Norveç’te Şirket Kurmak: 2026 Güncel Hukuki Rehber, Şirket Türleri, Kuruluş Şartları, Vergi ve Uyum Yükümlülükleri

Norveç’te şirket kurmak, dışarıdan bakıldığında basit bir ticari tescil işlemi gibi görünse de, gerçekte şirketler hukuku, kayıt sistemi, vergi, muhasebe, işveren yükümlülükleri ve bazı durumlarda göç hukuku boyutu olan çok katmanlı bir süreçtir. Özellikle yabancı girişimciler için en kritik husus, Norveç’te şirket kurmanın ticaret hukuku bakımından mümkün olması ile, bu şirket üzerinden Norveç’te fiilen çalışma veya yaşama hakkının aynı şey olmamasıdır. Norveç’in resmî sistemi şirket kurma adımlarını Altinn ve Brønnøysund Register Centre altyapısı üzerinden net biçimde tanımlamış; limited şirketler, yabancı şirket şubeleri, KDV kaydı, yıllık hesap ve faydalanıcı sahiplik bildirimi gibi alanlarda ayrıntılı kurallar getirmiştir. Bu nedenle Norveç’te şirket kurmayı planlayan kişi açısından mesele yalnızca “şirket açmak” değil, doğru şirket formunu seçmek ve sonrasındaki uyum yükümlülüklerini baştan doğru kurgulamaktır. (Altinn)

Norveç hukukunda kullanılabilecek başlıca işletme yapıları arasında şahıs işletmesi, özel limited şirket (AS), çeşitli ortaklık yapıları ve yabancı şirketler için NUF yani Norwegian-registered foreign company modeli bulunur. Altinn’in resmî rehberine göre ticari faaliyette bulunan Norveçli ve yabancı işletmeler Register of Business Enterprises içinde kayıt altına alınır; özel limited şirketler ve genel ortaklık yapıları bakımından bu kayıt zorunludur, buna karşılık şahıs işletmeleri için ticaret siciline kayıt her durumda zorunlu değildir. NUF modelinde ise yabancı şirket, Norveç’te ayrı bir şube/işletme uzantısı şeklinde faaliyet gösterebilir; bu yapıda Norveç kolu yabancı ana şirkete bağlıdır ve Norveç kurallarına uymak zorundadır. Bu tablo, Norveç’te “tek tip şirket kuruluşu” olmadığını, faaliyet amacına ve risk yapısına göre uygun şirket formunun seçilmesi gerektiğini gösterir. (Altinn)

Uygulamada Norveç’te en sık tercih edilen yapı, aksjeselskap (AS) yani özel limited şirkettir. Altinn’e göre AS ayrı bir tüzel kişiliktir; ortakların sorumluluğu kural olarak şirkete koydukları sermaye ile sınırlıdır ve bu yapı birden fazla ortakla çalışmaya, yatırım almaya ve pay devrine daha elverişlidir. Aynı resmî kaynak, AS’nin özellikle ticari risk barındıran, sermaye ihtiyacı olan veya ileride yatırımcı alınması planlanan işlerde uygun organizasyon formu olduğunu vurgular. Bu yönüyle AS, Norveç’te startup, teknoloji, danışmanlık, ticaret, hizmet ve ölçeklenebilir girişimler bakımından en pratik şirket kabı olarak öne çıkar. (Altinn)

AS kurmanın ilk temel şartı sermayedir. Altinn’in resmî şirket rehberinde ve kuruluş sayfasında belirtildiği üzere, özel limited şirketler için asgari sermaye 30.000 NOK’tur. Ancak aynı kaynak çok önemli bir uyarı da yapar: 30.000 NOK yalnızca yasal alt sınırdır; fiilî kuruluş ve işletme maliyetleri bundan daha yüksek olabilir. Başka bir ifadeyle, Norveç hukuku bakımından şirketi kurmak için 30.000 NOK yeterli olsa da, şirketi sürdürülebilir şekilde işletmek için bunun üstünde ilave finansman gerekebilir. Bu nokta özellikle yabancı girişimciler açısından önemlidir; çünkü bankacılık, muhasebe, kira, yazılım, danışmanlık, personel ve lisans maliyetleri çoğu zaman asgari sermayenin üzerine çıkar. (Altinn)

