Ticaret Bakanlığı İhracat Teşvikleri 2026: Destek Türleri ve Başvuru Şartları

Türkiye’de üretim yapan, ürünlerini yurt dışına satmak isteyen veya hizmet ihracatı gerçekleştiren şirketler için Ticaret Bakanlığı tarafından çok sayıda devlet desteği sağlanmaktadır. Uygulamada bu programlar “ihracat teşvikleri” olarak adlandırılsa da ilgili mevzuatta ağırlıklı olarak “ihracat destekleri” kavramı kullanılmaktadır.

Ticaret Bakanlığı ihracat destekleri, yalnızca daha önce ihracat yapmış büyük şirketlere yönelik değildir. İhracata hazırlanmak isteyen işletmeler, ilk kez yabancı pazarlara açılacak şirketler, düzenli ihracat yapan üreticiler, e-ihracat işletmeleri, teknoloji şirketleri, hizmet ihracatçıları, ihracatçı birlikleri ve diğer işbirliği kuruluşları farklı programlardan yararlanabilir.

2026 yılı itibarıyla destek sisteminin temel amacı; şirketlerin ihracata hazırlanması, uluslararası pazarlarda rekabet avantajı kazanması, kurumsal ve tasarım kapasitelerinin geliştirilmesi, ürünlerin yurt dışında tanıtılması, pazarlanması ve markalaştırılmasıdır. Destek giderleri, mevzuatta belirlenen koşullar çerçevesinde Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kaynaklarından karşılanmaktadır.

Bununla birlikte bir şirketin ihracat yapması veya belirli bir gideri gerçekleştirmesi, devlet desteğinin kendiliğinden doğduğu anlamına gelmez. Yararlanıcının ilgili karar ve genelgedeki şartları taşıması, gerekli olduğunda faaliyet öncesi onay alması, gideri kabul edilen yöntemle ödemesi, belgeleri süresinde sunması ve başvurusunu yetkili incelemeci kuruluşa iletmesi gerekir.

2026 Yılında İhracat Desteklerinin Hukuki Dayanakları

Mal ihracatına yönelik temel düzenleme, 17 Ağustos 2022 tarihli ve 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı’dır. Karar; pazara giriş belgelerinden yurt dışı fuarlara, yurt dışı birim kiralarından tanıtım faaliyetlerine, küresel tedarik zincirlerinden TURQUALITY programına kadar çok sayıda destek unsurunu düzenlemektedir. Her bir desteğin uygulama yöntemi ise Ticaret Bakanlığınca yayımlanan ayrı genelgeler ve genelge ekleriyle belirlenmektedir. (https://ticaret.gov.tr)

E-ihracat faaliyetleri, 5986 sayılı E-İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında ayrıca düzenlenmektedir. Bu sistem; yurt dışı dijital pazaryerlerinde tanıtım, sipariş karşılama, depo, pazaryeri entegrasyonu, çevrim içi mağaza, pazaryeri komisyonu ve benzeri giderleri kapsamaktadır. Karar, 17 Ocak 2026 tarihinde yapılan değişikliklerle güncellenmiştir.

Hizmet ihracatı desteklerinde ise 26 Şubat 2026 tarihli ve 10962 sayılı Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesi Hakkında Karar yürürlüktedir. Yeni düzenleme; bilişim, danışmanlık, dijital aracılık, eğitim, finansal teknolojiler, lojistik, sağlık turizmi, spor turizmi, teknik müşavirlik, kültürel ve kreatif endüstriler gibi çok sayıda hizmet sektörünü kapsamaktadır. (uhtgm.ticaret.gov.tr)

Bu nedenle destek başvurusu yapılmadan önce şirketin mal ihracatçısı, e-ihracatçı veya hizmet ihracatçısı olup olmadığı doğru şekilde belirlenmelidir. Aynı şirketin farklı faaliyetleri bulunması hâlinde birden fazla destek kararının uygulanması mümkün olabilir; ancak aynı gider için iki ayrı programdan destek alınamaz.

Ticaret Bakanlığı İhracat Teşviklerinden Kimler Yararlanabilir?

5973 sayılı Karar kapsamında “şirket” kavramı, Türk Ticaret Kanunu’nun 124. maddesinde belirtilen ticaret şirketleri ile ticari veya sınai faaliyette bulunan belirli kooperatif ve birlikleri kapsamaktadır. Buna göre anonim, limited, sermayesi paylara bölünmüş komandit, kolektif ve komandit şirketler destek programının kapsamına girebilir. Uygulamada desteklerin önemli bölümü anonim ve limited şirketler tarafından kullanılmaktadır.

