Norveç Hukukunda Mülkiyet ve Miras

Norveç hukukunda mülkiyet ve miras, birbirinden ayrı ama uygulamada sürekli temas eden iki temel özel hukuk alanıdır. Bir yandan taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğu, hangi işlemlerle devredildiği, evlilik içinde eşlerin malvarlığının nasıl yönetildiği ve tescilin hangi sonuçları doğurduğu önem taşır. Diğer yandan ölüm halinde terekenin kimlere, hangi oranlarda ve hangi usulle geçeceği; eşin, çocukların ve birlikte yaşayan partnerin hangi asgari korumaya sahip olduğu; ayrıca tereke içindeki taşınmazların nasıl devralınacağı ve vergi sonuçlarının ne olacağı ayrıca değerlendirilir. Norveç’te mülkiyet kayıt sistemi Kartverket üzerinden yürür; ölüm ve tereke sürecinde ise bölge mahkemeleri ile vergi idaresi de sürece doğrudan katılır. (Kartverket.no)

Norveç’te bu alanın en önemli özelliği, “mülkiyet” ile “miras” meselelerinin çoğu zaman tek bir dosyada birleşmesidir. Örneğin bir eşin ölümünde yalnızca yasal miras payları değil, önceden taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğu, evlilik içinde o malın ortak bölüşüm rejimine mi yoksa ayrı mal mantığına mı daha yakın olduğu, tescilin yapılmış olup olmadığı ve terekenin özel mi yoksa kamu eliyle mi tasfiye edileceği birlikte belirleyici olur. Bu nedenle Norveç hukukunda mülkiyet ve miras, sadece medeni hukuk bilgisi değil; tapu sicili, aile hukuku ve vergi kurallarını birlikte okumayı gerektirir. (Kartverket.no)

Bu yazıda Norveç hukukunda mülkiyet ve miras rejimi; taşınmaz mülkiyetinin kurulması ve tescili, yabancıların mülk edinimi, eşler arasındaki malvarlığı düzeni, mirasta eşin ve çocukların hakları, birlikte yaşayan partnerlerin konumu, vasiyetin etkisi, terekenin tasfiyesi, yabancı mirasçıların durumu ve vergi sonuçları başlıkları altında ele alınacaktır. Metin, Mart 2026 itibarıyla Norveç’in güncel resmî kaynakları esas alınarak hazırlanmıştır. (Kartverket.no)

Norveç’te Mülkiyet Rejiminin Temel Yapısı

Norveç’te taşınmaz mülkiyetine ilişkin resmî kayıt sistemi Kartverket tarafından tutulur. Kartverket’in açıklamasına göre Property Register, Norveç taşınmazlarının resmî sicilidir ve mülkiyet sınırları, binalar ve adres bilgileri burada yer alır. Aynı kurum, taşınmaz satışları, bağışlar, miras avansı, eşler veya birlikte yaşayanlar arasındaki devirler ile boşanma veya ayrılık sonrası mülkiyet aktarımının esasen bir deed (skjøte) ile tescil edildiğini açıkça belirtmektedir. (Kartverket.no)

Norveç hukukunda mülkiyetin fiilen devri ile tescil aynı şey değildir. Kartverket’in taşınmaz devir rehberine göre deed, yeni malik adına tescil sağlamak için kullanılan belgedir. Skatteetaten ise ölüm sonrası taşınmazın yeni malik adına kaydedilmesinin zorunlu olmadığını, ancak tescilin malike güçlü hukukî koruma sağladığını; başkalarının hukuka aykırı şekilde haciz koymasını veya mülkü satmasını engelleyici etki yarattığını açıkça ifade etmektedir. Bu nedenle Norveç’te tapuya tescil her olayda mutlak zorunluluk olmasa bile, özellikle yabancı mirasçılar ve uyuşmazlık ihtimali olan aile yapıları bakımından son derece önemlidir. (Kartverket.no)

