Türk Vatandaşları İçin Fransa’da Serbest Meslek Kurma Rehberi: Oturum, Vergi, Şirket ve Mikro Girişim
Türk Vatandaşları İçin Fransa’da Serbest Meslek Kurma Rehberi
Türk vatandaşları Fransa’da serbest meslek kurabilir mi? Fransa’da freelance çalışma, micro-entreprise, entreprise individuelle, şirketleşme, vergi, sosyal güvenlik, KDV ve oturum kartı süreçlerini anlatan kapsamlı hukuki rehber.
Giriş
Türk vatandaşları için Fransa’da serbest meslek kurmak, son yıllarda hem danışmanlık, yazılım, tasarım, dijital hizmetler, eğitim ve yaratıcı işler alanında çalışan profesyoneller hem de Fransa’da kalıcı ekonomik faaliyet yürütmek isteyen girişimciler bakımından çok daha görünür hâle geldi. Ancak uygulamada en sık yapılan hata, Fransa’daki serbest meslek rejimini yalnızca “mikro şirket açmak” veya “freelance çalışmaya başlamak” şeklinde basitleştirmektir. Oysa Fransız hukukunda serbest meslek; göç hukuku, şirketler hukuku, vergi hukuku, sosyal güvenlik hukuku ve KDV rejiminin birlikte okunmasını gerektiren çok katmanlı bir alandır. Özellikle Türk vatandaşları bakımından, faaliyetin hukukî niteliği ile oturum dayanağının uyumlu kurulması kritik önemdedir. (service-public.fr)
Fransa’da üç aydan uzun süre kalıp serbest meslek faaliyeti yürütmek isteyen bir Türk vatandaşı için mesele yalnızca iş fikrinin iyi olması değildir. Önce Fransa’ya hangi vizeyle girileceği, ardından hangi oturum belgesinin alınacağı, kurulan faaliyetin bireysel işletme mi yoksa şirket mi olacağı, verginin BNC mantığında mı yoksa başka bir rejimde mi hesaplanacağı, KDV muafiyetinden yararlanılıp yararlanılmayacağı ve sosyal güvenlik primlerinin nasıl işleyeceği doğru planlanmalıdır. Fransız resmî kaynakları açıkça gösteriyor ki, serbest meslek için oturum zemini ile ekonomik proje birbirinden bağımsız düşünülemez. (service-public.fr)
Bu rehber, Türk vatandaşları için Fransa’da serbest meslek kurma sürecini pratik ve hukukî açıdan tek bir çerçevede toplar. Amaç, “Fransa’da freelance çalışmak istiyorum” diyen kişinin hangi adımda hangi riskle karşılaşacağını, hangi yapıların uygun olduğunu ve hangi belgelerin kritik rol oynadığını açık biçimde ortaya koymaktır. Burada anlatılan sistem, özellikle Fransa’da yerleşip faaliyetini bizzat orada yürütmek isteyen Türk vatandaşları için tasarlanmıştır. (service-public.fr)