Şahıs işletmelerinin bütün ihracat desteklerinden şirketler gibi yararlanabileceği varsayılmamalıdır. Her destek bakımından yararlanıcı tanımı ayrı ayrı incelenmelidir. Bunun yanında bazı destekler doğrudan şirketlere değil, ihracatçı birlikleri, ticaret ve sanayi odaları, sektörel dernekler, Türkiye İhracatçılar Meclisi veya diğer işbirliği kuruluşları aracılığıyla yürütülmektedir.

Hizmet ihracatı desteklerinde yararlanıcı kapsamı daha geniş tutulmuştur. Türkiye’de yerleşik ticaret şirketleri ve kooperatiflerin yanında üniversiteler, yüksek teknoloji enstitüleri, vakıf meslek yüksekokulları ve Bakanlıkça uygun görülen bazı kurum ve kuruluşlar da faaliyet gösterdikleri sektöre göre destek kapsamına alınabilir.

Destek başvurusunda şirketin Türkiye’de yerleşik olması, faal ticari işletme niteliğini taşıması, destek konusu faaliyetle uyumlu bir iştigal alanının bulunması ve gerekli ihracatçı birliği üyeliklerinin tamamlanması önemlidir. Bazı desteklerde şirketin üretici veya imalatçı olması, Türkiye’de üretilen ürünleri pazarlaması, yurt içi marka tesciline sahip bulunması veya önceden Bakanlık tarafından programa kabul edilmesi aranabilir.

2026 Yılı Destek Üst Limitleri Nasıl Belirleniyor?

5973 sayılı Karar’da belirtilen destek üst limitleri sabit kalmamaktadır. Üst limitler her takvim yılının başında, tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksinin ortalaması esas alınarak güncellenmektedir. Bu nedenle Karar’ın ilk yayımlandığı metindeki tutarlarla 2026 yılında uygulanacak tutarlar aynı değildir. (https://ticaret.gov.tr)

Örneğin 5973 sayılı Karar’ın ilk hâlinde pazara giriş belgesi desteği için yıllık 4 milyon TL üst limit öngörülmüşken, Bakanlığın yayımladığı 2026 üst limit tablosunda bu miktar 19.728.672 TL’ye yükselmiştir. Yurt dışı marka tescili desteği için 2026 yılı üst limiti 3.698.274 TL, pazara giriş projesi hazırlama desteği için proje başına üst limit 983.843 TL, yurt dışı pazar araştırması için faaliyet başına üst limit ise 490.559 TL olarak açıklanmıştır.

Şirketlerin destek hesabı yaparken yalnızca Cumhurbaşkanı Kararı’ndaki eski rakamları esas almaması gerekir. Faaliyetin veya harcamanın gerçekleştiği yıl için Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel üst limit tablosu kontrol edilmelidir.

Pazara Giriş Belgesi Desteği

İhraç edilecek ürünün yabancı ülkede satılabilmesi için kalite sertifikası, çevre belgesi, güvenlik işareti, test raporu, laboratuvar analizi, ruhsatlandırma veya kayıt işlemi gerekebilir. Pazara giriş belgesi desteği, şirketlerin yabancı pazarlara girebilmesi için katlandığı bu giderlerin belirli bölümünü karşılamayı amaçlamaktadır.

5973 sayılı Karar’a göre pazara giriş belgeleriyle ruhsatlandırma ve kayıt işlemlerine ilişkin kabul edilen giderler yüzde 50 oranında desteklenmektedir. Bakanlığın 2026 yılı güncel tablosunda şirket başına yıllık üst limit 19.728.672 TL olarak belirlenmiştir.

Her sertifika veya test gideri otomatik olarak destek kapsamında değildir. Belgenin, kurumun veya işlemin Bakanlık tarafından kabul edilen listelerde bulunması gerekir. Testi veya sertifikayı düzenleyen kuruluşun akredite olması, belgenin ihraç edilecek ürünle ilişkili bulunması ve faturanın destek başvurusu yapan şirket adına düzenlenmesi önemlidir.

Yurt Dışı Marka Tescil ve Koruma Desteği

Şirketlerin Türkiye’de tescilli markalarını yabancı ülkelerde tescil ettirmeleri ve korumaları için yaptıkları giderler desteklenebilir. Başvuru bakımından temel koşullardan biri, yurt dışında tescil edilecek markanın Türkiye’de geçerli bir marka tescil belgesine sahip olmasıdır.

Yurt dışı marka tescili ve korunmasına ilişkin kabul edilen giderler yüzde 50 oranında ve en fazla dört yıl süreyle desteklenmektedir. 2026 yılı için açıklanan yıllık destek üst limiti 3.698.274 TL’dir.