Taşınmaz Devri, Harç ve Tescil Masrafları

Kartverket’in güncel açıklamasına göre bir deed’in tescil harcı NOK 545’tir. Bunun yanında taşınmazın piyasa değeri üzerinden kural olarak yüzde 2,5 damga vergisi alınır. Aynı sayfa, bu damga vergisi yükümlülüğüne bazı istisnalar bulunduğunu da belirtir. Bu nedenle Norveç’te taşınmaz alım-satımı veya aile içi taşınmaz devri planlanırken, işlem yalnızca tapu devri masrafıyla değil, damga vergisi etkisiyle birlikte değerlendirilmelidir. (Kartverket.no)

Bununla birlikte her konut hakkı aynı rejime tabi değildir. Kartverket’in housing cooperative rehberinde, bir konut kooperatifi biriminde mülkiyet devri tescil ücretinin yine NOK 545 olduğu, ancak bu tür birimlerin devrinde stamp duty alınmadığı belirtilmektedir. Ayrıca çoğu kooperatifte yeni malik için kooperatif onayı ve bazı hallerde önalım benzeri hakların işletilmesi gerektiği vurgulanır. Bu da Norveç hukukunda klasik serbest mülkiyet taşınmazı ile konut kooperatifi payının aynı ekonomik ve hukukî mantıkla ele alınmaması gerektiğini gösterir. (Kartverket.no)

Yabancıların Mülk Edinimi ve D-Numarası

Norveç’te yabancıların taşınmaz edinmesi tamamen imkânsız değildir; ancak Kartverket’in taşınmaz devri rehberine göre alıcı veya devralan kişi, ya concession başvurusu yapmalı, ya concession zorunluluğundan muaf olduğuna dair self-declaration vermeli ya da buna gerek olmadığını göstermelidir. Bu işlem belediye kadastrosu tarafında tamamlanmadan deed tescile gönderilemez. Yani bazı taşınmaz işlemlerinde tapu sicili ile yerel idare izin/istisna süreci birlikte ilerler. (Kartverket.no)

Miras bağlamında yabancılar bakımından bir başka kritik konu da D-numarasıdır. Kartverket açıkça, yabancı mirasçılardan biri veya birkaçı taşınmazı miras sonrası kendi üzerinde tutacaksa, tescilden önce D-number alınması gerektiğini; buna karşılık taşınmaz hemen satılacak ya da başka birine doğrudan devredilecekse bunun gerekli olmayabileceğini belirtmektedir. Bu kural, Norveç’te mülkiyet ve mirasın yabancı unsurlu dosyalarda sadece medeni hukuk meselesi olmadığını, aynı zamanda kimlik ve kayıt altyapısı meselesi olduğunu gösterir. (Kartverket.no)

Evlilikte Malvarlığı: Norveç’te “Joint Property” Ne Demektir?

Norveç hukukunda evlilik içi malvarlığı rejimi Türk hukukundaki kavramlarla bire bir örtüşmez. Hükümetin Marriage Act’e ilişkin açıklayıcı broşüründe, kural olarak eşler arasında joint property rejiminin bulunduğu, fakat bunun “common property” yani her malın ortak mülkiyeti anlamına gelmediği özellikle vurgulanır. Aynı broşür, eşlerin kendi malları üzerinde tasarruf yetkisine kural olarak sahip olduğunu, ancak evlilik sona erdiğinde malvarlığı değerlerinin net biçimde hesaplanıp bölüşüm sonuçları doğabileceğini anlatır.

Aynı resmî açıklamada, eşlerin malvarlığı değerinin kural olarak eşit bölüşüme konu olduğu, buna karşılık eşlerden birinin evlilikten önce sahip olduğu malvarlığı ile miras veya bağış yoluyla edindiği değerlerin genel olarak bölüşüme sokulmadığı belirtilmektedir. Ayrıca ayrı mal düzeni bir marriage settlement ile kurulabileceği gibi, bağışlayan veya miras bırakan kişi de malı “separate property” niteliğiyle bırakabilir. Bu yapı, Norveç’te evlilik içi mal rejiminin miras hukuku üzerinde de doğrudan etkili olduğunu gösterir; çünkü eşin ölümünde terekeye hangi malların hangi nitelikle gireceği, çoğu zaman bu ön ayrım üzerinden belirlenir.

