Yabancı Mahkeme Kararlarının Türkiye’de Tanınması

Giriş: Küreselleşen Dünyada Yabancı Kararların Türkiye’de Geçerliliği Neden Önemli?

Uluslararası ticaret, evlilikler, boşanmalar, miras işlemleri, ticari ilişkiler ve şirketleşme süreçlerinin giderek artması, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de geçerli hâle getirilmesi ihtiyacını her zamankinden fazla gündeme getirmektedir. Bir kişinin Almanya’da boşanması, ABD’de tazminat kazanması, İngiltere’de nafaka kararı alması veya Dubai’de ticari bir uyuşmazlıkta hüküm elde etmesi; Türkiye’de hukuki sonuç doğurabilmesi için tanıma veya tenfiz davası açmasını gerektirir.

2025 yılı itibarıyla Türk mahkemeleri, 5718 sayılı MÖHUK’u güncel içtihatlarla birlikte uygulayarak yabancı kararların hızlı ve etkin şekilde Türkiye’de tanınmasını sağlamaktadır. Ancak yine de süreçte sık yapılan hatalar, yanlış başvurular ve eksik belgeler nedeniyle birçok talep reddedilmekte veya aylarca uzamaktadır.

---

1. Tanıma ve Tenfiz Nedir? Aralarındaki Fark Ne Anlama Gelir?

Yabancı bir mahkeme kararı Türkiye’de doğrudan icra edilemez. Bunun için iki farklı mekanizma vardır:

A. Tanıma

• Bir yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm etkisi kazanmasıdır.

• Boşanma kararı gibi icra gerektirmeyen kararlar için yeterlidir.

• Örnek: Almanya’da verilen boşanma hükmünün Türkiye’de nüfus kaydına işlenmesi.

B. Tenfiz

• Yabancı kararın Türkiye’de icra edilebilir hâle getirilmesidir.

• Tazminat, nafaka, alacak, velayet icrası gibi kararlar için gereklidir.

• Örnek: ABD’de alınan 200.000 dolarlık tazminat kararının Türkiye’de icraya konması.

---

2. Tanıma ve Tenfiz Şartları (MÖHUK m. 50–59)

Türk mahkemeleri bir yabancı mahkeme kararını tanımak veya tenfiz etmek için aşağıdaki şartları arar:

1. Karar Kesinleşmiş Olmalıdır.

Yabancı mahkemede itiraz, temyiz, istinaf yolu kapanmış olmalıdır.

2. Karar Kamu Düzenine Aykırı Olmamalıdır.

Türk kamu düzenine açıkça aykırı kararlar tanınmaz.
Örnek: Türk hukukunda yasak olan bir evliliğin tanınması.

3. Savunma Hakkı İhlal Edilmemiş Olmalıdır.

Kişi yabancı ülkede davaya çağrılmamışsa tanıma/tenfiz reddedilir.

4. Karar Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemelidir.

Örnek: Türkiye’deki taşınmazlar üzerinde yabancı mahkemenin verdiği kararlar geçerli olmaz.

5. Karar kamu güvenliğini tehdit etmemelidir.

---

3. Hangi Belgeler Gereklidir?

Tanıma/tenfiz davası açmak için şu belgeler zorunludur:

• Yabancı mahkeme kararının aslı,

• Kesinleşme şerhi (apostilli),

• Apostil yoksa konsolosluk onayı,

• Yeminli tercüme ve noter onayı,

• Tarafların kimlik bilgileri ve adresleri.

Eksik hazırlanan dosyalar ret ile sonuçlanabilir.

---

4. Boşanma Kararlarının Türkiye’de Tanınması: En Yoğun Uygulama Alanı

Türkiye’de en çok tanıma talebi yabancı boşanma kararları için yapılmaktadır. Özellikle:

• Almanya,

• Fransa,

• Hollanda,

• İngiltere,

• Amerika
  gibi ülkelerde yaşayan Türk vatandaşları Türkiye’de ikinci bir dava açmadan boşanma kararını tanıtmaktadır.