Yabancı marka ofislerine yapılan başvuru harçları, yenileme ve koruma giderleri ile ilgili genelgede kabul edilen belirli danışmanlık ve vekillik giderleri destek kapsamında değerlendirilebilir. Buna karşılık uyuşmazlıkla doğrudan ilgisi olmayan giderler, cezalar veya destek listesinde bulunmayan işlemler kapsam dışında kalabilir.

Marka tescili yapılacak ülkelerin başvuru öncesinde belirlenmesi ve şirketin gerçek ihracat stratejisiyle uyumlu olması gerekir. Hiçbir ticari faaliyet planı bulunmayan çok sayıda ülkede yalnızca destek almak amacıyla tescil başvurusu yapılması, etkinlik ve uygunluk değerlendirmesinde sorun oluşturabilir.

Pazara Giriş Projesi Hazırlama Desteği

İhracata başlayacak veya mevcut ihracatını geliştirecek şirketler, hedef pazar ve ihracat stratejilerinin hazırlanması için profesyonel danışmanlık hizmeti alabilir.

Destek kapsamında hedef pazar seçimi, yurt dışına yönelik finansman ve fiyatlandırma stratejisi, pazarlama ve satış kanalı stratejisi, aksiyon planı ve bütçe gibi unsurları içeren pazara giriş projeleri hazırlanabilir. Kabul edilen danışmanlık ve rapor giderleri yüzde 50 oranında desteklenmektedir. Bir şirket için en fazla iki pazara giriş projesi desteklenebilir. 2026 yılında proje başına üst limit 983.843 TL’dir.

Danışmanlık hizmetinin destek alınmadan önce Bakanlıkça kabul edilen nitelikleri taşıyan bir hizmet sağlayıcıdan alınması gerekebilir. Danışmanlık sözleşmesi, proje kapsamı, teslim edilecek raporlar ve ödeme planı genelgeyle uyumlu hazırlanmalıdır.

Yalnızca birkaç sayfalık genel ülke bilgisinden oluşan, şirkete özel strateji geliştirmeyen veya internet kaynaklarının tekrarından ibaret raporlar desteklenmeyebilir.

Yurt Dışı Pazar Araştırması Desteği

Şirket yetkililerinin potansiyel müşterilerle görüşmek, mağaza ve dağıtım kanallarını incelemek, rakipleri değerlendirmek veya yeni pazar hakkında bilgi toplamak amacıyla gerçekleştirdiği yurt dışı seyahatlerin ulaşım ve konaklama giderleri desteklenebilir.

Yurt dışı pazar araştırması faaliyetinin kabul edilen ulaşım ve konaklama giderleri yüzde 50 oranında desteklenmektedir. Şirketler bir takvim yılında en fazla beş faaliyet ve toplamda en fazla yirmi faaliyet için destekten yararlanabilir. 2026 yılı faaliyet başına destek üst limiti 490.559 TL, kişi başına günlük konaklama üst limiti ise 12.264 TL’dir.

Seyahatin turistik nitelikte olmaması ve gerçek bir pazar araştırması programına dayanması gerekir. Görüşülecek firmalar, ziyaret edilecek kuruluşlar, seyahat güzergâhı ve faaliyet sonuçları belgelenmelidir.

Uçak bileti, biniş kartı, otel faturası ve ödeme belgesi gibi kayıtların eksiksiz saklanması gerekir. Destek kapsamında bulunmayan kişilerin seyahat giderleri, turistik uzatmalar veya faaliyetle ilgisi kurulamayan harcamalar reddedilebilir.

Yurt Dışı ve Yurt İçi Fuar Destekleri

Ticaret Bakanlığı, ihracatçı şirketlerin destek kapsamındaki yurt dışı fuarlara stantla katılmalarına destek sağlamaktadır. Destek sistemi, Bakanlıkça yetkilendirilmiş organizatör üzerinden gerçekleştirilen milli katılımlar ile bireysel katılımı desteklenen sektörel uluslararası fuarları kapsamaktadır. (https://ticaret.gov.tr)

Fuar desteği doğrudan şirketin ödediği bütün harcamaların basit biçimde yüzde 50’si olarak hesaplanmayabilir. Stant alanı, fuarın niteliği, ülke, sektör ve Bakanlıkça ilan edilen metrekare başına desteğe esas tutar dikkate alınır.

Genel, sektörel ve prestijli fuarlar için farklı üst limitler uygulanır. Hedef ülke ve hedef sektörlerde daha yüksek destek oranları gündeme gelebilir. Bir şirketin aynı takvim yılında destek alabileceği fuar sayısı da sınırlandırılmıştır. 2026 yılında desteklenen yurt dışı fuarların ve bireysel katılımı desteklenen sektörel fuarların Bakanlık listesinde yer alması gerekir.

