NFT Uyuşmazlıkları: Telif Hakkı, Sahte NFT, Marka İhlali ve Hukuki Çözüm Yolları

NFT’lerin sanat eserlerinden koleksiyon ürünlerine, oyun içi varlıklardan dijital üyelik sistemlerine kadar farklı alanlarda kullanılmaya başlanması yeni hukuki uyuşmazlıkları da beraberinde getirmiştir. Bir sanat eserinin sahibinden izin alınmadan NFT’ye dönüştürülmesi, satın alınan NFT’nin gerçekte başka bir kişiye ait eseri içermesi, NFT projesinin vaat edilen özellikleri taşımaması, akıllı sözleşmede belirtilen telif paylarının ödenmemesi veya NFT’nin sahte bir internet sitesi üzerinden satılması bu uyuşmazlıklardan yalnızca birkaçıdır.

NFT uyuşmazlıklarının önemli özelliği, aynı olayda birden fazla hukuk alanının birlikte uygulanabilmesidir. Somut olayın özelliklerine göre Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Sınai Mülkiyet Kanunu, kişilik haklarına ilişkin hükümler, tüketici hukuku, ceza hukuku ve kripto varlık mevzuatı birlikte gündeme gelebilir.

Türkiye’deki kripto varlık düzenlemelerinde kripto varlık kavramı, dağıtık defter teknolojisi veya benzer teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıkları kapsayacak şekilde geniş tanımlanmıştır. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları da 2024 ve 2025 yıllarında yapılan düzenlemelerle SPK’nin düzenleme ve denetim alanına alınmıştır. Bununla birlikte bir NFT uyuşmazlığında yalnızca kripto varlık mevzuatına bakılması yeterli değildir; NFT’nin bağlantılı olduğu eser veya hakkın niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

NFT Nedir?

NFT, “Non-Fungible Token” ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede genel olarak değiştirilemez veya benzersiz token şeklinde ifade edilmektedir.

Bitcoin veya USDT gibi kripto varlıklarda aynı türden birimler ekonomik olarak birbirlerinin yerine geçebilirken NFT’ler çoğunlukla belirli ve ayırt edilebilir bir dijital kayıt oluşturacak şekilde tasarlanır.

Bir NFT;

• dijital resme,
• fotoğrafa,
• müzik eserine,
• videoya,
• oyun içi eşyaya,
• üyelik hakkına,
• koleksiyon ürününe,
• etkinlik veya erişim hakkına

bağlanabilir.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır:

NFT ile NFT’nin ilişkilendirildiği eser veya içerik aynı şey değildir.

Blockchain üzerinde NFT’nin sahibinin değişmesi, NFT ile bağlantılı fotoğrafın, resmin, müziğin veya başka bir eserin bütün fikrî haklarının da otomatik olarak devredildiği anlamına gelmez.

NFT’nin Hukuki Statüsü Nedir?

Türk hukukunda NFT uyuşmazlıklarının hukuki niteliği, tokenın teknik isminden ziyade hangi hakkı veya ekonomik değeri temsil ettiğine göre değerlendirilmelidir.

Örneğin yalnızca dijital koleksiyon ürünü niteliğindeki bir NFT ile sahibine belirli bir platformdaki hizmetlere erişim hakkı veren NFT aynı hukuki sonuçları doğurmayabilir.

Aynı şekilde bir sanat eserine bağlanan NFT’de;

token üzerindeki tasarruf hakkı ile eser üzerindeki telif haklarının birbirinden ayrılması gerekir.

Bu nedenle “NFT’nin sahibiyim.” ifadesi tek başına kişinin NFT ile bağlantılı görselin, videonun veya müziğin telif haklarının da sahibi olduğunu göstermeye yeterli değildir.

NFT Satın Alan Kişi Telif Hakkını da Satın Alır mı?

NFT uyuşmazlıklarında en fazla yanlış anlaşılan konulardan biri budur.

Kural olarak NFT’nin satın alınması, NFT ile bağlantılı eserin bütün telif haklarının otomatik olarak satın alınması anlamına gelmez.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser sahibinin işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim gibi farklı mali hakları bulunmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı da bu hakların birbirinden ayrı haklar olduğunu açıkça belirtmektedir.

