Hayat Sigortasında Tazminat Ödenmemesi
Hayat Sigortasında Tazminat Ödenmemesi Sorunu
Hayat sigortası, sigortalının vefatı veya poliçede belirlenen rizikonun gerçekleşmesi halinde lehtara veya hak sahiplerine ödeme yapılmasını güvence altına alan bir sigorta türüdür. Ancak uygulamada sigorta şirketlerinin çeşitli gerekçelerle ödeme yapmaktan kaçındığı sıklıkla görülmektedir.
Özellikle krediye bağlı hayat sigortalarında, sigorta şirketleri tazminat talebini reddetmekte ve mirasçılar ciddi mağduriyet yaşamaktadır. Oysa ki sigorta sözleşmesi yürürlükte ise ve riziko gerçekleşmişse, sigorta şirketi poliçe limiti dahilinde ödeme yapmakla yükümlüdür.
Sigorta Şirketleri Hangi Gerekçelerle Ödeme Yapmaz?
Hayat sigortası tazminat ödenmemesi durumunda en sık ileri sürülen gerekçeler şunlardır:
1️⃣ Önceden Var Olan Hastalık (Beyan Yükümlülüğü İhlali)
Sigorta şirketleri, sigortalının poliçe düzenlenirken sağlık durumunu eksik veya yanlış beyan ettiğini ileri sürebilir. Ancak burada önemli olan, beyan edilmeyen hususun riziko ile doğrudan bağlantılı olup olmadığıdır.
Türk Ticaret Kanunu uyarınca sigorta şirketi, beyan yükümlülüğünün ihlal edildiğini ve bunun rizikonun gerçekleşmesinde etkili olduğunu ispatla yükümlüdür.
2️⃣ İntihar İddiası
Bazı poliçelerde ilk bir yıl içinde gerçekleşen intihar teminat dışı sayılabilir. Ancak bu durum poliçe özel şartlarına göre değerlendirilir ve her olayda otomatik olarak ödeme reddi sonucunu doğurmaz.
3️⃣ Poliçenin Yürürlükte Olmadığı İddiası
Prim ödemesinin gecikmesi veya poliçenin feshedildiği savunması ileri sürülebilir. Ancak bankalar aracılığıyla düzenlenen kredi hayat sigortalarında genellikle prim tahsilatı otomatik yapıldığından bu savunma çoğu zaman geçersizdir.
Kredi Hayat Sigortasında Bankanın Rolü
Kredi kullanımı sırasında yapılan hayat sigortalarında banka çoğu zaman poliçenin tarafı değildir; ancak lehtar sıfatıyla alacağını güvence altına alır.
Sigortalının vefatı halinde:
-
Sigorta şirketi kredi borcunu kapatmakla yükümlüdür.
-
Kredi borcu ödendikten sonra kalan tutar mirasçılara ödenir.
Sigorta şirketinin ödeme yapmaması halinde hem sigorta şirketine hem de duruma göre bankaya karşı dava açılması gündeme gelebilir.
Hukuki Başvuru Süreci
Hayat sigortası tazminat talebinde izlenmesi gereken yol sistematiktir.
1️⃣ Yazılı Başvuru
Hak sahipleri öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuru yapmalıdır. Ölüm belgesi, veraset ilamı, poliçe ve diğer gerekli belgeler eklenmelidir.
Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermek zorundadır.
2️⃣ Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta şirketi ödeme yapmaz veya ret cevabı verirse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru mümkündür. Tahkim sistemi, özellikle hayat sigortası uyuşmazlıklarında hızlı çözüm sunar.
3️⃣ Asliye Ticaret Mahkemesinde Dava
Görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Davada talep edilebilecek kalemler şunlardır:
-
Poliçe bedeli
-
İşlemiş faiz
-
Yargılama giderleri
-
Vekâlet ücreti
İspat Yükü ve Sigorta Şirketinin Sorumluluğu
Hayat sigortası tazminat davalarında sigorta şirketi, ödeme yapmama gerekçesini ispat etmekle yükümlüdür. Özellikle “önceden var olan hastalık” savunmasında, riziko ile hastalık arasında illiyet bağının bulunduğunu ortaya koymalıdır.
Sigortalının basit bir rahatsızlığını beyan etmemesi, tek başına tazminatın reddi sonucunu doğurmaz. Sigorta şirketi dürüstlük kuralı çerçevesinde hareket etmek zorundadır.
Zamanaşımı Süresi
Hayat sigortasından doğan taleplerde zamanaşımı süresi genel olarak 2 yıldır. Süre, rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren başlar.
Bu sürenin geçirilmesi halinde dava hakkı kaybedilebilir. Bu nedenle ret cevabı alındıktan sonra süreç vakit kaybetmeden başlatılmalıdır.
Hayat Sigortasında Manevi Tazminat
Hayat sigortası tazminat davalarında esasen poliçe bedeli talep edilir. Ancak sigorta şirketinin açık kötü niyetli ve ağır kusurlu davranışı söz konusu ise ayrıca manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.
Her somut olay kendi içinde değerlendirilmelidir.
Uygulamada Sık Görülen Uyuşmazlık Türleri
-
Kalp krizi nedeniyle ölümde “önceden var olan hastalık” savunması
-
Kanser hastalığının beyan edilmediği iddiası
-
Sigorta poliçesinin krediyle bağlantılı olduğu durumlar
-
Lehtar değişikliği uyuşmazlıkları
Bu uyuşmazlıklar teknik inceleme gerektirir.
Sonuç: Hak Sahipleri Nasıl Korunur?
Hayat sigortası tazminat ödenmemesi, özellikle vefat sonrası aile bireylerini ekonomik açıdan zor durumda bırakmaktadır. Oysa sigorta sözleşmesi, tam da bu riski güvence altına almak için yapılmıştır.
Sigorta şirketinin keyfi ret kararlarına karşı:
1️⃣ Yazılı başvuru
2️⃣ Tahkim
3️⃣ Dava
yolları açık ve etkilidir.
Sigorta hukuku, teknik ayrıntılar içeren uzmanlık alanıdır. Poliçe şartlarının ve sağlık beyanlarının doğru analiz edilmesi, hak kaybını önler.