Şirketin kendi tercih ettiği herhangi bir yabancı fuara katılması, fuar desteği almaya tek başına yeterli değildir. Katılım kararı verilmeden ve organizatörle sözleşme imzalanmadan önce fuarın destek listesi kontrol edilmelidir.

Yurt Dışı Birim Kira Desteği

Türkiye’de üretilen ürünlerin yurt dışında pazarlanması amacıyla açılan mağaza, ofis, depo, showroom, paylaşımlı ofis, reyon, kiosk ve belirli diğer ticari birimlerin kira veya üyelik giderleri desteklenebilir.

Kabul edilen kira ve paylaşımlı ofis üyelik giderleri yüzde 50 oranında desteklenmektedir. Şirketler her ülke için en fazla dört yıl ve toplamda en fazla yirmi beş birim için yararlanabilir. 2026 yılında birim başına yıllık destek üst limiti 9.862.972 TL’dir.

Kira sözleşmesinin destek başvurusu yapan şirketle veya mevzuatta kabul edilen organik bağın bulunduğu yurt dışı şirketle bağlantısı açık olmalıdır. Birimin fiilen kullanılması, gerçek ticari faaliyete hizmet etmesi ve kira bedelinin banka yoluyla ödenmesi önem taşır.

Konut, yalnızca tebligat adresi veya fiilî faaliyeti bulunmayan görünüşteki ofislerin desteklenmesi beklenmemelidir. Ticaret müşavirliği veya ataşeliği tarafından yerinde inceleme yapılması ve birimin faaliyetinin doğrulanması mümkündür.

Yurt Dışı Tanıtım ve Pazarlama Desteği

Şirketlerin yabancı pazarlarda gerçekleştirdiği reklam, tanıtım ve pazarlama giderleri belirli şartlarla desteklenebilir. Dijital reklamlar, açık hava reklamları, basılı tanıtım materyalleri, ürün lansmanları, etkinlikler, sponsorluklar ve genelgede kabul edilen diğer faaliyetler destek kapsamında değerlendirilebilir.

Yurt dışında desteklenen birimi bulunan şirketlerin birimin bulunduğu ülkedeki tanıtım giderleri yüzde 50 oranında desteklenir. 2026 yılı itibarıyla birime bağlı tanıtım giderleri için ülke başına yıllık üst limit 12.329.397 TL’dir. Yurt dışı birimi bulunmayan ancak yurt içi marka tesciline ve tanıtım yapılacak ülkede marka tesciline veya başvurusuna sahip şirketler bakımından yıllık üst limit 19.728.672 TL’ye kadar çıkmaktadır.

Tanıtım desteğinden genel olarak en fazla dört yıl yararlanılabilir. Reklam içeriğinin destek başvurusunda bulunan markayı ve Türkiye’de üretilen ürünleri açıkça tanıtması gerekir.

Şirketin genel kurumsal reklamı, farklı ülkelerdeki ürünleri veya destek konusu olmayan markaları birlikte tanıtan kampanyalar bakımından gider ayrıştırması istenebilir. Reklam ajansı faturası tek başına yeterli olmayabilir; reklamın yayımlandığını, hedef ülkeyi, gösterim tarihlerini ve kampanya sonuçlarını kanıtlayan kayıtların da sunulması gerekir.

Küresel Tedarik Zinciri Desteği

Türk şirketlerinin uluslararası üretici ve marka şirketlerinin tedarik zincirlerine girmesi amacıyla hazırladığı yetkinlik projeleri desteklenmektedir.

Proje kapsamında makine, ekipman, donanım ve yazılım alımı, eğitim, danışmanlık, sertifikasyon, test, analiz ve ürün doğrulama giderleri yüzde 50 oranında desteklenebilir. Bir şirketin bir adet küresel tedarik zinciri yetkinlik projesi desteklenir ve proje süresi iki yıldır. 2026 yılı proje üst limiti 73.990.020 TL’dir.

Bu destek, sıradan kapasite artışı veya yenileme yatırımlarından farklıdır. Projenin şirketi belirli bir küresel tedarik zincirine dâhil edecek nitelikte olması, yabancı ana sanayi veya alıcıyla kurulacak ilişkinin açıklanması ve satın alınacak ekipmanın proje hedefleriyle doğrudan bağlantısının bulunması gerekir.

Proje kapsamında alınan makine ve ekipmanların destek ve yükümlülük süresi içinde satılması veya kiraya verilmesi, destek ödemesinin geri alınmasına ve başka yaptırımlara neden olabilir.