Daha da önemlisi FSEK m. 52 uyarınca mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve devredilen hakların ayrı ayrı belirtilmesi gerekmektedir.

Örneğin bir sanatçının dijital eserine ilişkin NFT’yi 100.000 TL karşılığında satın alan kişi, yalnızca bu işlem nedeniyle otomatik olarak;

• eseri ticari reklamlarda kullanma,
• eserden tişört üretme,
• eseri başka NFT koleksiyonlarında kullanma,
• eseri değiştirme,
• milyonlarca kopyasını çoğaltıp satma

yetkisini kazanmış sayılmaz.

Bu yetkiler için sözleşmenin içeriği ayrıca incelenmelidir.

“NFT’yi Aldım, Görseli İstediğim Gibi Kullanabilirim.” Denilebilir mi?

Her zaman değil.

NFT’nin satın alınması ile eserin kullanım haklarının devri farklı hukuki işlemlerdir.

Örneğin Ahmet isimli sanatçının oluşturduğu bir dijital tablo NFT hâline getirilerek Mehmet’e satılmış olsun.

Mehmet NFT’nin sahibi olabilir. Ancak sözleşmede eserin çoğaltma veya ticari kullanım haklarının Mehmet’e devredildiğine ilişkin geçerli bir düzenleme bulunmuyorsa, Mehmet’in görseli kullanarak;

100.000 adet tişört üretmesi ve ticari olarak satması

eser sahibinin telif haklarını ihlal edebilir.

Bu nedenle yüksek bedelli NFT alımlarında yalnızca blockchain üzerindeki token transferine değil, NFT’nin beraberinde hangi fikrî hakların devredildiğine ilişkin sözleşmeye de bakılmalıdır.

Bir Eser Sahibinden İzin Alınmadan NFT Yapılabilir mi?

Bir kişinin başkasına ait fotoğrafı, illüstrasyonu, resmi, müzik eserini veya başka bir fikrî ürünü izinsiz şekilde NFT hâline getirerek satışa çıkarması önemli hukuki sorunlar doğurabilir.

FSEK kapsamındaki bir eserin sahibinin izni olmadan çoğaltılması, işlenmesi, yayımlanması veya dijital ortamda umuma iletilmesi hâlinde eser sahibinin mali ve manevi haklarının ihlali gündeme gelebilir. Kültür ve Turizm Bakanlığı da hak sahibinin izni olmaksızın eserin işlenmesi, çoğaltılması, dağıtılması veya umuma iletilmesinin hukuki ve şartları oluştuğunda cezai sonuçlar doğurabileceğini belirtmektedir.

Ancak yalnızca blockchain üzerinde bir token oluşturulmasının hangi FSEK hakkını ihlal ettiği her olayda aynı değildir.

NFT oluşturulurken;

• eser kopyalanmış mı,
• NFT platformuna yüklenmiş mi,
• görsel kamuya sunulmuş mu,
• değiştirilmiş mi,
• ticari olarak satışa çıkarılmış mı

gibi hususların ayrı ayrı incelenmesi gerekir.

Başkasının Fotoğrafını NFT Olarak Satmak Mümkün müdür?

Fotoğrafın FSEK kapsamında eser niteliği taşıması hâlinde fotoğraf üzerindeki telif hakları öncelikle hak sahibine aittir.

Bunun yanında fotoğrafta gerçek bir kişi yer alıyorsa yalnızca telif hakkı değil, kişilik hakkı ve kişinin görüntüsü üzerindeki hakları da gündeme gelebilir.

Örneğin bir fotoğrafçının ünlü bir futbolcunun fotoğrafını çekerek bunu NFT koleksiyonuna dönüştürmesi durumunda;

fotoğrafçının eser sahipliği, fotoğraftaki kişinin kişilik hakları, varsa marka ve reklam hakları ile NFT’nin ticari kullanım şekli birlikte incelenmelidir.

Dolayısıyla fotoğrafın teknik olarak kişinin elinde bulunması veya internetten indirilebilmesi, NFT olarak ticari şekilde kullanılabileceği anlamına gelmez.

Ünlü Bir Kişinin Görüntüsü NFT Yapılabilir mi?

Ünlü kişilerin fotoğraf, isim veya karakteristik özelliklerinin izinsiz NFT projelerinde kullanılması birden fazla hukuki sorumluluğu gündeme getirebilir.

