INFLUENCER ÇEKİLİŞLERİNİN HUKUKİ BOYUTU: MİLLÎ PİYANGO İZNİ, REKLAM HUKUKU VE KVKK

Influencer’lar tarafından Instagram, TikTok, YouTube, X ve benzeri sosyal medya platformlarında düzenlenen çekilişler; takipçi sayısını artırmak, marka bilinirliği oluşturmak, yeni ürünleri tanıtmak ve tüketicilerin kampanyaya katılımını sağlamak amacıyla yaygın biçimde kullanılmaktadır.

“Bizi takip et, gönderiyi beğen, iki arkadaşını etiketle ve hediyeyi kazanma şansı yakala” biçimindeki kampanyalar, sosyal medya kullanıcıları bakımından basit bir pazarlama faaliyeti gibi görünse de hukuken birden fazla mevzuat alanını ilgilendirmektedir.

Influencer çekilişlerinin;

• Milli Piyango İdaresinden izin alınmasını gerektiren bir piyango veya çekiliş olup olmadığı,
• Reklam ilişkisinin açıkça belirtilip belirtilmediği,
• Katılım koşullarının tüketiciyi yanıltıp yanıltmadığı,
• Katılımcıların kişisel verilerinin hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiği,
• Kazananların hangi yöntemle belirlendiği,
• Ödülün gerçekten teslim edilip edilmediği,
• Marka, ajans ve influencer arasındaki sorumluluğun nasıl paylaşılacağı

ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Bu nedenle influencer çekilişi düzenlenmeden önce yalnızca sosyal medya gönderisinin tasarlanması yeterli değildir. Çekiliş kurgusunun, kampanya şartlarının, izin sürecinin, reklam açıklamasının ve kişisel veri işleme yönteminin hukuka uygun biçimde hazırlanması gerekir.

Influencer Çekilişi Hukuken Nedir?

Sosyal medyada “çekiliş” olarak adlandırılan her uygulama aynı hukuki niteliğe sahip değildir.

Hukuki değerlendirmede öncelikle kazananın hangi yöntemle belirlendiğine bakılır.

Katılımcılar arasından kazanan kişi rastgele, kura yoluyla veya bir yazılım aracılığıyla seçiliyorsa şansa bağlı bir çekiliş söz konusudur. Buna karşılık kazanan; bilgi, beceri, yaratıcılık, hız veya jüri değerlendirmesi sonucunda belirleniyorsa uygulama yarışma niteliği taşıyabilir.

Bu ayrım önemlidir. Çünkü şansa bağlı ve karşılığı nakit olmayan ödüller içeren çekilişler kural olarak Milli Piyango İdaresinin izin ve denetim alanına girerken, bilgi veya beceriye dayalı yarışmalar kapsam dışında değerlendirilebilir.

Milli Piyango İdaresi, 2024 yılında kapsam dışında uygun görüş verilen uygulamaların önemli bölümünü, kazananın bilgi, beceri veya yeteneğe dayalı bir başarı sıralaması ya da jüri değerlendirmesiyle belirlendiği yarışmaların oluşturduğunu açıklamıştır.

Bununla birlikte bir kampanyaya “yarışma” adı verilmesi, uygulamayı kendiliğinden izin kapsamı dışına çıkarmaz. Katılımcılardan yorum yazmaları istendikten sonra yorumlar arasından rastgele seçim yapılıyorsa, kampanya yarışma olarak adlandırılmış olsa dahi hukuken çekiliş niteliğinde olabilir.

Ücretsiz Influencer Çekilişleri İçin İzin Gerekir mi?

Çekilişe katılım için para alınmaması, Milli Piyango İdaresinden izin alınması zorunluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

320 sayılı Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 41. maddesi ve ilgili Yönetmelik uyarınca; doğrudan veya bir mal ya da hizmetin satışı nedeniyle, bedelli veya bedelsiz şekilde katılım hakkı verilerek karşılığı nakit olmayan eşya ve benzeri ödüllerin şansa bağlı olarak dağıtılması için Milli Piyango İdaresinden izin alınması gerekir.

Milli Piyango İdaresi de bedelli veya bedelsiz katılım hakkı verilmesinin sonucu değiştirmediğini ve karşılığı nakit olmayan çekilişlerin izin alınarak gerçekleştirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Dolayısıyla;

• Influencer hesabını takip etmek,
• Gönderiyi beğenmek,
• Yorum yapmak,
• Arkadaş etiketlemek,
• Gönderiyi hikâyede paylaşmak,
• Marka hesabını takip etmek,
• Kampanya formunu doldurmak

karşılığında katılım hakkı verilen ve kazananın rastgele belirlendiği kampanyalar, yalnızca ücretsiz olmaları nedeniyle izin kapsamı dışında kabul edilemez.

