Türk Vatandaşının ABD’de Göçmen Kaçakçılığı Yapması Halinde Akıbeti
1. Giriş
Türkiye’den veya üçüncü ülkelerden ABD’ye göçmen kaçakçılığı organizasyonlarında yer alan kişiler, ABD’de yakalandıklarında çok ciddi hukuki sonuçlarla karşılaşmaktadır. Çünkü ABD federal hukuku göçmen kaçakçılığını ulusal güvenliğe yönelik ağır bir tehdit olarak kabul eder.
Bir Türk vatandaşının ABD’de göçmen kaçakçılığı yaparken yakalanması, yalnızca Amerikan ceza hukukunu değil, aynı zamanda uluslararası ceza hukuku, iade süreçleri ve Türkiye’nin diplomatik girişimlerini de ilgilendiren karmaşık bir süreçtir.
2. Uygulanacak Hukuk
ABD’de yabancıların yasa dışı girişine yardım eden herkes, 8 U.S. Code § 1324 kapsamında yargılanır.
-
Fiilin örgütlü şekilde işlenmesi halinde ceza artırılır.
-
Göçmenlerin ölümüne veya yaralanmasına sebebiyet verilirse müebbet hapis cezası söz konusu olabilir.
-
Failin Türk vatandaşı olması, yargılamanın ABD’de yapılmasını engellemez.
3. Yargılama Süreci
a) Gözaltı ve Tutuklama
-
Türk vatandaşı ABD sınır devriyesi veya FBI tarafından yakalanırsa, federal savcılık tarafından suçlanır.
-
ABD’de ceza davaları genellikle Federal District Court’larda görülür.
b) Mahkeme Süreci
-
Sanığa ceza avukatı atanır.
-
Tercüman desteği sağlanır.
-
Deliller (tanık ifadeleri, telefon kayıtları, para transferleri) mahkemeye sunulur.
c) Savunma
Sanığın, “sadece göçmenlere insani yardım ettiği” gibi savunmalar ABD mahkemelerinde genellikle kabul görmez. Çünkü maddi menfaat unsuru çoğu dosyada bulunur.
4. Alabileceği Cezalar
Bir Türk vatandaşının ABD’de göçmen kaçakçılığı suçundan:
-
5 yıldan 20 yıla kadar hapis cezası,
-
Suçun ağırlaşmış hali varsa müebbet hapis,
-
Yüksek para cezaları,
-
Suçta kullanılan araç, telefon veya nakit paranın müsaderesi gündeme gelir.
5. Hapis ve Sonrası: Sınır Dışı (Deportation)
-
Türk vatandaşı ABD’de cezasını çektikten sonra Immigration and Customs Enforcement (ICE) tarafından sınır dışı edilerek Türkiye’ye gönderilir.
-
Sınır dışı edilen kişiye genellikle ömür boyu giriş yasağı konulur.
6. Türkiye’de Yargılanma Durumu
-
TCK m.11 ve m.12’ye göre Türk vatandaşları yurtdışında işledikleri suçlardan dolayı Türkiye’de de yargılanabilir.
-
Ancak uluslararası ceza hukukunun “ne bis in idem” (çifte yargılama yasağı) ilkesi gereği, ABD’de kesin hüküm verilmişse Türkiye’de yeniden yargılama yapılmaz.
-
Bu nedenle kişi cezasını ABD’de çeker ve Türkiye’ye döndüğünde aynı fiilden ötürü tekrar yargılanmaz.
7. Diplomatik Boyut
-
Türkiye Cumhuriyeti’nin Washington Büyükelçiliği veya konsoloslukları, yakalanan Türk vatandaşına konsolosluk desteği sağlar.
-
Ancak ABD hukukunda yargılama tamamen bağımsızdır; Türkiye’nin diplomatik girişimleri cezayı ortadan kaldırmaz.
-
En fazla adil yargılanma hakkının korunması ve cezaevi koşullarının denetlenmesi için diplomatik destek sağlanabilir.
8. Uluslararası Hukuk ve Palermo Konvansiyonu
ABD ve Türkiye her ikisi de Palermo Konvansiyonu’na taraftır. Bu nedenle:
-
Göçmen kaçakçılığı suçları uluslararası organize suç kapsamında görülür.
-
Taraf devletler, suçluların iadesi ve soruşturmalar konusunda işbirliği yapar.