1. Türk vatandaşı Fransa’da serbest meslek yapabilir mi?
Evet, Türk vatandaşı Fransa’da serbest meslek faaliyeti yürütebilir; ancak bunun için Fransız hukukunda profesyonel faaliyete izin veren uygun vize ve oturum temelinin bulunması gerekir. Fransa’nın resmî vize portalı, ücretli olmayan veya liberal nitelikteki faaliyetler için “entrepreneur/profession libérale” ibareli uzun süreli vizeyi, yani VLS-TS rejimini öngörmektedir. Service Public de, Fransa’da üç aydan uzun süre ticari, zanaatkâr veya liberal faaliyet yürütmek isteyen yabancıların carte de séjour entrepreneur/profession libérale talep edebileceğini açıkça belirtmektedir. Bu kart, serbest meslek faaliyeti Fransa’da asli faaliyet olacak kişiler için ana hukuki zemindir. (France-Visas)
Bu noktada önemli ayrım şudur: Fransa’da serbest meslek kurmak ile Fransa’da sadece bir şirket ortağı olmak veya başka bir ülkedeki şirket üzerinden uzaktan hizmet vermek aynı mesele değildir. Eğer Türk vatandaşı Fransa’da fiilen yerleşecek, müşteri edinecek, fatura kesecek ve faaliyeti ana mesleği olarak yürütecekse, Fransız oturum rejimi bu kişiyi “ziyaretçi” gibi değil, profesyonel faaliyet sahibi yabancı gibi değerlendirir. Bu nedenle serbest meslek dosyası, “Fransa’ya geldikten sonra bakarım” mantığıyla değil, daha ülkeye girişten önce kurulmalıdır. (service-public.fr)
2. İlk adım: uzun süreli vize ve oturum mantığı
Fransa’nın resmî vize sistemine göre, 90 günden uzun kalışlarda kural olarak uzun süreli vize gerekir. Genel uzun süreli vize sayfası, bu vizenin 3 ay ile 1 yıl arasında geçerli olabildiğini ve Fransa’da daha uzun kalınacaksa sonrasında oturum belgesi sürecinin devam edeceğini belirtmektedir. Serbest meslek bakımından özel sayfa ise, “entrepreneur/profession libérale” ibareli VLS-TS alınması gerektiğini ve bunun ilk yıl için oturum işlevi gördüğünü açıklamaktadır. (France-Visas)
Burada dikkat çeken bir uygulama farkı vardır. France-Visas’ın serbest meslek sayfası, bu VLS-TS’nin Fransa’ya varıştan sonraki 15 gün içinde doğrulama başvurusuna konu edilmesi gerektiğini söylerken; genel VLS-TS sayfası doğrulamanın 3 ay içinde yapılacağını belirtmektedir. Resmî kaynaklardaki bu farklılık nedeniyle güvenli uygulama, Türk vatandaşı girişimcinin Fransa’ya varır varmaz ANEF sistemi üzerinden doğrulamayı geciktirmemesidir. Başka bir deyişle, süre tartışmasına güvenmek yerine, doğrulamayı derhal yapmak en doğru yoldur. (France-Visas)
Serbest meslek faaliyeti bir yılın ötesine taşınacaksa, VLS-TS süresi dolmadan önce prefektörlük nezdinde entrepreneur/profession libérale kartına geçiş veya yenileme başvurusu yapılmalıdır. Service Public’e göre bu kartın ilk versiyonu genellikle 1 yıl geçerlidir; ardından şartlar korunuyorsa 4 yıllık çok yıllı karta geçiş imkânı doğabilir. Ancak bu geçiş için yalnızca işin devam ediyor olması yetmez; dil ve entegrasyon şartları da gündeme gelir. (service-public.fr)
