendikten Sonra Yardım Edersem Etkin Pişmanlık Olur mu?

Şartları varsa cezada indirim gündeme gelebilir.

TCK m.192/3’e göre suç resmî makamlar tarafından öğrenildikten sonra kişinin gönüllü olarak suçun ortaya çıkarılmasına ve fail ya da suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım etmesi halinde verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadar indirilebilir.

Ancak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı verilen bilginin niteliğine ve dosyaya sağladığı somut katkıya göre değerlendirilir.

Üzerimde Uyuşturucu Bulunmadı Ama Test Pozitif Çıktı: Suç Olur mu?

TCK m.191 yalnızca uyuşturucu bulundurmayı değil uyuşturucu kullanmayı da açıkça suç olarak düzenlemektedir.

Bu nedenle kişinin üzerinde madde bulunmaması tek başına soruşturmayı engellemez.

Ancak;

• Testin hukuka uygun şekilde alınıp alınmadığı,
• Analizin güvenilirliği,
• Maddenin niteliği,
• Diğer deliller

somut dosyada ayrıca incelenmelidir.

Arabada Uyuşturucu Bulunursa Herkes Suçlu mu Sayılır?

Hayır.

Örneğin dört kişinin bulunduğu otomobilde uyuşturucu bulunmuş olabilir.

Bu durumda maddenin;

• Kime ait olduğu,
• Nerede bulunduğu,
• Diğer kişilerin maddeden haberdar olup olmadığı,
• Parmak izi veya biyolojik iz,
• Kişilerin beyanları,
• Kamera kayıtları

araştırılmalıdır.

Ceza sorumluluğu kişiseldir.

Sırf araçta bulunmak nedeniyle bütün yolcuların otomatik olarak TCK m.191’den mahkûm edilmesi doğru değildir.

Evde Uyuşturucu Bulunursa Evdeki Herkes Sorumlu mu?

Hayır.

Uyuşturucunun evin;

• Hangi bölümünde,
• Kimin kişisel eşyasında,
• Nasıl saklandığı

önemlidir.

Ortak konutta yaşayan herkes sırf aynı adreste bulunduğu için uyuşturucuyu bildiği ve bulundurduğu kabul edilemez.

Suçla kişi arasında yeterli bağ kurulmalıdır.

Uyuşturucu Miktarı Ne Kadar Olursa Kullanıcı Sayılır?

Türk Ceza Kanunu;

“5 gramın altı kullanıcılık, 5 gramın üstü ticarettir.”

şeklinde sabit bir gram sınırı koymamaktadır.

Uyuşturucunun kullanmak amacıyla mı yoksa ticaret amacıyla mı bulundurulduğu;

• Miktar,
• Paketleme biçimi,
• Hassas terazi bulunması,
• Satışa ilişkin mesajlar,
• Para hareketleri,
• Maddenin farklı türlerde olması,
• Maddenin saklanış biçimi,
• Şüphelinin kullanım alışkanlıkları

gibi deliller birlikte değerlendirilerek belirlenir.

TCK m.191 kullanmak amacıyla bulundurmayı 2–5 yıl hapisle düzenlerken, TCK m.188 kapsamındaki uyuşturucu ticareti çok daha ağır cezalara tabidir; ülke içinde satma, satışa arz etme, başkasına verme, sevk, nakil, depolama veya ticaret amacıyla bulundurma bakımından ceza 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve ayrıca adli para cezasıdır.

Bu nedenle kullanıcılık-ticaret ayrımı ceza dosyasının en kritik konularından biridir.

Uyuşturucuyu Arkadaşıma Verirsem Kullanma Suçu mu Olur?

Bu konuda çok dikkatli olunmalıdır.

TCK m.188/3 uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi başkasına vermeyi uyuşturucu ticareti kapsamında düzenlemektedir.

Bu nedenle;

“Para almadım, arkadaşıma ücretsiz verdim; dolayısıyla sadece kullanma suçudur.”

şeklindeki düşünce ciddi biçimde yanlıştır.

Uyuşturucu ticareti suçunun oluşması için her durumda para karşılığında satış yapılması şart değildir.

