LTD.ŞTİ Ortaklarının Şirket Borçlarından Sorumluluğu

Giriş

Limited şirketler Türkiye’de en yaygın şirket türlerinden biridir. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler bakımından limited şirket modeli hem kuruluş kolaylığı hem de sermaye yapısının esnekliği nedeniyle sıklıkla tercih edilmektedir. Limited şirketlerin tercih edilmesinin en önemli sebeplerinden biri de ortakların sorumluluğunun sınırlı olmasıdır.

Ancak uygulamada sıkça karşılaşılan bir yanlış kanı bulunmaktadır: Limited şirket ortaklarının hiçbir şekilde şirket borçlarından sorumlu olmadığı düşünülmektedir. Oysa Türk hukukunda limited şirket ortaklarının sorumluluğu bazı durumlarda doğrudan gündeme gelebilmektedir. Özellikle vergi borçları ve kamu alacakları bakımından ortakların şahsi sorumluluğu önemli bir hukuki mesele hâline gelmektedir.

Bu makalede limited şirket ortaklarının sorumluluğu Türk Ticaret Kanunu, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıntılı şekilde ele alınacaktır.

Limited Şirket Kavramı

Limited şirket, bir veya birden fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulan ve esas sermayesi belirli olan bir ticaret şirketidir.

Türk Ticaret Kanunu’na göre limited şirketlerin temel özellikleri şunlardır:

sermayesi belirli ve paylara bölünmüştür
ortak sayısı sınırlıdır
ortakların sorumluluğu kural olarak sermaye payları ile sınırlıdır

Limited şirketler ticaret siciline tescil edilmekle birlikte tüzel kişilik kazanır.

Limited Şirketlerde Ortakların Temel Sorumluluğu

Türk Ticaret Kanunu’na göre limited şirket ortaklarının temel sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye payını şirkete ödemekle sınırlıdır.

Bu nedenle şirket borçları doğrudan ortaklardan talep edilemez.

Şirket borçlarından sorumluluk ilk olarak şirket tüzel kişiliğine aittir.

Başka bir ifadeyle alacaklılar öncelikle şirket malvarlığına başvurmak zorundadır.

Şirket Borçlarından Ortakların Sorumlu Olmadığı Haller

Kural olarak limited şirket ortakları aşağıdaki borçlardan sorumlu değildir:

ticari borçlar
banka kredileri
tedarikçi borçları
sözleşmeden doğan borçlar

Bu tür borçlar yalnızca şirket tüzel kişiliğinden talep edilebilir.

Dolayısıyla alacaklılar doğrudan ortakların şahsi malvarlığına başvuramaz.

Kamu Borçları Bakımından Ortakların Sorumluluğu

Limited şirket ortaklarının sorumluluğu özellikle kamu alacakları bakımından farklı şekilde düzenlenmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre limited şirket ortakları:

vergi borçları
SGK prim borçları
diğer kamu alacakları

bakımından belirli şartlar altında sorumlu olabilir.

Bu durumda ortakların sorumluluğu sermaye payları oranında doğar.

Örneğin şirketin %50 ortağı olan kişi kamu borçlarının %50’sinden sorumlu tutulabilir.

Müdürlerin Sorumluluğu

Limited şirketlerde şirket yönetimi müdür veya müdürler tarafından yürütülür.

Şirket müdürleri bazı durumlarda şirket borçlarından şahsen sorumlu olabilir.

Özellikle şu durumlarda müdürlerin sorumluluğu gündeme gelebilir:

vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi
şirket kayıtlarının usulsüz tutulması
kamu borçlarının ödenmemesi

Bu tür durumlarda müdürler hakkında doğrudan takip yapılabilir.

Ortakların Sorumluluğunun Doğması İçin Şartlar

Limited şirket ortaklarının kamu borçlarından sorumlu tutulabilmesi için bazı şartların bulunması gerekir.

Bunlar:

borcun kamu alacağı olması
borcun şirketten tahsil edilememesi
ortağın şirket ortağı olması

Bu şartlar gerçekleşmeden ortaklara başvurulamaz.

Ortakların Sorumluluğunun Kapsamı

Ortakların sorumluluğu yalnızca sermaye payı oranında doğar.

Bu nedenle ortakların tüm borçtan sorumlu tutulması mümkün değildir.

Örneğin:

şirketin %25 ortağı olan kişi
kamu borçlarının yalnızca %25’inden sorumlu olur.

Şirketten Tahsil Edilemeyen Borçlar

Kamu alacakları bakımından ortakların sorumluluğu ikinci derecede sorumluluktur.

Öncelikle borcun şirketten tahsil edilmesi gerekir.

Ancak aşağıdaki durumlarda ortaklara başvurulabilir:

şirketin malvarlığının bulunmaması
şirketin faaliyetini sona erdirmesi
şirketin iflas etmesi

Bu gibi durumlarda kamu alacağı ortaklardan tahsil edilebilir.

Ortakların Sorumluluğuna İlişkin Yargıtay Uygulaması

Yargıtay kararlarında limited şirket ortaklarının sorumluluğu özellikle kamu alacakları bakımından değerlendirilmektedir.

Yargıtay içtihatlarına göre:

ortakların sorumluluğu sermaye payı ile sınırlıdır
kamu alacağı şirketten tahsil edilmeden ortaklara gidilemez
ortaklık sıfatının bulunduğu dönem önemlidir

Bu ilkeler uygulamada sıkça vurgulanmaktadır.

Limited Şirket Ortaklarının İcra Takibine İtiraz Hakkı

Ortaklar kendilerine yöneltilen takip işlemlerine karşı itiraz edebilir.

Özellikle şu durumlarda itiraz mümkündür:

ortaklık sıfatının bulunmaması
borcun yanlış hesaplanması
pay oranının hatalı belirlenmesi

Bu tür durumlarda hukuki itiraz yolları kullanılabilir.

Sonuç

Limited şirketler ortakların sorumluluğunu sınırlandıran bir şirket türü olmakla birlikte bu sorumluluk tamamen ortadan kalkmış değildir. Özellikle kamu borçları bakımından limited şirket ortaklarının sorumluluğu gündeme gelebilmektedir.

Bu nedenle limited şirket ortaklarının hem şirket yönetimini hem de mali yükümlülükleri yakından takip etmeleri gerekir. Aksi halde şirket borçları nedeniyle şahsi sorumlulukla karşı karşıya kalmaları mümkündür.

Ticari faaliyetlerin güvenli ve sürdürülebilir şekilde yürütülebilmesi için limited şirket ortaklarının hukuki yükümlülüklerini doğru şekilde yerine getirmeleri büyük önem taşımaktadır.

Single Blog Title