Bir ürün satın alma şartı bulunmasa dahi katılımcıya şansa bağlı bir ödül kazanma imkânı sunulması, uygulamanın Milli Piyango mevzuatı kapsamında incelenmesini gerektirir.

Her Sosyal Medya Kampanyasında Mutlaka İzin Alınır mı?

Her promosyon uygulaması çekiliş değildir.

Örneğin belirli şartı yerine getiren herkesin aynı hediyeyi aldığı, kazananın kura veya şans yoluyla belirlenmediği kampanyalarda piyango niteliği bulunmayabilir. Aynı şekilde kazananın bilgi, beceri, yetenek veya objektif bir jüri değerlendirmesi sonucunda belirlendiği gerçek yarışmalar da izin kapsamı dışında değerlendirilebilir.

Ancak kampanyanın kapsam dışında olduğuna ilişkin değerlendirmenin influencer veya marka tarafından tek taraflı yapılması risklidir.

Milli Piyango İdaresi, izin kapsamına girmeyen yarışma ve benzeri uygulamalar için de “uygun görüş” vermektedir. Bu nedenle kampanya şansa dayanmıyor olsa bile uygulama başlamadan önce Milli Piyango İdaresinden kapsam dışı uygun görüş alınması en güvenli yöntemdir.

Özellikle yüksek değerli ödüller, geniş katılım, satış şartı, dijital çark, anlık kazanma, sürpriz kutu veya algoritmik seçim içeren kampanyalarda hukuki nitelendirme baştan yapılmalıdır.

Nakit Para Ödüllü Influencer Çekilişi Yapılabilir mi?

Türkiye’de karşılığı nakit olmak üzere şans oyunu planlama, düzenleme ve çekiliş gerçekleştirme hakkı, özel kanunlardaki istisnalar dışında Milli Piyango İdaresine aittir.

Bu nedenle özel kişiler veya influencer’lar tarafından rastgele seçimle nakit para dağıtılmasına dayanan kampanyalar, karşılığı nakit olmayan klasik promosyon çekilişlerinden daha ağır bir hukuki risk taşır.

Marka veya influencer nakit para, kripto varlık veya kolaylıkla nakde çevrilebilen bir değer dağıtmayı planlıyorsa kampanya başlamadan önce özel hukuki değerlendirme yapılmalı ve Milli Piyango İdaresinin görüşü alınmalıdır.

Ürün, otomobil, elektronik cihaz, tatil, hizmet veya nakde çevrilemeyen hediye kartı gibi ödüller ise şartları mevcutsa karşılığı nakit olmayan çekiliş iznine konu olabilir.

İzin Başvurusunu Kim Yapmalıdır?

Çekilişin kimin adına düzenlendiği açıkça belirlenmelidir.

Influencer kendi ürününü veya kendi hesabını tanıtmak amacıyla çekiliş düzenliyorsa izin başvurusunun düzenleyici sıfatıyla influencer ya da influencer’ın ticari işletmesi tarafından yapılması gerekebilir.

Çekiliş bir marka adına yapılıyorsa düzenleyici çoğunlukla marka olacaktır. Influencer bu durumda kampanyanın duyurulması ve yürütülmesi sürecinde reklam mecrası veya kampanya ortağı olarak görev alabilir.

Ajanslar ve çekiliş organizasyon şirketleri, yetkilendirme bulunması hâlinde düzenleyici adına başvuru yapabilir. Milli Piyango İdaresi, kendi adına başvuru yapanlarla yetkilendirmeye dayanarak üçüncü kişiler adına işlem yapanlar bakımından elektronik başvuru sistemi kullanılabileceğini açıklamaktadır.

Marka ile influencer arasında yapılacak sözleşmede en azından şu hususlar belirlenmelidir:

• Resmî düzenleyicinin kim olduğu,
• İzin başvurusunu kimin yapacağı,
• Başvuru ve izin bedellerini kimin ödeyeceği,
• Ödülü kimin temin edeceği,
• Çekilişi kimin gerçekleştireceği,
• Kazananlarla kimin iletişime geçeceği,
• Ödülün tesliminden kimin sorumlu olduğu,
• Katılımcı şikâyetlerini kimin cevaplayacağı,
• Kişisel verilerin hangi tarafça işleneceği.

Sözleşmede sorumluluğun yalnızca influencer’a veya yalnızca markaya bırakılması, tarafların kamu makamları karşısındaki kanuni sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Milli Piyango İzin Başvurusu Nasıl Yapılır?

Karşılığı nakit olmayan çekilişlere ilişkin izin ve uygun görüş başvuruları 2 Şubat 2026 tarihinden itibaren Milli Piyango İdaresinin “Çekilişevi” adlı elektronik platformu üzerinden yapılmaktadır.

