Özel Hastanelerde Yoğun Bakım ve Yenidoğan Süreçlerinde Ücret İadesi

Özel hastanede yoğun bakım veya yenidoğan yoğun bakım sürecinde sizden ücret alındıysa geri alabilir misiniz? SGK ilave ücret yasağı, gündelik yatak ücreti kapsamı, yüksek maliyetli ilaç/sarf kalemleri, taburcu sonrası ek fatura ve iade başvuru yolları bu rehberde.

1) “Yoğun bakım” ve “yenidoğan” dosyaları neden iade açısından güçlüdür?

Özel hastane ücret uyuşmazlıklarında bazı hizmetler “tavan oran” tartışmasına bile girmeden doğrudan yasak alan içinde kalır. Bu alanın en net iki başlığı: yoğun bakım hizmetleri ve yenidoğana verilen sağlık hizmetleri.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan “ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetleri” listesinin içinde açıkça yoğun bakım hizmetleri ve yenidoğana verilen sağlık hizmetleri sayılır. Bu listeye giren kalemler için “hiçbir ilave ücret alınamaz” yaklaşımı esastır.

Pratik sonuç:
Eğer hastane, yoğun bakım/NICU sürecinde “fark”, “paket”, “oda ücreti”, “yoğun bakım hizmet bedeli”, “acil paket” gibi adlarla tahsilat yapmışsa, ilk bakışta güçlü bir iade iddiası doğar. Çünkü tartışma çoğu zaman “oran kaç?” değil, “hiç alınabilir mi?” noktasında düğümlenir.

2) Hastanelerin en sık kullandığı 5 ücretlendirme modeli ve hukuki kırılma noktaları

Bu alanda uyuşmazlıklar genelde aynı şablonlarla karşımıza çıkar. Her şablonun iade açısından “kırılma noktası” farklıdır:

(1) “Yoğun bakımda oda farkı / otelcilik” denilerek tahsilat

Yoğun bakım bir “oda konforu” hizmeti değil; tıbbi gerekliliklerin ağır bastığı, mevzuatta ayrı düzenlenen bir süreçtir. SGK listesinde yoğun bakımın ilave ücret alınmayacak hizmetler arasında sayılması, “oda farkı” etiketli tahsilatlarda hastanenin savunma alanını daraltır.

Dava/başvuruda hedef: Tahsilatın adını değil, tıbbi sürecin niteliğini ve “yoğun bakım hizmeti” ile bağını göstermek.

(2) Yenidoğan yoğun bakımda “kuvöz / yatak / doktor farkı” adıyla bedel

Yenidoğan süreçlerinde de aynı mantık geçerli: SGK açık listesinde “yenidoğana verilen sağlık hizmetleri” ilave ücret yasağı kapsamındadır.
Bu nedenle “kuvöz bedeli”, “yenidoğan doktor farkı”, “NICU paket” gibi kalemler çoğunlukla iade tartışmasının merkezine oturur.

(3) Uzun yatışlarda “günlük ücret + kalem kalem ek ücret”

Uzun yatışlarda, hastaneler çoğu zaman günlük yatak ücreti alırken ayrıca “yemek, temizlik, hemşirelik” gibi unsurları ek faturaya koyabilir. Burada kritik dayanak Özel Hastaneler Yönetmeliğidir.

Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelikte, gündelik yatak ücretine “yatak, yemek, temizlik ve rutin hemşirelik bakımı”nın dahil olduğu; bu hizmetlerin gündelik yatak ücreti dışında ayrıca fatura edilemeyeceği açıkça düzenlenir.

Pratik sonuç: “yemek bedeli”, “temizlik bedeli”, “rutin hemşirelik hizmeti” gibi kalemler ayrıca faturalandırılmışsa, iade hesabında doğrudan hedef kalemlerdir.

(4) Yüksek maliyetli ilaç/sarf/cihaz bedelinin “hastaya yansıtılması”

Burası dosyaların en teknik kısmıdır. İki ayrı soru sorulur:

Bu ilaç/sarf/cihaz, SGK kapsamında karşılanan (SUT kapsamı) bir kalem mi?
Karşılanmıyorsa bile, hastane bunu önceden, somut ve anlaşılır biçimde bildirip yazılı onay aldı mı?

SGK’nın “ilave ücret” bilgilendirmesinde, sağlık hizmeti sunucusunun hizmet öncesinde alınacak ilave ücrete ilişkin yazılı onay almak zorunda olduğu; bu onay olmadan sonradan gerekçe ileri sürerek ilave ücret talep edemeyeceği net biçimde ifade edilir.