Örneğin bir girişim;

“1000 adet ünlü futbolcu NFT koleksiyonu”

çıkararak gerçek kişilerin isimlerini ve görüntülerini ticari şekilde kullanabilir.

Bu durumda olayın özelliklerine göre;

• kişilik haklarının ihlali,
• fotoğraf üzerindeki telif hakları,
• marka hakkı,
• haksız rekabet,
• izinsiz ticari kullanım

gibi farklı hukuki sebepler birlikte değerlendirilebilir.

NFT’nin blockchain üzerinde oluşturulmuş olması kişilik hakları ve fikrî mülkiyet hukukunun uygulanmasını ortadan kaldırmaz.

NFT’de Marka Hakkı İhlali Olabilir mi?

Evet.

Bir NFT koleksiyonunda başkasına ait markanın izinsiz kullanılması hâlinde Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka hakkı ihlali gündeme gelebilir.

Örneğin bir kişi tanınmış bir moda markasının logosunu kullanarak;

“Luxury Bags NFT Collection”

adı altında binlerce NFT satışa çıkarabilir.

Tokenın fiziksel bir çanta değil dijital bir varlık olması, markanın izinsiz kullanımını otomatik olarak hukuka uygun hâle getirmez.

Burada;

markanın hangi şekilde kullanıldığı, kullanımın ticari nitelikte olup olmadığı, tüketicide ekonomik bağlantı bulunduğu izlenimi yaratıp yaratmadığı ve markanın tanınmışlığı gibi hususlar değerlendirilmelidir.

Sahte NFT Nedir?

“Sahte NFT” farklı durumları ifade edebilir.

Birinci ihtimalde kişi başkasına ait eseri kendisininmiş gibi NFT olarak satışa çıkarmaktadır.

İkinci ihtimalde dolandırıcı, gerçekte var olmayan veya başka koleksiyonu taklit eden NFT’leri satmaktadır.

Üçüncü ihtimalde ise gerçek NFT projesinin internet sitesi veya sosyal medya hesabı taklit edilerek kullanıcının kripto cüzdanının ele geçirilmesi amaçlanmaktadır.

Örneğin yatırımcı gerçek bir NFT koleksiyonunun mint sayfasını kullandığını düşünürken sahte internet sitesine bağlanabilir ve cüzdanındaki varlıkları aktaran kötü niyetli bir işlemi onaylayabilir.

Bu durumda uyuşmazlık artık yalnızca fikrî mülkiyet meselesi olmaktan çıkar; dolandırıcılık ve bilişim suçları da gündeme gelebilir.

Kopyalanmış Bir NFT Satın Alan Kişi Ne Yapabilir?

Bir kullanıcı yüksek bedel ödeyerek NFT satın aldıktan sonra görselin başka bir sanatçıya ait olduğunu veya satıcının gerekli haklara sahip olmadığını öğrenebilir.

Bu durumda alıcının satıcıya karşı;

• sözleşmeye aykırılık,
• yanıltıcı bilgilendirme,
• bedelin iadesi,
• tazminat,
• şartları varsa sebepsiz zenginleşme

gibi talepleri gündeme gelebilir.

FSEK açısından da önemli bir kural bulunmaktadır. Mali hakkı devretme yetkisi bulunmayan kişiden hak edinilmesi hâlinde iyi niyet her durumda alıcıyı korumaz. FSEK m. 54, devretme yetkisi bulunmayan kişiden mali hak veya ruhsat edinilmesine ilişkin özel hükümler içermektedir.

Bu nedenle yüksek bedelli NFT satın alımlarında satıcının gerçekten ilgili eserin hak sahibi olup olmadığının araştırılması önemlidir.

NFT Satış Sözleşmesi Neden Önemlidir?

NFT işlemlerinde çoğu zaman kullanıcılar yalnızca “Buy” veya “Mint” butonuna tıklayarak işlem yapmakta ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin ayrıntılarını incelememektedir.

Oysa NFT satış sözleşmesinde en azından;

• NFT’nin hangi hakkı temsil ettiği,
• telif haklarının devredilip devredilmediği,
• ticari kullanım hakkı bulunup bulunmadığı,
• devir sınırlamaları,
• royalty sistemi,
• akıllı sözleşmenin özellikleri,
• projenin devamına ilişkin taahhütler,
• uygulanacak hukuk,
• uyuşmazlık çözüm yöntemi

açıkça belirlenmelidir.