Düzenleyici veya yetkilendirilmiş temsilci sisteme üye olarak başvuru belgelerini elektronik ortamda iletebilir ve başvuru sürecini sistem üzerinden takip edebilir.

Başvuruda genel olarak;

• Düzenleyicinin kimlik ve ticaret sicili bilgileri,
• Kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihleri,
• Kampanyanın geçerli olacağı coğrafi alan,
• Katılım koşulları,
• Katılımın sosyal medyada nasıl gerçekleştirileceği,
• Ödüllerin türü, sayısı ve rayiç değeri,
• Çekiliş tarihi, saati ve yöntemi,
• Kazanan ve yedek talihlilerin nasıl belirleneceği,
• Sonuçların nasıl ilan edileceği,
• Ödüllerin nasıl teslim edileceği,
• Reklam ve kampanya metinleri

açıklanmalıdır.

Ticari çekilişlerde katılım hakkının verilmeye başlandığı tarihle katılımın sona erdiği tarih arasındaki sürenin altı ayı geçmemesi gerekir.

2026 Yılı Başvuru ve İzin Bedelleri

2026 yılında karşılığı nakit olmayan çekiliş izni başvurusu için belirlenen başvuru bedeli 12.758 TL ve KDV’dir.

İzin verilmesi hâlinde, taahhüt edilen ödüllerin toplam rayiç değerinin yüzde 15’i oranında ayrıca izin bedeli ve KDV alınmaktadır. Ödülün yurt dışından ithal edilmesi veya düzenleyicinin kendi üretimi dışında üçüncü kişilerden temin edilen bazı mal ve hizmetlerin ödül olarak sunulması hâlinde izin bedeli, ödül rayiç değerinin yüzde 30’una kadar çıkabilmektedir.

Bu bedeller kampanya bütçesi hazırlanırken dikkate alınmalıdır. Yüksek değerli otomobil, elektronik cihaz veya tatil ödülü içeren çekilişlerde izin maliyeti, kampanyanın önemli bir gider kalemi hâline gelebilir.

18 Yaşından Küçükler Çekilişe Katılabilir mi?

Milli Piyango İdaresince düzenlenen veya izin verilen eşya piyangoları ile çekilişlere 18 yaşından küçüklerin katılımı yasaktır.

18 yaşından küçük kişi kampanyaya katılmış ve kazanmış olsa dahi ödülün verilmemesi söz konusu olabilir. Milli Piyango İdaresinin yayımladığı izin ve kapsam dışı uygulama listelerinde de 18 yaşından küçüklerin katılamayacağına ilişkin uyarılara yer verilmektedir.

Bu nedenle kampanya şartnamesinde yaş sınırı açıkça gösterilmeli ve ödül teslimi öncesinde kazananın yaşı hukuka uygun yöntemlerle doğrulanmalıdır.

1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek reklam düzenlemesiyle çocuklara yönelik kişisel veri temelli profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması da yasaklanmıştır. Çocuk kitlesine sahip influencer’ların çekiliş reklamlarında bu düzenlemeyi ayrıca dikkate almaları gerekir.

İzinsiz Influencer Çekilişinin Sonuçları

Milli Piyango İdaresinden izin alınmadan piyango veya çekiliş düzenlenmesi yalnızca idari bir eksiklik değildir. Fiilin özelliklerine göre cezai sorumluluk doğabilir.

320 sayılı KHK’nin 41. maddesi uyarınca izinsiz çekiliş faaliyetleri ile bunlara ilişkin ilan ve reklamlar durdurulabilir; bilet, kupon, katılım numarası ve benzeri materyaller toplatılabilir.

KHK’nin 52. maddesi uyarınca mevzuatın verdiği izne dayanmaksızın her türlü eşya piyangosu veya benzeri oyunu oynatan ya da oynanmasına yer veya imkân sağlayan kişiler hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası uygulanabilir.

İzinsiz çekilişleri reklam veya başka yollarla teşvik eden kişiler hakkında ise bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir.

Influencer hem çekilişi düzenliyor hem de milyonlarca takipçisine duyuruyorsa, somut olayın özelliklerine göre yalnızca reklam yapan kişi değil, çekilişi oynatan veya oynanmasına imkân sağlayan kişi olarak da değerlendirilebilir.

Milli Piyango İdaresi, izinsiz sosyal medya çekilişlerini takip ettiğini; Instagram, YouTube, Facebook ve X gibi platformlarda tespit edilen uygulamalar hakkında Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunduğunu açıklamaktadır. 2024 yılında 286 yasa dışı çekiliş hakkında suç duyurusunda bulunulduğu da resmî kayıtlara yansımıştır.

İzinsiz çekiliş içerikleri hakkında ayrıca 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi süreci yürütülebilmektedir.