Not: Yoğun bakım/NICU gibi yasak alanda, “ilave ücret onayı” zaten çoğu zaman tartışmayı bitirmez; fakat sarf/ilaç/cihaz kalemleri bazen “SGK kapsamı dışı hizmet” iddiasıyla paketlenir. Bu nedenle belgede “ne alındı, ne zaman alındı, ne kadar alındı” şeffaflığı çok önemlidir.

(5) Taburcu sonrası “ek fatura” çıkarılması

En çok tepki çeken senaryo budur: taburcu olduktan sonra “inceleme yapıldı, şu kalemler eksik kaldı” denilerek ek fatura gönderilir.

Bu noktada iki güçlü hat vardır:

İlave ücret açısından: “hizmet öncesi yazılı onay” kuralı, sonradan faturalandırmayı zayıflatır.
Hasta hakkı ve belge erişimi açısından: Özel Hastaneler Yönetmeliği, hasta talep ettiğinde ücretsiz verilmesi gereken belgeleri sayar; bunlar arasında bedeli hastadan alınan ilaç ve sarf malzemesinin tür/miktar listesi, bedeli hasta tarafından ödenen tetkik sonuçları ve çıkış özeti (epikriz/çıkış özeti) gibi kritik evraklar yer alır.

Pratik sonuç: Ek faturaya itiraz ederken, “kanıt yükünü” hastaneye çevirirsiniz: “Hangi malzeme kullanıldı? Kayıt nerede? Listeyi verin. Hangi tetkik dışarıda yapıldı? Sonucu verin. Hangi işlem hangi tarihte?”

3) Uzun yatışlarda doğru iade hesabı nasıl yapılır?

Uzun yatış dosyalarında hata genelde şuradan çıkar: Hasta toplam bedeli tek kalem gibi görür; oysa iade hesabı ayrıştırma ile yapılır.

A) “Kesin iade adayı” kalemler (çoğu dosyada)

Yoğun bakım/NICU süreci için alınan fark/ilave ücret (adına bakılmaksızın)
Gündelik yatak ücretinin içinde sayılan hizmetlerin ayrıca faturalandırılması (yemek, temizlik, rutin hemşirelik)
Hizmet öncesi somut bilgilendirme ve yazılı onay olmadan çıkarılan “sonradan ilave ücret” kalemleri

B) “Teknik inceleme gerektiren” kalemler

Özel implant/cihaz/ilaç/sarf kalemleri (SUT kapsamı, provizyon, tıbbi gereklilik, stok/kayıt zinciri)
“Refakatçi/otelcilik” adıyla sunulan konfor hizmetleri (tıbbi hizmeti maskeleme riski)
“Paket” içeriği (paketin SGK kapsamındaki işlemleri gizleyip gizlemediği)

4) Belgeler: Bu dosyalar belgeyle kazanılır (ve mevzuat hastayı güçlendirir)

Yoğun bakım ve yenidoğan süreçlerinde hastaların en büyük dezavantajı, hızlı karar vermek zorunda kalmalarıdır. Bu nedenle hastaneler çoğu zaman “evrak trafiği”ni kendi lehine kurar. Siz ise süreci tersine çevirebilirsiniz.

Özel Hastaneler Yönetmeliği, hasta istediğinde ücretsiz verilmesi gereken belgeleri sayarken özellikle iki belge grubunu iade dosyaları için altın değerinde hale getirir:

Bedeli hastadan alınan ilaç ve sarf malzemelerinin tür ve miktar listesi
Bedeli hasta tarafından ödenen tetkik/tahlil/görüntüleme sonuçları
Çıkış özeti (tanı, seyir, yapılan incelemeler, tedavi ve sonuç)

Ayrıca yönetmelikte hastaların geri bildirimde bulunabileceği karekodun, Sağlık Bakanlığı iletişim sistemiyle entegre şekilde bulundurulmasının zorunlu olduğu da yer alır; bu da idari şikâyet kanalı açısından pratik bir araçtır.

5) Başvuru yolu: “hızlı iade” için en etkili rota

Bu tür dosyalarda amaç, hastaneyi “savunma refleksine” itmeden önce belgeyi kilitlemek, sonra kalem kalem talep koymaktır.

1) Hastaneye yazılı iade başvurusu (kalem kalem)

Başvuruda şu omurga iş görür:

“Yoğun bakım/yenidoğan hizmetleri için ilave ücret alınamaz” (SGK listesine atıf)
“Gündelik yatak ücretine dahil hizmetler ayrıca fatura edilemez” (yönetmeliğe atıf)
“Hizmet öncesi yazılı onay olmadan sonradan ilave ücret talep edilemez” (SGK ilave ücret bilgilendirmesine atıf)
“İlaç/sarf listesi + tetkik sonuçları + epikriz + fatura dökümü tarafıma ücretsiz verilsin” (yönetmeliğe atıf)

2) SGK kanalını kullanma (özellikle sözleşmeli hastanelerde)

SGK’nın ilave ücret hesaplama ekranı, hastanenin seçimi ve işlem türüne göre genel bir kontrol imkânı sağlar; en azından “hastane SGK ile sözleşmeli mi?” ve “ilave ücret rejimi nasıl?” sorularında hızlı yön verir.