Taşınmaz Üzerinde Eş Rızası ve Sicil Güvenliği

Norveç’te taşınmaz işlemlerinde eş rızasının önemi bazı hallerde tapu sicili düzeyine kadar çıkar. Land Registration Act’in resmî metninde, Marriage Act uyarınca eş rızası veya mahkeme izni gerektiren hukukî işlemlerin, gerekli rıza veya kesin izin mevcut olmadıkça tapu siciline kaydedilemeyeceği belirtilmektedir. Bu, aile hukukundan kaynaklanan tasarruf sınırlamalarının salt iç ilişki meselesi olmadığını, üçüncü kişilere karşı sicil işlemlerini de etkileyebildiğini gösterir. (Regjeringen.no)

Aynı kanunda ayrıca, ölen kişinin taşınmazı üzerinde tereke kaynaklı title deed’in kaydedilebilmesi için, miras bırakanın kendisinin de kayıtlı malik olması gerektiği belirtilmektedir. Bir başka anlatımla, mirasçılar ölümle birlikte hukukî hak sahibi olsalar bile, ölen kişi tapu sicilinde kayıtlı malik değilse sonradan yapılacak probate tescili teknik sorun yaratabilir. Bu durum özellikle eski aile içi devirlerde tescilin ihmal edildiği dosyalarda önem kazanır. (Regjeringen.no)

Norveç’te Mirasın Ana Mantığı

Norveç miras hukukunda temel eksen; eş, çocuklar ve bazı hallerde birlikte yaşayan partner arasında kurulan koruma dengesidir. Norveç mahkemelerinin resmî miras açıklamalarına göre, eşin yasal miras hakkı miras bırakanın geride bıraktığı akrabalık çevresine göre değişir. Eğer ölen kişinin altsoyu, yani çocukları veya torunları varsa, eş kural olarak terekenin dörtte birini alır; eğer en yakın mirasçılar anne-baba, kardeşler veya onların altsoyuysa eşin yasal payı yarı olur; daha uzak akrabalar söz konusuysa eş tüm terekeyi alabilir. (domstol.no)

Norveç sisteminde bu yasal oranların yanında bir de minimum inheritance vardır. Mahkemelerin aynı sayfasında, altsoy mevcutsa eşin en az 4 x G, altsoy yoksa en az 6 x G tutarında asgari miras hakkına sahip olduğu belirtilmektedir. NAV’ın resmî verisine göre mevcut temel sigorta tutarı 1 Mayıs 2025 itibarıyla 130.160 NOK’tur. Buna göre güncel G esas alınırsa eşin asgari mirası altsoy varsa yaklaşık 520.640 NOK, altsoy yoksa yaklaşık 780.960 NOK seviyesindedir. Bu asgari koruma, çocukların veya diğer mirasçıların haklarının önüne geçebilen güçlü bir kuraldır. (domstol.no)

Çocukların Saklı Payı

Norveç hukukunda çocukların miras hakkı da güçlü biçimde korunur. Norveç mahkemelerinin açıklamasına göre çocuklar, genel olarak terekenin üçte ikisini oluşturan bir mandatory share of inheritance hakkına sahiptir. Bu saklı pay, vasiyetname ile tamamen bertaraf edilemez. Aynı kaynak, eş lehine vasiyet yapılsa bile çocukların bu üçte iki oranındaki zorunlu payının korunacağını açıkça söylemektedir. (domstol.no)

