Giriş: Uluslararası Evliliklerin Artmasıyla Doğan Tescil Sorunu

Türk vatandaşlarının veya Türkiye’de yaşayan yabancıların yurt dışında evlenmesi günümüzde oldukça yaygın hale gelmiştir. Ancak bu evliliklerin Türkiye’de hukuki geçerlilik kazanabilmesi için mutlaka nüfus kayıtlarına tescil edilmesi gerekir. Aksi takdirde:

• Türkiye’de hâlâ bekar görünürsünüz,

• Yapılan evlilik hukuken tanınmaz,

• Çocukların nüfus kaydı sorunlu olur,

• Mal rejimi hükümleri uygulanmaz,

• Vergi, vatandaşlık ve miras işlemlerinde belirsizlik yaşanır.

Bu nedenle yurt dışında yapılan evliliğin Türkiye’de geçerliliği, MÖHUK, Türk Medeni Kanunu ve Uluslararası Sözleşmeler çerçevesinde incelenmesi gereken önemli bir konudur.

---

1. Yurt Dışında Yapılan Evlilik Türkiye’de Geçerli midir?

Kural olarak yurt dışında yapılan evlilikler Türkiye’de geçerlidir, ancak iki temel şartla:

A. Evlenme, Yapıldığı Ülke Hukukuna Uygun Olmalıdır.

Örneğin Almanya’da evlilik, Alman hukukuna uygun gerçekleşmişse Türkiye’de de geçerli sayılır.

B. Taraflar Türk Hukukundaki Evlenme Engellerine Sahip Olmamalıdır.

Türk hukukuna göre:

• Yaş küçüklüğü,

• Hısımlık engeli,

• Mevcut evlilik,

• Akıl sağlığı yerinde olmaması

gibi durumlar varsa Türkiye bu evliliği geçerli saymayabilir.

---

2. Yurt Dışında Evlenen Türk Vatandaşlarının Tescil Yükümlülüğü

Türk Vatandaşlık Kanunu ve Nüfus Hizmetleri Kanunu gereği, Türk vatandaşları yurt dışında evlendiklerinde bu evliliklerini Türkiye’de tescil ettirmek zorundadır.

Neden zorunludur?

• Türkiye’de kimlik ve nüfus bilgilerinin güncellenmesi,

• Mal rejimi başlangıcının belirlenmesi,

• Doğan çocuğun soybağı,

• Miras hakları,

• Resmi işlemlerin sorunsuz yürütülmesi için gereklidir.

---

3. Hangi Belgelerle Tescil Yapılır?

Gerekli Belgeler:

• Evlilik belgesinin aslı,

• Apostil şerhi,

• Yeminli Türkçe tercüme,

• Tarafların kimliği veya pasaportu,

• Evliliğin yapıldığı ülkeye ilişkin resmi onaylar.

Bazı ülkelerde apostil alınamazsa (Kanada, Birleşik Arap Emirlikleri gibi), Türk Konsoloslukları onay işlemini gerçekleştirir.

---

4. Tescil Nereye Yapılır?

A. Yurt Dışındaki Türk Konsoloslukları

En hızlı ve kolay yöntemdir.
Türk konsolosluğu evliliği Türkiye MERNİS sistemine doğrudan işler.

B. Türkiye’de Nüfus Müdürlükleri

Taraflar Türkiye’ye gelerek evliliği nüfus müdürlüğünde tescil ettirebilir.

C. Mahkeme Yoluyla Tescil

Belgelerde eksiklik veya evlilik statüsünde şüphe varsa Aile Mahkemesi kararı gerekir.

---

5. Tescil Edilmeyen Evliliklerin Sonuçları

Türkiye’de tescil edilmemiş bir evlilik:

• Türkiye’de geçerli görünmez,

• Taraflar hukuken “bekar” sayılır,

• Türkiye’de yeniden evlenmek isteyen kişi “çift evlilik” suçuyla karşılaşabilir,

• Doğan çocukların soybağı sorunlu olabilir,

• Mal rejimi uygulanamaz,

• Eşlerden biri öldüğünde miras payında karmaşa doğar.

Bu nedenle tescilin yapılması hukuki zorunluluktur.

---

6. Yurt Dışında Dinî Törenle Yapılan Evlilikler

Önemli bir nokta:

Sadece dinî nikâh yapılan yurt dışı evlilikleri Türkiye’de geçerli sayılmaz.

Geçerlilik için mutlaka:

• Resmi makam,

• Belediye,

• Noter,

• Standesamt,

• Registrar Office

tarafından düzenlenmiş resmi evlilik belgesi olmalıdır.

---

7. Yabancı Eşle Yapılan Evlilik ve Türkiye’deki Hakları

Türkiye’de yabancı eş, tescil sonrası:

• Oturma izni,

• Vatandaşlık başvurusu,

• Soybağı hakları,

• Mal rejimi hükümleri,

• Miras hakları

gibi birçok hukuki hakka sahip olur.

Tescil yapılmazsa bu haklara erişimde ciddi sorunlar çıkar.

---

8. Çifte Vatandaşların Yurt Dışında Yaptığı Evlilikler

Bir kişi hem Türk hem yabancı vatandaşlığa sahipse, yurt dışı evliliği yine Türkiye’de tescil ettirmek zorundadır.

Çifte vatandaşlar için sık görülen sorunlar:

• İki ülkede farklı soyad kullanımı,

• Boşanma sonrası çift kayıt,

• Çocukların farklı ülkelerde farklı soyadıyla kaydedilmesi.

Bu nedenle tescil süreci özellikle titiz yürütülmelidir.

---

9. Yabancı Ülkede Evlenen Türk Vatandaşlarının Boşanma Süreci

Evlilik yurt dışında yapıldıysa boşanma da yurt dışında yapılabilir.

Ancak yabancı boşanma kararı Türkiye’de geçerli olmaz; tanıma–tenfiz veya nüfus müdürlüğü yoluyla tescil gereklidir.

Dolayısıyla:

Evliliğin Türkiye’de tescili → Boşanmanın Türkiye’de tescili sürecinin de temelidir.

---

10. Evlilik Tescilinde En Sık Yapılan Hatalar

• Apostilsiz belge sunulması,

• Eksik tercüme,

• Konsolosluk onayının alınmaması,

• Yanlış evlilik tarihinin bildirilmesi,

• Yabancı eşin kimlik bilgilerinde hata,

• Çifte soyadı kullanımının bildirilmemesi.

Bu hatalar tescilin reddine veya mahkeme yoluna gidilmesine neden olabilir.

---

11. Tescil Süresi ve Ücretler

2025 itibarıyla konsoloslukta yapılan tescil işlemi:

• Genellikle aynı gün tamamlanır.

• Türkiye’de nüfus müdürlüğünde ise 1–7 gün sürer.

• Mahkeme yoluyla tescil: 1–3 ay.

Ücretler yalnızca tercüme ve apostil masraflarıdır.

---

Sonuç: Yurt Dışı Evliliğinin Türkiye’de Tanınması Basit Görünse de Hukuki Açıdan Kritik Bir Adımdır

Yurt dışında evlenen Türk vatandaşlarının tescil işlemini yapmaması:

• Evliliklerinin Türkiye’de yok sayılmasına,

• Çocukların kimlik sorunlarına,

• Mal paylaşımı ve miras ihtilaflarına,

• Boşanma sürecinin karmaşıklaşmasına

neden olur.

Bu nedenle tescilin hızlı, eksiksiz ve doğru şekilde yapılması büyük önem taşır. 2025 uygulamasında konsolosluk sistemi sayesinde süreç oldukça kolaylaşmıştır.