3) Tüketici Hakem Heyeti / Tüketici Mahkemesi

Ücret iadesi talepleri çoğu olayda “tüketici işlemi/hizmeti” ekseninde de kurgulanabildiği için parasal sınıra göre hakem heyeti yolu pratik olabilir. T.C. Ticaret Bakanlığı 1 Ocak 2026’dan itibaren, 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetlerine başvurulabileceğini duyurmuştur.
Bu sınırın üzerindeki dosyalarda ise dava yolu gündeme gelir (somut olaya göre görev/mahkeme tartışması ayrıca değerlendirilmelidir).

6) Yargıtay yaklaşımı: Yazılı taahhüt var diye her şey meşrulaşmaz

Uygulamada hastaneler sıkça “taahhütname imzaladı” savunmasına yaslanır. Ancak yüksek yargı kararlarında, “fazla/aykırı tahsilat” iddialarında yazılı belgelerin kapsamı ve mevzuata uygunluğu tartışmanın merkezinde kalır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/636 E., 2018/1762 K. sayılı kararında da uyuşmazlık “mevzuata aykırı fazla ilave ücret alındığı” iddiası etrafında şekillenir; hastane “yazılı taahhütname” savunması yaparken, dosyada mevzuat ve ispat çerçevesi tartışılır.

Bu, özellikle yoğun bakım/yenidoğan gibi “yasak alan” iddialarında şu anlama gelir:
“İmza attınız” cümlesi tek başına kalkan değildir; imzanın hangi hizmete, hangi bedelle, hangi hukuki rejim altında alındığı kritik hale gelir.

7) Sık sorulan sorular

“Yoğun bakımdayken ücret ödedik; geri alınabilir mi?”

SGK’nın “ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetleri” listesinde yoğun bakım hizmetleri açıkça sayıldığı için, yoğun bakım sürecine bağlı tahsilatlar iade iddiasını güçlendirir.
Somut olayda tahsilatın adı ne olursa olsun (fark, paket, hizmet bedeli), tıbbi kayıtlarla yoğun bakım süreci ispatlanır.

“Yenidoğan yoğun bakım için ‘kuvöz/doctor farkı’ aldılar; bu normal mi?”

SGK listesinde “yenidoğana verilen sağlık hizmetleri” için ilave ücret alınamayacağı düzenlemesi vardır.
Bu nedenle NICU/kuvöz sürecine ilişkin tahsilatlar, belgeyle desteklenirse güçlü iade talebine dönüşebilir.

“Uzun yatışta yemek/temizlik/hemşirelik bedeli ayrıca yazılmış”

Özel Hastaneler Yönetmeliği, gündelik yatak ücretine yemek, temizlik ve rutin hemşirelik bakımının dahil olduğunu ve ayrıca fatura edilemeyeceğini açıkça söyler.
Bu kalemler, iade hesabında hedeflenir.

“Taburcu olduktan sonra ek fatura geldi, ödemek zorunda mıyım?”

SGK’nın ilave ücret bilgilendirmesinde, hizmet öncesi yazılı onay olmadan sonradan ilave ücret istenemeyeceği vurgulanır.
Ayrıca yönetmelik, bedeli hastadan alınan ilaç/sarf listesi ve tetkik sonuçları gibi belgelerin talep halinde ücretsiz verilmesini düzenler; ek faturaya dayanak bu belgelerle sınanır.

8) Müvekkil açısından “ikna edici” iade stratejisinin özü

Bu dosyalarda başarı, çoğu zaman tek cümleyle kurulur:

Hizmet türünü doğru sabitle (yoğun bakım mı, yenidoğan mı?) → SGK listesiyle yasak alanı göster.
Gündelik yatak ücreti kapsamına giren kalemleri ayır → ayrıca faturalandırmayı hedefle.
Sarf/ilaç/cihaz kalemlerinde kayıt zincirini iste → yönetmelikteki ücretsiz belge hakkını kullan.
Taburcu sonrası ek fatura varsa “ön onay + somut bilgilendirme”yi sorgula → SGK yazılı onay çerçevesini öne çıkar.
Parasal sınıra göre doğru merciye git → 2026 için 186.000 TL altı hakem heyeti eşiğini unutma.

Single Blog Title