Bu kuralın pratik sonucu şudur: Norveç’te mülkiyet ve miras planlaması yapılırken vasiyetname serbestisi geniş olmakla birlikte sınırsız değildir. Özellikle çocukların bulunduğu ailelerde miras bırakanın tüm malvarlığını eşine, birlikte yaşadığı kişiye veya üçüncü birine bırakması kural olarak mümkün değildir. Çocukların saklı payı, terekenin planlanmasında merkezi rol oynar ve çoğu uyuşmazlık da burada yoğunlaşır. (domstol.no)

Birlikte Yaşayan Partnerlerin Durumu

Norveç hukukunda evli eş ile yalnızca birlikte yaşayan partner aynı düzeyde korunmaz. Norveç mahkemelerinin resmî rehberine göre, cohabitants yani evli olmayan birlikte yaşayanlar, eşlere göre daha sınırlı miras haklarına sahiptir. Ortak çocukları bulunan birlikte yaşayan partnerler için en az 4 x G tutarında asgari miras hakkı tanınabilir ve bu hak çocukların miras hakkına karşı öncelik taşıyabilir. Ancak ortak çocuk yoksa, birlikte yaşayan partnerin yasal miras hakkı ciddi şekilde daralır ve çoğu olayda vasiyetnameyle desteklenmesi gerekir. (domstol.no)

Aynı resmî açıklamaya göre ortak çocuk bulunan birlikte yaşayan partnerler, bazı şartlarla undivided estate rejiminden de yararlanabilir; ancak bu hak eşe tanınan kadar geniş değildir. Birlikte yaşayan partner açısından bu rejim sadece ortak konut ve ortak kullanılan ev eşyası ile birlikte kullanılan araç ve yazlık/holiday home gibi belirli malları kapsar. Bu nedenle Norveç’te resmi nikâh olmadan kurulan uzun süreli birlikteliklerde vasiyetname ve mülkiyet kayıt planlaması ayrı önem kazanır. (domstol.no)

Vasiyetnamenin Rolü

Norveç miras hukukunda vasiyetname, yasal miras düzenini güçlendirebilir veya belirli sınırlar içinde daraltabilir. Mahkemelerin açıklamasına göre bir vasiyetname, eşin miras hakkını artırabilir veya azaltabilir; fakat eşin minimum inheritance hakkı ortadan kaldırılamaz. Ayrıca eşin yasal miras hakkını azaltan bir vasiyetin geçerli olabilmesi için, eşin ölümden önce bu durumdan haberdar olması gerekir. Çocukların üçte ikilik saklı payı da vasiyetname ile aşılamaz. (domstol.no)

Bu çerçevede Norveç’te miras planlaması yapılırken en kritik hata, vasiyetname ile her şeyin serbestçe düzenlenebileceğini düşünmektir. Oysa çocuklar ve eş bakımından emredici asgari korumalar vardır. Buna karşılık daha uzak akrabaların bulunduğu veya hiç altsoyun bulunmadığı olaylarda, miras bırakanın eş lehine ya da başka bir kişi lehine çok daha geniş planlama yapabildiği görülür. (domstol.no)

Undivided Estate: Terekenin Bölüşümünü Erteleme Hakkı

Norveç’te sağ kalan eş bakımından önemli kurumlardan biri undivided estatetir. Mahkemelerin miras hesaplama rehberine göre eş, bazı koşullarla terekenin hemen paylaştırılmasını erteleyebilir ve bu, mirasın ileriki bir tarihe bırakılması anlamına gelir. Bu sistemde eş, miras bırakanın malvarlığı üzerinde önemli ölçüde tasarruf edebilir; parayı kullanabilir, malları satabilir ve makul sınırlar içinde tasarrufta bulunabilir. Ancak malvarlığını sorumsuzca tüketmesi halinde diğer mirasçılar bölüşüm talep edebilir. (domstol.no)

Bu hakkın sınırları da vardır. Mahkemelerin açıklamasına göre, ölen kişinin önceki ilişkiden çocukları varsa onların rızası gerekebilir; eş yeniden evlenmek isterse undivided estate sona erer; sağ kalan eşin yeni bir birlikte yaşama ilişkisi iki yıl sürerse yine bölüşüm talep edilebilir. Bu nedenle undivided estate, “miras ertelendi ve dosya kapandı” anlamına gelmez; tam tersine çoğu zaman aile içi gerilimi geleceğe taşıyan bir düzenleme haline gelir. (domstol.no)

Terekenin Tasfiyesi: Özel Tasfiye mi, Kamu Tasfiyesi mi?

