Yoğun Bakım Ücretlerinin Hukuka Aykırı Tahsili

Özel Hastanelerde Yoğun Bakım Faturaları, SGK Sınırları, Hasta Hakları ve İade Davaları

Yoğun bakım hizmetleri, sağlık sisteminin en kritik ve en hassas alanlarından biridir. Hastanın hayati tehlikesinin bulunduğu, acil ve ileri düzey tıbbi müdahale gerektiren durumlarda uygulanan yoğun bakım tedavileri, hem tıbbi hem de hukuki açıdan özel bir statüye sahiptir. Ancak uygulamada özellikle özel hastanelerde yoğun bakım ücretlerinin hukuka aykırı şekilde tahsil edildiği yönünde ciddi şikayetler bulunmaktadır.

Peki yoğun bakım ücreti hangi durumlarda alınabilir? SGK’lı hastadan yoğun bakım farkı talep edilebilir mi? Acil durumlarda ücret istenmesi hukuka uygun mudur? Yoğun bakım faturası geri alınabilir mi?

1. Yoğun Bakım Hizmeti Nedir?

Yoğun bakım; hayati fonksiyonları risk altında olan hastalara, ileri teknoloji ve uzman ekip eşliğinde verilen tıbbi hizmettir. Solunum desteği, monitörizasyon, invaziv müdahaleler ve sürekli gözetim gerektirir.

Yoğun bakım hizmeti sıradan bir servis hizmeti değildir. Bu nedenle hukuki koruma seviyesi daha yüksektir.

2. Yoğun Bakım Ücretleri Hangi Mevzuata Tabidir?

Yoğun bakım ücretleri şu düzenlemelere tabidir:

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
Türk Borçlar Kanunu
Hasta Hakları Yönetmeliği
Özel Hastaneler Yönetmeliği

Özellikle SGK ile sözleşmeli hastaneler bakımından SUT hükümleri belirleyicidir.

3. SGK’lı Hastadan Yoğun Bakım Ücreti Alınabilir mi?

En önemli soru budur.

SGK mevzuatına göre:

Acil hallerde ilave ücret alınamaz.
Yoğun bakım hizmetleri çoğu durumda ilave ücret kapsamı dışındadır.
SGK’nın belirlediği oranı aşan ücret talep edilemez.

Eğer hasta SGK kapsamındaysa ve yoğun bakım hizmeti acil bir durum nedeniyle verilmişse, hastadan fark ücreti talep edilmesi hukuka aykırıdır.

4. Acil Hal Kavramı

Acil hal; ani gelişen, gecikmesi halinde hayat veya sağlık açısından ciddi risk doğuran durumdur.

Kalp krizi, ağır travma, beyin kanaması, solunum yetmezliği gibi durumlar acil kabul edilir.

Acil durumda özel hastane:

Hastayı kabul etmek zorundadır.
Ücret talep edemez.
Müdahaleyi geciktiremez.

Yoğun bakım ihtiyacı acil müdahalenin devamı niteliğindeyse ayrıca ücret talep edilemez.

5. Paket Fiyat Ameliyatlarda Yoğun Bakım Farkı

Özel hastaneler ameliyat paketleri sunarken çoğu zaman “her şey dahil” ibaresi kullanır.

Eğer:

Yüksek riskli ameliyat yapılıyorsa
Yoğun bakım ihtimali biliniyorsa

bu risk paket fiyatın içindedir.

Sonradan “yoğun bakım farkı” adı altında ek fatura çıkarılması çoğu durumda hukuka aykırıdır.

6. Komplikasyon Nedeniyle Yoğun Bakım Ücreti

Komplikasyon, tıbbi müdahalenin doğal riskidir.

Hastane:

Bu riskleri öngörmek zorundadır.
Tıbbi riski hastaya yükleyemez.

Eğer komplikasyon ameliyatın doğal sonucuysa yoğun bakım bedeli ayrıca talep edilemez.

Ancak tamamen bağımsız ve öngörülemez yeni bir durum ortaya çıkmışsa hukuki değerlendirme değişebilir.

