Türk Girişimciler İçin Fransa’da Şirket Kurup Oturum Almak

Türk girişimciler Fransa’da şirket kurup oturum alabilir mi? Fransa’da şirket kuruluşu, SAS/SASU/SARL/EURL seçimi, talent-porteur de projet, entrepreneur/profession libérale oturumu, 30.000 € proje finansmanı, 300.000 € yatırım eşiği, vergi ve kuruluş maliyetleri hakkında kapsamlı rehber.

 

Fransa’da şirket kurup oturum almak, Türk girişimciler açısından hem ticari hem de göç hukuku boyutu olan karma bir süreçtir. En başta bilinmesi gereken temel nokta şudur: Fransa’da şirket kurmak ile Fransa’da yaşayıp o şirketi bizzat yönetmek aynı şey değildir. Fransız resmî sistemi, AB dışı bir yabancının Fransa’da ticari, sınai veya bağımsız bir faaliyeti fiilen yürütmesini vize ve oturum kurallarına bağlarken, Fransa’da yaşamadan şirket sahibi olmayı daha farklı değerlendirir. Bu nedenle “şirket kurdum, otomatik oturum aldım” şeklinde işleyen bir mekanizma yoktur; şirket kuruluşu ile ikamet hakkı arasında ayrıca bir oturum dosyası kurulmalıdır. (entreprendre.service-public.fr)

Türk girişimciler bakımından konu daha da önemlidir; çünkü Fransa hukukunda Türk vatandaşları AB dışı yabancı statüsünde değerlendirilir. Resmî Fransız idari kaynakları, AB dışı kişinin Fransa’da bağımsız ekonomik faaliyet yürütmek istemesi hâlinde önce uygun vizeyi alması, Fransa’ya geldikten sonra da uygun oturum kartını talep etmesi gerektiğini açıkça belirtir. Aynı kaynaklar, Fransa’da yaşamayı düşünmeyen yabancının ise sırf şirket kuruluşu için ayrı bir ön oturum formalitesi yapmak zorunda olmadığını, ancak Fransa’da ikamet etmiyorsa şirketi kanuni yönetici sıfatıyla bizzat yönetemeyeceğini de söyler. Başka bir deyişle, pasif ortaklık ile Fransa’da yerleşik girişimcilik aynı hukukî kategori değildir. (entreprendre.service-public.fr)

Bu nedenle Fransa’da şirket kurup oturum almak isteyen Türk girişimci için ilk stratejik soru şudur: Amaç yalnızca Fransa’da bir şirket sahibi olmak mı, yoksa Fransa’ya taşınıp şirketi oradan aktif olarak yönetmek mi? Birinci senaryoda asıl ağırlık şirketler hukuku, vergi ve bankacılık uyumundadır. İkinci senaryoda ise bunlara ek olarak uzun süreli vize, oturum kartı, gelir ve proje yeterliliği, bazı hallerde entegrasyon ve dil şartları devreye girer. Sağlam bir yapı kurmak için bu ayrımı ilk günden netleştirmek gerekir. (entreprendre.service-public.fr)

Fransa’da şirket kurmak tek başına oturum hakkı verir mi?

Fransız pozitif hukuku bakımından cevap hayırdır. Şirket kuruluşu, tek başına ve kendiliğinden bir oturum hakkı yaratmaz. Resmî kaynaklar, AB dışı kişinin Fransa’da ticari, sınai, artisanal veya bağımsız faaliyet gösterecekse önce vize ve sonra uygun oturum kartı alması gerektiğini açıkça göstermektedir. Bu yüzden Fransa’da şirket kurmak, oturum dosyasının yerine geçmez; ancak oturum dosyasının ekonomik temelini oluşturabilir. Bu, pratikte çok önemli bir ayrımdır: şirketiniz olabilir ama Fransa’da yerleşik yönetici olarak bulunma hakkınız ayrıca değerlendirilir. (entreprendre.service-public.fr)

Fransa’da şirket kurup oturum almak isteyen Türk girişimci için başlıca iki kanal öne çıkar. Birincisi, daha klasik bağımsız faaliyet rejimi olan “entrepreneur/profession libérale” kartıdır. İkincisi ise proje, yatırım veya yenilikçilik düzeyi daha yüksek dosyalar için tasarlanan “talent-porteur de projet” rejimidir. Fransız idaresi bu iki yolu birbirinden ayırır ve şartlarını farklı kurar. Yanlış oturum kanalına başvurmak, dosyanın baştan zayıflamasına yol açar. (service-public.fr)