Norveç’te AS kurucusu olmak için bazı temel kişisel ve yapısal koşullar da vardır. Altinn’e göre özel limited şirket bir veya birden fazla kişi tarafından kurulabilir; kurucular gerçek kişi de olabilir, başka bir şirket gibi tüzel kişi de olabilir. Kurucu veya şirkette resmî rol üstlenecek kişinin kural olarak 18 yaşını doldurmuş olması ve iflas yasağı veya benzeri bir hukuki engel altında bulunmaması gerekir. Ayrıca şirketin Norveç’te fiziksel bir iş adresi bulunmalıdır; posta kutusu adresi tek başına yeterli kabul edilmez. Bu da yabancı yatırımcı açısından, Norveç bağlantısının en azından kayıt düzeyinde somutlaştırılması gerektiği anlamına gelir. (Altinn)

Kuruluş süreci, Norveç kimlik numarası veya d-number bulunup bulunmamasına göre farklılaşır. Eğer kurucular ve şirkette görev alacak kişiler Norveç ulusal kimlik numarasına veya d-number’a sahipse, süreç daha hızlı ve dijital işler. Altinn’e göre bu durumda önce şirket kuruluş formu hazırlanıp imzalanır, ardından bankada sermaye hesabı açılır ve asgari 30.000 NOK yatırılır; bu ödeme banka, avukat, denetçi veya yetkili muhasebeci tarafından teyit edilir. Sonrasında Register of Business Enterprises’e elektronik başvuru yapılır ve yönetim kurulunun tamamı ile sermaye teyidini veren kişi elektronik imza atar. Şirket denetçi atamışsa denetçi de elektronik imza sürecine katılır. Şirket kurulduğu anda yönetim kurulunun ayrıca bir share register oluşturma yükümlülüğü de doğar. (Altinn)

Kuruculardan bazılarında Norveç kimlik numarası bulunmaması hâlinde süreç biraz daha karmaşıklaşır. Altinn, bu durumda şirketin memorandum of association ve articles of association ile kurulacağını, sermayenin yatırılacağını ve sonrasında Coordinated register notification üzerinden kayıt yapılacağını belirtir. Eğer şirkette rol alacak kişilerden bazılarında d-number da yoksa, kâğıt form üzerinden hem şirket tescili hem de her kişi için ayrı d-number başvurusu yapılması gerekir; ayrıca sermaye ödeme teyidi ve kimlik belgelerinin onaylı kopyaları eklenir. Bu ayrım, Norveç’te yabancı kurucu olmanın önünde mutlak bir engel olmadığını, ancak kimliklendirme ve imza süreçlerinin resmî biçimde tamamlanması gerektiğini gösterir. (Altinn)

Yabancı girişimciler açısından en önemli pratik ayrımlardan biri de şudur: Norveç’te şirket kurabilmek ile Norveç’te o şirketi bizzat işleterek çalışabilmek aynı hukuki mesele değildir. Altinn’in kuruluş sayfası açık biçimde, AB/AEA vatandaşı olmayan ve Norveç’te iş yürütmek isteyen kişinin buna izin veren bir residence permite ihtiyaç duyduğunu belirtir. Yani şirket kuruluşu ticaret sicili meselesi iken, Norveç’te fiilen çalışmak göç hukuku meselesidir. Bu nedenle Türk girişimciler bakımından “AS kurdum, artık çalışma hakkım var” şeklinde bir varsayım güvenli değildir; şirket kuruluş stratejisi ile göç stratejisi ayrıca planlanmalıdır. (Altinn)

Şirket adının seçimi de hukuken önemlidir. Altinn’e göre özel limited şirketlerin ticaret unvanında “aksjeselskap” ibaresi veya “AS” kısaltması yer almak zorundadır. Buna ek olarak Norveç şirketinin tescile esas Norveç fiziksel adresi de bulunmalıdır. Ticaret siciline kayıt, yalnızca organizasyon numarası sağlamaz; aynı zamanda işletme adına hukuki koruma, kamu otoriteleri nezdinde tanınma ve resmî şirket belgesi alma imkânı da verir. Brønnøysund Register Centre da Register of Business Enterprises kaydının işletmeye ticari faaliyet hakkı, işletme adı koruması ve kredi verenler ile kamu makamları nezdinde resmî kimlik işlevi sağladığını vurgular. (Altinn)

