SGK’lı Hastadan Fazla İlave Ücret Alınması Halinde Hukuki Haklar (2026 Güncel Rehber)

SGK’lı hastadan fazla ilave ücret alınması, son yıllarda en sık karşılaşılan sağlık hukuku uyuşmazlıklarından biridir. Özellikle SGK ile sözleşmeli özel hastanelerin, yasal sınırları aşarak ek ücret tahsil etmesi halinde hastaların hangi hukuki haklara sahip olduğu büyük önem taşır.

Bu kapsamlı rehberde, SGK fazla ilave ücret iadesi, özel hastane ilave ücret sınırı, acil serviste ücret alınması, Tüketici Hakem Heyeti başvurusu, ücret iadesi davası ve tazminat hakları ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.

1. İlave Ücret Nedir? Hukuki Dayanağı Nedir?

SGK’lı bir hasta, sağlık hizmeti aldığında tedavi bedelinin önemli bir kısmı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır. Ancak SGK ile sözleşmeli özel hastaneler, mevzuatın izin verdiği ölçüde “ilave ücret” talep edebilir.

Bu uygulamanın hukuki dayanakları şunlardır:

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)
Özel Hastaneler Yönetmeliği
Hasta Hakları Yönetmeliği
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

Ancak burada kritik nokta şudur:

👉 İlave ücret serbest değildir.
👉 Belirlenen yasal sınırın aşılması hukuka aykırıdır.

2. SGK İlave Ücret Sınırı Nedir?

SGK ile anlaşmalı özel hastaneler, SGK’nın ödediği sağlık hizmet bedelinin belirli bir yüzdesine kadar ilave ücret alabilir.

Genel sistem şu şekildedir:

SGK işlem için bir “referans bedel” belirler.
Hastane, bu bedelin mevzuatta belirtilen oranına kadar ilave ücret alabilir.
Bu oran hastanenin sınıfına göre değişebilir.

Eğer hastane bu oranı aşarsa, fazla alınan kısım hukuka aykırı olur ve iadesi gerekir.

3. SGK’lı Hastadan Fazla İlave Ücret Hangi Durumlarda Alınmış Sayılır?

Aşağıdaki durumlarda fazla ilave ücret söz konusu olabilir:

3.1. Yasal Oranın Aşılması

Hastaneye ödenen tutar, SGK’nın ödediği bedelin izin verilen yüzdesini geçiyorsa fazla tahsilat vardır.

3.2. Acil Serviste İlave Ücret Alınması

Gerçek acil hallerde ilave ücret alınamaz. Buna rağmen ücret tahsil edilmesi hukuka aykırıdır.

3.3. Paket Fiyat Altında Sınır Aşımı

Bazı hastaneler “paket fiyat” uygulaması ile sınırı dolaylı şekilde aşabilmektedir.

3.4. Yapılmayan İşlemlerin Faturalandırılması

Gerçekte uygulanmayan tetkik veya işlem için ücret alınması.

3.5. Sigorta Kapsamındaki İşlem İçin Ek Ücret

Tamamlayıcı sağlık sigortası kapsamında olan işlem için ayrıca para talep edilmesi.

4. SGK’lı Hastanın Hukuki Hakları Nelerdir?

SGK’lı hastadan fazla ilave ücret alınması halinde başlıca haklar şunlardır:

✅ Fazla Tahsil Edilen Ücretin İadesi

Haksız alınan tutarın tamamı geri talep edilebilir.

✅ Faiz Talebi

Fazla tahsil edilen bedel için yasal faiz istenebilir.

✅ Maddi Tazminat

Eğer fazla ücret nedeniyle ek zarar doğmuşsa talep edilebilir.

✅ Manevi Tazminat

Ağır ihlal ve mağduriyet halinde mümkündür.

✅ İdari Şikayet Hakkı

SGK’ya başvuru yapılabilir.

5. Acil Serviste İlave Ücret Alınabilir mi?

En çok tartışılan konulardan biridir.

Gerçek bir acil durumda:

İlave ücret alınamaz.
Tedavi ücret ödenmediği gerekçesiyle ertelenemez.
Hasta ödeme yapmaya zorlanamaz.