Buradan çıkan pratik sonuç şudur: Fransa’da şirket kurmak istiyorsanız önce şirket türünü değil, hangi oturum kanalına uyduğunuzu da düşünmelisiniz. Küçük ölçekli, klasik bir danışmanlık, ticaret veya serbest meslek faaliyeti ile ölçeklenebilir, yatırım temelli veya yüksek nitelikli bir ekonomik proje aynı göç kanalına oturmayabilir. Resmî sistem özellikle burada ayrım yapmaktadır. (service-public.fr)

Fransa’da şirket kurup oturum almak için ana oturum kanalları

1. Entrepreneur / profession libérale oturumu

Bu kart, Fransa’da üç aydan uzun süreyle ticari, artisanal, sınai veya liberal faaliyeti asli faaliyet olarak yürütecek yabancılar için temel kanaldır. Service Public’e göre bu karttan yararlanabilmek için faaliyet Fransa’da ana iş niteliğinde olmalı, guichet unique sistemine kaydedilmiş olmalı, ekonomik olarak yaşayabilir bulunmalı, başvurucuya yeterli geçim sağlamalı ve kişinin nitelik ya da tecrübesiyle uyumlu olmalıdır. Liberal faaliyette ayrıca meslek düzenlenmişse yetki veya oda kaydı da aranabilir. (service-public.fr)

France-Visas, bu yol için kural olarak “entrepreneur/profession libérale” ibareli bir VLS-TS alınması gerektiğini belirtir. Bu vize bir yıl geçerlidir ve Fransa’ya varıştan sonra doğrulama yükümlülüğü vardır. Aynı resmî kaynak, girişten sonra Fransa’daki zorunlu idari işlemlerin de yapılması gerektiğini vurgular. Oturum kartının ilk verilişi için Service Public 225 avroluk vergi ve harç toplamı öngörür; kart ilk aşamada 1 yıl geçerlidir. (France-Visas)

Bu kanal, “küçük ama gerçek” şirket dosyaları için önemlidir. Örneğin Fransa’da danışmanlık şirketi, yazılım hizmeti, ajans, ticari temsil, butik faaliyet, küçük ölçekli e-ticaret ya da serbest meslek niteliğindeki profesyonel işlerde bu yol daha doğal olabilir. Ancak burada şirketin gerçekten ekonomik olarak yaşayabilir olduğunun gösterilmesi gerekir. Nitekim Service Public, liberal faaliyetlerde aylık en az 1.823,03 avro düzeyinde gelir kapasitesini gösteren belgeleri özellikle aramaktadır. Bu da dosyanın soyut niyetten değil, gerçek bir iş planından beslenmesi gerektiğini gösterir. (service-public.fr)

2. Talent-porteur de projet

Bu kanal, şirket kurma ile oturumun daha güçlü biçimde birleştiği yoldur. Entreprendre Service Public’e göre “talent-porteur de projet – parcours création d’entreprise” için başvurucu dört ana koşulu birlikte sağlamalıdır: en az master düzeyinde diploma veya buna denk 5 yıllık profesyonel deneyim, gerçek ve ciddi şirket kurma projesi, kendisi ve ailesi için en az tam zamanlı yıllık 21.876,40 avro brüt kaynak ve proje için en az 30.000 avro finansman. Bu eşikler, Fransa’da sıradan şirket kuruluşundan daha nitelikli bir ekonomik proje beklenildiğini gösterir. (entreprendre.service-public.fr)

Aynı “talent-porteur de projet” başlığı altında iki ayrı güçlü yol daha vardır. Birincisi, kamu makamlarınca tanınmış bir yenilikçi ekonomik proje yoludur; burada da en az tam zamanlı SMIC düzeyinde kaynak şartı aranır. İkincisi ise doğrudan ekonomik yatırım yoludur. Bu yatırım kanalında başvurucunun ya şahsen ya da yönettiği veya en az yüzde 30’una sahip olduğu bir şirket üzerinden yatırım yapması, istihdam yaratması ya da koruması ve Fransa’da maddi veya gayri maddi duran varlıklara en az 300.000 avro yatırım taahhüt etmesi gerekir. (entreprendre.service-public.fr)

France-Visas’a göre “passeport talent” çerçevesindeki yaratıcı şirket kurucu veya ekonomik yatırımcı için uzun süreli vize verilir; girişten sonraki 2 ay içinde çok yıllı oturum kartı başvurusu yapılır ve bu kartın azami süresi 4 yıl olabilir. Kalış 12 aydan kısa tasarlanmışsa, bu kez VLS-TS verilir ve bu belge de girişten sonra 3 ay içinde doğrulanır. Bu sistem, talent rejiminin klasik entrepreneur/profession libérale kanalına göre daha uzun vadeli ve daha iddialı bir göç enstrümanı olduğunu gösterir. (France-Visas)

Türk girişimci Fransa’da yaşamadan şirket kurabilir mi?