Norveç’te şirket kuruluşunda süreler ve masraflar da önemlidir. Altinn’e göre şirket tescil bildiriminin, şirketin kurulduğu tarihten itibaren üç ay içinde Register of Business Enterprises’e ulaşması gerekir; şirket, son kurucunun memorandum of association’ı imzaladığı anda kurulmuş sayılır. Aynı sayfa, şirketlerin normal olarak tescilden önce borç altına giremeyeceğini de belirtir. Elektronik başvuruda işlem süresi genellikle on iş günü, elektronik şirket kuruluş formunun da kullanıldığı bazı dosyalarda ise beş iş günü olarak belirtilmiştir; posta yoluyla başvurular daha uzun sürebilir. 2026 başı itibarıyla çevrimiçi kayıt ücreti 6.825 NOK, posta ile kayıt ücreti ise 7.912 NOK olarak açıklanmıştır. (Altinn)

Kuruluş tamamlandıktan sonra Norveç limited şirketinin kurumsal yapısı devreye girer. Altinn’e göre genel kurul, özel limited şirketin en üst organıdır ve şirketin hissedarları burada oy kullanır. Yönetim kurulu genel kurul tarafından seçilir ve en az bir yetişkin kişiden oluşmalıdır. Şirket isterse ayrıca bir general manager atayabilir. Çok önemli bir kural da şudur: genel müdür ile yönetim kurulu üyelerinin en az %50’si, Norveç, İsviçre, Birleşik Krallık, Kuzey İrlanda veya başka bir AEA devletinde yerleşik olmalıdır. Bu nedenle özellikle tamamen yabancı yönetimle Norveç şirketi kurmak isteyen girişimciler açısından, kurul kompozisyonu sadece ticari tercih değil aynı zamanda hukuki uygunluk sorunudur. (Altinn)

Norveç şirketler sisteminde pay sahipliği şeffaflığı da ciddi bir yükümlülüktür. Brønnøysund Register Centre’a göre limited şirketler kendi güncel shareholder register kayıtlarını tutmak zorundadır; Brønnøysund doğrudan hissedar sicili tutmaz. Bunun yanında tüm özel limited şirketler yılda bir kez shareholder register statement vermelidir. Faydalanıcı sahiplik bakımından ise daha da ileri bir şeffaflık rejimi vardır: Brønnøysund’a göre faydalanıcı sahiplik bildirimine tabi işletmeler, işletme kamu siciline girdikten sonra 14 gün içinde beneficial owners kaydını yapmak ve değişiklikleri de 14 gün içinde güncellemek zorundadır; aksi hâlde günlük para cezaları uygulanabilir. Limited şirketlerde kural olarak şirketin yüzde 25’inden fazlasını doğrudan veya dolaylı sahiplenen, oy haklarının yüzde 25’inden fazlasını kontrol eden ya da kurul üyelerinin yarıdan fazlasını atama/azletme hakkına sahip kişiler faydalanıcı sahiplik açısından önem kazanır. (Brønnøysundregistrene)

Vergi tarafında temel kural, özel limited şirket kârlarının %22 oranında vergilendirilmesidir. Altinn, AS kârlarının yüzde 22 oranında vergilendirildiğini ve bu verginin takip eden yılda iki taksitte ödendiğini açıkça belirtir. Hissedar düzeyinde ise Norveç şirketi kişisel hissedarlara temettü dağıtabilir; Altinn bu durumda kişisel hissedarlar açısından efektif vergi oranını yaklaşık %37,8 olarak verir. Şirketin başka bir şirkette pay sahibi olması hâlinde ise temettülerin önemli bölümü vergi istisnası rejimine girebilir; Norwegian Tax Administration, bu durumda temettünün yalnızca %3’lük kısmının ordinary income olarak dikkate alındığını ve bunun fiilî vergi yükünün %0,66 seviyesine denk geldiğini açıklamaktadır. Bu yapı, holding ve grup yapılanmaları bakımından Norveç’i teknik olarak ilginç hale getirir; fakat her dosyada şirket pay sahipliği yapısının ayrıca analiz edilmesi gerekir. (Altinn)