Influencer Çekilişi Aynı Zamanda Bir Reklamdır

Influencer çekilişi bir markanın, ürünün veya hizmetin tanıtılması amacıyla düzenleniyorsa çekiliş gönderisi aynı zamanda ticari reklam niteliğindedir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 61. maddesi uyarınca ticari reklamların doğru, dürüst ve tüketiciyi yanıltmayacak nitelikte olması gerekir. Reklamın tüketicinin bilgi veya tecrübe eksikliğini istismar etmesi ve reklam olduğunun gizlenmesi yasaktır.

Influencer’a çekiliş paylaşımı karşılığında ücret ödenmesi, ücretsiz ürün verilmesi, ödülün influencer’a temin edilmesi veya başka bir menfaat sağlanması hâlinde marka ile influencer arasındaki ticari ilişki açıkça belirtilmelidir.

Ticaret Bakanlığının Sosyal Medya Etkileyicileri Kılavuzu, reklam veren, reklam ajansı ve sosyal medya etkileyicisinin mevzuata uyum bakımından ayrı ayrı sorumlu olduğunu düzenlemektedir.

Dolayısıyla markanın “Çekilişi influencer kendi hesabında yaptı” savunmasıyla; influencer’ın ise “Kampanya koşullarını marka hazırladı” savunmasıyla sorumluluktan otomatik olarak kurtulması mümkün değildir.

1 Ağustos 2026 Sonrası Reklam Açıklaması

1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek düzenlemeye göre influencer’ın kazanç, ücretsiz veya indirimli ürün ya da hizmet veya etkinlik katılımı gibi bir menfaat elde ettiği paylaşımlarda reklam niteliği açıkça belirtilmelidir.

Bu kapsamda çekiliş gönderisinin ilk bakışta görülebilen bölümünde “REKLAM” veya “TANITIM” ifadelerinden birinin kullanılması gerekir.

Örneğin şu tür bir açıklama kullanılabilir:

“REKLAM | Bu çekiliş X markasıyla yapılan ticari iş birliği kapsamında düzenlenmektedir.”

Yalnızca markayı etiketlemek, “iş birliği”, “sponsorlu”, “hediye zamanı” veya “çekiliş var” ifadelerini kullanmak reklam ilişkisinin yeterince açıklandığı anlamına gelmeyebilir.

Platformun “ücretli ortaklık” aracının kullanılması da yararlı olmakla birlikte doğrudan “reklam” veya “tanıtım” ibaresinin kullanılmasının yerine geçmeyebilir.

Çekiliş Koşulları Nasıl Açıklanmalıdır?

Çekiliş reklamında tüketicinin kararını etkileyebilecek esaslı bilgilerin gizlenmemesi gerekir.

Kampanya gönderisinde veya kolayca erişilebilir şartnamede en azından şu hususlar açıkça belirtilmelidir:

• Çekilişi düzenleyen gerçek veya tüzel kişi,
• Sponsor marka ve influencer’ın rolü,
• Kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihi,
• Katılım şartları,
• Katılımın ücretsiz olup olmadığı,
• Yaş ve ikamet şartları,
• Ödülün markası, modeli, miktarı ve temel özellikleri,
• Toplam ödül sayısı,
• Çekilişin tarihi ve yöntemi,
• Kazanan ve yedek kazananların nasıl belirleneceği,
• Sonuçların nerede ve ne zaman ilan edileceği,
• Kazananların ne kadar süre içinde başvurması gerektiği,
• Ödülün teslim şekli,
• Vergi, kargo veya tescil giderlerinin kime ait olduğu,
• Milli Piyango İdaresi izin veya uygun görüş bilgisi,
• Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma metni.

Çekiliş başladıktan sonra katılım koşullarının tüketici aleyhine değiştirilmesi, ödül sayısının azaltılması veya teslim şartlarının ağırlaştırılması aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulama olarak değerlendirilebilir.

“Bir kişiye son model telefon” şeklinde duyurulan bir kampanyada eski model, kullanılmış veya farklı özellikte ürün verilmesi de tüketicinin yanıltılması sonucunu doğurabilir.

Sahte Çekiliş ve Ödülün Teslim Edilmemesi

Influencer’ın gerçekte çekiliş yapmadığı hâlde yapılmış gibi göstermesi, kazananı önceden belirlemesi, sahte hesapları kazanan ilan etmesi veya taahhüt edilen ödülü teslim etmemesi birden fazla hukuki sorumluluk doğurabilir.

Bu durumda;

• Milli Piyango mevzuatına aykırılık,
• Aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulama,
• Katılımcılara karşı sözleşmesel sorumluluk,
• Şartları varsa haksız fiil sorumluluğu,
• Fiilin baştan itibaren hileli menfaat elde etme amacı taşıması hâlinde ceza hukuku sorumluluğu

gündeme gelebilir.