-
Ancak ABD, suçu kendi topraklarında işleyen kişiyi genellikle Türkiye’ye iade etmez, bizzat kendisi yargılar.
9. Olası Senaryolar
Senaryo 1 – Basit Kaçakçılık
-
Sanık, birkaç kişiyi sınırdan geçirmiştir.
-
Ceza: 5–10 yıl arası hapis.
Senaryo 2 – Örgütlü Kaçakçılık
-
Sanık, büyük bir organizasyonun parçasıdır.
-
Ceza: 10–20 yıl arası hapis.
Senaryo 3 – Ölümle Sonuçlanan Kaçakçılık
-
Göçmenlerin ölümü veya ağır yaralanması söz konusuysa,
-
Ceza: Müebbet hapis.
Bir Türk vatandaşının ABD’de göçmen kaçakçılığı yapması, çok ağır sonuçlar doğurur:
-
ABD’de yargılanır ve ağır cezalar alır.
-
Ceza infaz edildikten sonra sınır dışı edilir.
-
Türkiye’ye döndüğünde yeniden yargılanmaz, ancak sabıkası uluslararası kayıtlarda kalır.
-
Diplomatik koruma yalnızca adil yargılanma hakkının güvence altına alınması ile sınırlıdır.
ABD hukuk sistemi bu konuda oldukça katıdır ve özellikle Meksika sınırındaki olaylarda göçmenlerin hayatını tehlikeye atan fiillerde çok sert cezalar uygulanmaktadır.
ABD Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Türkiye’ye İade Yapar mı?
1. Genel İlke
-
Göçmen kaçakçılığı (smuggling of migrants), uluslararası organize suç olarak kabul edilir.
-
Ancak suç ABD topraklarında işlendiğinde, ABD’nin temel yaklaşımı:
-
“Suç kendi ülkemizde işlendi, biz yargılar ve cezalandırırız.”
Bu nedenle ABD, göçmen kaçakçılığı suçunda genellikle iade etmez; sanığı kendi mahkemelerinde yargılar.
2. ABD – Türkiye Arasında İade Anlaşması
-
ABD ile Türkiye arasında 1979 tarihli Suçluların İadesi ve Adli Yardımlaşma Anlaşması vardır.
-
Bu anlaşmaya göre:
-
Her iki ülkede de suç sayılan fiiller için iade mümkündür.
-
Ancak iade zorunlu değildir, “devletin takdirinde”dir.
-
3. İade Engelleri
ABD, şu durumlarda Türk vatandaşını Türkiye’ye iade etmez:
-
Suç ABD’de işlenmişse → Yargılama yetkisi ABD’ye aittir.
-
Kendi kamu düzenine yönelik ağır tehdit söz konusuysa → ABD bu suçu kendi ülkesinde yargılar.
-
ABD mahkemelerinde dava açılmışsa → Türkiye’nin iade talebi reddedilir.
-
Ne bis in idem (çifte yargılama yasağı): ABD’de kesin hüküm verilirse Türkiye’de aynı fiilden yargılama yapılamaz.
4. ABD’nin İade Ettiği Durumlar
ABD yalnızca şu istisnai durumlarda Türk vatandaşını Türkiye’ye iade edebilir:
-
Suç ABD topraklarında değil, üçüncü bir ülkede işlenmişse,
-
ABD topraklarında sanığa karşı dava açılmamışsa,
-
Türkiye’nin iade talebi güçlü delillere dayanıyorsa.
Ancak göçmen kaçakçılığı dosyalarında bu ihtimal çok düşüktür.
5. Diplomatik Boyut
-
Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği ve konsoloslukları, sanığa konsolosluk yardımı sağlar.
-
Ancak diplomatik girişimler cezayı ortadan kaldırmaz, sadece adil yargılanma hakkını güvence altına alır.
6. Sonuç
➡️ ABD, kendi topraklarında işlenen göçmen kaçakçılığı suçlarında iade yapmaz, sanığı bizzat kendi mahkemelerinde yargılar.
➡️ Suç ABD dışında işlenmişse ve ABD yalnızca geçici tutuklama yaptıysa, Türkiye’nin iade talebi değerlendirilebilir.
➡️ Uygulamada ise, göçmen kaçakçılığı gibi sınır güvenliğiyle doğrudan ilgili suçlarda ABD’nin iade yerine kendi yargısını işletmesi kuraldır.