Yurt Dışında Bulunan Miras Malları Türkiye’de Nasıl Paylaştırılır?
1. Giriş: Sınır Aşan Miras Uyuşmazlıkları
Günümüzde birçok Türk vatandaşı veya çifte vatandaş, yurt dışında taşınmaz, banka hesabı ya da şirket hissesi bırakmaktadır. Bu durumda miras paylaşımı yalnızca Türk hukukuna göre değil, aynı zamanda ilgili yabancı ülke hukukuna göre de değerlendirilmek zorunda kalır.
Yurt dışında bulunan miras mallarının Türkiye’de nasıl paylaştırılacağı, milletlerarası özel hukuk kurallarına göre belirlenir. Bu süreç teknik ve çok katmanlıdır.
2. Uygulanacak Hukuk Nasıl Belirlenir?
Uluslararası miras uyuşmazlıklarında temel düzenleme Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) hükümleridir.
MÖHUK’a göre:
-
Taşınmaz mallar bakımından → Taşınmazın bulunduğu ülke hukuku uygulanır.
-
Taşınır mallar bakımından → Miras bırakanın milli hukuku uygulanır.
Bu ayrım son derece önemlidir.
3. Yurt Dışındaki Taşınmazlar
Örneğin Almanya’da bir taşınmaz varsa, o taşınmazın miras paylaşımı Alman hukukuna göre yapılır.
Türk mahkemeleri, yabancı ülkedeki taşınmaz hakkında doğrudan mülkiyet kararı veremez. Bu konuda ilgili ülke mahkemelerinde işlem yapılması gerekir.
4. Türkiye’de Açılan Miras Davalarının Etkisi
Türk mahkemelerinde alınan mirasçılık belgesi, yurt dışında doğrudan geçerli olmayabilir.
Bu durumda:
-
Apostil işlemi
-
Yeminli tercüme
-
Tanıma veya tenfiz davası
gerekebilir.
5. Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi
Yurt dışında verilmiş miras kararlarının Türkiye’de geçerli olabilmesi için tanıma veya tenfiz davası açılması gerekir.
Bu davalar Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
Tanıma/tenfiz için:
-
Kararın kesinleşmiş olması
-
Türk kamu düzenine aykırı olmaması
-
Karşılıklılık şartı
aranır.
6. Çifte Vatandaşlık ve Miras
Miras bırakanın çifte vatandaş olması halinde hangi hukukun uygulanacağı ayrıca değerlendirilir.
MÖHUK’a göre kişinin birden fazla vatandaşlığı varsa Türk vatandaşlığı dikkate alınır.
Bu durum miras paylaşımında belirleyici olabilir.
7. Yurt Dışındaki Banka Hesapları
Taşınmaz dışında banka hesapları ve yatırım hesapları da mirasın konusunu oluşturur.
Bu hesaplara erişim için:
-
Mirasçılık belgesi
-
Uluslararası belge doğrulama
-
İlgili ülke bankacılık prosedürleri
gerekir.
8. Vergisel Boyut
Uluslararası miras paylaşımında en kritik konulardan biri vergi yükümlülüğüdür.
Hem Türkiye’de hem de taşınmazın bulunduğu ülkede vergi doğabilir. Çifte vergilendirme anlaşmaları bu noktada önem taşır.
9. Yabancı Hukukun İçeriğinin Tespiti
Türk mahkemesi, yabancı hukukun uygulanması gereken durumlarda ilgili ülke hukukunun içeriğini araştırır.
Bu araştırma:
-
Bilirkişi
-
Konsolosluk yazışmaları
-
Resmi hukuk metinleri
aracılığıyla yapılabilir.
10. Muris Muvazaası Yurt Dışında Geçerli mi?
Türk hukukuna özgü muris muvazaası kurumu, her ülkede aynı şekilde kabul edilmez.
Yabancı ülkede yapılan taşınmaz devri o ülke hukukuna göre geçerli sayılabilir.
Bu nedenle dava stratejisi ilgili ülke hukukuna göre belirlenmelidir.
11. Avrupa Birliği Düzenlemeleri
AB ülkelerinde miras uyuşmazlıkları için özel düzenlemeler bulunmaktadır. Avrupa Miras Tüzüğü bazı durumlarda uygulanabilir.
Ancak Türkiye AB üyesi olmadığından doğrudan uygulama her somut olayda ayrıca değerlendirilir.
12. Yargıtay Uygulaması
Uluslararası miras uyuşmazlıklarında özellikle Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları yol göstericidir.
Yargıtay, taşınmazın bulunduğu yer hukukunun uygulanması gerektiğini açıkça vurgulamaktadır.
13. Süreç Nasıl Yönetilmelidir?
Uluslararası miras paylaşımında şu adımlar izlenmelidir:
-
Mirasçılık belgesinin alınması
-
Terekenin yurt içi ve yurt dışı unsurlarının tespiti
-
Uygulanacak hukukun belirlenmesi
-
Gerekirse tanıma/tenfiz davası açılması
-
Vergisel yükümlülüklerin hesaplanması
14. En Sık Yaşanan Sorunlar
-
Yurt dışındaki taşınmazın Türkiye’de paylaştırılabileceğinin sanılması
-
Vergi yükümlülüğünün göz ardı edilmesi
-
Tanıma/tenfiz yapılmadan işlem yapılması
-
Yabancı hukukun yanlış uygulanması
Bu hatalar ciddi hak kayıplarına yol açabilir.
15. Sonuç: Çok Katmanlı ve Teknik Bir Alan
Yurt dışında bulunan miras mallarının paylaşımı, klasik miras davalarından farklı olarak milletlerarası özel hukuk kurallarına tabidir. Taşınmazın bulunduğu ülke hukuku belirleyici olurken, taşınır mallarda miras bırakanın milli hukuku önem taşır.
Bu nedenle uluslararası miras uyuşmazlıklarında hem Türk hukuku hem yabancı hukuk birlikte analiz edilmeli; doğru dava ve tanıma süreçleri planlanmalıdır.
Sınır aşan miras davalarında stratejik ve disiplinli bir hukuki yaklaşım, sürecin sağlıklı yönetilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
About Post Author