Özellikle NFT ile birlikte mali telif haklarının da devredilmesi amaçlanıyorsa FSEK m. 52’de öngörülen yazılılık ve devredilen hakların ayrı ayrı belirtilmesi şartlarının dikkate alınması gerekir.

NFT’de Royalty Ödenmezse Ne Olur?

NFT projelerinde eser sahibine sonraki satışlardan belirli oranlarda ödeme yapılacağı sıklıkla vaat edilmektedir.

Örneğin NFT ilk kez 1 ETH’ye satılmış ve daha sonra her ikincil satışta sanatçıya yüzde 5 royalty ödenmesi kararlaştırılmış olabilir.

Bu sistem bazı projelerde smart contract üzerinden otomatik olarak uygulanırken bazı platformlarda platformun teknik ve sözleşmesel sistemine bağlı olabilir.

Bu nedenle royalty uyuşmazlığında;

• taraflar arasında sözleşme bulunup bulunmadığı,
• royalty oranının nasıl belirlendiği,
• hangi satışların kapsama girdiği,
• ödemenin platform tarafından mı yoksa alıcı veya satıcı tarafından mı yapılacağı,
• smart contract kodunun sözleşmeyle uyumlu olup olmadığı

incelenmelidir.

“Blockchain otomatik olarak telif öder.” şeklindeki genel kabul her proje açısından doğru değildir.

Akıllı Sözleşme Hatasından Kim Sorumludur?

NFT mint veya satış işlemlerinin smart contract üzerinden gerçekleştirilmesi mümkündür.

Ancak kod hataları nedeniyle;

• yanlış sayıda NFT oluşturulması,
• NFT’nin yanlış kişiye gönderilmesi,
• royalty oranının hatalı uygulanması,
• NFT’nin kilitlenmesi,
• kötü niyetli kişinin sözleşmedeki açığı kullanarak varlıkları çekmesi

gibi zararlar meydana gelebilir.

Bu durumda;

akıllı sözleşmeyi kimin geliştirdiği, projenin kimin tarafından işletildiği, hangi teknik güvenlik vaatlerinin verildiği ve zararın hangi hatadan kaynaklandığı araştırılmalıdır.

“Smart contract böyle çalıştı.” ifadesi tek başına sözleşmesel veya haksız fiil sorumluluğunu ortadan kaldıran genel bir hukuk kuralı değildir.

NFT Platformunun Sorumluluğu Var mıdır?

NFT’nin satıldığı platformun sorumluluğu her olayda aynı değildir.

Platform yalnızca kullanıcıların birbirleriyle işlem yapmasını sağlayan teknik bir aracı olabilir veya NFT’nin oluşturulması, listelenmesi ve satışında daha aktif rol oynayabilir.

Bu nedenle uyuşmazlıkta;

• platformun sunduğu hizmet,
• kullanıcı sözleşmesi,
• NFT’nin kim tarafından listelendiği,
• platformun ihlal bildiriminden haberdar olup olmadığı,
• platformun kendi taahhütleri,
• kripto varlık hizmet sağlayıcısı niteliğinde olup olmadığı

incelenmelidir.

Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyetleri 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve 2025 yılında yürürlüğe giren SPK Tebliğleriyle ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. SPK düzenlemeleri özellikle kripto varlıkların alım satımı, saklanması, transferi ve platformlarda listelenmesi konusunda hükümler içermektedir.

Ancak her NFT internet sitesinin otomatik olarak aynı düzenleyici kategoriye girdiği söylenemez. Platformun fiilen gerçekleştirdiği faaliyetlerin ayrıca incelenmesi gerekir.

NFT Platformu Eseri Kaldırırsa NFT Yok Olur mu?

NFT’lerde blockchain kaydı ile NFT’ye bağlı içerik birbirinden farklı yerlerde bulunabilir.

Bazı NFT’lerde görsel veya diğer içerik doğrudan blockchain üzerinde tutulmaz; token yalnızca başka bir sistemdeki dosyaya ilişkin bağlantı veya metadata içerebilir.

Bu nedenle platformun NFT’yi satış listesinden kaldırması ile tokenın blockchain üzerindeki varlığının sona ermesi aynı şey değildir.

