İspanya’da Şirket Kurarak Oturum İzni: Girişimci Vizesi ve Yenilikçi İş Projesi Şartlar
İspanya’da şirket kurmak, Avrupa Birliği pazarına açılmak ve ticari faaliyetini Avrupa merkezli olarak geliştirmek isteyen Türk girişimciler açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Madrid, Barselona, Valensiya, Malaga ve Bilbao gibi şehirler; teknoloji, turizm, yenilenebilir enerji, finansal teknolojiler, sağlık teknolojileri ve dijital hizmetler alanlarında büyüyen girişimcilik ekosistemlerine sahiptir.
Bununla birlikte İspanya’da şirket kurmak ile İspanya’da oturum izni almak birbirinden ayrı hukuki işlemlerdir. Bir Türk vatandaşının İspanya’da limited şirket kurması, şirket ortağı olması, vergi numarası alması veya şirket müdürü olarak atanması kendisine otomatik olarak oturum ve çalışma hakkı sağlamaz.
İspanya’da fiilen yaşayarak bir işletme kurmak, geliştirmek veya yönetmek isteyen kişinin ayrıca yabancılar hukuku kapsamında uygun bir oturum iznine sahip olması gerekir. Proje yenilikçi ve İspanya bakımından özel ekonomik değer taşıyorsa 14/2013 sayılı Kanun kapsamında girişimci oturumuna başvurulabilir. Geleneksel ve yerel ölçekte bir ticari faaliyet yürütülecekse genel serbest çalışma oturumu daha uygun olabilir.
Bu nedenle şirket kuruluşundan önce iş modelinin yalnızca ticaret hukuku bakımından değil, göçmenlik hukuku bakımından da sınıflandırılması gerekir.
İspanya’da Şirket Kurmak Oturum Hakkı Sağlar mı?
İspanya’da bir şirketin hisselerine sahip olmak, şirketin yöneticisi olmak veya şirket adına yatırım yapmak tek başına İspanya’da yaşama hakkı sağlamaz. Avrupa Birliği dışındaki bir ülkenin vatandaşı, şirketini İspanya dışında ikamet ederek de yönetebilir veya İspanya’daki işlemler için temsilci atayabilir.
Ancak kişinin İspanya’ya yerleşerek işletmeyi bizzat yönetmesi, müşterilerle çalışması, hizmet sunması veya şirket içinde devamlı faaliyet yürütmesi hâlinde uygun oturum ve çalışma statüsünün bulunması gerekir.
İspanya girişimci oturumu; İspanya’ya girmek isteyenler kadar, İspanya’da geçerli bir vize, kalış veya oturum izniyle bulunan ve yenilikçi bir ekonomik faaliyeti başlatmak, geliştirmek ya da yönetmek isteyen yabancılara da açıktır. İzin ülkenin tamamında geçerlidir ve ilk aşamada üç yıl süreyle verilir. (BOE)
Bu sistemde belirleyici olan yalnızca bir şirketin kurulmuş olması değildir. Projenin yenilikçi olması veya İspanya için özel ekonomik ilgi taşıması ve ENISA tarafından olumlu değerlendirilmesi gerekir.
İspanya Girişimci Vizesi Nedir?
İspanya girişimci vizesi veya girişimci oturumu, İspanyol mevzuatındaki adıyla “autorización de residencia para emprendedores”, Avrupa Birliği serbest dolaşım rejiminden yararlanmayan yabancı girişimcilere yönelik özel bir oturum türüdür.
Programın hukuki dayanağı 14/2013 sayılı Girişimcilerin Desteklenmesi ve Uluslararasılaşması Hakkında Kanun’un 69 ve 70. maddeleridir. Sistem, İspanya’da yenilikçi veya özel ekonomik değer taşıyan bir faaliyeti başlatacak, geliştirecek veya yönetecek kişilere hızlı ve merkezi bir başvuru yolu sağlar.
