Mirasın Reddi ve Borçtan Kurtulma
Giriş: Mirasın Reddi Neden 2025’te En Yoğun Başvuru Konularından Biri?
Türkiye’de özellikle ekonomik sebepler, kredi kartı borçları, kefaletler, hacizler ve ticari faaliyetlerden doğan borçlar nedeniyle pek çok mirasçı mirası kabul etmek istememekte veya borç yükünden korunmanın hukuki yollarını aramaktadır.
Halk arasında “reddi miras” olarak bilinen bu işlem, doğru süre içinde ve doğru usulle yapılırsa mirasçıyı tüm tereke borçlarından tamamen kurtaran güçlü bir mekanizmadır.
Bu makale, mirasın reddine ilişkin süreleri, şekil şartlarını, mahkeme uygulamalarını ve Yargıtay kararlarını kapsamlı şekilde açıklamaktadır.
1. Mirasın Reddi Nedir? Kanuni Sonuçları Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu’na göre mirasçı, miras bırakanın ölümüyle birlikte:
-
terekeye ait malları,
-
alacakları,
-
borçları
kendiliğinden kazanır.
Bu nedenle ödeme gücü olmayan kişiler için reddi miras hayati önem taşır.
✔ Reddeden mirasçı hiçbir borçtan sorumlu tutulamaz.
✔ Alacaklılar mirasçıya gidemez.
✔ Reddeden kişi hiçbir malı da talep edemez.
Ayrıca:
➡️ Miras payı kendiliğinden altsoya (çocuklara) geçer.
➡️ Çocukların borç batağına düşmesini önlemek için çocuklar adına da reddi miras yapılmalıdır.
2. Redd-i Mirasın Süresi: 3 Aylık Hak Düşürücü Süre
Mirasçının, reddi miras beyanını şu süre içinde yapması zorunludur:
➡️ Mirasın açıldığını öğrendiği tarihten itibaren 3 ay
(TM K. 606)
Bu süre hak düşürücüdür, yani:
-
mahkeme uzatma yapamaz,
-
eski hâle getirme uygulanamaz,
-
süre geçerse miras kesin olarak kabul edilmiş sayılır.
Yargıtay 14. HD:
➡️ “3 aylık süre, mirasçının mirasçı sıfatını öğrendiği tarihte başlar.”
Bu tarih çoğu zaman ölüm günü kabul edilir.
3. Redd-i Miras Nasıl Yapılır? Sözlü Ya Da Noterden Olamaz!
En çok yapılan hata şudur:
➡️ “Noterden reddi miras yapabilir miyim?”
Hayır.
Redd-i miras yalnızca Sulh Hukuk Mahkemesi’ne verilecek bir beyanla yapılabilir.
Şekil şartları:
✔ Mirasçının kimliğiyle birlikte bizzat başvurması
✔ Vekâletname ile avukatın yapabilmesi
✔ Mahkemeye yazılı veya sözlü beyan verilmesi
✔ Mahkemenin reddi miras tutanağı düzenlemesi
Noterden alınan bir belge hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.
4. Redd-i Mirasın Türleri: İki Ayrı Sistem
A) Gerçek (İradi) Red
Mirasçı kendi özgür iradesiyle mirası reddeder.
Süre: 3 ay
B) Hükmen Red (Kanunen Kendiliğinden Red)
Tereke borca batıksa miras reddedilmiş sayılır.
Borca batıklık nasıl anlaşılır?
-
Ölen kişinin bankalara borçlu olması
-
Haciz işlemleri
-
Veraset ve intikal vergisinin ödenememesi
-
Ticari işletmenin iflas etmiş olması
Bu durumda mirasçı ayrıca bir işlem yapmasa bile mirası reddedilmiş kabul edilir.
Yargıtay 3. HD:
➡️ “Terekenin borca batık olması halinde mirasçının açık beyanı olmasa da hükmen reddi miras gerçekleşir.”
Ancak uygulamada karışıklık olmaması için reddi miras beyanı yapılması önerilir.
5. Redd-i Mirasın Çocuklara Etkisi: En Çok Yapılan Hayati Hata
Birçok kişi kendi adına reddi miras yaptıktan sonra çocuklarının borçtan kurtulduğunu zanneder.
Bu tamamen yanlıştır.
❗ Reddeden kişinin payı otomatik olarak altsoya geçer.
Yani anne-baba reddederse borç çocuklara geçer.
Bu nedenle:
✔ Mirası reddeden kişinin çocukları da ayrıca reddi miras yapmalıdır.
✔ Çocuk reşit değilse velayet sahibi ebeveyn mahkemeden izin almalıdır.
Bu konu Yargıtay’ın çok net kararlarıyla çivilenmiş bir ilkedir.
6. Redd-i Mirasın Sonuçları: Borçlardan Tam ve Kesin Kurtuluş
Red işlemi geçerli yapıldıktan sonra:
✔ mirasçının borçlardan sorumluluğu tamamen sona erer,
✔ bankalar hiçbir şekilde mirasçıya icra takibi yapamaz,
✔ haciz uygulanamaz,
✔ kredi borçları, kefalet borçları, vergi borçları düşer,
✔ tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Reddeden kişi artık:
-
tereke alacaklısı olamaz,
-
tereke borçlusu da olamaz.
7. Redd-i Mirasın “Geri Alınması” Mümkün mü?
❗ Redd-i miras geri alınamaz.
TMK’ya göre red beyanı:
➡️ kesin,
➡️ geri dönülmez,
➡️ bağlayıcı
bir işlemdir.
Bu nedenle mirasçı, işlemi yapmadan önce tüm sonuçları bilmelidir.
Yargıtay uygulaması da bu yöndedir:
➡️ “Red beyanı tek taraflı ve kesin irade açıklamasıdır; sonradan dönülmesi mümkün değildir.”
(Yargıtay 2. HD)
8. Redd-i Mirasın Geçersiz Sayıldığı Durumlar
Aşağıdaki hallerde mahkeme red beyanını geçersiz sayabilir:
❌ Mirasçı tereke mallarına el koymuşsa
❌ Banka hesabını boşaltmışsa
❌ Aracı satmışsa
❌ Kira gelirlerini toplamışsa
❌ Evde yaşamaya başlamışsa
Bu durumlar “mirası zımnen kabul” anlamına gelir ve artık red mümkün değildir.
9. Redd-i Miras ve İcra Takipleri: Mirasçıyı Korumak İçin En Güçlü Kalkandır
Kişi reddi miras yaptığında:
✔ Bankaların icra takibi durdurulur
✔ Alacaklılar mirasçıya gidemez
✔ Yalnızca terekeye yönelirler
İcra müdürlükleri reddi mirası resen dikkate almak zorundadır.
Reddeden mirasçıya borç için SMS gelmesi, icra takibi başlatılması hukuka aykırıdır.
Sonuç: Redd-i Miras, Borçtan Kurtulmanın En Etkili ve En Kesin Hukuki Yoludur
2025 uygulamasına göre reddi miras:
✔ 3 ay içinde yapılmalıdır
✔ Sulh Hukuk Mahkemesi’ne beyan zorunludur
✔ Noter belgesi geçersizdir
✔ Borçlardan tam koruma sağlar
✔ Altsoy için ayrıca red gerekir
✔ Geri alınamaz
✔ Tereke borca batıksa hükmen red uygulanır
Doğru uygulandığında, reddi miras borçsuz yeni bir başlangıç sağlar.