Başkasına verme fiili de TCK m.188 kapsamında çok daha ağır ceza riski doğurabilir.

Arkadaşımla Birlikte Kullanmak İçin Aldım: Ticaret mi Kullanma mı?

Bu sorunun cevabı dosyanın ayrıntılarına bağlıdır.

Uyuşturucuyu kimin satın aldığı, diğer kişiye nasıl verildiği, ortak kullanım iradesinin bulunup bulunmadığı ve olayın bütün koşulları incelenmelidir.

TCK m.188’de “başkasına verme” fiili açıkça düzenlendiğinden, kişinin;

“Satmadım, birlikte kullandık.”

şeklindeki açıklamasının somut delillerle birlikte hukuken değerlendirilmesi gerekir.

Kullanma ile ticaret arasındaki yanlış nitelendirme ceza miktarında çok büyük fark doğurabilir.

Esrar Kullanmanın Cezası Nedir?

Esrarın kullanmak amacıyla satın alınması, kabul edilmesi, bulundurulması veya kullanılması halinde TCK m.191 gündeme gelir.

Temel ceza yine 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıdır ve TCK m.191’deki özel erteleme ve denetimli serbestlik sistemi uygulanır.

Uyuşturucunun türü özellikle ticaret suçu ve nitelikli haller bakımından ayrıca önem taşıyabilir.

Bonzai Kullanmanın Cezası Nedir?

Sentetik kannabinoid olarak bilinen maddelerin kullanmak amacıyla bulundurulması veya kullanılması halinde de temel olarak TCK m.191 gündeme gelir.

TCK m.188 ise sentetik kannabinoidleri uyuşturucu ticareti suçunun ağırlaştırılmış maddeleri arasında açıkça saymaktadır.

Bu nedenle yine en önemli ayrım;

kullanma amacı mı, ticaret amacı mı?

sorusudur.

Metamfetamin Kullanmanın Cezası Nedir?

Kullanmak amacıyla metamfetamin satın alma, bulundurma veya kullanma TCK m.191 kapsamında değerlendirilir.

Ancak satış veya başkasına verme söz konusu olduğunda TCK m.188 kapsamında çok daha ağır bir suç gündeme gelir.

Maddenin türü tek başına kişinin mutlaka tacir olduğu anlamına gelmez.

Ama dosyanın hukuki niteliği mutlaka somut deliller üzerinden değerlendirilmelidir.

Okul Yakınında Uyuşturucu Kullanmanın Cezası Daha mı Fazla?

Evet.

TCK m.191/10’a göre kullanma, kullanmak amacıyla satın alma, kabul etme veya bulundurma fiilinin;

• Okul,
• Yurt,
• Hastane,
• Kışla,
• İbadethane

gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesislerin sınırlarına 200 metreden yakın mesafedeki umumi veya umuma açık yerde işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Dolayısıyla uyuşturucunun nerede kullanıldığı veya bulundurulduğu da önemlidir.

Parkta Uyuşturucu Kullanmanın Cezası Artar mı?

Park tek başına otomatik ceza artırımı anlamına gelmez.

Ancak park;

örneğin bir okulun sınırına 200 metreden yakın umuma açık alan içerisindeyse TCK m.191/10 tartışması gündeme gelebilir.

Bu nedenle artırımlı ceza açısından hem yerin umuma açık niteliği hem de kanunda sayılan tesislere olan uzaklığı belirlenmelidir.

Uyuşturucu Kullanma Suçu Şikâyete Bağlı mı?

Hayır.

TCK m.191 kamu adına takip edilen bir suçtur.

Bir kişinin;

“Şikâyetçi değilim.”

demesiyle uyuşturucu soruşturması sona ermez.

Zaten bu suçta klasik anlamda bireysel bir mağdurun şikâyeti aranmaz.

Savcılık suç şüphesinden haberdar olduğunda soruşturmayı yürütür.

Uyuşturucu Kullanma Suçu Uzlaştırmaya Tabi mi?

Hayır.

Uyuşturucu kullanma veya kullanmak amacıyla bulundurma TCK m.191’e özgü ayrı bir soruşturma ve erteleme sistemine tabidir.