Ancak NFT’nin bağlı olduğu dosyanın erişilemez hâle gelmesi, projenin vaat ettiği özelliklerin ortadan kalkması veya metadata’nın değiştirilmesi sözleşmesel uyuşmazlık doğurabilir.

Bu nedenle NFT satın alınırken yalnızca tokena değil, içeriğin nerede saklandığına ve projenin hangi teknik taahhütleri verdiğine de bakılmalıdır.

NFT Projesi Vaatlerini Yerine Getirmezse Ne Olur?

NFT projelerinde yalnızca görsel satılmayabilir.

Proje sahipleri NFT alıcılarına;

“Özel etkinliklere katılabileceksiniz.”

“Metaverse arsası verilecek.”

“Oyunumuz çıktığında NFT’niz oyun içinde kullanılabilecek.”

“Özel üyelik hakkı kazanacaksınız.”

şeklinde vaatlerde bulunabilir.

NFT satıldıktan sonra bu vaatlerin hiçbirinin yerine getirilmemesi hâlinde yalnızca tokenın blockchain üzerinde teslim edilmiş olması satıcının bütün yükümlülüklerini yerine getirdiği anlamına gelmeyebilir.

Reklamlar, proje internet sitesi, whitepaper, roadmap, Discord veya sosyal medya açıklamaları ve satış sözleşmesi birlikte değerlendirilerek hangi taahhütlerin hukuken sözleşmenin parçası hâline geldiği araştırılmalıdır.

NFT Rug Pull Dolandırıcılık Sayılır mı?

NFT piyasasında “rug pull”, proje sahiplerinin NFT satışından fon topladıktan sonra projeyi terk etmesi veya yatırımcılara vaat edilen unsurları gerçekleştirmeden varlıkları kendi hesaplarına aktarması gibi olayları ifade etmek için kullanılmaktadır.

Ancak başarısız olan her NFT projesi dolandırıcılık değildir.

Bir girişimin ticari olarak başarısız olması ile projenin başından itibaren gerçeğe aykırı vaatlerle yatırımcılardan para toplamak amacıyla kurulması birbirinden ayrılmalıdır.

Örneğin proje sahiplerinin;

sahte kimlik kullanması, gerçekte olmayan ortaklıkları açıklaması, NFT satışından hemen sonra bütün fonları kişisel cüzdanlarına aktarması ve iletişim hesaplarını kapatması gibi olgular ceza hukuku değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Bu durumda olayın özelliklerine göre savcılığa suç duyurusunda bulunulması gündeme gelebilir.

Çalınan NFT’nin Başka Kişiye Satılması Hâlinde Ne Olur?

Kripto cüzdanın ele geçirilmesi sonucunda NFT, sahibinin izni olmadan başka cüzdana aktarılabilir ve daha sonra üçüncü kişiye satılabilir.

Bu durumda;

• cüzdanın nasıl ele geçirildiği,
• NFT transferinin hangi adreslere yapıldığı,
• üçüncü kişinin kimliği,
• kullanılan NFT platformunun kayıtları,
• işlemlerin TXID bilgileri,
• taraflar arasındaki hukuki ilişkiler

araştırılmalıdır.

Blockchain üzerinde transfer kaydı bulunması, transferin özel hukuk açısından her durumda hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

Dolayısıyla “NFT benim cüzdanımda görünüyor, kesin olarak benimdir.” şeklindeki yaklaşım her uyuşmazlık bakımından yeterli değildir.

NFT Dolandırıcılığında Savcılığa Başvurulabilir mi?

Evet.

NFT satın almak isteyen kişinin sahte internet sitesine yönlendirilmesi, sahte koleksiyon satılması, cüzdan bilgilerinin hileyle ele geçirilmesi veya baştan itibaren gerçek olmayan bir proje üzerinden para toplanması hâlinde ceza soruşturması gündeme gelebilir.

Başvuruda özellikle;

• NFT’nin contract adresi,
• token ID,
• cüzdan adresleri,
• TXID kayıtları,
• kullanılan blockchain ağı,
• platform bilgileri,
• yapılan kripto transferleri,
• internet sitesi kayıtları,
• Discord, Telegram veya sosyal medya yazışmaları

sunulmalıdır.

Bu bilgiler blockchain üzerindeki fon ve NFT hareketlerinin takip edilmesini kolaylaştırabilir.