3. Fransa, serbest meslek sahibinden ne arar?
Fransız idaresi, serbest meslek faaliyeti için sadece “iş fikri” istemez. Service Public’e göre entrepreneur/profession libérale kartı için faaliyet Fransa’da asli faaliyet olmalı, guichet unique üzerinden kayıt altına alınmalı, ekonomik olarak yaşayabilir olmalı, başvurucuya yeterli geçim sağlamalı ve kişinin nitelikleri veya mesleki deneyimiyle uyumlu olmalıdır. Bu, Türk vatandaşı başvurucunun yalnızca “danışmanlık yapacağım” demesinin yeterli olmadığı; iş planı, müşteri profili, gelir projeksiyonu ve profesyonel geçmiş arasında tutarlılık arandığı anlamına gelir. (service-public.fr)
Ayrıca liberal faaliyet düzenlenmiş bir meslek ise, Fransa ilgili meslek için ayrı yetki veya oda kaydı da isteyebilir. Service Public, düzenlenmiş faaliyetlerde mesleği icra etmeye yetki veren belge veya ilgili meslek örgütüne kayıt şartının ayrıca aranacağını açıkça belirtmektedir. Bu, örneğin avukatlık, sağlık meslekleri, mimarlık, uzman muhasebecilik veya benzeri alanlarda Türkiye’de sahip olunan statünün Fransa’da otomatik sonuç doğurmayabileceği anlamına gelir. Dolayısıyla Türk girişimci önce şu soruyu sormalıdır: Benim işim Fransa’da düzenlenmiş bir serbest meslek mi, yoksa düzenlenmemiş danışmanlık/tasarım/yazılım türü bir faaliyet mi? (service-public.fr)
Başvuru bakımından bir başka kritik nokta da kamu düzenidir. Prefektörlük; daha önce OQTF’ye uyulmaması, sahte belge kullanımı, insan ticareti, uyuşturucu ticareti, fuhuşa aracılık, aşağılayıcı çalışma-barınma koşulları veya kamu görevlilerine şiddet gibi durumlarda bu oturum kartını reddedebilir. Bu nedenle Fransa’da serbest meslek kurma dosyası, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda göç sicili ve kamu düzeni açısından da temiz olmalıdır. (service-public.fr)
4. Hangi hukukî yapı seçilmeli?
Türk vatandaşları bakımından Fransa’da serbest meslek kurarken en sık sorulan soru, “micro-entreprise mi açayım, şirket mi kurayım?” sorusudur. Doğru cevap herkes için aynı değildir. Fransız kaynakları, serbest mesleğin hem entreprise individuelle (EI) altında hem de şirket çatısı altında yürütülebileceğini göstermektedir. Düzenlenmemiş serbest mesleklerde EURL, SARL, SAS, SASU gibi klasik yapılar düşünülebilir; düzenlenmiş mesleklerde ise SEL ve benzeri özel yapılar devreye girebilir. (entreprendre.service-public.fr)
Pratikte Fransa’ya yeni gelen ve faaliyeti tek başına yürütecek Türk profesyoneller için ilk seçenek çoğu zaman entreprise individuelle veya bunun basitleştirilmiş alt rejimi olan micro-entreprise olur. Çünkü bireysel yapı, kuruluş, yönetim ve muhasebe bakımından şirkete göre daha hafiftir. Buna karşılık ortak almak, yatırımcı çekmek, güçlü kurumsal görünüm yaratmak veya daha karmaşık sözleşme ilişkileri yürütmek isteyen kişiler için SASU veya EURL gibi şirket formları daha uygun olabilir. (bpifrance-creation.fr)
Düzenlenmiş serbest mesleklerde ise klasik şirket seçimi her zaman mümkün değildir. Bpifrance’a göre SELARL, SELAS, SELAFA ve SELCA, düzenlenmiş liberal meslekler için ayrılmış yapılardır. Bu nedenle Türk vatandaşı bir avukat, doktor, mimar veya noter niteliğinde düzenlenmiş bir meslek icra edecekse, sıradan bir SASU ile değil, meslek hukukunun izin verdiği çerçeve ile ilerlemelidir. (bpifrance-creation.fr)