Bu nedenle dosyanın klasik uzlaştırma prosedürüyle kapatılması söz konusu değildir.

TCK m.191’de öngörülen kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik hükümleri uygulanır.

Uyuşturucu Kullanma Suçunda Önödeme Var mı?

Hayır.

TCK m.191’in yaptırımı ve soruşturma rejimi kendi maddesinde özel olarak düzenlenmiştir.

Önödeme yerine uyuşturucu kullanma suçunda temel mekanizma;

5 yıllık kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestliktir.

Uyuşturucu Kullanmak Sabıka Kaydına İşler mi?

Sırf;

• Yakalanmak,
• Savcılıkta ifade vermek,
• TCK m.191 soruşturması geçirmek,
• Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmesi

kesinleşmiş mahkûmiyet değildir.

Bu nedenle standart adli sicil belgesinde sırf soruşturma nedeniyle bir mahkûmiyet kaydı oluşmaz.

CMK m.171’e göre kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak yetkili adli makamlarca kullanılabilir.

Ancak kişi erteleme koşullarını ihlal eder, hakkında dava açılır ve sonuçta adli sicile kaydedilecek nitelikte kesinleşmiş bir mahkûmiyet oluşursa durum değişir.

Denetimli Serbestlik Sabıkaya İşler mi?

TCK m.191 kapsamında uygulanan denetimli serbestlik tedbiri tek başına bir mahkûmiyet hükmü değildir.

Dolayısıyla;

“Denetimli serbestliğe gittim, kesin sabıkalı oldum.”

demek doğru değildir.

Bununla birlikte TCK m.191’e ilişkin erteleme kararının adli makamların kullandığı özel sistemlerde kayıtlı olması ile standart adli sicil belgesi birbirinden farklıdır.

Uyuşturucu Kullanma Suçundan Dava Açılırsa Ne Olur?

TCK m.191/4’teki ihlal hallerinden biri gerçekleşirse savcılık kamu davası açabilir.

Dava Asliye Ceza Mahkemesinde görülür.

Mahkeme;

• Uyuşturucunun sanığa ait olup olmadığını,
• Maddenin gerçekten uyuşturucu olup olmadığını,
• Kullanımın veya bulundurmanın ispatlanıp ispatlanmadığını,
• Arama ve elkoymanın hukuka uygunluğunu,
• Denetimli serbestlik ihlalinin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğini

değerlendirir.

TCK m.191’de öngörülen 2–5 yıllık hapis cezası bu aşamada gündeme gelir.

Uyuşturucu Kullanma Suçunda Arama Hukuka Aykırıysa Ne Olur?

Uyuşturucunun kişinin üzerinden, aracından veya evinden hukuka aykırı şekilde elde edilmesi önemli bir savunma konusu olabilir.

Anayasa m.38/6 ve CMK m.217/2 uyarınca hukuka aykırı elde edilmiş deliller mahkûmiyetin dayanağı yapılamaz.

Nitekim Yargıtay TCK m.191 kapsamında verdiği kararlarda uyuşturucunun yakalama ve arama işlemlerinde hukuka uygun şekilde ele geçirilip geçirilmediğini ayrıca denetlemektedir.

Bu nedenle uyuşturucunun gerçekten ele geçirilmiş olması kadar nasıl ele geçirildiği de önemlidir.

Polis Her Zaman Üstümü Arayabilir mi?

Hayır.

Kolluğun;

• Durdurma,
• Yoklama suretiyle kontrol,
• Adli arama,
• Önleme araması

yetkileri farklı hukuki koşullara bağlıdır.

Uyuşturucu dosyalarında özellikle;

“Madde sanığın üzerinden çıktı.”

tespitinden önce aramanın hangi hukuki yetkiye dayanılarak yapıldığı incelenmelidir.

Hukuka aykırı aramayla elde edilen uyuşturucu bakımından hukuka aykırı delil itirazı gündeme gelebilir.

Kullanmak İçin Uyuşturucu Bulundurmak ile Uyuşturucu Ticareti Arasındaki Fark Nedir?

Bu ayrım ceza miktarı bakımından son derece önemlidir.