Evet, ancak sınırları vardır. Entreprendre Service Public açıkça, Fransa’da ikamet etmeyen yabancının şirket kuruluşu için ayrıca önceden özel bir formalite yapmak zorunda olmadığını; yalnızca normal kuruluş adımlarını izleyip RNE ve gerekiyorsa RCS tescilini yapması gerektiğini belirtir. Fakat aynı sayfa çok kritik bir uyarı ekler: Fransa’da ikamet etmeyen kişi, Fransa’da bir şirketi yöneten kanuni temsilci (mandataire social) olamaz. Bu, Türk yatırımcının uzaktan ortak olabileceği ama Fransa’da yerleşmeden başkan/gérant gibi fiilî yönetici sıfatını üstlenemeyeceği anlamına gelir. (entreprendre.service-public.fr)

Bu kuralın pratik sonucu büyüktür. Türkiye’den Fransa’da bir SASU veya SARL kurup hissedar olmak mümkündür; ancak şirketin başkanı ya da yöneticisi olarak Fransa’da aktif yönetim kurmak istiyorsanız oturum meselesini ayrıca çözmeniz gerekir. Şirket kuruluşu ile ikamet hakkı arasındaki en kritik bağ tam da burada ortaya çıkar. Birçok dosyada asıl hata, şirket tescili tamamlandığında göç dosyasının da çözüldüğünü sanmaktır. Oysa Fransız idaresi, şirket sahibi olmayı ve Fransa’da yerleşik olarak ekonomik faaliyette bulunmayı iki ayrı hukukî eşik olarak görür. (entreprendre.service-public.fr)

Fransa’da hangi şirket türü daha uygun?

Fransa’da şirket kurup oturum almak isteyen Türk girişimci açısından en çok tercih edilen yapılar SASU, SAS, EURL ve SARL’dir. Entreprendre Service Public’nin resmi karşılaştırma sayfasına göre SASU ve SAS hem ticari hem sınai hem artisanal hem de liberal faaliyetlerde kullanılabilir; SARL de benzer şekilde ticari, artisanal, sınai ve liberal faaliyetlerde kullanılabilir. Yani yalnızca faaliyet alanı değil, ortaklık yapısı ve yönetim modeli de seçimi belirler. (entreprendre.service-public.fr)

SASU, tek ortaklı projelerde özellikle startup, danışmanlık, teknoloji ve yatırım alma hedefi olan yapılarda güçlü bir seçenektir. Resmî kaynaklara göre SASU’da sermaye serbestçe belirlenir ve teorik minimum 1 avrodur. SASU başkanı ücret alıyorsa assimilé-salarié statüsünde genel sosyal güvenlik rejimine bağlanır. Bu, Türkiye’den gelen ve daha kurumsal bir yatırımcı/kurucu görünümü isteyen girişimci için cazip olabilir; ancak prim maliyeti de buna göre şekillenir. (entreprendre.service-public.fr)

EURL ise tek ortaklı limited şirket mantığıyla daha klasik bir yapı sunar. Resmî Fransız karşılaştırmaları, EURL yöneticisinin tek ortak olması halinde çoğu kez bağımsız çalışan rejimine daha yakın sonuçlar doğurduğunu; ayrıca bazı vergi seçeneklerinin de daha farklı kurgulanabildiğini göstermektedir. EURL özellikle küçük ve orta ölçekli, daha sade yönetilecek ve aile/kurucu kontrolü daha sıkı tutulacak projeler için uygun olabilir. (entreprendre.service-public.fr)

SAS ve SARL ise çok ortaklı projelerde öne çıkar. SAS, statülerle daha esnek kurgulanabildiği için yatırımcı girişi, pay devri, farklı imtiyazlar ve büyüme planı olan yapılarda güçlüdür. SARL ise daha çerçevesi çizilmiş, öngörülebilir ve aile/küçük ortaklı işlerde rahat yönetilen bir modeldir. Bu yüzden “Fransa’da şirket kurmak” isteyen Türk girişimci için doğru şirket türü, popüler olan değil; ortaklık ilişkisini, yatırım hedefini ve yönetim tercihlerini en iyi taşıyan türdür. (entreprendre.service-public.fr)

Şirket kuruluş süreci nasıl işler?