Başvurular Büyük Şirketler ve Stratejik Gruplar Birimi, yani UGE tarafından elektronik ortamda değerlendirilir. İş projesinin yenilik ve ekonomik değer incelemesi ise İspanya’nın kamu sermayeli inovasyon şirketi ENISA tarafından yapılır. (İnsan Hakları Bakanlığı)
Girişimci oturumunda genel yabancı işçi kotaları veya İspanya’daki iş gücü piyasasında aynı işi yapabilecek bir çalışanın bulunup bulunmadığına ilişkin istihdam piyasası testi uygulanmaz. Başvurunun merkezinde iş teklifi değil, girişimcinin kendi projesi bulunmaktadır.
Sabit Bir Yatırım veya İstihdam Şartı Var mı?
İspanya girişimci oturumunda kanunla belirlenmiş sabit bir asgari yatırım tutarı bulunmamaktadır. Aynı şekilde her başvurucunun mutlaka belirli sayıda çalışan istihdam etmesini öngören genel bir zorunluluk da yoktur.
UGE’nin güncel açıklamasında bu izin bakımından asgari yatırım ve asgari istihdam şartı bulunmadığı açıkça belirtilmektedir. Ancak bu durum, sermayesi veya finansman planı bulunmayan her projenin kabul edileceği anlamına gelmez. (İnsan Hakları Bakanlığı)
Projenin hayata geçirilmesi için gereken gerçek yatırım miktarı, başvurucunun sektörü ve iş modeline göre hesaplanmalıdır. Örneğin yalnızca yazılım ve danışmanlık temelli bir proje ile üretim tesisi, laboratuvar veya fiziksel lojistik altyapısı gerektiren bir proje aynı mali kaynaklarla yürütülemez.
ENISA, iş planındaki yatırım ihtiyacının gerçekçi olup olmadığını, finansmanın hangi kaynaklardan sağlanacağını ve başvurucunun projeyi fiilen yürütebilecek kapasiteye sahip bulunup bulunmadığını inceler. Bu nedenle kanuni bir alt sınır olmasa da projenin ihtiyaç duyduğu finansmanın somut ve güvenilir belgelerle gösterilmesi gerekir.
Yenilikçi İş Projesi Ne Anlama Gelir?
İspanya girişimci oturumuna dayanak olabilecek faaliyet, yenilikçi olmalı veya İspanya bakımından özel ekonomik ilgi taşımalıdır. Sadece yeni bir şirket kurulması ya da İspanya’da daha önce yapılmış bir iş modelinin tekrar edilmesi yeterli değildir.
Yenilik, mutlaka dünyada ilk defa geliştirilen bir ürün anlamına gelmez. Ürünün, hizmetin, üretim yönteminin, teknolojik altyapının, dağıtım modelinin veya müşteri deneyiminin mevcut çözümlerden anlamlı ölçüde farklılaşması yeterli olabilir.
Teknoloji, yapay zekâ, siber güvenlik, biyoteknoloji, sağlık teknolojileri, finansal teknolojiler, enerji verimliliği, sürdürülebilirlik, döngüsel ekonomi, ileri üretim, mobilite ve ölçeklenebilir dijital platformlar yenilikçi proje değerlendirmesinde öne çıkabilecek alanlardır. Bununla birlikte sektörün adının teknoloji olması tek başına yeterli değildir. Projenin gerçek farklılığı, teknik yeterliliği ve ticari uygulanabilirliği açıklanmalıdır.
Geleneksel restoran, emlak ofisi, sıradan ithalat ve ihracat şirketi, küçük perakende mağazası veya genel danışmanlık bürosu yalnızca şirket kurulması nedeniyle girişimci vizesine uygun sayılmaz. Bu tür faaliyetlerin yenilikçi yöntemler, özgün teknoloji, ölçeklenebilir yapı veya İspanya ekonomisi açısından somut bir katma değer taşıması gerekir.