5. Micro-entreprise Türk girişimci için uygun mu?
Micro-entreprise, özellikle Fransa’da serbest meslek faaliyetine düşük maliyetle başlamak isteyen Türk vatandaşları için çok cazip bir rejimdir. Ancak bu rejimin bir şirket türü değil, bireysel girişimin basitleştirilmiş vergi ve prim rejimi olduğunu doğru anlamak gerekir. Service Public’e göre liberal faaliyetlerde mikro rejimde kalabilmek için 2026 yılı bakımından ciro eşiği 83.600 avrodur; bu eşik 2024 ve 2025 ciroları üzerinden değerlendirilir. İki yıl üst üste aşım halinde girişimci gerçek usule geçer. (entreprendre.service-public.fr)
Micro-entreprise’in en büyük avantajı kuruluş ve yönetim kolaylığıdır. Fransa’da mikro girişim kaydı, liberal faaliyetler için RNE kaydı üzerinden ücretsizdir ve işlemler guichet unique üzerinden yapılır. Kayıt sonrası girişimciye SIREN numarası ve APE kodu içeren bir tescil belgesi verilir. Bu yapı özellikle tek başına çalışan yazılımcı, grafik tasarımcı, danışman, dijital pazarlamacı, çevirmen, içerik üreticisi veya eğitmen için pratik bir başlangıç rejimi sunar. (entreprendre.service-public.fr)
Ancak mikro rejimin dezavantajı, yüksek giderli işlerde verimsiz hâle gelebilmesidir. Çünkü mikro-BNC rejiminde gerçek giderler tek tek düşülmez; Service Public’e göre liberal faaliyetlerde vergi matrahı hesabında hasılata otomatik yüzde 34 gider indirimi uygulanır. Gerçek ofis, ekipman, yazılım, seyahat, pazarlama veya personel masrafı yüksek olan bir Türk girişimci için bu otomatik indirim gerçek maliyetleri yansıtmayabilir. Böyle durumlarda klasik EI veya şirketleşme daha doğru olabilir. (entreprendre.service-public.fr)
6. Vergi rejimi: BNC, mikro-BNC ve gerçek usul
Fransa’da serbest meslek gelirleri kural olarak BNC – bénéfices non commerciaux kategorisinde değerlendirilir. Mikro rejim seçilmişse, yukarıda değinildiği gibi, vergi hesabında hasılata sabit gider indirimi uygulanır. Bu, beyanı kolaylaştırır; ancak gider esnekliğini azaltır. Gerçek gideri düşük faaliyetlerde bu basitlik çoğu zaman avantajdır. (entreprendre.service-public.fr)
Buna karşılık ciro eşiği aşılırsa veya girişimci gönüllü olarak mikro rejimden çıkmak isterse déclaration contrôlée yani gerçek usul devreye girer. Service Public, liberal girişimcinin bu rejimde gerçek giderlerini düşebildiğini, dolayısıyla mali yapısı daha ağır olan serbest mesleklerde bu usulün daha rasyonel olabildiğini belirtmektedir. Türk vatandaşları bakımından bu özellikle home-office dışına çıkan, ekip kuran veya profesyonel altyapıya ciddi yatırım yapan işler için önemlidir. (entreprendre.service-public.fr)
Mikro girişimci belli şartlarda versement libératoire seçeneğini de kullanabilir. Service Public’e göre bu sistemde sosyal primler ile gelir vergisi birlikte ödenir; ancak bunun için hane halkı vergi referans gelirinin belirli eşiklerin altında olması gerekir. Liberal faaliyette bu seçeneğin vergi ayağı oran bazlı işler. Türk girişimci açısından bu model, nakit akışını öngörülebilir hâle getirebilir; fakat her olayda klasik gelir vergisi sisteminden avantajlı değildir. (entreprendre.service-public.fr)
7. Sosyal güvenlik ve prim yükü