TCK m.191 – Kullanmak için bulundurma

Ceza: 2–5 yıl hapis

ve özel olarak kamu davasının ertelenmesi + denetimli serbestlik sistemi bulunmaktadır.

TCK m.188 – Uyuşturucu ticareti

Satma, satışa arz etme, başkasına verme, sevk etme, nakletme, depolama ve ticari amaçla satın alma/kabul/bulundurma bakımından temel olarak 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve ayrıca adli para cezası gündeme gelir.

Dolayısıyla yanlış suç vasfı kişinin karşı karşıya olduğu yaptırımı dramatik şekilde değiştirebilir.

Uyuşturucu Miktarı Fazlaysa Otomatik Ticaret mi Sayılır?

Hayır.

Miktar önemli bir kriterdir ancak tek başına her dosyada otomatik sonuç doğurmaz.

Örneğin ayrıca;

• Hassas terazi,
• Çok sayıda küçük paket,
• Satış görüşmeleri,
• Çok sayıda müşteri bağlantısı,
• Yüklü nakit para,
• Para transferleri

bulunması ticaret iddiasını güçlendirebilir.

Buna karşılık yalnızca kişisel kullanım amacıyla bulundurma iddiası varsa kişinin kullanım alışkanlığı ve diğer deliller de incelenmelidir.

Bu konu TCK m.188 ile m.191 arasındaki en önemli hukuki tartışmalardan biridir.

Uyuşturucu Kullanma Suçunda HAGB Verilebilir mi?

Somut davanın nasıl açıldığına göre HAGB hükümleri gündeme gelebilir.

TCK m.191/8 ayrıca özel bir durum düzenlemektedir:

Kişi hakkında başlangıçta uyuşturucu ticareti (TCK m.188) veya uyuşturucu kullanılmasını kolaylaştırma (TCK m.190) suçundan dava açılmış, fakat mahkeme kovuşturma sırasında eylemin yalnızca TCK m.191 kapsamında kaldığı sonucuna ulaşmışsa sanık hakkında TCK m.191 çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.

Diğer durumlarda ise güncel CMK m.231 şartları ve sonuç cezanın miktarı ayrıca değerlendirilmelidir.

Uyuşturucu Kullanma Suçundan Tutuklama Olur mu?

TCK m.191 soruşturmalarında tutuklama otomatik değildir.

Tutuklama için ayrıca CMK m.100’deki;

• Kuvvetli suç şüphesi,
• Tutuklama nedeni,
• Ölçülülük

koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

TCK m.191’de zaten özel olarak kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik sistemi bulunduğundan salt kullanıcılık dosyaları ile TCK m.188 uyuşturucu ticareti dosyaları tutuklama riski bakımından aynı değildir.

Dosyada ticaret şüphesi varsa durum çok daha ciddi hale gelebilir.

Sık Sorulan Sorular

Uyuşturucu kullanmak suç mu?

Evet. TCK m.191 uyuşturucu kullanmayı, kullanmak amacıyla satın almayı, kabul etmeyi ve bulundurmayı suç olarak düzenlemektedir.

Uyuşturucu kullanmanın cezası kaç yıl?

Kanuni ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Ancak soruşturma aşamasında TCK m.191’e özgü kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik sistemi uygulanır.

İlk kez uyuşturucu yakalatınca ceza alınır mı?

Dosyanın şartlarına göre TCK m.191 kapsamında öncelikle 5 yıl kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve en az 1 yıl denetimli serbestliğe karar verilir. Bu nedenle ilk aşamada doğrudan mahkûmiyet verilmesi sistemi yoktur.

Uyuşturucu denetimli serbestlik kaç yıl?

En az 1 yıldır; kanundaki şartlarla altışar aylık dönemlerle 2 yıl daha uzatılabilir.

Denetimli serbestlikte uyuşturucu testi yapılır mı?

Evet. Savcı erteleme süresinde kişinin uyuşturucu kullanıp kullanmadığını kontrol amacıyla yılda en az iki kez ilgili kuruma sevkine karar verir.

İdrar testi pozitif çıkarsa ne olur?

Erteleme süresinde yeniden uyuşturucu kullanıldığının tespiti TCK m.191/4 kapsamında ihlal sayılabilir ve kamu davası açılmasına neden olabilir.