Norveç’te KDV sistemi de şirket kuruluşundan sonra hızla önem kazanır. Altinn’e göre vatable turnover yani KDV’ye tabi ciro 12 aylık dönemde 50.000 NOK’u aşınca işletmenin VAT Register’a kaydolması gerekir. Norwegian Tax Administration’ın 2026 oran tablosuna göre standart KDV oranı %25, gıda ile su/atıksu hizmetlerinde %15, yolcu taşımacılığı, sinema biletleri ve oda kiralamada ise %12’dir. Altinn ayrıca KDV’ye kayıtlı işletmelerin normal olarak iki ayda bir KDV beyannamesi verdiğini, ancak bir yıl kayıtlı kaldıktan sonra ciro 1 milyon NOK’un altındaysa yıllık beyan için başvuru yapılabildiğini belirtir. Bu, Norveç’te şirket kurarken fiyatlandırma, sözleşme bedelleri ve nakit akış planının KDV boyutuyla birlikte düşünülmesi gerektiği anlamına gelir. (Altinn)

Şirketin personel çalıştırması hâlinde işveren yükümlülükleri de başlar. Altinn’in resmî kayıt rehberi, işverenlerin ve yüklenicilerin çalışanlarını aylık a-melding ile bildirmek zorunda olduğunu belirtir. Norwegian Tax Administration’a göre a-melding’in genel son tarihi her ayın 5’idir; 5’in hafta sonuna veya tatile denk gelmesi halinde ilk iş günü dikkate alınır. Aynı sistem içinde işveren, çalışan ücreti ve avans vergi kesintilerini ilgili ödeme ayı için bildirmek zorundadır. Employer’s national insurance contributions bakımından Norveç bölgelere ayrılmış bir oran sistemi kullanır; vergi idaresi, ülkenin yedi sosyal güvenlik bölgesine ayrıldığını ve oranların %14,1 ile %0 arasında değiştiğini açıklamaktadır. Bu yüzden Norveç’te şirket kurarken yalnızca maaş bütçesi değil, işveren sosyal güvenlik maliyeti de lokasyona göre hesaplanmalıdır. (Altinn)

Muhasebe ve yıllık raporlama boyutu, Norveç şirket kuruluşunun en çok ihmal edilen ama en yaptırımlı alanlarından biridir. Altinn’e göre özel limited şirketler muhasebe yükümlülüğüne tabidir ve yıllık hesaplarını her yıl Register of Company Accounts’a göndermek zorundadır. Yıllık hesaplar genel kurulca mali yıl sonunu izleyen altı ay içinde onaylanmalı ve onaydan sonraki bir ay içinde gönderilmelidir. Tam set annual accounts için son tarih normal mali yıl kullanan işletmelerde 31 Temmuz’dur; uzatma verilmez. Brønnøysund ayrıca tax return ile annual accounts sunumunun iki ayrı yükümlülük olduğunu açıkça vurgular. Yeni kurulan şirketlerde ilk mali yılın 18 aya kadar uzayabilmesi de mümkündür; 1 Temmuz veya sonrasında kurulan işletmeler bazı durumlarda ilk yılı takip eden yılla birleştirebilir. (Brønnøysundregistrene)

Bu yıllık beyan yükümlülüklerine uyulmaması ciddi yaptırımlar doğurur. Altinn ve Brønnøysund’a göre geç sunum hâlinde late filing penalty uygulanır ve bu tutar 69.940 NOK’a kadar çıkabilir. Brønnøysund ayrıca complete annual accounts teslim edilmezse, son tarihten itibaren altı ayın sonunda bazı şirketlerin compulsory dissolution yani zorunlu tasfiye sürecine gönderilebileceğini belirtmektedir. Yönetim kurulu üyeleri ve bazı durumlarda genel müdür de bu cezalar bakımından sorumluluk riski taşıyabilir. Bu nedenle Norveç’te şirket kurmak kadar, kurulduktan sonra muhasebe ve raporlama takvimine disiplinli şekilde uymak da hukukî güvenlik açısından zorunludur. (Altinn)

