Bıçakla İşlenen Kasten Öldürme Suçu: Hukuki Boyutu ve Cezai Değerlendirme

BIÇAKLA İŞLENEN KASTEN ÖLDÜRME SUÇU: HUKUKİ BOYUTU VE CEZAİ DEĞERLENDİRME

Giriş

Yaşam hakkı, Hem Anayasa hem de uluslararası insan hakları sözleşmeleri ile güvence altına alınmış diğer hak ve özgürlüklerinde önkoşulunu oluşturan en temel haklardan biridir. Bu hakkın ihlali niteliğindeki kasten öldürme suçu Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) en ağır yaptırımlara bağlanan suçlar arasında yer almaktadır. Özellikle bıçak gibi öldürmeye elverişli bir aletle işlenen öldürme fiilleri, uygulama da çokça karşılaşılan suç tiplerinden biridir. Ancak kamuoyunda yaygın olarak düşünüldüğünün aksine, öldürme fiilinde bıçak kullanılmış olması tek başına suçun niteliğini değiştirmemektedir. Hukuki değerlendirme yapılırken olayın meydana geliş biçimi, failin kastı, kullanılan bıçağın biçimi, darbelerin sayısı gibi birçok unsur somut olayda dikkate alınarak incelenir. Bu nedenle suçun vasfı ve uygulanacak olan ceza maddesi farklılık gösterebilir.

Bıçak Kullanarak Kasten Öldürme Suçunun Hukuki Niteliği

Türk Ceza Kanunu’nun 81. maddesinde düzenlenen kasten öldürme suçu, bir kimsenin yaşamına bilerek ve istenerek son verilmesini ifade eder. Bu suçun oluşabilmesi için failin mağdurun ölümünü istemesi veya sonucunu kabullenerek hareket etmesi gerekir. Bıçağın suçta kullanılan araç olması, suçun temel unsurunu değil, fiilin işleniş biçimini ifade eder.

Yargı uygulamalarında, failin öldürme kastının bulunup bulunmadığı değerlendirilirken yalnızca kullanılan alet değil; darbenin sayısı, isabet ettiği bölgeler, darbelerin şiddeti, taraflar arasındaki husumet, olay öncesi ve sonrasında davranışlar ile failin eyleme ilişkin iradesi birlikte değerlendirilir. Örneğin hayati organlara yöneltilen çok sayıda bıçak darbesi çoğu zaman öldürme kastının varlığına ilişkin güçlü bir delil oluşturur. Buna karşılık her bıçaklama olayı doğrudan kasten öldürme suçunu oluşturmaz. Mağdurun ölmemesi veya failin öldürme kastının bulunmadığının tespit edilmesi halinde somut olayın özelliklerine göre kasten yaralama ya da kasten öldürmeye teşebbüs kapsamında değerlendirilir.

Nitelikli Hallerin Değerlendirilmesi

Türk Ceza Kanunu’nun 82. maddesinde kasten öldürme suçunun daha ağır cezalandırılmasını gerektiren nitelikli haller düzenlenmiştir. Suçun tasarlayarak, canavarca hisle veya eziyet çektirerek, üstsoy veya altsoya karşı ya da kamu görevlisine görevi nedeniyle işlenmesi gibi durumlarda fail hakkında artık müebbet hapis cezası değil ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilir. Nitelikli hallerden bazıları şu şekildedir;

• Tasarlayarak (Planlayarak) İşleme: Failin bıçağı önceden temin edip soğukkanlılıkla ve belirli bir plan dahilinde saldırıyı gerçekleştirmesi.

• Canavarca Hisle veya Eziyet Çektirerek: Failin öldürme fiilini insanlık dışı, acımasız, vahşi ve merhametten tamamen uzak bir saikle işlemesi veya mağdurun ölümünden önce fiziksel veya psikolojik olarak yoğun ve gereksiz acıya maruz bırakılması, acısının bilinçli şekilde arttırılması suretiyle öldürülmesidir.

Bıçak kullanımı tek başına nitelikli halin varlığına işaret etmez. Örneğin mağdurun vücuduna çok sayıda bıçak darbesi vurulmuş olması, her zaman “canavarca hisle öldürme” sonucunu doğurmaz. Canavarca his, failin insanlık dışı ve vahşi bir saikle hareket etmesini ifade eder. Bu nedenle her somut olay , kendi koşulları içerisinde değerlendirilmeli ve nitelikli hallerin varlığı ayrı ayrı incelenmelidir.

Kasten Öldürmeye Teşebbüs ile Ayrımı

Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri, bıçaklı saldırının kasten öldürme mi yoksa kasten öldürmeye teşebbüs mü oluşturduğudur. Bu ayrım, failin hayatta kalıp kalmamasından ziyade failin kastına göre belirlenmektedir. Mağdurun zamanında yapılan tıbbi müdahale sayesinde yaşamını sürdürmesi, failin kastını ortadan kaldırmaz. Eğer failin ölüm sonucunu meydana getirmeye elverişli hareketlere başlamış ancak kendi iradesi dışındaki nedenlerle ölüm meydana gelmemişse, kasten öldürmeye teşebbüs hükümleri uygulanacaktır.

Hukuki Süreçte Savunma ve Delillerin Önemi

Bu tür ağır ceza davalarında (Ağır Ceza Mahkemeleri’nde görülen davalar), dosyanın kapsamı adaletin tecellisi için hayati önem taşır. Savunma stratejisi oluşturulurken şu unsurlar titizlikle incelenir:

• Meşru Savunma (Nefsi Müdafaa – TCK Madde 25): Mağdurun başlattığı haksız bir saldırıya karşı, o anki hal ve şartlara göre saldırıyı defetmek zorunluluğuyla bıçak kullanılmış olup olmadığı.

• Haksız Tahrik (TCK Madde 29): Failin, mağdurdan gelen haksız bir fiilin yarattığı öfke veya şiddetli elem etkisi altında suçu işleyip işlemediği. Bu durum, cezada önemli indirimler (18 yıldan 24 yıla kadar indirim) sağlayabilir.

• Meşru Savunmada Sınırın Aşılması: Korku, heyecan veya telaş nedeniyle sınırın meşru savunma lehine aşılıp aşılmadığı.

Bu unsurların varlığı suçu hukuka uygun hale getirebilir, kusurluluğu kaldırabilir veya cezada indirim sağlayabilir.

Sonuç

Bıçak kullanılarak işlenen kasten öldürme suçları, toplumda en ağır sonuçları doğuran ceza hukuku uyuşmazlıkları arasında yer almaktadır. Bununla birlikte hukuki değerlendirme yapılırken yalnızca suçta kullanılan aracın bıçak olması yeterli değildir. Failin kastı, olayın oluş biçimi, mağdura yöneltilen darbelerin niteliği, nitelikli hallerin bulunup bulunmadığı ve somut olayın tüm özellikleri birlikte değerlendirilerek doğru hukuki sonuca ulaşılır.

Bu nedenle bıçaklı öldürme olaylarının her biri kendine özgü koşullar çerçevesinde incelenmeli; soruşturma ve kovuşturma sürecinde toplanan deliller, adli tıp raporları ve tanık beyanları dikkatle değerlendirilmelidir. Ceza hukukunun temel ilkelerine uygun yapılacak kapsamlı hukuki inceleme, hem maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasını hem de adil bir yargılamanın sağlanmasını mümkün kılacaktır.

                                                                                                                                                                     Elif Sukutli