2025 Kolaylaştırılmış Usul

Eşlerin birlikte başvurması hâlinde dava açmaya gerek kalmadan nüfus müdürlüğünde tanıma tescil işlemi yapılabilmektedir.

Ancak eşlerden biri başvurmazsa dava açılması zorunludur.

---

5. Nafaka, Tazminat ve Velayet Kararlarının Tenfizi

Boşanmanın tanınması ayrı; nafaka, velayet, tazminat gibi kararların icrası ayrı bir süreçtir.

• Nafaka kararları: Tenfiz edilerek icraya konabilir.

• Velayet kararları: Kamu düzeni incelemesi daha sıkıdır.

• Tazminat kararları: Kesinleşmiş ise icra edilebilir.

Bazı durumlarda Türk mahkemesi, yabancı velayet kararını çocuğun üstün yararı gereği reddedebilir.

---

6. Tanıma/Tenfiz Davasında Yetkili Mahkeme

Davacı Türkiye’de nerede oturuyorsa oradaki Aile Mahkemesi veya Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Yabancıların başvurusunda ise:

• Ankara,

• İstanbul,

• İzmir
  mahkemeleri sıklıkla tercih edilir.

---

7. Duruşma Süreci Ne Kadar Sürer?

2025 yılında tanıma–tenfiz davaları ortalama:

• Tanıma davası: 2–4 ay

• Tenfiz davası: 4–8 ay

sürmektedir.
Eksiksiz evrak hazırlamak süreci yarı yarıya hızlandırır.

---

8. Tanıma/Tenfiz Davalarında Sık Yapılan Hatalar

Vatandaşların en çok yaptığı hatalar:

• Kesinleşmeyen karar sunmak,

• Apostilsiz belge sunmak,

• Eksik tercüme,

• Yabancı adrese tebligat göstermemek,

• Yanlış mahkemede dava açmak,

• Tenfiz yerine tanıma talep etmek veya tam tersi.

Bu nedenle uygulamada profesyonel hukuki destek süreci hızlandırmaktadır.

---

9. Tanıma Talebinin Reddedildiği Durumlar

Mahkemeler özellikle şu durumlarda tanımayı reddeder:

• Savunma hakkının ihlali,

• Kamu düzenine aykırılık,

• Kararın henüz kesinleşmemiş olması,

• Davalının boşanma davasından haberi olmadığına dair ciddi emareler,

• Türkiye’deki taşınmaz üzerinde verilen yabancı kararlar.

---

10. Tenfiz Kararının Reddi ve Yeniden Başvuru

Bir tenfiz davası reddedilirse:

• Eksiklik tamamlanır,

• Yeni deliller sunulur,

• Yeniden dava açılabilir.

Ret kararı kesin hüküm oluşturmaz.

---

11. Yabancı Mahkeme Kararları Türkiye’de Ne Zamana Kadar Tenfiz Edilebilir?

Herhangi bir zamanaşımı yoktur.
Kişi 30 yıl önce boşanmış olsa bile Türkiye’de tanıma davası açabilir.

---

Sonuç: Uluslararası Kararların Türkiye’de Tanınması Artık Çok Daha Sistematik ve Öngörülebilir

2025 uygulamasında Türk mahkemeleri:

• Daha öngörülebilir,

• Daha hızlı,

• Eksiksiz dosyalarda minimum duruşmalı,

• Uluslararası içtihatlara uyumlu

bir tanıma–tenfiz pratiği geliştirmiştir.

Yabancı kararla elde edilen hakkın Türkiye’de kullanılabilmesi için doğru başvuru stratejisi önemlidir. Özellikle boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve ticari kararların Türkiye’de geçerlilik kazanması için tanıma–tenfiz mekanizması vazgeçilmezdir.