Vasiyetname Türleri ve Geçerlilik Şartları
Türk Miras Hukukunda Vasiyetname
Miras hukuku, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının kimlere ve hangi oranlarda geçeceğini düzenleyen hukuk dalıdır. Türk Medeni Kanunu mirasın paylaşımına ilişkin çeşitli düzenlemeler içermektedir. Bu düzenlemelerden biri de vasiyetname kurumudur.
Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığı üzerinde yapılmasını istediği tasarrufları içeren tek taraflı bir hukuki işlemdir. Miras bırakan kişi vasiyetname aracılığıyla malvarlığının belirli bir kısmını istediği kişilere bırakabilir.
Ancak vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için Türk Medeni Kanunu’nda belirtilen şartlara uygun şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
Vasiyetname Nedir?
Vasiyetname, miras bırakan kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere yaptığı bir ölüme bağlı tasarruf işlemidir.
Bu işlem sayesinde kişi malvarlığı üzerinde belirli tasarruflarda bulunabilir. Örneğin miras bırakan kişi:
-
belirli bir malı bir kişiye bırakabilir
-
bir kişiyi mirasçı olarak atayabilir
-
bazı mirasçılar için yükümlülükler belirleyebilir
Bu tür işlemler vasiyetname aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
Vasiyetnamenin Hukuki Niteliği
Vasiyetname tek taraflı bir hukuki işlemdir. Başka bir ifadeyle vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için yalnızca miras bırakan kişinin irade beyanı yeterlidir.
Vasiyetname miras bırakan kişinin ölümünden sonra hüküm doğurur. Miras bırakan kişi hayatta olduğu sürece vasiyetnamesini değiştirebilir veya tamamen ortadan kaldırabilir.
Bu durum vasiyetnamenin kişisel ve serbest bir tasarruf işlemi olduğunu göstermektedir.
Türk Medeni Kanununa Göre Vasiyetname Türleri
Türk Medeni Kanunu vasiyetnameleri üç temel türde düzenlemiştir:
-
Resmi vasiyetname
-
El yazılı vasiyetname
-
Sözlü vasiyetname
Bu vasiyetname türlerinin her biri farklı şekil şartlarına tabidir.
Resmi Vasiyetname
Resmi vasiyetname, noter veya yetkili bir kamu görevlisi tarafından düzenlenen vasiyetname türüdür.
Bu vasiyetname türü en güvenli vasiyetname türlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Resmi vasiyetnamenin yapılabilmesi için:
-
noter veya yetkili memur bulunması
-
iki tanığın hazır bulunması
-
vasiyetnamenin resmi şekilde düzenlenmesi
gerekmektedir.
Resmi vasiyetname hukuki güvenliği en yüksek vasiyetname türlerinden biridir.
El Yazılı Vasiyetname
El yazılı vasiyetname, miras bırakan kişinin kendi el yazısı ile yazdığı vasiyetname türüdür.
Bu vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için şu şartların yerine getirilmesi gerekir:
-
vasiyetnamenin tamamının miras bırakanın el yazısı ile yazılması
-
vasiyetnamenin tarih içermesi
-
vasiyetnamenin imzalanması
Bu şartlara uyulmaması durumunda vasiyetname geçersiz sayılabilir.
El yazılı vasiyetname uygulamada oldukça sık kullanılan bir vasiyetname türüdür.
Sözlü Vasiyetname
Sözlü vasiyetname olağanüstü durumlarda yapılabilen bir vasiyetname türüdür.
Bu vasiyetname genellikle aşağıdaki durumlarda yapılmaktadır:
-
ölüm tehlikesi
-
savaş
-
doğal afet
Bu gibi durumlarda miras bırakan kişi vasiyetini iki tanık önünde sözlü olarak açıklayabilir.
Ancak sözlü vasiyetname geçici bir nitelik taşımaktadır ve olağan şartlar oluştuğunda geçerliliğini kaybedebilir.
Vasiyetnamenin Geçerlilik Şartları
Vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için Türk Medeni Kanunu’nda belirlenen bazı şartların bulunması gerekir.
Bu şartlar şunlardır:
-
vasiyetname yapan kişinin ayırt etme gücüne sahip olması
-
vasiyetnamenin kanunda belirtilen şekil şartlarına uygun olması
-
vasiyetnamenin hukuka aykırı olmaması
Bu şartların bulunmaması halinde vasiyetname geçersiz sayılabilir.
Vasiyetnamenin İptali
Vasiyetnamenin geçerliliği bazı durumlarda mahkeme tarafından incelenebilir. Eğer vasiyetname hukuka aykırı şekilde düzenlenmişse iptal edilebilir.
Vasiyetnamenin iptali şu durumlarda gündeme gelebilir:
-
miras bırakan kişinin ayırt etme gücünün bulunmaması
-
vasiyetnamenin şekil şartlarına uygun yapılmaması
-
baskı veya hile ile düzenlenmesi
Bu gibi durumlarda mirasçılar vasiyetnamenin iptali davası açabilir.
Vasiyetnamenin Önemi
Vasiyetname miras planlaması açısından oldukça önemli bir hukuki araçtır. Bu belge sayesinde miras bırakan kişi malvarlığının nasıl paylaşılacağını belirleyebilir.
Vasiyetname özellikle miras paylaşımında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesine yardımcı olabilir.
Bu nedenle vasiyetnamenin hukuka uygun şekilde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Sonuç
Türk Medeni Kanunu vasiyetnameyi miras hukukunun önemli kurumlarından biri olarak düzenlemiştir. Vasiyetname sayesinde miras bırakan kişi malvarlığı üzerinde ölümünden sonra geçerli olacak tasarruflarda bulunabilir.
Resmi vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyetname Türk hukukunda kabul edilen üç temel vasiyetname türüdür.
Vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için kanunda belirtilen şekil şartlarına uygun şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
About Post Author