ENISA Değerlendirmesinde Hangi Kriterler İncelenir?
Girişimci oturumunda ENISA tarafından verilecek olumlu rapor zorunludur. Başvurucu ENISA’ya ayrı bir göçmenlik başvurusu yapmaz; teknik proje bilgilerini ENISA sistemi üzerinden sunar ve UGE değerlendirme sürecinde gerekli rapor kurumlardan doğrudan istenir.
Kanunda üç temel değerlendirme alanı bulunmaktadır. İlk olarak başvurucunun mesleki profili, deneyimi ve projeye katılım düzeyi incelenir. Birden fazla ortak varsa yalnızca oturum izni isteyen ortağın değil, diğer ortakların projedeki rolleri ve payları da değerlendirilir.
İkinci olarak iş planı incelenir. İş planında geliştirilecek ürün veya hizmetin açıklaması, hedef müşteri grubu, pazar analizi, gelir modeli, yatırım ihtiyacı ve finansman kaynakları yer almalıdır.
Üçüncü olarak projenin İspanya ekonomisine sağlayacağı katma değer, yenilik unsurları ve yeni yatırım fırsatları değerlendirilir. (BOE)
Projenin ölçeklenebilirliği de önem taşır. İş modelinin yalnızca tek bir bölgede ve girişimcinin kişisel emeğine bağlı kalmadan büyüyebilmesi, farklı pazarlara açılabilmesi, teknoloji veya fikrî mülkiyet kullanması ve sürdürülebilir gelir üretebilmesi dosyayı güçlendirebilir.
Başvurucunun Mesleki Profili Neden Önemlidir?
İyi hazırlanmış bir iş fikri, başvurucunun o projeyi hayata geçirebilecek bilgi ve deneyimi yoksa yeterli görülmeyebilir. Girişimcinin eğitim geçmişi, önceki iş deneyimi, yönettiği projeler, teknik uzmanlığı, sektördeki bağlantıları ve şirket yönetme kapasitesi birlikte değerlendirilir.
Örneğin sağlık teknolojisi alanında başvuru yapan kişinin sağlık, mühendislik, yazılım veya ürün geliştirme alanlarından biriyle bağlantılı deneyim göstermesi beklenebilir. Benzer şekilde finansal teknoloji projesinde bankacılık, finans, yazılım veya düzenleyici uyum tecrübesi önem taşıyabilir.
Başvurucunun projede yalnızca pasif yatırımcı olması, girişimci oturumunun niteliğiyle uyuşmayabilir. Kanun, faaliyeti başlatacak, geliştirecek veya yönetecek girişimciyi esas almaktadır. Bu nedenle şirketteki ortaklık oranının yanında günlük görev, karar alma yetkisi ve projeye ayrılacak zaman da açıklanmalıdır.
İş Planında Hangi Konular Bulunmalıdır?
İş planı, yalnızca projenin ne kadar kazanç sağlayacağına ilişkin genel tahminlerden oluşmamalıdır. Projenin hangi sorunu çözdüğü, mevcut çözümlerden nasıl farklılaştığı, hedef müşterilerin kim olduğu ve İspanya’nın neden merkez ülke olarak seçildiği ayrıntılı biçimde açıklanmalıdır.
Pazar büyüklüğü, rakip analizi, fiyatlandırma modeli, satış kanalları, pazarlama stratejisi ve ilk üç yıllık gelişme hedefleri gerçekçi verilere dayanmalıdır. Mali planda başlangıç yatırımı, aylık işletme giderleri, personel giderleri, teknoloji ve lisans maliyetleri, tahmini satışlar ve nakit akışı gösterilmelidir.
Finansmanın öz kaynak, ortak yatırımı, kredi, girişim sermayesi veya başka bir kaynakla sağlanacak olması hâlinde bu kaynakların gerçekleşme durumu belgelenmelidir. Sadece gelecekte yatırımcı bulunacağına ilişkin soyut beklenti, projenin finanse edilebilir olduğunu göstermeyebilir.