Denetim konusu da şirketin büyüklüğüne göre değişir. Altinn’e göre özel limited şirketler ciro 7 milyon NOK’un altında kaldığında normal olarak denetçisiz olmayı seçebilir. Daha yüksek ciroya ulaşan veya başka nedenlerle accounting obligation kapsamında olan birçok işletmede ise denetim zorunluluğu doğar. Aynı kaynak, muhasebe belgelerinin ve fiş/voucher’ların kural olarak 5 yıl saklanması gerektiğini de belirtir. Bu ayrıntı küçük görünse de, Norveç’te vergi ve şirket denetimi kültürü bakımından belge saklama yükümlülüğü önemlidir; özellikle yabancı girişimcilerin şirket içi evrak düzenini Norveç standartlarına göre kurmaları gerekir. (Altinn)

Bazı girişimciler için NUF modeli, AS’ye alternatif olabilir. Altinn’e göre NUF, yabancı ana şirkete bağlı Norveç şubesidir; Norveç kolu yabancı şirkete tabi kalır ve Norveç kurallarına uymak zorundadır. NUF için sermaye şartı yoktur, ancak Norveç’te ticari faaliyet yürüten yabancı şirketlerin Register of Business Enterprises’e kaydı zorunludur. Şubenin Norveç’te bir contact personı bulunmalı; bu kişinin Norveç’te yerleşik olması gerekmez, fakat Norveç kimlik numarası veya d-number taşıması gerekir. NUF, özellikle Norveç’te münferit işler yapmak veya Norveç operasyonunu doğrudan yabancı ana şirkete bağlı yürütmek isteyenler için pratik olabilir; buna karşılık risk ve sorumluluk yapısı AS ile aynı değildir. (Altinn)

Norveç’te şirket kurmak isteyen yabancılar için en sık yapılan hatalardan biri, şirket türünü faaliyet modeline göre değil, sadece kuruluş kolaylığına göre seçmektir. Oysa şahıs işletmesinde malik kişisel olarak sorumludur; Altinn’in vergi sayfası, sole proprietorship sahibinin işletmenin borçlarından kişisel olarak sorumlu olduğunu açıkça belirtir. Buna karşılık AS’de risk kural olarak koyulan sermaye ile sınırlıdır. İkinci büyük hata, vergi ve raporlama yükümlülüklerini kuruluş sonrası mesele sanmaktır; oysa KDV eşiği, a-melding, yıllık hesap, faydalanıcı sahiplik bildirimi ve pay sahibi kayıtları daha şirketin ilk yılından itibaren önem taşır. Üçüncü hata ise şirket kuruluşu ile oturum/çalışma hakkını karıştırmaktır; özellikle AB/AEA dışı kurucular bakımından bu iki alan ayrı analiz edilmelidir. (Altinn)

Sonuç olarak Norveç’te şirket kurmak, hukuken mümkün ve resmî süreçleri açık bir işlemdir; ancak doğru şirket yapısının seçilmesi, kayıt prosedürlerinin eksiksiz yürütülmesi, yönetim-organ şartlarının sağlanması ve vergi/muhasebe uyumunun baştan kurulması gerekir. AS, yatırım almak, büyümek ve kişisel sorumluluğu sınırlamak isteyenler için çoğu durumda en güçlü seçenektir. NUF, yabancı ana şirket üzerinden Norveç’te faaliyet yürütmek isteyenler için işlevsel olabilir. Buna karşılık hangi yapı seçilirse seçilsin, Norveç sistemi şirket kuruluşunu tek başına yeterli görmez; şirketin sonraki yaşam döngüsündeki sicil, faydalanıcı sahiplik, hissedar kaydı, KDV, vergi ve yıllık hesap yükümlülükleri de en az kuruluş kadar önemlidir. Sağlam bir Norveç şirket kuruluşu, sadece tescil anını değil, şirketin ilk birkaç yılındaki tüm uyum takvimini birlikte planlayabilen kuruluştur. (Altinn)