Milli Piyango mevzuatında gerekli izni almasına rağmen çekilişi yapmayan, sonuçları ilan etmeyen veya taahhütlerini yerine getirmeyen kişiler hakkında iki aydan iki yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir.

Ticaret Bakanlığı da sahte ödül ve çekiliş uygulamalarının kişisel bilgi veya para elde etmeye yönelik dolandırıcılık yöntemine dönüşebileceği konusunda tüketicileri uyarmaktadır.

Reklam Kurulunun Uygulayabileceği Yaptırımlar

Çekiliş reklamının yanıltıcı olması, reklam ilişkisinin gizlenmesi, ödül şartlarının gerçeğe aykırı gösterilmesi veya tüketiciye vaat edilen ödülün verilmemesi hâlinde Reklam Kurulu incelemesi gündeme gelebilir.

Reklam Kurulu;

• Reklamın durdurulmasına,
• Reklamın aynı yöntemle düzeltilmesine,
• İdari para cezası uygulanmasına,
• Gerekli hâllerde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesine

karar verebilir.

2026 yılında aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalar için uygulanabilecek idari para cezaları; ihlalin mecrası, ağırlığı, elde edilen menfaat, meydana gelen zarar, kusur ve ekonomik durum dikkate alınarak 99.339 TL ile 39.916.524 TL arasında değişebilmektedir.

Bu yaptırımlar, Milli Piyango mevzuatından veya KVKK’den kaynaklanan yaptırımlardan bağımsızdır. Aynı çekiliş nedeniyle Milli Piyango İdaresi, Reklam Kurulu ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından farklı süreçler yürütülebilir.

INFLUENCER ÇEKİLİŞLERİNİN KVKK BOYUTU

Influencer çekilişlerinde katılımcıların kişisel verileri çoğu zaman kampanyanın başlangıcından ödülün teslimine kadar farklı aşamalarda işlenmektedir.

İşlenebilecek veriler arasında;

• Sosyal medya kullanıcı adı,
• Ad ve soyadı,
• Profil bilgileri,
• Yorum ve etiketleme bilgileri,
• Telefon numarası,
• E-posta adresi,
• Doğum tarihi,
• Adres,
• Kimlik bilgileri,
• Ödül teslim ve kargo bilgileri

bulunabilir.

Sosyal medya profilinin herkese açık olması, buradaki kişisel verilerin herhangi bir amaçla sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmez. Kişisel veri işleme faaliyeti 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’ndaki temel ilkelere ve işleme şartlarına dayanmalıdır.

Veri Sorumlusu Kimdir?

Veri sorumlusu, kişisel verilerin hangi amaçlarla ve hangi yöntemlerle işleneceğini belirleyen gerçek veya tüzel kişidir.

Influencer çekilişlerinde veri sorumlusu;

• Çekilişi kendi adına düzenleyen influencer,
• Kampanyayı düzenleyen marka,
• Kampanyanın veri toplama sürecini yöneten ajans

olabilir.

Marka, influencer ve ajansın her biri kendi belirlediği veri işleme faaliyetleri bakımından ayrı veri sorumlusu sayılabilir. Bir tarafın yalnızca teknik talimatlarla hareket etmesi hâlinde ise veri işleyen sıfatı gündeme gelebilir.

Tarafların sözleşmede birbirlerini “veri işleyen” olarak adlandırmaları tek başına yeterli değildir. Gerçek rol, kişisel verilerin amaç ve yöntemlerini fiilen kimin belirlediğine göre tespit edilir.

Katılımcılardan Açık Rıza Alınması Her Zaman Gerekir mi?

Kişisel verilerin işlenmesi her durumda açık rızaya dayanmak zorunda değildir.

Çekilişe katılımın alınması, şartların kontrol edilmesi, kazananın belirlenmesi ve ödülün teslim edilmesi için zorunlu olan kişisel veriler; somut olayın özelliklerine göre bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olma ya da veri sorumlusunun meşru menfaati gibi işleme şartlarına dayanabilir.

Buna karşılık katılımcıların bilgilerinin;

• Sonraki reklam kampanyalarında kullanılması,
• Ticari ileti gönderilmesi,
• Başka markalarla paylaşılması,
• Müşteri profili oluşturulması,
• Hedefli reklam yapılması

çekilişin yürütülmesi için zorunlu değildir.

Bu tür ikincil amaçlar için ayrıca uygun hukuki sebep bulunmalı ve gerektiğinde açık rıza alınmalıdır.

Aydınlatma Metni ile Açık Rıza Ayrı Olmalıdır

KVKK’nin 10. maddesi uyarınca katılımcılar, kişisel veriler toplanmadan önce aydınlatılmalıdır.

