UYAP Üzerinden Dava Dosyası Sorgulaması Nasıl Yapılır?
Giriş
Günümüzün dijital çağında yargı süreçlerine erişim, klasik yöntemlerin çok ötesine taşınmıştır. Türkiye’de yargı işlemlerinin dijitalleşmesindeki en büyük devrimlerden biri UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi)’dır. UYAP Vatandaş Portalı ise, adliyeye gitmeye gerek kalmaksızın, vatandaşın yargısal süreçleri online takip edebildiği pratik bir platform sunar. Özellikle dava dosyası sorgulama işlemi, hak arayışında olan herkes için büyük kolaylık sağlamaktadır. Bu makalede, “UYAP üzerinden dava dosyası sorgulaması nasıl yapılır?” sorusunun cevabını hukuki ve uygulamaya dönük şekilde detaylandıracağız.
1. UYAP Vatandaş Portalı Nedir?
UYAP Vatandaş Portalı, Adalet Bakanlığı tarafından geliştirilen, vatandaşların dava ve icra dosyalarını, mahkeme kararlarını ve tebligatlarını elektronik ortamda takip edebildiği, dijital bir adalet hizmetidir.
Bu portal sayesinde herkes;
-
Dava ve icra dosyalarını anlık takip edebilir,
-
Mahkeme kararlarına ulaşabilir,
-
Duruşma tarihlerini öğrenebilir,
-
Elektronik tebligatları görebilir.
Sistemin kullanımı 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gibi mevzuatla da güvence altına alınmıştır.
2. UYAP Üzerinden Dava Dosyası Sorgulamanın Önemi
Dava dosyası sorgulama işlemi, tarafı olduğunuz veya vekili bulunduğunuz dosyaların tüm gelişmelerini zaman kaybetmeden takip etmenize imkân sağlar.
Bu işlemin avantajları şunlardır:
-
Zamandan tasarruf: Adliyeye gitmeden işlem yapılabilir.
-
Şeffaflık: Dosya safahatı, kararlar ve duruşma günleri anlık izlenebilir.
-
Hak kayıplarının önlenmesi: Elektronik tebligatlar ve güncellemeler zamanında öğrenilerek mağduriyet engellenir.
3. UYAP Üzerinden Dava Dosyası Sorgulama Adımları
a) Giriş İşlemi
Dava dosyası sorgulaması için öncelikle vatandas.uyap.gov.tr adresine girilir.
Giriş için şu yollar mevcuttur:
-
e-Devlet Şifresi
-
Elektronik İmza (e-İmza)
-
Mobil İmza
b) Ana Sayfa ve Menülerin Kullanımı
Başarılı girişin ardından ana ekran açılır. Buradan “Dava Dosyası Sorgulama”, “İcra Dosyası Sorgulama” ve diğer hizmet menülerine erişebilirsiniz.
c) Dava Dosyası Sorgulama Menüsünün Kullanılması
-
Dava Dosyası Sorgulama menüsüne tıklayın.
-
“Tarafı Olduğunuz Dosyalar” veya “Vekili Olduğunuz Dosyalar” sekmelerinden ilgili bölümü seçin.
-
T.C. Kimlik Numaranız otomatik olarak tanımlanır ve tarafı/vekili olduğunuz tüm dosyalar listelenir.
Not: Gizlilik kararı olan dosyalar yalnızca taraf veya vekil tarafından görüntülenebilir.
d) Dosya Detayına Erişim
-
Listelenen dosyaların yanındaki “Detay” veya “İncele” butonuna tıklayarak,
-
Dosyanın mahkemesi, esas ve karar numarası, tarafları, dava konusu, dosya safahatı, son işlemler, duruşma günleri ve tebligat bilgilerine ulaşabilirsiniz.
-
-
Mahkeme tarafından verilen ara kararlar ve nihai kararlar da burada detaylı olarak yer alır.
e) Dosya İçeriğinin İndirilmesi ve Çıktı Alınması
UYAP üzerinden dosya içeriğindeki belgeler ve mahkeme kararları PDF formatında indirilebilir veya yazıcıdan çıktısı alınabilir.
Bu belgeler, resmi işlemlerde delil olarak kullanılabilir.
4. UYAP Mobil Uygulaması ile Dava Dosyası Sorgulama
Adalet Bakanlığı’nın geliştirdiği mobil UYAP uygulaması ile de akıllı telefonlar üzerinden aynı işlemleri gerçekleştirmek mümkündür.
Uygulama marketlerinden (Google Play ve App Store) indirilen “UYAP Mobil” ile:
-
Kimlik doğrulama sonrası tüm dosyalarınıza ulaşabilirsiniz.
-
Anlık bildirimlerle dosya gelişmeleri cep telefonunuza gelir.
-
Dosya içeriklerini ve duruşma günlerini hızla görebilirsiniz.
5. Dava Dosyası Sorgulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Kimlik Bilgilerinin Güvenliği: Giriş şifrenizi kimseyle paylaşmayın, kamu bilgisayarlarında kullanmayın.
-
Düzenli Kontrol: Elektronik tebligatlar (e-tebligat) hukuken bağlayıcıdır. Mutlaka düzenli olarak UYAP kontrol edilmeli.
-
Gizlilik ve Yetki: Başka kişilerin dosyaları hukuken görüntülenemez. Yalnızca taraf veya vekil olunan dosyalar sorgulanabilir.
-
Veri Saklama: İndirilen belgelerin üçüncü kişilerle paylaşımı veri güvenliği ve KVKK açısından dikkatli yapılmalıdır.
6. Hukuki Dayanaklar
-
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu
-
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
-
7201 sayılı Tebligat Kanunu
-
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
-
Adalet Bakanlığı UYAP Genelgeleri ve Kullanım Kılavuzları
Bu yasal düzenlemeler sayesinde portal üzerinden yapılan sorgulama ve elde edilen belgeler resmi delil niteliği taşır.
7. Sıkça Sorulan Sorular
Tüm Mahkeme Dosyalarımı Aynı Anda Görebilir miyim?
Evet, tarafı veya vekili olduğunuz tüm adli ve idari dava dosyalarınız sistemde topluca listelenir.
UYAP Üzerinden Eski Dosyaları Sorgulamak Mümkün mü?
Arşivde bulunan ve UYAP’a entegre edilmiş tüm eski dosyalar sorgulanabilir.
UYAP Sorgulama Sonucu Resmi Belge Olarak Kullanılır mı?
Evet, UYAP’tan indirilen mahkeme kararları, tebligatlar ve diğer belgeler resmi belge niteliği taşır.
Dosya Bilgileri Başkalarıyla Paylaşılır mı?
KVKK gereği yalnızca yetkili kişiler (taraf, vekil) erişebilir. Bilgiler üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
8. Sonuç ve Pratik İpuçları
UYAP üzerinden dava dosyası sorgulama, hukuk sisteminde hem şeffaflığı hem de vatandaş odaklılığı artıran en önemli teknolojik gelişmelerden biridir.
Dava ve icra dosyalarınızı dijital ortamda kontrol ederek;
-
Hak kayıplarının önüne geçebilir,
-
Yargı sürecinizi etkin şekilde yönetebilir,
-
Mahkeme ve icra işlemlerinde hızlı aksiyon alabilirsiniz.
Her vatandaş ve avukat için dijital adaletin sunduğu bu imkânlardan yararlanmak, hukuki sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından büyük önem taşır.
Hukuk Fakültesi Öğrencisi Gamze Akbulut
