Kasko Sigortasında Değer Kaybı: Teminat Var mı? Çakışan Sigorta ve Rücu İlişkisi
Değer Kaybı Nedir? Kasko ile İlişkisi
Değer kaybı, onarım sonrası “hasar kaydı” yüzünden ikinci el pazarında oluşan iskontodur. Alıcılar, kayıtlı kazası bulunan bir aracı aynı model ve kilometrede daha düşük fiyata satın alır. Kasko sigortası ise esas olarak sigortalının aracındaki fiziksel hasar kalemlerini (parça değişimi, onarım, çekici vb.) teminat altına alır. Yani kasko = kendi aracın hasarı, ZMMS = karşı tarafın maddi zararları (değer kaybı dahil).
Kasko Poliçesinde Değer Kaybı Teminatı Var mı?
Kısa cevap: Standart kasko poliçesinde sigortalının kendi aracı için değer kaybı genellikle teminat dışıdır. Bunun iki nedeni vardır:
-
Teminatın niteliği: Kasko “onarım/tamamlama” odaklıdır; piyasa değerindeki soyut düşüşü değil, fiziksel hasarın giderilmesini hedefler.
-
ZMMS ayrımı: Değer kaybı, haksız fiil sistematiğinde karşı tarafın uğradığı zarar türü olarak yerleşmiştir. Bu nedenle talep adresi çoğunlukla kusurlu tarafın ZMMS’si olur.
İstisna olabilir mi? Nadir de olsa bazı şirketler özel şart ile değer kaybına yakın etkili “ek teminatlar” sunabilir. Bu nedenle poliçe özel şartlarını mutlaka incelenmelidir.
IMM (İhtiyari Mali Mesuliyet) ve Değer Kaybı
IMM, kasko poliçesi içinde yer alan sorumluluk genişletici bir teminattır. İşleyişi:
-
Kusurlu olduğun kazada karşı tarafın maddi zararları, önce ZMMS tarafından poliçe limiti dahilinde ödenir.
-
Zarar limiti aşıyorsa, IMM (kaskon içindeki) devreye girerek aşan kısmı ödeyebilir. Bu aşan kısma karşı tarafın değer kaybı da dahil olabilir (poliçe şartlarına bağlı).
-
IMM’nin varlığı, mağdurun tazminata daha hızlı kavuşmasını sağlayabilir; sonrasında şirketler rücu süreçleriyle nihai yükü paylaşır.
Çakışan Sigorta Senaryoları
Çakışan sigorta, aynı menfaat/aynı riziko için birden fazla poliçenin teminat sunmasıdır. Değer kaybı bağlamında yaygın örnekler:
-
ZMMS + IMM: Karşı tarafın zararı ZMMS limiti içinde kalırsa sadece ZMMS; aşarsa IMM devreye girer.
-
Birden çok IMM: Araç filo/işletme yönetimindeyse, farklı poliçelerde mali sorumluluk teminatı bulunabilir. Bu durumda paylaşım ilkeleri ve rücu mekanizması çalışır.
-
Kasko ek teminat + ZMMS: Nadiren, kaskoda değer kaybına yakın bir ek kloz varsa (özel şart), aynı zarar için çift ödeme olmaması adına orantısal ödeme ve rücu söz konusu olur.
Sonuç: Çakışma durumunda çifte tazmin olmaz; şirketler arası paylaştırma ve halefiyet kuralları işletilir.
Rücu (Halefiyet) İlişkisi: Kim Kime Dönüş Yapar?
-
Sigortacı → Kusurlu Taraf: Sigortacı, sigortalısına ödediği tazminat kadar kusurlu kişiye veya onun sigortacısına rücu edebilir (halefiyet).
-
IMM Ödemesi → ZMMS’ye Rücu: IMM kapsamında yapılan ödeme, zaten ZMMS’nin ödemesi gereken bir tutarı içeriyorsa, IMM sigortacısı ZMMS’ye rücu ederek dengeler.
-
Sigortacılar Arası Paylaşım: Aynı zarar birden fazla poliçenin perdesine giriyorsa, teminat metinleri ve oransal paylaşım prensipleri devreye girer.
Pratik Bakış: Rücu, nihai yükün kusur ve teminat yapısına göre doğru adrese gitmesini sağlar. Mağdur için önemli olan hızlı ve tam tahsil; şirketler arası denge sonradan sağlanır.
Örnek Olaylarla Açıklama
Örnek 1 – Kusurlu Sürücü, ZMMS Limiti Aşıldı
-
Senaryo: A aracı kusurlu. B aracında kozmetik hasar + değer kaybı oluştu.
-
İşleyiş: B’nin değer kaybı önce A’nın ZMMS’sinden talep edilir. Zarar limiti aşarsa, A’nın kaskosundaki IMM devreye girer ve aşan kısmı öder.