Norveç’te ölüm sonrası süreç, mirasçıların terekeyi hangi usulle tasfiye edeceği sorusuyla başlar. Norveç mahkemelerinin “Information for heirs” sayfasına göre mirasçılar önce malvarlığı ve borçlar hakkında genel bilgi toplar; ardından terekeyi hangi tür probate ile yürüteceklerine karar verirler. Mahkeme, seçilen modele göre certificate of probate düzenler; bu belge mirasçıların bankalar, diğer malvarlığı unsurları ve borçlar üzerinde işlem yapabilmesini sağlar. (domstol.no)

Aynı resmî açıklamada, mirasçılar arasında paylaşım konusunda anlaşmazlık varsa terekenin mahkeme eliyle public division yoluna alınabileceği belirtilmektedir. Bunun için mirasçılardan birinin talebi yeterlidir; herkesin anlaşması aranmaz. Ancak kamu tasfiyesi için masraflar bakımından yeterli güvence verilmesi, özel tasfiyenin tamamlanmamış olması ve kural olarak ölümden itibaren üç yılı aşmamış olması gerekir. Bu yapı, Norveç’te miras çekişmelerinin tamamen aile içinde bırakılmadığını, gerektiğinde mahkeme ve atanan trustee eliyle tasfiye yapılabildiğini gösterir. (domstol.no)

Alacaklı İlanı ve Borç Riskinin Yönetimi

Mirasçılar açısından en kritik meselelerden biri, ölenin borçlarının malvarlığından fazla olup olmadığını erkenden anlamaktır. Mahkemelerin resmî açıklamasına göre, mirasçılar bu konuda tereddüt yaşıyorsa ilgili bölge mahkemesinden notice to creditors yayımlamasını isteyebilir. Bu ilan Norwegian Lysingsblad ve yerel/bölgesel gazetelerde yayımlanır; alacaklıların taleplerini altı hafta içinde bildirmesi istenir. Süresinde bildirilmeyen bazı talepler düşebilir, ancak yabancı alacaklılar, ipotek alacakları ve vergi-resim alacakları için bu mekanizma tam koruma sağlamaz. (domstol.no)

Bu kurum, Norveç’te mirasın yalnızca aktiflerden ibaret görülmediğini hatırlatır. Çünkü terekenin üstlenilmesi, aynı zamanda borçların ve bazı vergi yükümlülüklerinin de üstlenilmesi anlamına gelir. Özellikle taşınmaz, hisse veya kredi yüklü malvarlığı bulunan ölümler sonrası alacaklı ilanı, mirasçılar için önemli bir risk azaltma aracıdır. (domstol.no)

Ölümden Sonra Taşınmazın Mirasçılara Geçişi

Kartverket’in “Distribution of the estate of a deceased person” rehberine göre, ölen kişi Norveç’te kayıtlı taşınmaz maliki ise, mirasçılar taşınmazı kendi üzerlerine geçirmek için Declaration of ownership by inheritance formunu ve mahkemenin verdiği certificate of probate belgesini birlikte Kartverket’e sunmalıdır. Eğer sağ kalan eş veya birlikte yaşayan partner undivided estate hakkına dayanıyorsa, bu kez certificate of undivided estate ile birlikte yine aynı beyan formu kullanılır. (Kartverket.no)