7. SGK Sınırını Aşan Yoğun Bakım Ücretleri

SUT, ilave ücret oranlarını sınırlar.

Özel hastane:

SGK’nın belirlediği oranı aşamaz.
Yasaklı işlemler için fark talep edemez.
Hastayı bilgilendirmek zorundadır.

Sınırın aşılması halinde fazla tahsil edilen tutar iade edilir.

8. Hukuka Aykırı Tahsilin Türleri

Yoğun bakım ücretlerinde sık görülen hukuka aykırılıklar:

Acil vakada fark alınması
SGK’lı hastadan yasaklı fark tahsili
Bilgilendirme yapılmadan ücret alınması
Taburcu edilmemekle tehdit
Fatura verilmemesi
Çifte tahsilat (SGK + hasta)

Bu durumlar hem hukuki hem idari yaptırıma tabidir.

9. Tüketici Hukuku Açısından Değerlendirme

Yoğun bakım hizmeti bir tüketici işlemidir.

6502 sayılı Kanun’a göre:

Haksız şartlar geçersizdir.
Şeffaflık zorunludur.
Tüketici aleyhine tek taraflı değişiklik yapılamaz.

“Gerekirse yoğun bakım farkı alınır” gibi belirsiz hükümler haksız şart sayılabilir.

10. Sebepsiz Zenginleşme ve İade Hakkı

Hukuka aykırı tahsil edilen yoğun bakım ücretleri sebepsiz zenginleşme oluşturur.

Hasta:

Fazla ödenen tutarın iadesini,
Yasal faizini,
Gerekirse manevi tazminatı

talep edebilir.

11. İade Süreci Nasıl Başlatılır?

1️⃣ Yazılı Başvuru

Hastaneye ihtar gönderilir.

2️⃣ SGK Şikayeti

SGK’ya başvuru yapılabilir.

3️⃣ İl Sağlık Müdürlüğü

İdari denetim talep edilir.

4️⃣ Tüketici Hakem Heyeti

Parasal sınır altındaki uyuşmazlıklarda zorunludur.

5️⃣ Tüketici Mahkemesi

Dava açılır.

12. İspat Yükü ve Belgeler

Hasta şu belgeleri saklamalıdır:

Yoğun bakım faturası
Ödeme dekontu
Ameliyat sözleşmesi
Paket fiyat belgesi
Hasta dosyası
Bilgilendirme formu

İspat yükü çoğu zaman hastaneye geçebilir.

13. Zamanaşımı Süresi

Tüketici işlemlerinde 5 yıl
Sebepsiz zenginleşmede 2 yıl (öğrenmeden itibaren)
Genel zamanaşımı 10 yıl

Hak kaybı yaşamamak için sürelere dikkat edilmelidir.

14. Manevi Tazminat İmkanı

Yoğun bakım sürecinde:

Hasta yakınlarından baskı ile ödeme alınmışsa
Taburcu engellenmişse
Psikolojik mağduriyet oluşmuşsa

manevi tazminat talep edilebilir.

15. Yargısal Yaklaşımın Genel Eğilimi

Mahkemeler genellikle:

Acil durumlarda ücret alınmasını hukuka aykırı bulmakta
SGK sınırının aşılmasını kabul etmemekte
Şeffaflık ilkesini esas almakta
Hastayı koruyucu yorum yapmaktadır

16. En Sık Karşılaşılan Senaryolar

Kalp krizi sonrası yoğun bakım farkı
Sezaryen sonrası yoğun bakım bedeli
Trafik kazası sonrası fark tahsili
Ameliyat komplikasyonu sonrası yoğun bakım faturası

Bu durumlarda sözleşme ve acil hal niteliği belirleyicidir.

17. Avukat Desteğinin Önemi

Sağlık hukuku teknik bir alandır. Şu mevzuatlar birlikte değerlendirilir:

SGK düzenlemeleri
Borçlar hukuku
Tüketici hukuku
Sağlık mevzuatı

Profesyonel hukuki destek süreci hızlandırır.

18. Sonuç: Yoğun Bakım Ücretleri Geri Alınabilir mi?