-
Rücu: IMM, ödediği aşan tutar için uygun hallerde A’nın ZMMS’sine veya kusurlu tarafa rücu edebilir.
Örnek 2 – İki Ayrı IMM ile Çakışma
-
Senaryo: İşletme araç filosu; hem şirket genel poliçesinde hem araç özelinde IMM mevcut.
-
İşleyiş: Değer kaybı + diğer zararlar için ödeme yapılır, çifte tahsil engellenir. Sigortacılar oransal veya sözleşmesel paylaşım yapar.
-
Rücu: Paylaşım sonrası halefiyet hükümleri çerçevesinde dengeleme yapılır.
Örnek 3 – Sigortalının Kendi Aracı İçin Değer Kaybı Talebi
-
Senaryo: C, tek taraflı kazada kendi aracında değer kaybı olduğunu iddia ediyor.
-
İşleyiş: Standart kasko, kendi aracı için değer kaybını genellikle karşılamaz; kasko onarım odaklıdır.
-
Not: Kasko özel şartlarını kontrol etmekte fayda var; istisnai klozlar varsa farklılık gösterebilir.
Adım Adım Başvuru Yolları
-
Belgeleri Topla: Kaza tespit tutanağı, fotoğraflar, servis/ekspertiz raporları, TRAMER kayıtları.
-
Emsal Analizi Yap:
-
Hasarsız set (kaza öncesi rayiç) + onarım görmüş set (kaza sonrası pazar).
-
Aynı model/yıl/donanım, benzer km; medyan fiyat hesapla.
-
İlanların tarih/saat damgalı ekran görüntülerini arşivle.
-
-
Talep Yazısı: Zarar kalemlerini ayır (değer kaybı, parça/işçilik, kullanım mahrumiyeti). Faiz/temerrüt başlangıcını belirt; IBAN ekle.
-
Yol Seçimi: Sigortaya başvuru → uzlaşma → gerekirse Sigorta Tahkim veya mahkeme.
-
IMM Boyutu: Karşı taraf ZMMS limiti yetmiyorsa, IMM devreye sokulabilir (poliçe özel şartlarına göre).
-
Bilirkişi Aşaması: Emsal/ekspertiz setini sistematik sun; yapısal/kozmetik ayrımını netleştir.
Sık Yapılan Hatalar
-
Kendi aracı için kaskodan değer kaybı beklemek (genelde teminat dışıdır).
-
ZMMS–IMM ayrımını karıştırmak; limiti aşan kısımda IMM’yi devreye almamak.
-
Çakışan sigorta durumlarında çifte talep görüntüsü yaratmak (paylaşım ve halefiyeti gözetmemek).
-
Emsal ilan setini düzensiz toplamak; medyan yerine uç değerlerle hesap yapmak.
-
Faiz/temerrüt başlangıcını talep yazısında belirtmemek.
-
Zamanaşımı planını tutmamak; süreleri kaçırmak.
-
Yapısal hasar ile sadece boyayı aynı sepete koymak.
Kasko Sigortasında Değer Kaybı
1) Kasko, sigortalının kendi aracındaki değer kaybını öder mi?
Genellikle hayır. Kasko fiziksel hasarı karşılar; değer kaybı çoğu standart poliçede teminat dışıdır (özel şartlar farklılık gösterebilir).
2) Karşı tarafın değer kaybı kimden istenir?
Kusurlu tarafın ZMMS’sinden; limit aşarsa kusurlu tarafın kaskosundaki IMM tamamlayıcı olabilir.
3) IMM nedir ve değer kaybında nasıl çalışır?
IMM, kasko içinde mali sorumluluğu artıran teminattır. ZMMS limitini aşan kısım için karşı tarafın zararlarını (değer kaybı dahil) ödeyebilir (poliçe şartlarına bağlı).
4) Çakışan sigorta varsa ne olur?
Aynı zarar için çifte tahsil olmaz; şirketler paylaşım yapar, ardından rücu ile nihai yük dengelenir.
5) Değer kaybı nasıl ispatlanır?
Ekspertiz/servis belgeleri + TRAMER + emsal ilan medyanı. Hesap: hasarsız rayiç − onarımlı pazar değeri.
6) Eşdeğer parça kullanımı değer kaybını artırır mı?
Kalitesi düşük onarım, indirim etkisini artırabilir; fakat kaliteli onarım dahi hasar kaydının etkisini tamamen kaldırmaz.
7) Tahkim mi mahkeme mi?
Tutar, hız ve itiraz imkânına göre değişir. Tahkim genellikle daha hızlıdır; koşulları dosyaya göre değerlendirin.
About Post Author