Denetimli serbestliğe gitmezsem ne olur?

Yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi kamu davasının açılmasına neden olabilir. Tek seferlik mazeret ile sürekli ihlal aynı şey değildir.

İkinci kez uyuşturucuyla yakalanırsam ne olur?

İkinci olay 5 yıllık erteleme süresindeyse yeni olay ayrı dava konusu yapılmaz; önceki ertelemenin ihlali sayılır ve kamu davası açılır.

Denetimli serbestliği tamamlarsam dosya kapanır mı?

5 yıllık erteleme süresi ihlalsiz tamamlandığında şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir.

Tedavi için kendim başvurursam ceza alır mıyım?

Uyuşturucu kullanan kişi hakkında soruşturma başlamadan önce resmî makamlara veya sağlık kuruluşuna başvurarak tedavi olmak isterse TCK m.192/4 şartları dahilinde cezaya hükmolunmaz.

Uyuşturucu kullanma sabıkaya işler mi?

Soruşturma, kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik kesinleşmiş mahkûmiyet değildir. Ancak erteleme kararı özel bir sisteme kaydedilir. İhlal sonrası dava açılıp kesinleşmiş mahkûmiyet verilirse adli sicil bakımından durum değişir.

Uyuşturucu Kullanma ve TCK 191 Dosyaları İçin Ceza Avukatı Desteği

Uyuşturucu kullanma dosyalarında yalnızca;

“Üzerinde uyuşturucu bulundu.”

veya

“Testi pozitif çıktı.”

tespitine bakmak yeterli değildir.

Somut dosyada özellikle;

• Uyuşturucunun kime ait olduğu,
• Maddenin nasıl ele geçirildiği,
• Arama ve elkoymanın hukuka uygun olup olmadığı,
• Maddenin kullanım amacıyla mı yoksa ticaret amacıyla mı bulundurulduğu,
• Şüphelinin daha önce TCK m.191 kapsamında erteleme kararı bulunup bulunmadığı,
• Beş yıllık erteleme süresinin devam edip etmediği,
• Denetimli serbestlik yükümlülüklerinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği,
• Yükümlülüklere aykırılıkta kanunun aradığı “ısrar” koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği,
• Yeni uyuşturucu kullanımının erteleme süresi içinde mi yoksa sonrasında mı gerçekleştiği,
• Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı

ayrıntılı biçimde değerlendirilmelidir.

Özellikle uyuşturucu kullanma ile uyuşturucu ticareti arasındaki ayrım son derece önemlidir. TCK m.191’de kullanma amacıyla bulundurmanın cezası 2–5 yıl hapis ve özel denetimli serbestlik rejimi iken, TCK m.188 kapsamında uyuşturucu ticaretinde 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve ayrıca ağır adli para cezası gündeme gelebilmektedir.

Ayrıca güncel TCK m.191 uyarınca kişi hakkında kamu davası 5 yıl ertelenmekte, denetimli serbestlik en az 1 yıl uygulanmakta ve erteleme süresinde uyuşturucu kullanılıp kullanılmadığının kontrolü için yılda en az iki kez sağlık kuruluşuna sevk öngörülmektedir.

Avukat Ferhat Küle Hukuk Bürosu olarak uyuşturucu kullanma ve kullanmak için bulundurma, TCK m.191 denetimli serbestlik işlemleri, denetimli serbestlik ihlali, uyuşturucu ticareti iddiası, hukuka aykırı arama ve elkoyma, şüpheli ifadesi, gözaltı, tutuklama ve ceza davalarında hukuki danışmanlık ve müdafilik hizmeti sunmaktayız.

Somut soruşturma dosyası, kriminal raporlar, arama ve elkoyma tutanakları, denetimli serbestlik kayıtları ve diğer deliller incelenerek eylemin gerçekten TCK m.191 kapsamında olup olmadığı, erteleme ve denetimli serbestlik hükümlerinin doğru uygulanıp uygulanmadığı ve kamu davası açılmışsa hangi savunmaların ileri sürülebileceği değerlendirilebilir.

Av. Ferhat Küle
İstanbul