Aydınlatma metninde;

• Veri sorumlusunun kimliği,
• İşlenen kişisel veriler,
• Verilerin işlenme amaçları,
• Verilerin kimlere aktarılabileceği,
• Veri toplama yöntemi,
• Hukuki sebep,
• Katılımcının KVKK kapsamındaki hakları

açıklanmalıdır.

Aydınlatma yükümlülüğü, veri işleme açık rızaya dayansa da dayanmasa da her durumda yerine getirilmelidir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 18 Şubat 2026 tarihli ve 2026/347 sayılı İlke Kararı uyarınca aydınlatma metni ile açık rıza metninin iç içe geçirilmemesi; farklı başlıklar altında ve ayrı irade açıklamaları alınacak biçimde düzenlenmesi gerekir.

“Çekilişe katılarak kişisel verilerimin işlenmesini, üçüncü kişilerle paylaşılmasını ve reklam mesajı gönderilmesini kabul ediyorum” şeklindeki tek ve kapsamı belirsiz kutucuk hukuka uygun kabul edilmeyebilir.

Pazarlama İzni Çekilişe Katılım Şartı Yapılabilir mi?

Katılımcının çekilişe girebilmesi için reklam mesajı almayı kabul etmesi zorunlu tutulmamalıdır.

Çekiliş için gerekli olan veri işleme ile reklam ve pazarlama amacıyla yapılacak veri işleme birbirinden ayrılmalıdır.

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 10 Haziran 2025 tarihli ve 2025/1072 sayılı İlke Kararında, ticari elektronik ileti gönderilmesine yönelik rızanın ürün veya hizmet sunumunun zorunlu unsuru gibi gösterilmemesi ve farklı veri işleme faaliyetleri için ayrı ayrı tercih sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Bu nedenle katılım formunda şu tercihler birbirinden ayrılmalıdır:

• Çekilişin yürütülmesi için zorunlu kişisel veri işleme,
• Reklam ve kampanya mesajı gönderilmesi,
• Verilerin grup şirketlerine veya iş ortaklarına aktarılması,
• Profilleme ve hedefli reklam faaliyetleri.

Katılımcı pazarlama izni vermese dahi çekilişe katılabilmelidir.

Çekilişe katılım, daha sonra gönderilecek e-posta, SMS veya ticari ileti için otomatik izin oluşturmaz. Ticari elektronik ileti gönderilecekse 6563 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında ayrı onay ve gerektiğinde İleti Yönetim Sistemi yükümlülükleri de yerine getirilmelidir.

Gereğinden Fazla Veri Toplanmamalıdır

KVKK’de kişisel verilerin işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olması esastır.

Çekilişe katılan bütün kişilerden başlangıçta;

• T.C. kimlik numarası,
• Açık adres,
• Kimlik fotoğrafı,
• Banka bilgisi,
• Doğum tarihi

istenmesi çoğu durumda ölçüsüz olabilir.

İlk aşamada sosyal medya kullanıcı adı veya iletişim bilgisi yeterliyse daha fazla veri toplanmamalıdır. Açık adres ve kimlik doğrulama bilgileri yalnızca kazanan kişiden, ödül teslimi ve yaş doğrulaması için gerçekten gerekli olduğu ölçüde alınmalıdır.

Katılımcıların kimlik fotoğrafları veya belgeleri sosyal medya mesaj kutusunda korunmasız biçimde tutulmamalı; yalnızca yetkili kişilerin erişebildiği güvenli sistemler kullanılmalıdır.

Arkadaş Etiketleme ve Üçüncü Kişilerin Verileri

Influencer çekilişlerinde sıklıkla “iki arkadaşını etiketle” şartı kullanılmaktadır.

Bu durumda katılımcı yalnızca kendi kullanıcı adını değil, çekilişe katılmak istemeyen üçüncü kişilerin sosyal medya hesaplarını da kampanya kapsamında görünür hâle getirmektedir.

Etiketlenen kişinin sosyal medya kullanıcı adı kişisel veri niteliğinde olabilir. Bu kişilerin verilerinin ayrıca veri tabanına aktarılması, profil oluşturulması veya pazarlama amacıyla kullanılması için bağımsız bir hukuki sebep gerekir.

Marka ve influencer, yalnızca etiketlenmiş olması nedeniyle üçüncü kişiyi potansiyel müşteri listesine ekleyemez veya doğrudan reklam mesajı gönderemez. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, üçüncü kişilerden elde edilen iletişim bilgilerinin reklam ve pazarlama amacıyla kullanılmasında aydınlatma ve geçerli veri işleme şartlarının ayrıca bulunması gerektiğini vurgulamaktadır.