Responsible Programı ve Yeşil Mutabakata Uyum Desteği

Responsible Programı, ihracatçı şirketlerin Avrupa Yeşil Mutabakatı ve sürdürülebilirlik düzenlemelerine uyum sağlamasına yönelik danışmanlık temelli bir destek modelidir.

Program kapsamında şirketlerin mevcut durumunun analiz edilmesi, sürdürülebilirlik yol haritasının hazırlanması ve belirlenen dönüşüm faaliyetlerinin uygulanması amaçlanmaktadır. 2026 yılı itibarıyla Yeşil Mutabakata Uyum Projesi danışmanlık giderleri için üst limit 17.640.256 TL olarak açıklanmıştır.

Programdan yararlanabilmek için şirketin başvuruda bulunması ve proje değerlendirmesinden geçmesi gerekir. Her çevre danışmanlığı veya enerji verimliliği harcaması otomatik olarak Responsible Programı kapsamında değildir.

Marka ve TURQUALITY Desteği

Marka ve TURQUALITY programları, uluslararası ölçekte markalaşma potansiyeli bulunan şirketlerin yurt dışı faaliyetlerini daha kapsamlı biçimde desteklemektedir.

Marka Destek Programı kapsamında patent, tasarım, sertifikasyon, ruhsatlandırma, istihdam, danışmanlık, yurt dışı marka tescili, pazar araştırması, klinik test, tanıtım, fuar, depolama, kira, temel kurulum ve franchise gibi giderler dört yıl süreyle yüzde 50 oranında desteklenebilir. TURQUALITY programında ise hedef pazarlara yönelik faaliyetler ile kurumsal altyapı ve istihdam giderleri daha uzun süreli programlara bağlanmıştır.

TURQUALITY desteği, her ihracatçı şirketin yalnızca başvuru formu doldurarak girebileceği genel bir gider desteği değildir. Şirketin markalaşma kapasitesi, yönetim sistemi, mali yapısı, organizasyonu, tedarik zinciri, insan kaynakları, bilgi teknolojileri ve stratejik planı kapsamlı biçimde değerlendirilir.

Program kapsamında bulunan şirketlerin aynı giderler için 5973 sayılı Karar’daki bazı genel desteklerden ayrıca yararlanması sınırlandırılmıştır. Bu nedenle TURQUALITY kapsamına girilmeden önce mevcut desteklerin hangilerinin devam edeceği değerlendirilmelidir.

E-İhracat Destekleri

Yurt dışı pazaryerleri veya şirketin kendi e-ticaret sitesi üzerinden satış yapan işletmeler, 5986 sayılı Karar kapsamındaki e-ihracat desteklerinden yararlanabilir.

Program kapsamında dijital pazaryeri tanıtımı, e-ihracat tanıtımı, sipariş karşılama hizmetleri, yurt dışı depo kirası, pazaryeri entegrasyonu, çevrim içi mağaza giderleri, hedef ülke e-ticaret paydaşlarından alınan hizmetler ve pazaryeri komisyonları desteklenmektedir. Giderler genel olarak yüzde 50 oranında ve destek türüne göre üç yıllık sürelerle karşılanabilir. (https://ticaret.gov.tr)

Dijital pazaryeri reklamının desteklenebilmesi için reklam giderinin pazaryeri üzerinden oluşan satışla ilişkisi, destek kapsamındaki ülke ve platform şartları ile şirketin Bakanlık tarafından belirlenen kademesi dikkate alınır.

E-ihracat desteğine başvuracak şirketlerin ilk harcama başvurusundan önce kapsama alınma işlemlerini tamamlaması gerekebilir. Şirketin yurt dışı pazaryerindeki mağaza hesabı, marka ve ürün sahipliği, Türkiye’deki şirket kayıtları ve e-ihracat satışları incelenir.

Hizmet İhracatı Destekleri

2026 yılında yürürlüğe giren 10962 sayılı Karar, hizmet ihracatı desteklerini yeni ve bütüncül bir sistem altında toplamıştır.

Bilişim, danışmanlık, dijital aracılık, eğitim, finansal teknolojiler, fuarcılık ve kongre turizmi, kültürel ve kreatif endüstriler, lojistik ve taşımacılık, sağlık ve spor turizmi, teknik müşavirlik ve uygunluk değerlendirme sektörleri Hizmet Sektörleri Atılım Programı kapsamında yer almaktadır.

Ortak destek unsurları arasında acente komisyonu, belgelendirme, yurt dışı birim, heyet, reklam ve tanıtım, marka tescili ve etkinlik katılımı bulunmaktadır. Acente komisyonu giderleri yüzde 50 oranında ve yıllık 6 milyon TL’ye, belgelendirme giderleri yıllık 4 milyon TL’ye, yurt dışı birim giderleri birim başına yıllık 6 milyon TL’ye, reklam ve tanıtım giderleri ise yıllık 25 milyon TL’ye kadar desteklenebilir.