Marka, patent, yazılım, faydalı model, alan adı veya diğer fikrî mülkiyet hakları varsa bunların kime ait olduğu ve İspanyol şirketine nasıl kullandırılacağı açıklanmalıdır.
Başvuru İçin Genel Şartlar
Başvurucunun 18 yaşını doldurmuş olması, İspanya’da düzensiz durumda bulunmaması ve son iki yılda ikamet ettiği ülkelerde İspanyol hukukunda suç sayılan fiillerden mahkûmiyetinin bulunmaması gerekir. Ayrıca son beş yıllık dönemde sabıka bulunmadığına ilişkin sorumluluk beyanı sunulur.
Başvurucunun İspanya’da geçerli kamu veya özel sağlık sigortasına, kendisi ve ailesi için yeterli mali kaynaklara sahip olması ve başvuru harcını ödemesi gerekir. Kamu düzeni, kamu güvenliği, halk sağlığı veya ulusal güvenlik bakımından tehdit oluşturduğu kabul edilen kişiler hakkında ret, iptal veya yenilememe kararı verilebilir. (BOE)
Projenin faaliyet göstereceği sektörde ruhsat, diploma tanıma, meslek odası üyeliği veya idari izin gerekiyorsa bu şartların da ayrıca karşılanması gerekir. Girişimci oturumu, düzenlenmiş meslekleri gerekli mesleki izinler olmadan icra etme hakkı vermez.
Türkiye’den Başvuru Süreci
Başvuru teknik ve göçmenlik belgelerinin paralel biçimde hazırlanmasıyla başlar. İş projesine ilişkin bilgiler ENISA’nın çevrim içi sistemi üzerinden sunulur. Pasaport, mali kaynak, sağlık sigortası, adli sicil ve başvuru formu gibi göçmenlik belgeleri ise elektronik olarak UGE’ye gönderilir.
UGE’nin resmî başvuru talimatlarında önce ENISA sisteminde “girişimciler için oturum izni” seçeneği üzerinden proje formunun doldurulması, ardından 790-038 sayılı harcın ödenmesi ve göçmenlik başvurusunun elektronik merkez üzerinden sunulması öngörülmektedir.
İspanya dışında bulunan başvurucular bakımından kanun, oturum izni ve vize sürecinin tek başvuruyla başlatılarak art arda yürütülmesini düzenlemektedir. UGE tarafından oturum izni uygun bulunduğunda konsolosluk vize aşaması tamamlanır. İspanya’da yasal olarak bulunan kişiler ise ülke dışına çıkmadan doğrudan UGE üzerinden oturum iznine başvurabilir. (BOE)
Türkiye’den alınan adli sicil, nüfus ve diğer kamu belgelerinin apostilli olması ve İspanyolcaya yetkili tercüman tarafından çevrilmesi gerekir.
Başvuru Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?
ENISA raporunun kanunen 10 iş günü içerisinde düzenlenmesi öngörülmektedir. Oturum izni başvurusu bakımından UGE’nin azami karar süresi elektronik başvurudan itibaren 20 gündür.
Yirmi günlük süre içerisinde karar verilmemesi hâlinde başvuru, idari sessizlik yoluyla kabul edilmiş sayılır. Ret kararına karşı idari üst başvuru yapılması mümkündür. (BOE)
Oturum izni kabul edildikten sonraki vize başvurularının kural olarak 10 iş günü içerisinde sonuçlandırılması öngörülmektedir. Güvenlik araştırması veya ek belge talebi bulunması hâlinde fiilî süre uzayabilir. (BOE)
Oturum İzninin Süresi ve Yenilenmesi
İspanya girişimci oturum izni ilk aşamada üç yıl süreyle düzenlenir ve ülkenin tamamında geçerlidir. Üç yıllık sürenin sonunda, iznin verilmesini sağlayan şartların devam etmesi hâlinde iki yıllık yenileme başvurusu yapılabilir.