Kazananların İlan Edilmesi

Kazananın açıklanması sırasında kişinin bütün kişisel bilgileri yayımlanmamalıdır.

Kazananın;

• Tam adı ve soyadı,
• Telefon numarası,
• Açık adresi,
• Kimlik numarası,
• E-posta adresi

herkese açık biçimde paylaşılmamalıdır.

Sonuç ilanında, kampanya şartları ve Milli Piyango izin koşulları dikkate alınarak kullanıcı adının veya ad-soyad bilgisinin kısmen maskelenmesi tercih edilebilir.

Kazananın fotoğrafının, videosunun veya ödülü teslim alırken çekilmiş görüntüsünün reklam amacıyla paylaşılması planlanıyorsa bu kullanım çekilişin yürütülmesinden ayrı değerlendirilmelidir. Görüntünün reklam amacıyla kullanılması için açık, belirli ve bilgilendirmeye dayalı izin alınması gerekir.

Ödülü kazanabilmek için kazananın reklam videosunda yer almayı zorunlu olarak kabul etmesi, açık rızanın özgür iradeyle verilmesi bakımından sorun oluşturabilir.

Kişisel Verilerin Marka, Ajans ve Kargo Şirketine Aktarılması

Ödül teslimi sürecinde kazananın verileri;

• Sponsor markaya,
• Kampanyayı yöneten ajansa,
• Çekiliş organizasyon şirketine,
• Kargo veya lojistik firmasına,
• Muhasebe ve hukuk hizmeti sağlayıcılarına

aktarılabilir.

Bu aktarımların amacı ve hukuki sebebi aydınlatma metninde açıklanmalıdır. Her hizmet sağlayıcıya bütün katılımcı listesinin verilmesi yerine yalnızca hizmetin gerektirdiği veriler aktarılmalıdır.

Örneğin kargo şirketine yalnızca ödül kazanan kişinin adı, iletişim bilgisi ve teslimat adresi verilmesi yeterliyken bütün katılımcıların iletişim bilgilerinin aktarılması ölçüsüzdür.

Kampanya verilerinin yurt dışındaki sosyal medya, bulut depolama veya analiz hizmetlerine aktarılması hâlinde KVKK’nin yurt dışına veri aktarımına ilişkin 9. maddesi kapsamında ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Saklama Süresi ve Verilerin Silinmesi

Katılımcı verileri süresiz biçimde saklanmamalıdır.

Veriler;

• Çekilişin yürütülmesi,
• Kazananın belirlenmesi,
• Ödülün teslimi,
• İtiraz ve şikâyet süreleri,
• Milli Piyango denetimleri,
• Vergi ve muhasebe yükümlülükleri

için gerekli olduğu süre boyunca saklanabilir.

Saklama amacı sona erdiğinde kişisel veriler silinmeli, yok edilmeli veya anonim hâle getirilmelidir. Pazarlama izni veren katılımcıların iletişim bilgileri bakımından ise ilgili onayın geri alınması ve ticari ileti ret işlemleri ayrıca dikkate alınmalıdır.

KVKK İhlallerinde 2026 Yılı Cezaları

2026 yılında KVKK’nin 18. maddesi kapsamında uygulanabilecek başlıca idari para cezaları şöyledir:

• Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi: 85.437 TL ile 1.709.200 TL,
• Veri güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi: 256.357 TL ile 17.092.242 TL,
• Kişisel Verileri Koruma Kurulu kararlarının yerine getirilmemesi: 427.263 TL ile 17.092.242 TL,
• Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlülüğünün ihlali: 341.809 TL ile 17.092.242 TL.

Ceza miktarı ihlalin niteliği, kusur, ekonomik durum ve olayın özelliklerine göre belirlenir.

Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, başkasına verilmesi veya ele geçirilmesi hâlinde Türk Ceza Kanunu kapsamındaki suçlar da ayrıca gündeme gelebilir.

Marka ile Influencer Arasındaki Sözleşmede Neler Bulunmalıdır?

Influencer çekilişleri marka iş birliği kapsamında düzenleniyorsa sözleşmede yalnızca paylaşım tarihi ve ücret bulunması yeterli değildir.

Sözleşmede en azından şu başlıklar düzenlenmelidir:

Düzenleyici ve izin sorumluluğu

Çekilişin resmî düzenleyicisi, Milli Piyango başvurusunu yapacak taraf, izin bedelleri ve kampanya başlamadan önce iznin alınması şartı belirtilmelidir.

Ödülün temini ve teslimi

Ödülün marka, model, miktar ve rayiç değeri; ödülü kimin satın alacağı, nerede saklayacağı ve kazanana hangi sürede teslim edeceği düzenlenmelidir.