Bilişim sektöründe yazılım, mobil uygulama ve dijital oyunların yurt dışına tanıtılması, barındırma ve platform komisyonu giderleri için ayrıca sektörel destekler bulunmaktadır. Sağlık turizmi, eğitim, lojistik ve teknik müşavirlik sektörleri için de faaliyet alanına özgü destek mekanizmaları düzenlenmiştir.

Hedef Ülke ve Hedef Sektörlerde İlave Destek

5973 sayılı Karar’daki destek oranları, Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen hedef ülkelere yönelik giderlerde yirmi puana kadar artırılabilir. Gider aynı zamanda Bakanlıkça belirlenen hedef sektöre ilişkinse ilave beş puan daha uygulanabilir.

Ancak toplam destek miktarı, hiçbir durumda destek konusu giderin yüzde 75’ini aşamaz. Örneğin normal oranı yüzde 50 olan bir destek, hedef ülke ve hedef sektör koşulları oluştuğunda yüzde 75’e kadar çıkabilir.

Hedef ülke ve sektör listeleri zaman içinde değişebileceğinden şirketin geçmiş yıllardaki listeye dayanarak işlem yapmaması gerekir. Harcamanın gerçekleştirildiği dönem için geçerli olan Bakanlık listesi esas alınmalıdır.

Destek Yönetim Sistemi DYS Nedir?

Ticaret Bakanlığının ihracata yönelik destek başvuruları ağırlıklı olarak Destek Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. DYS aracılığıyla ihracat destekleri, dahilde işleme, hariçte işleme, vergi-resim-harç istisnası ve ilgili diğer başvurular elektronik olarak yapılabilir ve süreç sistem üzerinden izlenebilir. (https://ticaret.gov.tr)

Şirketin destek başvurusu yapabilmesi için önce DYS yararlanıcı kaydının ve kullanıcı yetkilendirmesinin tamamlanması gerekir. Şirket adına işlem yapacak kişi şirket çalışanı, temsilcisi, mali müşavir veya yetkilendirilen başka bir kullanıcı olabilir; ancak sistemde gerekli yetkinin tanımlanmış olması gerekir.

Yararlanıcı tanımlama ve yetkilendirme işlemlerinde imza sirküleri, ticaret sicili gazetesi, vergi levhası, yetkilendirme formu, taahhütname ve başvuru sahibinin durumuna göre diğer belgeler istenebilir.

İhracatçı birliği üyesi şirketler genel olarak ihracat işlemlerini gerçekleştirdikleri veya üyesi oldukları ihracatçı birliğinin genel sekreterliğine başvurur. İhracatçı birliği üyesi olmayan yararlanıcılar ise sistem kuralları çerçevesinde uygun bir başvuru merkezine yönlendirilir. (DYS)

İhracat Desteği Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru süreci destek türüne göre değişmekle birlikte genel olarak ön hazırlık, DYS kaydı, faaliyet veya proje başvurusu, harcamanın gerçekleştirilmesi, ödeme başvurusu ve inceleme aşamalarından oluşur.

Öncelikle şirketin yararlanmak istediği destek doğru belirlenmelidir. Örneğin bir yabancı ülkede ofis açılması kira desteği kapsamında değerlendirilebilirken, ofisin tanıtımı tanıtım desteğine, markanın korunması marka tescil desteğine ve müşteri ziyareti pazar araştırması desteğine konu olabilir.

Ardından ilgili desteğin güncel genelgesi ve ekleri incelenmelidir. 5973 sayılı Karar yalnızca ana çerçeveyi belirlemekte; desteklenecek giderlerin alt kırılımları, yararlanıcı nitelikleri, başvuru belgeleri ve inceleme yöntemi genelgelerle düzenlenmektedir.

Bazı desteklerde harcamadan önce ön onay veya kapsama alınma başvurusu zorunludur. Ön onay alınması gereken bir faaliyet için doğrudan sözleşme imzalanması veya ödeme yapılması, sonradan yapılan destek başvurusunun reddedilmesine neden olabilir.

Harcama gerçekleştirildikten sonra fatura, sözleşme, banka ödeme belgesi, faaliyet kanıtları, seyahat kayıtları, reklam raporları, kira belgeleri veya desteğin niteliğine göre diğer kayıtlar sisteme yüklenir.

Başvuru incelemeci kuruluş tarafından değerlendirilir. Gerekli görülürse eksik belge talep edilebilir, ticaret müşavirliği aracılığıyla yerinde inceleme yapılabilir veya faaliyet hakkında ek açıklama istenebilir.