Acil hal kavramı, hayati tehlike veya gecikme halinde ciddi zarar doğurabilecek durumları kapsar.

Eğer acil bir durumda ücret tahsil edilmişse, bu ücretin iadesi mümkündür.

6. Fazla İlave Ücret Nasıl Geri Alınır?

6.1. Hastaneye Yazılı Başvuru

İlk aşamada yazılı iade talebi yapılmalıdır.

6.2. SGK’ya Şikayet

SGK, sözleşmeli hastaneleri denetleme yetkisine sahiptir. Fazla tahsilat tespit edilirse idari yaptırım uygulanabilir.

6.3. Tüketici Hakem Heyeti

Belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda zorunludur.

6.4. Tüketici Mahkemesi’nde Dava

Tutar yüksekse doğrudan dava açılabilir.

7. SGK Fazla İlave Ücret Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Sağlık hizmeti bir tüketici işlemidir. Bu nedenle görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi’dir.

Eğer Tüketici Mahkemesi bulunmayan yerde dava açılacaksa, Asliye Hukuk Mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

8. İspat Yükü ve Gerekli Belgeler

SGK’lı hastadan fazla ilave ücret alınması halinde şu belgeler önemlidir:

Hastane faturası
Ödeme dekontu
SGK provizyon belgesi
Epikriz raporu
Sigorta poliçesi

Mahkeme, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırır.

9. Zamanaşımı Süresi

Genel olarak tüketici işlemlerinde zamanaşımı süresi 5 yıldır. Ancak somut olayın niteliğine göre farklı süreler uygulanabilir.

Bu nedenle hak kaybı yaşanmaması için sürecin geciktirilmemesi önemlidir.

10. Uygulamada Hastanelerin Savunmaları

Hastaneler genellikle şu savunmaları ileri sürer:

“Hastaya bilgilendirme yapıldı.”
“Paket fiyat uygulandı.”
“Alınan ücret mevzuata uygundur.”
“Acil durum yoktu.”

Ancak bilgilendirme yapılmış olması, yasal sınırın aşılmasını meşru kılmaz.

11. Fazla İlave Ücret ile Tıbbi Hata Ayrımı

Fazla ilave ücret, doğrudan mali bir ihlaldir.
Tıbbi hata ise sağlık hizmetinin hatalı sunulmasıdır.

İki durum bir arada gerçekleşirse:

Hem ücret iadesi
Hem maddi-manevi tazminat

talep edilebilir.

12. Tazminat Talebi Mümkün mü?

Eğer fazla ücret nedeniyle:

Tedavi gecikmişse
Ek borç yükü doğmuşsa
Psikolojik zarar oluşmuşsa

maddi ve manevi tazminat gündeme gelebilir.

13. En Çok Sorulan Sorular

SGK’lı hastadan ne kadar ilave ücret alınabilir?

SGK’nın ödediği bedelin mevzuatta belirlenen oranı kadar alınabilir, daha fazlası hukuka aykırıdır.

SGK fazla ücret iadesi nasıl alınır?

Hastaneye başvuru, SGK şikayeti, Tüketici Hakem Heyeti veya dava yoluyla alınabilir.

Acilde özel hastane ücret alabilir mi?

Gerçek acil hallerde ilave ücret alınamaz.

Fazla ilave ücret için dava açılır mı?

Evet, Tüketici Mahkemesi’nde dava açılabilir.

14. Sonuç: SGK’lı Hastanın Hakları Koruma Altındadır

SGK’lı hastadan fazla ilave ücret alınması hukuka aykırıdır. Özel hastaneler, ilave ücret sınırına uymak zorundadır. Sınırın aşılması halinde hasta:

Ücret iadesi
Faiz
Gerekirse tazminat

talep edebilir.

Sağlık hizmeti ticari bir faaliyet olmakla birlikte, sosyal devlet ilkesinin de bir gereğidir. Bu nedenle mevzuata aykırı ücretlendirme uygulamaları hukuki denetime tabidir.

Hak kaybı yaşamamak için belgelerinizi saklayın ve süreci geciktirmeden hukuki değerlendirme yaptırın.

Single Blog Title