Yenilemede şirketin gerçekten kurulup faaliyete geçip geçmediği, iş planındaki temel hedeflerin uygulanması, projenin yenilik ve ekonomik değer özelliklerini koruması ve başvurucunun faaliyet içindeki rolünün devam edip etmediği değerlendirilir.
Başlangıçtaki projenin tamamen terk edilmesi, şirketin uzun süre faaliyetsiz kalması veya yalnızca oturum almak amacıyla kurulmuş görünmesi yenileme bakımından risk oluşturabilir. Yenileme başvurusu yapıldığında mevcut izin, karar verilinceye kadar geçerliliğini korur. Yenileme başvurusu izin bittikten sonraki 90 gün içinde de sunulabilir; ancak geç başvuru nedeniyle idari yaptırım gündeme gelebilir. (BOE)
Beş yıllık yasal ve kesintisiz ikamet sonunda uzun dönem oturum izni değerlendirilebilir. Bunun için yalnızca girişimci kartlarının toplam süresi değil, İspanya’daki fiilî ikamet ve yurtdışında geçirilen süreler de dikkate alınır.
Aile Üyeleri Oturum Alabilir mi?
Girişimcinin eşi veya evlilik benzeri kayıtlı partneri, küçük çocukları, ekonomik olarak bağımlı ve kendi aile birimini kurmamış yetişkin çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu anne ve babası birlikte veya daha sonra başvuru yapabilir.
Aile üyelerinin başvuruları ana başvuruyla aynı anda sunulursa birlikte değerlendirilir. Her aile üyesi bakımından aile bağının, sağlık sigortasının ve yeterli mali kaynağın gösterilmesi gerekir. (BOE)
Aile bireylerine verilen izin ana başvurucunun statüsüyle bağlantılıdır. Evlilik, doğum ve bağımlılık belgelerinin apostilli ve İspanyolca tercümeli olarak hazırlanması gerekir.
İspanya’da Şirket Nasıl Kurulur?
İspanya’da girişimcilerin en sık kullandığı şirket türlerinden biri “Sociedad de Responsabilidad Limitada”, yani S.L. limited şirkettir. Tek ortaklı şirketler S.L.U. şeklinde kurulabilir.
İspanya’da limited şirketin kanuni asgari sermayesi bir Euro’dur. Ancak sermaye 3.000 Euro’ya ulaşıncaya kadar yıllık kârın en az yüzde 20’sinin yasal yedeğe ayrılması ve tasfiye sırasında şirket mal varlığının borçları karşılamaması hâlinde ortakların 3.000 Euro ile ödenmiş sermaye arasındaki farktan sorumlu olması gibi özel hükümler uygulanır. (paeelectronico.es)
Bir Euro sermayeyle şirket kurulabilmesi, girişimci oturumunun da bir Euro yatırımla alınabileceği anlamına gelmez. Göçmenlik başvurusunda projenin ihtiyaç duyduğu gerçek sermaye ve finansman ayrı olarak değerlendirilir.
Şirket kuruluşunda genel olarak NIE numarası alınması, şirket unvanının belirlenmesi, ana sözleşmenin hazırlanması, sermayenin oluşturulması, noter huzurunda kuruluş işleminin yapılması, vergi numarasının alınması ve şirketin Ticaret Siciline kaydedilmesi gerekir. Kuruluş ve bazı faaliyete başlama işlemleri CIRCE ve Tek Elektronik Belge sistemi üzerinden elektronik olarak yürütülebilir. (ipyme.org)
Faaliyet konusuna göre belediye işyeri ruhsatı, çevre izni, sağlık izni, turizm kaydı veya mesleki yeterlilik gibi ek işlemler gerekebilir.