Destek Başvurularında Ödeme Belgeleri

Destek başvurusunda yalnızca fatura sunulması çoğu durumda yeterli değildir. Giderin başvuru sahibi şirket tarafından fiilen ödendiğinin ve ödeme ile fatura arasında açık bağlantı bulunduğunun gösterilmesi gerekir.

Ödemelerin banka aracılığıyla yapılması, banka dekontunda fatura numarasına veya hizmete ilişkin açıklama bulunması ve ödemenin destek başvurusu yapan şirket hesabından çıkması önemlidir.

Ortak, çalışan veya grup şirketi tarafından yapılan ödemeler, destek mevzuatında açıkça kabul edilmediği sürece sorun oluşturabilir. Nakit ödemeler veya ödeme yapan kişinin belirlenemediği kayıtlar destek dışında bırakılabilir.

Fatura ve ödeme para biriminin farklı olması hâlinde kur hesabı ve ödeme tarihi ayrıca dikkate alınabilir. Yabancı belgelerin Türkçe tercümeleri ve yabancı ülkedeki ödeme sistemlerine ilişkin açıklamalar istenebilir.

Başvuru Süreleri Neden Önemlidir?

Ticaret Bakanlığı desteklerinde bütün programlar için geçerli tek bir başvuru süresi bulunmamaktadır. Her desteğin başvuru süresi ve başlangıç tarihi ilgili genelgede ayrıca belirlenir.

Bazı programlarda faaliyetin tamamlanmasından, faturanın düzenlenmesinden veya ödemenin yapılmasından sonra belirli ay içinde DYS üzerinden başvuru yapılması gerekir. Sürenin geçirilmesi hâlinde gider esas itibarıyla uygun olsa bile başvuru reddedilebilir.

Şirketlerin başvuru süresini harcama tamamlandıktan sonra araştırması önemli bir risktir. Destek takvimi, sözleşme ve ödeme yapılmadan önce hazırlanmalıdır.

Aynı Gider İçin Birden Fazla Destek Alınabilir mi?

Aynı harcama kalemi için Ticaret Bakanlığı desteğinin yanında başka bir kamu kurumunun programından da destek alınması yasaktır. Aynı gider için birden fazla programdan ödeme alındığının tespit edilmesi, yanıltıcı bilgi ve belge sunulması olarak değerlendirilebilir.

Örneğin aynı fuar stant faturasının hem Ticaret Bakanlığı hem de KOSGEB programına sunulması veya aynı reklam giderinin iki farklı destek başvurusunda kullanılması ciddi yaptırım riski oluşturur.

Bir faaliyet içinde farklı giderlerin ayrı programlarda değerlendirilmesi mümkün olabilir. Ancak giderlerin kapsamı, faturaları ve ödeme belgeleri açıkça ayrıştırılmalıdır.

Haksız Destek ve Yanıltıcı Belgenin Yaptırımları

Haksız veya yersiz ödendiği tespit edilen destekler, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır. Bu durum destek tutarının kamu alacağı olarak takip edilmesine ve gecikme yüklerinin doğmasına neden olabilir.

Yanıltıcı bilgi veya belge sunulduğu ancak henüz ödeme alınmadığı tespit edilirse ilgili başvuru dosyası değerlendirmeye alınmaz ve yararlanıcı altı ay boyunca gerçekleştirdiği harcamalar için destek başvurusunda bulunamaz.

Yanıltıcı belge kullanılarak destek ödemesi alınmışsa destek tutarı geri tahsil edilir ve yararlanıcı bir yıl süreyle ilgili harcama ve faaliyetleri için başvuru yapamaz. Aynı fiilin tekrarı hâlinde şirketin bütün destek başvuruları süresiz reddedilebilir ve şirket destek kapsamından çıkarılabilir.

Destek kapsamında hizmet veren danışman, reklam ajansı veya başka bir hizmet sağlayıcının yanıltıcı belge düzenlediğinin tespit edilmesi hâlinde ilgili faaliyet destekten çıkarılabilir ve yararlanıcılar on yıl süreyle bu hizmet sağlayıcıdan destek kapsamında hizmet alamaz.

İhracat Desteklerinde Sık Yapılan Hatalar

Şirketlerin en sık yaptığı hata, harcama gerçekleştirildikten sonra bu gider için destek bulunup bulunmadığını araştırmasıdır. Bazı desteklerde faaliyet öncesi onay gerektiğinden bu yaklaşım hak kaybına yol açabilir.

Bakanlık kararındaki eski üst limitlerin kullanılması, 2026 yılı güncel tablolarının kontrol edilmemesi de yanlış mali planlamaya neden olur.