Fransa’da şirket kurma süreci resmî olarak statülerin yazılmasıyla başlar. Entreprendre Service Public’ye göre statüler, şirketin hukuki ve organizasyonel kurallarını belirler ve şirket, tescil formalitelerinden önce statülerin imzasıyla kurulur. Bu nedenle ana sözleşme, sadece biçimsel belge değil; şirketin yaşam kurallarıdır. Ortak hakları, pay devri, yönetici yetkileri, karar alma usulleri ve merkez adresi gibi konular burada belirlenir. (entreprendre.service-public.fr)

İkinci ana halka sermayenin yatırılmasıdır. Resmî kaynaklara göre birçok şirket türünde nakit sermayenin bir kısmı kuruluşta bloke bir hesaba yatırılır. SAS/SASU için kuruluşta en az yüzde 50, SARL/EURL için ise en az yüzde 20 nakit sermayenin ödenmesi gerekir; kalan tutar 5 yıl içinde tamamlanabilir. Şirket türüne göre bu kurallar değiştiğinden, Türk girişimci sermaye taahhüdünü şirket formuyla uyumlu kurmalıdır. (entreprendre.service-public.fr)

Üçüncü halka şirket merkezinin seçimi ve ardından yasal ilandır. Service Public’ye göre kuruluş ilanı, şirket merkezinin bulunduğu departmanda yetkilendirilmiş bir journal d’annonces légales veya uygun çevrim içi ilan ortamında yayımlanmalıdır. Yasal ilan, şirket hayatındaki önemli olayları kamuya bildirme işlevi taşır ve kuruluşta zorunludur. 2026 tarifeleri yıllık olarak güncellenir ve şirket türü ile departmana göre değişebilir. (entreprendre.service-public.fr)

Dördüncü halka, lehdar gerçek kişi beyanı ve tescildir. Resmî maliyet sayfasına göre ticari şirketlerde kuruluş tescil formalitesi 35,59 avro, lehdar sahip beyanı ise 20,34 avrodur; ayrıca yasal ilan bedeli ayrıca ödenir ve şirket türüyle departmana göre değişir. Tüm bu işlemler artık guichet des formalités des entreprises üzerinden yürütülür. Bu nedenle Fransa’da şirket kurmak, bugün yüksek ölçüde dijitalleşmiş bir süreçtir; ama dosya kalitesi hâlâ belirleyicidir. (entreprendre.service-public.fr)

Banka hesabı ve sermaye blokesi neden kritik?

Fransa’da şirket kurup oturum almak isteyen Türk girişimcilerin en çok zorlandığı alanlardan biri bankacılıktır. Şirket sermayesinin yatırılması gerektiğinden, banka hesabı fiilen kuruluş zincirinin merkezindedir. Şirket tescili öncesinde açılan hesapta sermaye bloke edilir; tescilden sonra serbest bırakılır. Bu nedenle ortaklık yapısı, pasaportlar, adres belgeleri, lehdar sahip yapısı ve fon kaynağı açıklaması bankaya sunulmaya hazır olmalıdır. Resmî Fransız şirket kuruluş sistemi bunu doğrudan dolaylı biçimde zorunlu kılar. (entreprendre.service-public.fr)

Pratikte Türk girişimcinin buradaki en büyük hatası, şirket belgeleri hazırsa bankanın otomatik hesap açacağını düşünmesidir. Oysa Fransa’daki banka ve uyum süreçleri, özellikle yabancı ortaklı yapılarda daha ayrıntılı çalışabilir. Bu yüzden şirket türü, pay yapısı, yatırımın kaynağı ve Fransa’daki iş planı ne kadar berraksa, bankacılık süreci de o kadar kolay ilerler. Bu, resmî metinlerde tek cümleyle yazılmasa da sermaye yatırma zorunluluğunun yapısından çıkan doğal bir sonuçtur. (entreprendre.service-public.fr)

Oturum kartı tarafında hangi belgeler öne çıkar?

