Giriş: Vasiyetname Neden En Sık Tartışılan Ölüme Bağlı Tasarruf Türüdür?

Vasiyetnameler, miras bırakanın ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını düzenlemek için kullanılan en etkili hukuki araçtır. Ancak vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için kanunda belirlenmiş çok sıkı şekil şartlarının yerine getirilmesi gerekir.

Toplumda en çok yaşanan sorunlar:

• vasiyetnamenin el yazısı olup olmadığı,

• miras bırakanın akıl sağlığı,

• tanıkların geçerliliği,

• noter işlemlerinde hata,

• tarih ve imza eksikliği,

• saklı pay ihlali

sebebiyle vasiyetnamenin iptal davasına konu edilmesidir.

Yargıtay uygulaması bu konuda oldukça titizdir ve vasiyetnamelerin şekil şartlarına aykırılıklarını sıkı şekilde denetler.

---

1. Vasiyetnamenin Türleri Nelerdir? Türk Hukukunda 3 Geçerli Vasiyetname Türü Vardır

A) El Yazılı Vasiyetname

Miras bırakan vasiyetnamenin tamamını:

• kendi el yazısıyla yazmalı,

• tarih atmalı,

• imzalamalıdır.

Bu üç unsurdan biri yoksa vasiyetname geçersizdir.

Yargıtay’a göre:

➡️ “El yazılı vasiyetnamenin mutlaka baştan sona el yazısı ile yazılmış olması zorunludur.”
(Daktilo, bilgisayar çıktısı, yazıcı çıktısı geçersizdir.)

---

B) Resmi Vasiyetname (Noter Vasiyetnamesi)

En güvenli ve en çok tercih edilen vasiyetname türüdür.
Düzenleme şu şekilde yapılır:

• Noter tarafından hazırlanır,

• iki tanık huzurunda imzalanır,

• tanıkların okuryazar olması gerekir,

• tanıkların mirasçı olmaması gerekir.

Bu türde şekil şartları eksiksiz yerine getirilmişse iptal edilmesi çok zordur.

---

C) Sözlü Vasiyetname

Sadece olağanüstü hallerde mümkündür:

• savaş,

• deprem,

• ağır hastalık,

• ölüm tehlikesi.

Bu vasiyet iki tanıkla yapılır ancak:

➡️ tehlike geçer geçmez resmi vasiyetnameye dönüştürülmesi gerekir.

Yargıtay bu tür vasiyetnameleri çok sınırlı kabul eder.

---

2. Vasiyetnamenin Geçerli Olabilmesi İçin Şekil Şartları

Vasiyetnamenin geçerliliği için:

✔ Miras bırakanın ayırt etme gücüne sahip olması gerekir

✔ Baskı, tehdit, aldatma olmamalıdır

✔ El yazılıysa tümü el yazısı olmalıdır

✔ Resmi vasiyetname tanık huzurunda yapılmalıdır

✔ Tarih ve imza eksiksiz olmalıdır

✔ Tanıkların menfaati olmamalıdır

Bu şartlardan birinin eksik olması vasiyetnamenin geçersizliği sonucunu doğurur.

---

3. Kimler Tanık Olamaz? Çok Kritiktir!

TMK’ya göre şu kişiler tanık olamaz:

• vasiyetnamenin lehine tasarrufta bulunulan kişiler

• vasiyet edeni hiç anlamayan kör-sağır-dilsiz kişiler

• okuma yazma bilmeyenler

• küçüğün kanuni temsilcisi

• kamu görevlileri (resmi vasiyetname hariç)

Tanıkların geçersizliği → tüm vasiyetnamenin geçersizliği anlamına gelir.

---

4. Vasiyetname Neden İptal Edilir? En Yaygın 8 Sebep

1) Şekil şartlarına uyulmaması

El yazısı değilse, tarih yoksa iptal edilir.

2) Miras bırakanın akıl sağlığının yerinde olmaması

Bu durumda vasiyet tamamen geçersizdir.