Girişimci Oturumu ile Serbest Çalışma Oturumu Arasındaki Fark
Her şirket projesi girişimci oturumuna uygun değildir. Yerel ölçekte geleneksel bir işyeri açacak veya yenilik unsuru bulunmayan bir serbest meslek faaliyeti yürütecek kişilerin genel serbest çalışma oturumuna başvurması gerekebilir.
Genel serbest çalışma izninde faaliyetin sürdürülebilirliği, gerekli ruhsat ve mesleki yeterlilikler, yatırımın yeterliliği ve geçim kaynakları incelenir. İlk izin bir yıl süreli olup belirli bir özerk bölge ve faaliyet sektörüyle sınırlı olabilir. (İnsan Hakları Bakanlığı)
Girişimci oturumu ise yenilikçi veya İspanya için özel ekonomik ilgi taşıyan projelere yöneliktir; üç yıl süreli, ülke genelinde geçerli ve UGE-ENISA sistemi üzerinden hızlı biçimde değerlendirilir.
Bu iki yol arasındaki tercih, daha kolay görünen başvuruya göre değil, projenin gerçek niteliğine göre yapılmalıdır.
Başvurularda Sık Yapılan Hatalar
En sık yapılan hata, İspanya’da herhangi bir şirket kurulduğunda oturum izninin otomatik olarak verileceğinin düşünülmesidir. Şirket kuruluşu ticaret hukuku işlemi, girişimci oturumu ise yenilik ve ekonomik değer değerlendirmesine dayalı bir göçmenlik işlemidir.
Kanuni asgari yatırım bulunmadığı gerekçesiyle finansmansız veya gerçekçi olmayan bir proje sunulması da ret riskini artırır. Sabit yatırım eşiğinin bulunmaması, iş planındaki harcamaların finanse edilmesine gerek olmadığı anlamına gelmez.
Başvurucunun mesleki geçmişiyle ilgisi bulunmayan projeler, genel ifadelerden oluşan pazar araştırmaları, açıklanamayan gelir tahminleri ve başka ülkedeki bir iş modelinin İspanya’ya uyarlanmadan kopyalanması dosyayı zayıflatabilir.
Şirketin yalnızca başvurudan önce kâğıt üzerinde kurulması, gerçek çalışma alanı, müşteri planı, finansmanı veya teknik ekibi bulunmaması da olumlu ENISA raporu alınmasını güçleştirebilir.
Sonuç
İspanya’da şirket kurmak, 2026 yılı itibarıyla tek başına vize veya oturum izni sağlamamaktadır. Şirketini İspanya’dan yönetmek ve ülkede yaşamak isteyen Türk vatandaşının girişimci oturumu veya projenin niteliğine uygun başka bir çalışma izni alması gerekir.
Girişimci oturumu bakımından sabit bir asgari yatırım veya çalışan sayısı bulunmamaktadır. Buna karşılık projenin yenilikçi olması veya İspanya bakımından özel ekonomik değer taşıması, gerçekçi bir iş ve finansman planına dayanması ve ENISA’dan olumlu rapor alması zorunludur.
Başarılı bir başvuru için girişimcinin mesleki profili, projedeki aktif rolü, ürün veya hizmetin farklılığı, pazar potansiyeli, ölçeklenebilirlik, yatırım ihtiyacı ve İspanya ekonomisine sağlanacak katma değer birlikte açıklanmalıdır.
İlk oturum izni üç yıl süreyle verilir ve şartların korunması hâlinde iki yıl daha yenilenebilir. Aile üyeleri de gerekli koşullarla aynı sistem kapsamında oturum başvurusunda bulunabilir.
Şirket kuruluşu, ENISA teknik dosyası, UGE oturum başvurusu, konsolosluk vizesi, vergi planlaması ve sektörel ruhsat işlemlerinin birbirleriyle uyumlu şekilde yürütülmesi sürecin başarısı bakımından belirleyicidir.