Reklam açıklaması

Influencer’ın paylaşımında “reklam” veya “tanıtım” ibaresini nasıl kullanacağı; marka hesabı, izin bilgisi ve kampanya şartnamesine nasıl yönlendirme yapacağı belirlenmelidir.

Çekilişin yürütülmesi

Katılımcı listesinin nasıl oluşturulacağı, mükerrer katılımların nasıl ayıklanacağı, kazananın hangi yazılım veya yöntemle seçileceği ve işlemin nasıl kayıt altına alınacağı açıklanmalıdır.

KVKK sorumlulukları

Marka, influencer ve ajansın veri sorumlusu veya veri işleyen sıfatları; aydınlatma metnini kimin hazırlayacağı, verilerin kimde saklanacağı, veri ihlali hâlinde bildirim süreci ve kişisel veri taleplerine kimin cevap vereceği belirlenmelidir.

Tüketici şikâyetleri

Ödül teslim edilmemesi, kazananın ulaşılamaması, ürünün ayıplı çıkması veya katılım şartlarına itiraz edilmesi durumunda sorumluluk dağılımı yazılmalıdır.

İdari ve cezai yaptırımlar

Tarafların kendi kusur alanlarında meydana gelen ihlallerden sorumlu olacağı; markanın yanlış bilgi, izin eksikliği veya ödül teminindeki kusurundan doğan zararları; influencer’ın onaysız değişiklik veya mevzuata aykırı paylaşımlarından doğan zararları karşılayacağı düzenlenebilir.

Ancak iç ilişkide kararlaştırılan tazmin ve rücu hükümleri, kamu makamlarının kanundan doğan yetkilerini sınırlamaz.

Hukuka Uygun Influencer Çekilişi İçin Temel Kontrol Listesi

Bir influencer çekilişi yayımlanmadan önce şu sorular cevaplandırılmalıdır:

1. Kazanan şans yoluyla mı, beceri yoluyla mı belirleniyor?
2. Milli Piyango izni veya kapsam dışı uygun görüş alındı mı?
3. İzin alınmadan kampanya duyurusu yapılmış mı?
4. Resmî düzenleyici marka mı, influencer mı?
5. Ödülün rayiç değeri ve temin belgesi mevcut mu?
6. Katılım koşulları açık ve değiştirilemez biçimde yazıldı mı?
7. On sekiz yaş sınırı belirtildi mi?
8. Reklam veya tanıtım ibaresi ilk bakışta görülebiliyor mu?
9. Kazananın belirleneceği yöntem denetlenebilir mi?
10. Yedek kazananlar ve başvuru süreleri belirlendi mi?
11. Ödül teslimi ve masraflar açıklandı mı?
12. KVKK aydınlatma metni hazırlandı mı?
13. Pazarlama izni çekiliş katılımından ayrıldı mı?
14. Gereğinden fazla kişisel veri toplanıyor mu?
15. Kazananların ilanında kişisel veriler korunuyor mu?
16. Marka, influencer ve ajans arasındaki sorumluluk sözleşmede düzenlendi mi?

Sonuç

Influencer çekilişleri yalnızca takipçi artırmaya yönelik sosyal medya etkinlikleri değildir. Rastgele seçimle karşılığı nakit olmayan ödül verilmesi hâlinde, katılım ücretsiz olsa dahi Milli Piyango İdaresinden izin alınması gerekebilir.

Kazananın bilgi, beceri veya jüri değerlendirmesi sonucunda belirlendiği uygulamalar kapsam dışında kalabilse de kampanya başlamadan önce Milli Piyango İdaresinden uygun görüş alınması hukuki güvenlik sağlar.

İzinsiz çekiliş düzenlenmesi; içeriğin durdurulması, erişimin engellenmesi, hapis cezası ve adli para cezası riskini doğurabilir. İzin alınmış olması da reklam ve kişisel veri mevzuatına uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Çekiliş bir marka iş birliği kapsamında yapılıyorsa reklam ilişkisinin açıkça belirtilmesi; özellikle 1 Ağustos 2026 tarihinden sonra “reklam” veya “tanıtım” ibaresinin görünür biçimde kullanılması gerekir.

Katılımcılardan toplanan kişisel veriler yalnızca çekilişin gerektirdiği ölçüde işlenmeli; aydınlatma metni ile açık rıza birbirinden ayrılmalı ve pazarlama izni çekilişe katılım şartı hâline getirilmemelidir.

Hukuka uygun bir influencer çekilişi; izin, reklam, tüketici, kişisel veri ve sözleşme süreçlerinin kampanya yayımlanmadan önce birlikte planlanmasını gerektirir. Aksi takdirde marka ve influencer aynı kampanya nedeniyle Milli Piyango İdaresi, Reklam Kurulu, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve adli makamlar nezdinde ayrı ayrı sorumlulukla karşılaşabilir.