Giriş: Uluslararası Soybağı Davaları Artıyor ve Türkiye’de Tanıma Süreci Önem Kazanıyor

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları veya karma evliliklerden doğan çocuklarla ilgili soybağı (babalık/müteveffa baba ile soybağı, babalık reddi, soybağının düzeltilmesi vb.) kararları artık sıkça yabancı mahkemelerde veriliyor.

2025 yılı itibarıyla bu yabancı soybağı kararlarının Türkiye’de tanınması, nüfus kaydının düzeltilmesi ve çocuğun haklarının korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.

Özellikle şu sorular sıkça gündeme gelmektedir:

• Yabancı soybağı kararı Türkiye’de geçerli midir?

• DNA testi yapılmışsa tanımada etkisi nedir?

• Tanıma davası mı yoksa idari işlem mi gerekir?

• Çocuğun vatandaşlık hakkı nasıl etkilenir?

Bu makale, yabancı soybağı kararlarının Türkiye’deki etkilerini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

---

1. Yabancı Soybağı Kararları Türkiye’de Tanınabilir mi?

Evet.
Soybağına ilişkin yabancı mahkeme kararları tanıma ve tenfiz hükümlerine tabidir.

Tanıma için aranan şartlar:

1. Karar kesinleşmiş olmalı

2. Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmış olmalı

3. Kamu düzenine aykırılık olmamalı

Özellikle kamu düzeni denetimi soybağı davalarında çok hassastır çünkü karar doğrudan:

• Çocuğun soyadı,

• Mirasçılık,

• Vatandaşlık,

• Nüfus kaydı

gibi temel sonuçlar doğurur.

---

2. Soybağı Kararlarında En Önemli Delil: DNA Testi

Yabancı mahkeme kararı DNA testine dayanıyorsa Türkiye’de tanıma ihtimali çok yüksektir.

Türkiye’nin yaklaşımı:

• Bilimsel delil olan DNA testi kamu düzenine uygundur.

• Modern içtihatlara göre tartışmasız en güçlü soybağı delilidir.

• DNA testi varsa tenfiz kararı kolaylaşır.

DNA testi yoksa:

Tanıma reddi değil; ancak mahkeme daha sıkı inceleme yaparak çelişki arayabilir.

---

3. Hangi Yabancı Soybağı Kararları Türkiye’de Tanınır?

A. Babalık hükmü (paternity judgment)

Kesinleşmişse tanınır.

B. Babalık reddi (denial of paternity)

Kamu düzenine aykırı olmadığı sürece tanınabilir.

C. Soybağının düzeltilmesi

Örneğin doğum belgesindeki baba hanesinin değiştirilmesi.

D. Evlilik içi/evlilik dışı çocuk kararları

Türkiye’de de aynı sonuçları doğurabilir.

---

4. Türkiye’de Tanıma İçin Gerekli Belgeler

• Yabancı mahkeme kararının aslı

• Kesinleşme şerhi

• Apostil şerhi

• Türkçe tercüme

• DNA raporu (varsa)

• Tebligat evrakları

• Tarafların kimlik bilgileri

Eksik belge → sürecin uzaması veya red sebebi.

---

5. Yabancı Soybağı Kararının Türkiye’de İdari Yolla Tanınması Mümkün mü?

Hayır.

Boşanmanın aksine soybağı kararları:

• Nüfus müdürlüğünde

• E-devlet üzerinden

• Konsoloslukta

doğrudan işlenemez.

Mutlaka mahkeme kararıyla tanıma gerekir.
Çünkü soybağı kararları kamu düzenine en çok etki eden kişisel hâl konularındandır.

---

6. Tanıma Sonrası Türkiye’de Nüfus Kaydı Nasıl Düzeltilir?

Mahkeme tanıma kararı verdikten sonra:

1. Karar kesinleşir

2. Nüfus müdürlüğüne gönderilir

3. Çocuğun nüfus kaydı otomatik olarak düzeltilir

4. Çocuğun soyadı, baba adı, vatandaşlık durumu güncellenir

---

7. Soybağı Kararının Türkiye’de Vatandaşlık Sonuçları

Türk vatandaşı babanın yabancı ülkede yapılan babalık hükmü Türkiye’de tanınırsa:

• Çocuk doğumdan itibaren Türk vatandaşı sayılır

• Pasaport ve kimlik çıkarılabilir

• Mirasçılık hakları doğar

• Aile hukuku hakları oluşur

Bu nedenle yabancı kararın tanınması çoğu zaman vatandaşlık açısından kritik önemdedir.

---

8. En Çok Sorun Yaşanan Ülkeler

ABD – DNA testleri eyaletlere göre değişir

Bazı testlerin numune zinciri sorunlu olabilir.

Almanya – Genetik testin delil sistemi katıdır

Mahkemenin atadığı laboratuvar dışındaki testler geçersiz sayılabilir.

Orta Doğu Ülkeleri – Resmî belgelerde yer alan baba adı sistemi farklıdır

Tanıma için ek belgeler gerekebilir.

İngiltere – “Parental responsibility order” ile soybağı karıştırılır

Soybağı kararı olması gerekir.

---

9. Tanıma Reddi En Çok Hangi Durumlarda Görülür?

• Usulsüz tebligat

• Kararın kesinleşmemiş olması

• DNA testi içermemesi ve güçlü delil bulunmaması

• Kamu düzenine aykırılık (örneğin şiddetli usul hatası)

• Baba ile çocuğun ilişkisinin şüpheli olması

• Tanıma talebinin kötüye kullanılması

Ancak red kararı kesin hüküm değildir – eksikler tamamlandıktan sonra yeniden dava açılabilir.

---

10. Sonuç: Yabancı Soybağı Kararları, Doğru İşletilen Tanıma Süreci ile Türkiye’de Tam Etki Doğurabilir

2025 uygulamasının ana ilkeleri şunlardır:

• DNA delili tanıma sürecinin en güçlü unsurudur

• Soybağı kararları idari işlemle değil, mahkemeyle tanınır

• Nüfus kaydı tanımadan sonra otomatik olarak güncellenir

• Çocuğun vatandaşlık ve miras hakları korunur

• Kamu düzeni ve tebligat denetimi çok sıkıdır

Uluslararası ailelerde soybağı problemleri, uzman bir hukuki strateji ile hızlı ve kesin şekilde çözülebilir.