Her yabancı fuarın, sertifikanın, e-ticaret sitesinin veya reklam platformunun destek kapsamında olduğu düşünülmemelidir. Bakanlık listeleri ve genelge ekleri kontrol edilmelidir.

Faturanın farklı bir grup şirketi adına düzenlenmesi, ödemenin ortak hesabından yapılması, banka dekontunda açıklama bulunmaması veya yabancı faturanın hizmet içeriğini göstermemesi destek reddine neden olabilir.

Yurt dışı marka tescili veya tanıtım desteğinde Türkiye’deki marka sahipliğinin ve yabancı ülkedeki başvuru ilişkisinin doğru kurulması gerekir.

Yurt dışı ofis, mağaza veya depo için yalnızca kira sözleşmesi sunulması yeterli olmayabilir. Birimin fiilen çalıştığı ve Türkiye’de üretilen ürünlerin pazarlanmasında kullanıldığı gösterilmelidir.

Destek danışmanlığı hizmeti alınırken bütün işlemlerin hiçbir koşul olmadan destekleneceğinin taahhüt edilmesine itibar edilmemelidir. Destek konusunda nihai değerlendirme ve ödeme yetkisi Ticaret Bakanlığı ile yetkili incelemeci kuruluşlara aittir.

Şirketler İçin Uygun Destek Stratejisi Nasıl Hazırlanmalıdır?

İhracat desteği planlaması, şirketin yapacağı harcamalara sonradan devlet katkısı bulma çalışması şeklinde yürütülmemelidir. Şirketin hedef ülkeleri, ürün grupları, marka yapısı, satış kanalları, e-ihracat faaliyeti ve yıllık bütçesi birlikte değerlendirilmelidir.

İlk kez ihracata başlayacak bir şirket için pazara giriş projesi, pazar araştırması, fuar ve marka tescili destekleri öncelikli olabilir.

Belirli bir pazarda düzenli satış yapan şirket için yurt dışı birim kira, tanıtım, depo ve e-ihracat destekleri daha uygun olabilir.

Küresel üreticilere parça veya ürün tedarik etmek isteyen imalatçı bakımından küresel tedarik zinciri projesi değerlendirilebilir.

Uluslararası marka oluşturmayı hedefleyen kurumsal şirketler bakımından Marka Destek Programı ve TURQUALITY, yeşil dönüşüm ihtiyacı bulunan ihracatçılar bakımından ise Responsible Programı önem taşır.

Yazılım, danışmanlık, sağlık turizmi, lojistik, eğitim veya diğer hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler ise 10962 sayılı yeni hizmet ihracatı destek sistemini ayrıca incelemelidir.

Sonuç

Ticaret Bakanlığı ihracat teşvikleri 2026 yılında mal ihracatı, e-ihracat ve hizmet ihracatı bakımından geniş bir destek sistemi sunmaktadır. Pazara giriş belgeleri, marka tescili, pazar araştırması, fuar, yurt dışı ofis ve mağaza kiraları, tanıtım, dijital reklam, sipariş karşılama, sertifikasyon, danışmanlık ve markalaşma giderleri belirli şartlarla desteklenebilir.

Mal ihracatı desteklerinin temel hukuki dayanağı 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar, e-ihracat desteklerinin dayanağı 5986 sayılı Karar, hizmet ihracatı desteklerinin güncel dayanağı ise 10962 sayılı Karar’dır.

Destek oranları çoğunlukla yüzde 50 olmakla birlikte hedef ülke ve hedef sektörlerde oran yüzde 75’e kadar çıkabilir. Destek üst limitleri her yıl güncellenmektedir. Bu nedenle 2026 yılında gerçekleştirilecek harcamalarda Bakanlığın güncel üst limit tabloları kullanılmalıdır.

Başvuru öncesinde şirketin DYS kaydı tamamlanmalı, yetkili kullanıcı tanımlanmalı, ilgili destek genelgesi incelenmeli ve gerekiyorsa ön onay alınmalıdır. Fatura, sözleşme, banka ödeme belgesi ve faaliyet kanıtları birbiriyle uyumlu hazırlanmalıdır.

Aynı gider için iki ayrı kamu desteğine başvurulması, yanıltıcı belge sunulması veya destek amacına aykırı hareket edilmesi; ödemenin 6183 sayılı Kanun kapsamında geri alınmasına, geçici başvuru yasağına veya tekrarı hâlinde şirketin destek sisteminden süresiz çıkarılmasına yol açabilir.

Bu nedenle ihracat desteği başvurusu yalnızca evrak yükleme işlemi olarak görülmemeli; şirketin ihracat stratejisi, harcama planı, sözleşmeleri ve ödeme sistemiyle birlikte hukuki ve mali açıdan hazırlanmalıdır.