NFT Uyuşmazlığında Hangi Deliller Toplanmalıdır?

NFT uyuşmazlıklarının büyük bölümü dijital delillere dayanmaktadır.

Özellikle;

• NFT contract adresi,
• token ID,
• blockchain ağı,
• cüzdan adresleri,
• transaction hash veya TXID,
• mint işlemi,
• NFT metadata bilgileri,
• NFT görselinin veya içeriğinin kaynağı,
• satış fiyatı,
• kripto borsası kayıtları,
• platform kullanıcı hesabı,
• satış sözleşmesi,
• whitepaper veya roadmap,
• Discord ve Telegram mesajları,
• sosyal medya paylaşımları,
• internet sitesi ekran görüntüleri,
• eser sahibinin orijinal dosyaları

saklanmalıdır.

Telif uyuşmazlıklarında ayrıca eserin kimin tarafından ve hangi tarihte meydana getirildiğinin ispatlanması önemlidir.

Kültür ve Turizm Bakanlığının açıklamalarına göre FSEK kapsamında bir eserin korunması için zorunlu tescil şartı bulunmamaktadır; koruma eserin meydana getirilmesiyle doğmaktadır.

NFT’nin Blockchain Üzerinde İlk Kez Mint Edilmiş Olması Eser Sahipliğini İspatlar mı?

Tek başına hayır.

Bir NFT’nin belirli bir cüzdan tarafından 1 Ocak tarihinde mint edilmiş olması, bu cüzdan sahibinin NFT’nin ilişkilendirildiği eseri meydana getiren kişi olduğunu kesin olarak ispatlamaz.

Örneğin kişi internetten başka bir sanatçıya ait 2018 tarihli resmi indirerek 2026 yılında NFT hâline getirmiş olabilir.

Blockchain kaydı yalnızca belirli bir blockchain işleminin ne zaman gerçekleştirildiğini güçlü şekilde gösterebilir.

Eser sahipliği ise FSEK hükümleri kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu ayrım, NFT telif uyuşmazlıklarında son derece önemlidir.

NFT İçin Telif Hakkı İhlali Davası Açılabilir mi?

Evet.

NFT kullanımı kapsamında FSEK’te korunan hakların ihlal edilmesi hâlinde hak sahibinin hukuk yollarına başvurması mümkündür.

Kültür ve Turizm Bakanlığı da telif hakkı ihlallerinde hukuki ve şartları oluştuğunda cezai yolların kullanılabileceğini belirtmektedir.

Somut olayın özelliklerine göre;

• ihlalin durdurulması,
• ihlalin önlenmesi,
• maddi tazminat,
• manevi tazminat,
• FSEK’ten kaynaklanan diğer talepler

gündeme gelebilir.

Hangi taleplerin ileri sürülebileceği, NFT’nin nasıl kullanıldığına ve hangi eser sahibine ait hakkın ihlal edildiğine göre belirlenmelidir.

NFT Uyuşmazlığında Hangi Mahkeme Görevlidir?

Görevli mahkeme uyuşmazlığın hukuki sebebine göre değişebilir.

Örneğin uyuşmazlık esas olarak;

telif hakkı veya marka hakkı ihlaline dayanıyorsa fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemeleri gündeme gelebilir.

Buna karşılık yalnızca NFT satış sözleşmesinden kaynaklanan bedel iadesi veya sözleşmeye aykırılık uyuşmazlığında tarafların sıfatı ve işlemin niteliğine göre farklı görev kuralları uygulanabilir.

Tüketici işlemi niteliğindeki bir NFT satışı ile iki ticari şirket arasındaki NFT lisans sözleşmesinin aynı mahkemede görülmesi zorunlu değildir.

Bu nedenle NFT uyuşmazlığında dava açılmadan önce talebin hukuki sebebi ve tarafların sıfatı doğru belirlenmelidir.

Yurt Dışındaki NFT Platformlarında Uyuşmazlık Çıkarsa Ne Olur?

NFT platformlarının önemli bölümü yabancı şirketler tarafından işletilmektedir.

Örneğin Türkiye’deki kullanıcı ABD veya başka bir ülkede kurulu platform üzerinden NFT satın almış olabilir.