Fransa’da serbest meslek sahibinin unutmaması gereken ikinci büyük başlık sosyal güvenliktir. Mikro girişimde liberal faaliyetin düzenlenmiş olup olmamasına göre prim oranı değişir. Service Public’e göre 2026 itibarıyla düzenlenmemiş liberal BNC faaliyetlerinde sosyal prim oranı cironun yüzde 25,6’sı, Cipav kapsamındaki düzenlenmiş liberal faaliyetlerde ise yüzde 23,2’sidir. Eğer versement libératoire seçilmişse, toplam tahsil oranı daha da yükselir. (entreprendre.service-public.fr)
Bu nedenle Türkiye’de daha düşük sabit giderle çalışan bir profesyonel, Fransa’daki sosyal prim yükünü hafife almamalıdır. Serbest meslek kurarken yalnızca “ne kadar kazanırım?” değil, “net elimde ne kalır?” hesabı yapılmalıdır. Özellikle Türk lirası bazlı düşünme alışkanlığıyla Fransa’daki ciroyu yüksek görmek yanıltıcı olabilir; çünkü vergi, prim, muhasebe, sigorta ve bazen profesyonel oda giderleri birlikte değerlendirildiğinde net gelir farklılaşır. Bu sonuç, Fransız mikro prim sisteminin yapısından çıkan pratik ama kritik bir uyarıdır. (entreprendre.service-public.fr)
8. KDV, fatura ve Avrupa Birliği işlemleri
Fransa’da serbest meslek sahibinin en sık karıştığı alanlardan biri KDV’dir. 2026 itibarıyla hizmet faaliyetlerinde mikro girişim, belirli eşiklerin altında kalırsa franchise en base de TVA rejiminden yararlanır. Service Public’e göre hizmetlerde 2026 için temel eşik 37.500 avro, geçiş/tolerans eşiği ise 41.250 avrodur. Bu eşikler aşıldığında girişimci KDV mükellefi hâline gelir ve KDV’yi müşterilerine yansıtmak zorunda kalır. (entreprendre.service-public.fr)
KDV muafiyeti varsa bile fatura kuralları devam eder. Impots.gouv açıkça, KDV muafiyetinden yararlanan mikro girişimcinin faturalarına “TVA non applicable, article 293 B du CGI” ibaresini yazmak zorunda olduğunu belirtir. Ayrıca Service Public’e göre faturada tarih, benzersiz sıra numarası, hizmet tarihi, girişimcinin kimliği, adresi, SIREN numarası ve EI ise “Entrepreneur individuel” ibaresi gibi zorunlu unsurlar bulunmalıdır. (impots.gouv.fr)
AB içi müşterilerle çalışan Türk girişimciler için konu daha da teknikleşir. Impots.gouv, mikro girişimci KDV muafiyetinde olsa bile AB içi işlemler veya ithalatlarda bazı durumlarda intrakomüniter KDV numarası alma ve özel beyan yükümlülükleri doğabileceğini açıkça belirtmektedir. Yani “mikro girişimim var, o hâlde KDV ile hiç uğraşmam” düşüncesi yanlış olabilir. Özellikle Türkiye’de kurulmuş eski müşteri ağıyla birlikte AB içi cross-border hizmet vermek isteyen biri bunu en başta muhasebe düzeyinde kurmalıdır. (impots.gouv.fr)
9. Domiciliation ve kuruluş formaliteleri
Fransa’da serbest meslek kurarken iş adresi meselesi basit bir posta adresi seçimi değildir. Service Public’e göre domiciliation zorunludur ve tescilden önce belirlenmelidir. Bu adres, faturalar, sözleşmeler, resmi beyanlar ve yargısal/idari yetki bakımından önem taşır. Girişimci, şartlar uygunsa ev adresini işletme adresi olarak kullanabilir; ancak kira sözleşmesi, kat mülkiyeti kuralları ve şehircilik hükümleri buna engel olmamalıdır. Bazı büyük şehirlerde veya müşteri kabul edilen faaliyetlerde ayrıca izin de gerekebilir. (entreprendre.service-public.fr)
Kuruluş formaliteleri ise 1 Ocak 2023’ten beri zorunlu olarak guichet unique des formalités üzerinden yapılmaktadır. Service Public, yaratma, değiştirme ve sonlandırma işlemlerinin artık bu dijital platformdan yürütüldüğünü, eski CFE sisteminin kaldırıldığını belirtmektedir. Türk girişimci açısından bu şu anlama gelir: Fransa’da serbest meslek kurmak için noter dolaşmak veya farklı kurumlara dağınık başvuru yapmak zorunda değilsiniz; ancak dijital dosyayı doğru belgelerle kurmak zorundasınız. (entreprendre.service-public.fr)
