Noterde Vasiyetname Düzenlemek İçin Gerekli Belgeler
Ölümden sonra mal varlığının nasıl paylaştırılacağı, sevdiklerine bırakılacak son arzular ve mülkiyetin geleceği, insanlık tarihi boyunca hukukun en hassas konularından biri olmuştur. Türk Medeni Kanunu çerçevesinde bu irade beyanının en temel aracı vasiyetname müessesesidir. Kişinin sağlığında, vefatından sonrası için hüküm doğurmak üzere yaptığı bu tek taraflı ölüme bağlı tasarruf, hem duygusal hem de maddi bir köprü görevi görür.
Ancak bir vasiyetname, sadece kağıda dökülmüş bir istek listesi değildir. Kanun koyucu, mirasçıların haklarını korumak ve sahteciliğin önüne geçmek amacıyla bu belgenin geçerliliğini çok sıkı şekil şartlarına bağlamıştır. Bu makalede, vasiyetname kavramını, geçerlilik türlerini ve özellikle en güvenli yöntem olan noterde vasiyetname düzenleme sürecini tüm detaylarıyla ele alacağız.
Vasiyetname Nedir?
Hukuki tanımıyla vasiyetname, bir kimsenin (muris) mal varlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde, ölümünden sonra sonuç doğurmak üzere, kanunun belirlediği sınırlar dahilinde yaptığı tek taraflı irade beyanıdır. Vasiyetname yapmak, yaşayan bir kişinin mülkiyet hakkının ölümünden sonraya uzanan bir yansımasıdır.
Bu belgenin en büyük özelliği, muris hayatta olduğu sürece her zaman geri alınabilir veya değiştirilebilir olmasıdır. Ancak vasiyetname düzenleyebilmek için kişinin iki temel şarta sahip olması gerekir:
-
Ayırt Etme Gücü: Kişinin yaptığı işlemin sonuçlarını kavrayabilecek zihinsel olgunluğa sahip olması.
-
Yaş Şartı: On beş yaşını doldurmuş olmak.
Vasiyetname Türleri ve Şekil Şartları
Türk Medeni Kanunu’nda üç farklı vasiyetname türü düzenlenmiştir. Her birinin kendine has şekil şartları mevcuttur ve bu şartlardan birinin eksikliği, belgenin iptaline yol açabilir.
1. El Yazılı Vasiyetname
En basit ama ispatı en zor olan türdür. Geçerli olması için:
-
Vasiyetname başından sonuna kadar murisin kendi el yazısıyla yazılmalıdır (Bilgisayar çıktısı geçersizdir).
-
Yazıldığı gün, ay ve yıl mutlaka belirtilmelidir.
-
Muris tarafından imzalanmalıdır.
2. Sözlü Vasiyetname
Olağanüstü durumlarda (savaş, salgın hastalık, yakın ölüm tehlikesi gibi) başvurulan istisnai bir yöntemdir. Kişi, son arzularını iki tanığa anlatır ve bu tanıklar vakit kaybetmeden bu beyanları bir mahkemeye veya notere tutanakla bildirir.
3. Resmi Vasiyetname
Bir resmi memur (genellikle noter, sulh hakimi veya yetkili memur) huzurunda iki tanık eşliğinde düzenlenen türdür. Hukuki güvenliği en yüksek olan vasiyetname budur.
Noterde Vasiyetname Düzenlemenin Avantajları
Pek çok kişi masrafsız olduğu için el yazılı yöntemi seçse de, profesyonel hukukçular genellikle noterde resmi vasiyetname düzenlenmesini önerir. Bunun temel nedenleri şunlardır:
-
Kaybolma Riski Yoktur: Belge, Noterlik Bilgi Sistemi’ne kaydedilir ve bir nüshası devlet arşivinde saklanır.
-
Hukuki Denetim: Noter, vasiyetnamenin kanuna aykırı hükümler (örneğin saklı pay ihlali) içermemesi konusunda rehberlik eder.
-
Sahtelik İddiası Zordur: Resmi mühür ve tanık imzaları taşıdığı için belgenin sahte olduğunu kanıtlamak neredeyse imkansızdır.
Noterde Vasiyetname Düzenlemek İçin Gerekli Belgeler
Notere gitmeden önce eksiksiz bir dosya hazırlamak, sürecin hızlı ilerlemesini sağlar. 2026 yılı güncel uygulamaları ışığında gerekli belgeler şunlardır:
1. Kimlik Belgesi
Nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaportun aslı mutlaka yanınızda olmalıdır. Noter, kimlik tespiti yapmadan işlem başlatamaz.
2. İki Adet Fotoğraf
Son altı ay içinde çekilmiş, güncel görünümü yansıtan biyometrik veya vesikalık fotoğraflar belgenin aslına ve kopyasına yapıştırılmak üzere istenir.
3. Sağlık Raporu (65 Yaş Üstü İçin Kritik)
Kanunen zorunlu bir yaş sınırı belirtilmemiş olsa da, noterin işlemin güvenliğini sağlamak adına 65 yaş ve üzeri kişilerden “akli dengesi yerindedir” ibareli, fotoğraflı bir sağlık raporu istemesi genel bir teamüldür. Bu rapor, ileride mirasçıların “vasiyetname yapılırken dedemin bilinci yerinde değildi” iddiasını peşinen çürütür. Raporun alındığı gün noter işleminin yapılması en sağlıklı yöntemdir.
4. İki Adet Tanık
Tanıkların okuryazar, ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması gerekir.
Dikkat: Vasiyetnamede mirasçı olarak atanan kişiler, eşleri ve üstsoy-altsoy akrabaları (anne, baba, çocuk, torun) tanık olamazlar. Genellikle akrabalık bağı bulunmayan komşular veya arkadaşlar tanık olarak tercih edilir.
5. Mal Varlığı Bilgileri (Opsiyonel Ama Önerilir)
Eğer belirli taşınmazlar veya banka hesapları vasiyet edilecekse, tapu fotokopileri veya hesap bilgilerinin getirilmesi, vasiyetname metninde hata payını sıfıra indirir.
Noterde Süreç Nasıl İşler?
Muris, taleplerini notere bildirir. Noter, bu talepleri yasal bir dille yazıya döker ve murise okuması için verir. Eğer muris okuma yazma biliyorsa, metni okur ve “bu benim son arzularımdır” diyerek imzalar. Ardından tanıklar, murisin bu beyanı kendi huzurlarında yaptığını ve kişinin vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini onaylayarak imzalarlar.
Eğer muris okuma yazma bilmiyorsa, noter metni ona yüksek sesle okur. Tanıklardan biri de metnin murisin isteğine uygun olduğunu onaylar. Bu süreç, “okuma yazma bilmeyenler için özel usul” olarak adlandırılır.
Sonuç
Bir vasiyetname hazırlamak, geride kalanlara sadece maddi bir miras değil, aynı zamanda huzurlu bir geçiş süreci bırakmaktır. El yazılı bir belge her ne kadar pratik görünse de, şekil şartlarındaki küçük bir hata tüm emeklerin boşa gitmesine neden olabilir. Bu nedenle, resmi makamlar huzurunda, gerekli belgeleri eksiksiz hazırlayarak bir vasiyetname düzenlemek, mülkiyet hakkınızın en güçlü korumasıdır. Unutulmamalıdır ki, vasiyetname bir “son vedadır” ve bu vedanın hukuki bir kusurla gölgelenmemesi gerekir.
About Post Author