Yargıtay’ın yerleşik içtihadı:
➡️ “Vasiyet tarihinde ayırt etme gücü yoksa vasiyetname bütünüyle hükümsüzdür.”

3) Baskı, tehdit, hile

4) Tanık kusurları

Tanıkların mirasçı olması veya menfaat ilişkisi iptale yol açar.

5) Saklı payı ihlal

Saklı payın ihlali halinde tenkis uygulanır, vasiyet tamamen iptal edilmez.

6) Tarih eksikliği

7) İmza eksikliği

8) Vasiyetnamenin muris tarafından usulüne uygun olarak geri alınması

---

5. Vasiyetin İptal Davası Nasıl Açılır? Kim Açabilir?

Vasiyetnamenin iptali davasını, tasarruftan zarar görenler açabilir:

• çocuklar,

• eş,

• ana-baba,

• atanmış mirasçılar.

Davanın hedefi:

➡️ vasiyetnamenin tamamen veya kısmen geçersizliğinin tespitidir.

---

6. Vasiyetnamenin İptalinde Süreler: 1 Yıl ve 10 Yıl

TMK m.557 gereği:

✔ Öğrenme tarihinden itibaren 1 yıl

✔ Her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren 10 yıl

Bu süreler hak düşürücü olup titizlikle uygulanır.

Yargıtay uygulamasına göre süreler çok sıkı yorumlanır.

---

7. Vasiyetnamenin İfası: Noter, Mahkeme ve Mirasçılar Arasındaki Süreç

Vasiyetname açıldığında:

• noter tarafından okuma işlemi yapılır,

• mirasçılara tebligat gönderilir,

• tereke davası yoksa doğrudan ifaya geçilir,

• saklı pay sorunu varsa tenkis uygulanır.

Bazı vasiyetnameler, uygulamada “iman edilmeyen vasiyetname” olarak kalır; çünkü mirasçılar vasiyeti yerine getirmek zorunda değildir.
Bu durumda alacaklı vasiyet alacak davası açar.

---

8. El Yazılı Vasiyetnamenin En Çok Boşluğa Düşen Noktaları

✔ Tarih eksikliği → %80 iptal sebebi

✔ İmzanın sahte olması → Bilirkişi incelemesi

✔ El yazısının tamamının murise ait olmaması

✔ Miras bırakanın vasiyet tarihinde yaşadığı sağlık sorunları

✔ Tanık gerektiren işlemle karıştırılması

Bu nedenlerle en güvenli yöntem resmi vasiyetnamedir.

---

9. Yargıtay’ın 2020–2025 Arası En Önemli Vasiyetname İçtihatları

a) El yazılı vasiyetnamenin tümü murisin el yazısı olmalıdır.

(Birkaç kelimenin bile başkasına ait olması iptal sebebidir.)

b) Okuma yazma bilmeyen tanık → vasiyetname geçersiz.

c) Vasiyet tarihinde psikiyatrik bozukluk olan murisin vasiyeti geçersizdir.

d) Saklı pay ihlali vasiyetnameyi tamamen ortadan kaldırmaz → tenkis yapılır.

e) Vasiyetnameyi etkileyen baskı/manevi cebir varsa işlem tamamen geçersizdir.

---

10. Sonuç: Vasiyetname, Sıkı Şekil Şartları Nedeniyle En Teknik Ölüme Bağlı Tasarruftur

2025 uygulamasına göre vasiyetnamede:

✔ akıl sağlığı

✔ şekil şartları

✔ tanık geçerliliği

✔ tarih ve imza

✔ saklı pay dengesi

çok önemlidir.

Bu şartlardan biri eksikse vasiyetnamenin tamamı geçersiz olabilir.

Bu nedenle en güvenli yol:

➡️ Noterde, tanık huzurunda, profesyonel bir hukukçu rehberliğinde resmi vasiyetname düzenlenmesidir