10. Oturum kartı başvurusunda istenen belgeler ve mali eşik
Service Public’e göre liberal faaliyet nedeniyle entrepreneur/profession libérale kartı başvurusunda; geçerli vize veya mevcut oturum, kimlik/pasaport, ikamet belgesi, fotoğraf, Ofii sağlık belgesi ve Cumhuriyet ilkelerine saygı taahhüdü gibi genel evraklar yanında liberal faaliyet için özel belgeler de aranır. Bunlar arasında Urssaf tescili, faaliyetin aylık en az 1.823,03 avro düzeyinde gelir sağlayabileceğini gösteren belgeler, düzenlenmiş meslek ise yetki veya oda kaydı ve ayrıca yabancı işgücü platformundan alınan görüş bulunur. Bu, Türk vatandaşı girişimcinin iş planını soyut değil, rakamsal ve belgeli kurması gerektiğini açıkça gösterir. (service-public.fr)
Kartın maliyeti de dikkate alınmalıdır. Service Public’e göre bu kartın ilk verilmesinde ve yenilenmesinde genel maliyet 225 avrodur; başvuru süreleri kaçırılırsa buna ek 180 avroluk düzenleme harcı gelebilir. İlk kart 1 yıl geçerlidir; sonrasında şartlar korunuyorsa 4 yıllık çok yıllı karta geçiş düşünülebilir. Ancak bu aşamada artık A2 düzeyinde Fransızca ve examen civique şartı da devreye girer; 65 yaş üstü kişiler için istisna öngörülmüştür. (service-public.fr)
11. 2026 sonrası e-fatura ve uyum yükü
Türk girişimcilerin sıklıkla gözden kaçırdığı bir başka başlık da elektronik fatura reformudur. Entreprendre Service Public’e göre Fransa’da KDV’ye tabi işletmeler için e-fatura reformu kademeli uygulanacaktır; 1 Eylül 2026 itibarıyla tüm işletmeler e-fatura alma altyapısına sahip olmalı, mikro işletmeler ve KOBİ’ler için e-fatura düzenleme zorunluluğu ise 1 Eylül 2027’de başlayacaktır. Bu, bugün faaliyetini mikro girişim olarak açan bir Türk profesyonelin bile yakın gelecekte dijital fatura uyumunu planlaması gerektiği anlamına gelir. (entreprendre.service-public.fr)
Sonuç
Türk vatandaşları için Fransa’da serbest meslek kurmak mümkündür; ancak doğru oturum zemini kurulmadan, faaliyet türü netleştirilmeden ve vergi-sosyal güvenlik yükü hesaplanmadan atılan adımlar çoğu zaman sorun yaratır. Fransa’da serbest meslek yapmak isteyen Türk girişimci, önce faaliyetin düzenlenmiş mi düzenlenmemiş mi olduğunu belirlemeli; ardından VLS-TS entrepreneur/profession libérale ve sonrasındaki oturum kartı sürecini planlamalı; EI, micro-entreprise veya şirket seçenekleri arasında mali ve operasyonel yapısına göre karar vermeli; BNC, KDV, prim ve fatura rejimini baştan kurmalıdır. (France-Visas)
En iyi yapı her zaman mikro girişim değildir; en prestijli görünen yapı da her zaman en doğru yapı değildir. Düşük giderli ve tek kişilik işler için mikro rejim çok pratik olabilir. Daha yüksek gelir, gider ve kurumsal ihtiyaçlarda şirketleşme daha mantıklı olabilir. Düzenlenmiş mesleklerde ise serbest meslek faaliyeti, meslek hukukunun izin verdiği yapılarla sınırlıdır. Bu nedenle Fransa’da serbest meslek kurmak isteyen Türk vatandaşı için asıl başarı, form doldurmakta değil; oturum, faaliyet, vergi ve yapı seçimini aynı strateji içinde kurabilmektedir. (bpifrance-creation.fr)