Bu durumda;

• platform şirketinin bulunduğu ülke,
• kullanıcı sözleşmesindeki hukuk seçimi,
• mahkeme veya tahkim şartı,
• satıcının bulunduğu ülke,
• tüketici niteliğinin bulunup bulunmadığı,
• fikrî hakkın hangi ülkelerde ihlal edildiği

ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla NFT’nin blockchain üzerinde sınır ötesi transfer edilebilir olması, uyuşmazlığın uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme sorunlarını ortadan kaldırmaz.

NFT Satın Almadan Önce Hukuken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Özellikle yüksek bedelli NFT alımlarında yalnızca koleksiyonun popülerliğine bakılmamalıdır.

Satın almadan önce;

• NFT’yi satan kişinin kimliği,
• eserin gerçek sahibi,
• NFT’nin contract adresi,
• satıcının telif haklarına sahip olup olmadığı,
• satın alan kişiye hangi kullanım haklarının verildiği,
• ticari kullanım izni,
• royalty şartları,
• metadata’nın nerede saklandığı,
• akıllı sözleşmenin özellikleri,
• projenin vaatleri,
• platformun kullanıcı sözleşmesi

incelenmelidir.

Özellikle “NFT’yi satın aldığınızda bütün telif hakları size geçer.” şeklindeki bir vaat bulunuyorsa bunun FSEK’in mali hakların devrine ilişkin şekil şartlarıyla uyumlu olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

NFT Uyuşmazlıklarında En Önemli Hukuki Ayrım Nedir?

NFT uyuşmazlıklarının büyük bölümünde en temel ayrım şudur:

NFT’nin mülkiyeti veya kontrolü ile NFT’ye bağlı eserin fikrî mülkiyet hakları aynı şey değildir.

Blockchain üzerinde NFT’nin A cüzdanından B cüzdanına transfer edilmesi, FSEK kapsamındaki bütün mali hakların da kendiliğinden B’ye geçtiği anlamına gelmez.

FSEK m. 52 uyarınca mali hakların devrinde yazılı şekil ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi şartı bulunmaktadır.

Bu nedenle NFT projelerinde teknik altyapı ile hukuki sözleşmenin birbirine paralel şekilde hazırlanması önemlidir.

Sonuç

NFT’ler blockchain teknolojisinin önemli kullanım alanlarından biri olmakla birlikte NFT’nin dijital ortamda oluşturulması veya transfer edilmesi, mevcut hukuk kurallarını ortadan kaldırmaz.

NFT uyuşmazlıklarında özellikle telif hakkı, marka hakkı, kişilik hakkı, sözleşmesel sorumluluk, akıllı sözleşme hataları, sahte NFT satışı ve dolandırıcılık konuları birlikte gündeme gelebilir.

En önemli hususlardan biri, NFT’nin satın alınması ile NFT’ye bağlı eser üzerindeki telif haklarının devrinin birbirinden ayrılmasıdır. Türk hukukunda mali telif haklarının devri için sözleşmenin yazılı olması ve devredilen hakların ayrı ayrı belirtilmesi gerekmektedir. Bu nedenle yalnızca blockchain üzerinde NFT transferi yapılmış olması, esere ilişkin bütün mali hakların satın alana geçtiğini göstermeye yeterli değildir.

Aynı şekilde bir eserin sahibinden izin alınmadan NFT olarak satışa çıkarılması, somut olayın özelliklerine göre eser sahibinin çoğaltma, işleme, umuma iletim veya diğer haklarının ihlaline yol açabilir. Telif hakkı ihlallerinde hukuk davaları ve şartları oluştuğunda ceza hukuku yolları gündeme gelebilir.

NFT uyuşmazlığının ortaya çıkması hâlinde contract adresi, token ID, cüzdan adresleri, TXID kayıtları, satış sözleşmesi, platform kayıtları, sosyal medya açıklamaları ve eserin orijinal dosyalarının mümkün olduğunca erken aşamada muhafaza edilmesi önemlidir.

Özellikle yüksek bedelli NFT işlemlerinde satın alma öncesinde, tokenın yalnızca teknik özelliklerinin değil; satıcının gerçekten hak sahibi olup olmadığının ve NFT ile birlikte hangi fikrî hakların devredildiğinin hukuken incelenmesi, daha sonra ortaya çıkabilecek ciddi uyuşmazlıkların önlenmesini sağlayabilir.