Kartverket ayrıca, ölen kişinin yurt dışında yaşadığı olaylarda Norveç mahkemesinden her zaman probate belgesi alınamayacağını; bu durumda taşınmazın Norveç’teki tescili için, yabancı ülkedeki tereke işlemini gösteren ve Norveç probate belgesine denk kabul edilebilecek evrak ile varsa vasiyetnamenin de sunulması gerektiğini belirtmektedir. Bu belgelerin mirasçıların kimler olduğunu ve terekeyi kimin idare etmeye yetkili olduğunu göstermesi gerekir. (Kartverket.no)

Vergi Boyutu: Norveç’te Miras Vergisi Var mı?

Norveç vergi idaresinin resmî açıklamasına göre inheritance tax, yani klasik miras vergisi, 1 Ocak 2014’ten itibaren kaldırılmıştır. Bu tarihten sonra gerçekleşen ölümler ve yapılan bağışlar için vergi idaresine miras veya bağış bildirimi yapılmaz. Buna karşılık 2013 ve öncesine ilişkin bazı eski dosyalarda eski vergi rejimi etkisini sürdürebilir. (skatteetaten.no)

Ancak miras vergisinin kaldırılmış olması, mirasın hiç vergi sonucu doğurmadığı anlamına gelmez. Skatteetaten ayrıca 2014 sonrası rejimde continuity principle uygulandığını; yani mirasçının, devraldığı mal ve haklarda murisin maliyet bedeli ve benzeri vergi pozisyonlarını büyük ölçüde devraldığını belirtmektedir. Özellikle hisseler ve diğer sermaye unsurlarında bu çok önemlidir; ileride satış yapıldığında kazanç hesabı murisin taşıdığı vergi geçmişine göre şekillenebilir. (skatteetaten.no)

Tereke Satışı ve Sonraki Vergi Sonuçları

Skatteetaten’in ölüm sonrası vergi rehberine göre, tek mirasçı veya undivided estate içindeki sağ kalan eş/partner, ölüm yılındaki gelir, kazanç, indirim ve zararları ölen kişi adına beyan etmek zorundadır; ölüm tarihinden sonraki gelir ve zararlar ise kendi beyanına girer. Birden fazla mirasçı varsa, tereke ayrı vergi sonuçları doğurabilir. Aynı kaynak, tereke tarafından satılan taşınmazlarda kazancın her zaman vergilendirilebilir, zararın ise indirilebilir olduğunu açıkça belirtmektedir. (skatteetaten.no)

Skatteetaten ayrıca, miras yoluyla 100.000 NOK’dan fazla değer devralınması halinde bunun vergi beyannamesinde gösterilmesi gerektiğini ve tereke kapatılana kadar taşınmaz veya diğer varlıklar için vergi beyannamesi yükümlülüklerinin sürebileceğini belirtmektedir. Bu nedenle Norveç’te miras vergisi kaldırılmış olsa bile, mirasın vergi sonuçları tamamen ortadan kalkmış değildir; özellikle taşınmaz satışı ve hisse devri içeren dosyalarda gelir vergisi boyutu önemini korur. (skatteetaten.no)

Kayıt Yapılmazsa Ne Olur?

Norveç vergi idaresi, taşınmazın yeni malik adına tescilinin zorunlu olmadığını, fakat tescil yapılmazsa taşınmazın bir süre daha tereke veya muris adına görünmeye devam edebileceğini ifade etmektedir. Böyle durumda yeni malik vergi idaresine ayrıca yazılı mülkiyet kanıtı sunmak zorunda kalabilir. Aynı açıklama, tescilin yapılması halinde taşınmazın sonraki yıl yeni malik adına vergi beyannamesine önceden doldurulmasının da kolaylaştığını belirtmektedir. (skatteetaten.no)

Bu yönüyle Norveç hukukunda tescilsiz devir mutlak yokluk yaratmasa da, pratikte ciddi belirsizlikler doğurur. Özellikle yabancı mirasçıların, birden fazla kardeşin bulunduğu tereke dosyalarının ve ölümden sonra satış planlanan taşınmazların mümkün olduğunca hızlı ve düzgün şekilde tescil edilmesi gerekir. Aksi halde hem vergi beyanı hem de üçüncü kişilere karşı hukukî güvenlik zedelenebilir. (skatteetaten.no)

Norveç’te Mülkiyet ve Miras Uyuşmazlıklarında Kritik Riskler

Norveç uygulamasında en sık görülen risklerden biri, eşler arasındaki mal rejimi ile miras paylaşımının birbirine karıştırılmasıdır. Bir malın eşlerden biri adına kayıtlı olması, onun ölüm sonrası otomatik olarak tümüyle sadece o eşin kişisel tereke malı gibi sonuç doğurmayabilir; evlilik içi bölüşüm mantığı, separate property kayıtları, bağış ve miras yoluyla gelmiş olma gibi unsurlar ayrıca değerlendirilir. Hükümetin Marriage Act açıklamaları da, evlilikten önceki mallar ile miras ve bağışların genel olarak bölüşüm dışında kalabildiğini gösterir.

İkinci büyük risk, birlikte yaşayan partnerlerin evli eş kadar korunduğunun sanılmasıdır. Oysa Norveç mahkemelerinin resmî rehberi, partnerlerin özellikle ortak çocuk yoksa çok daha sınırlı yasal haklara sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle birlikte yaşayan çiftlerde taşınmazın tapu düzeni, vasiyetname ve mümkünse yazılı malvarlığı planlaması, evli çiftlere göre daha da kritik hale gelir. (domstol.no)

Üçüncü önemli risk ise, tereke borçlarının ve vergi yüklerinin küçümsenmesidir. Mahkemelerin alacaklı ilanı sistemi ve Skatteetaten’in ölüm sonrası vergi açıklamaları birlikte okunduğunda, mirasın yalnızca aktifleri değil, borç ve vergi sonuçlarını da içerdiği net biçimde görülür. Bu nedenle Norveç’te miras “bedelsiz servet transferi” olarak değil, dikkatle yönetilmesi gereken bir hukukî ve mali paket olarak düşünülmelidir. (domstol.no)

Sonuç

Norveç hukukunda mülkiyet ve miras, modern ve kayıt temelli bir sistem üzerine kuruludur. Taşınmaz mülkiyetinin tesisi ve devri bakımından Kartverket merkezi rol oynar; tescil her zaman mutlak zorunlu olmasa da malik için güçlü hukukî koruma sağlar. Evlilik içinde ise malların her biri otomatik ortak mülkiyet sayılmaz; fakat evlilik sona erdiğinde veya ölüm halinde mal rejimi kuralları devreye girer. Eşin asgari miras hakkı, çocukların saklı payı ve bazı olaylarda birlikte yaşayan partnerlerin sınırlı koruması, Norveç miras hukukunun omurgasını oluşturur. (Kartverket.no)

Ölüm sonrası süreçte terekenin özel mi yoksa kamu eliyle mi tasfiye edileceği, probate belgesinin alınması, taşınmazın declaration of ownership by inheritance ile devralınması, yabancı mirasçılar için D-numarası, borçların ve vergi sonuçlarının yönetimi ayrıca önem taşır. Norveç’te klasik miras vergisi 2014’ten beri kaldırılmış olsa da, süreklilik ilkesi ve satış kazancı vergilemesi nedeniyle mirasın vergi etkisi hâlâ güçlüdür. Bu yüzden Norveç hukukunda mülkiyet ve miras planlaması, sadece “kim ne kadar alacak?” sorusuyla değil; “hangi mal hangi rejime tabi, nasıl tescil edilecek, hangi vergi sonucu doğacak ve uyuşmazlık çıkarsa hangi usul izlenecek?” sorularıyla birlikte ele alınmalıdır. (skatteetaten.no)