Entrepreneur/profession libérale kartında Service Public; geçerli vize veya mevcut oturum, pasaport, 6 aydan eski olmayan adres belgesi, fotoğraflar, OFII sağlık belgesi, damga vergisi ve faaliyetin niteliğine göre özel belgeler istediğini belirtir. Liberal faaliyette ayrıca Urssaf tescili, düzenlenmiş meslekse ilgili yetki veya oda kaydı ve faaliyetin en az 1.823,03 avro aylık gelir yaratabileceğini gösteren evraklar aranır. Kart ücreti 225 avrodur, ilk kart 1 yıl geçerlidir. (service-public.fr)

Talent-porteur de projet tarafında ise yük daha çok proje kalitesine kayar. Resmî ekonomik girişimci sayfasında yer alan şartlar; diploma veya 5 yıllık deneyim, gerçek ve ciddi proje, tam zamanlı yıllık SMIC düzeyinde geçim kaynağı ve 30.000 avro proje finansmanı ya da alternatif olarak yenilikçi proje veya 300.000 avroluk doğrudan ekonomik yatırım eşiğidir. Bu nedenle talent rejimi daha güçlü bir oturum kanalı olmakla birlikte, şirket dosyasının da daha kuvvetli ve belgeli olmasını gerektirir. (entreprendre.service-public.fr)

Yenileme ve uzun vadeli kalış

Entrepreneur/profession libérale kartı bakımından Service Public, ilk 1 yıllık geçici kartın sonunda şartlar korunuyorsa 4 yıllık pluriannuelle kart talep edilebileceğini belirtir. Ancak burada yeni bir eşik devreye girer: ilk çok yıllı kart için A2 düzeyinde Fransızca ve examen civique şartı aranır; 65 yaş üstü kişiler istisnadır. Başvuru süresinin bitiminden önceki 2 ay içinde prefektörlüğe başvuru yapılması gerekir; geç kalınırsa kart ücretine ek olarak 180 avroluk düzenleme harcı doğabilir. Bu da Fransa’da oturumun, sadece ilk başvurudan ibaret olmadığını gösterir. (service-public.fr)

Talent rejiminde ise France-Visas, çok yıllı kartın azami süresinin 4 yıl olabileceğini ve Fransa’ya girişten sonra ilk işlemlerin hızlıca tamamlanması gerektiğini belirtir. Uygulamada bu, yatırımcı veya şirket kurucu için daha istikrarlı bir statü anlamına gelir. Ancak talent statüsü, baştan daha güçlü eşikler istediği için her şirket dosyası bu kanala uygun değildir. Dolayısıyla uzun vadeli kalış arzusuyla her dosyayı talent diye paketlemek doğru strateji olmaz. (France-Visas)

Vergi ve ilk maliyetler

Fransa’da şirket kurup oturum almak isteyen Türk girişimci için yalnızca göç hukukunu değil, şirketin vergi mimarisini de baştan kurmak gerekir. Fransa’da şirketler bakımından kurumlar vergisinin genel oranı yüzde 25’tir; belirli küçük şirketlerde şartlar sağlanırsa kârın ilk 42.500 avrosu için yüzde 15 indirimli oran uygulanabilir. Bu nedenle şirket türü, sermayenin tamamen ödenmiş olup olmaması ve ortaklık yapısı vergi yükünü etkileyebilir. (entreprendre.service-public.fr)

Kuruluş anındaki resmî maliyetler ise tescil harcı, lehdar beyanı ve yasal ilan bedelinden oluşur. Ticari şirketlerde tescil 35,59 avro, lehdar beyanı 20,34 avrodur; ilan bedeli ise şirket türüne ve departmana göre ayrıca hesaplanır. Oturum kartı tarafında entrepreneur/profession libérale için 225 avro, geç başvuruda ilave 180 avro gündeme gelir. Bu yüzden Fransa’da şirket kurup oturum almak isteyen kişi, yalnızca şirket masrafını değil, göç masrafını da aynı bütçede planlamalıdır. (entreprendre.service-public.fr)

Sonuç

Fransa’da şirket kurup oturum almak mümkündür; ancak bu süreç “önce şirketi kur, oturum kendiliğinden gelir” mantığıyla işlemez. Türk girişimci için önce hangi rolü üstleneceği belirlenmelidir: pasif ortak mı olacak, yoksa Fransa’da yerleşip şirketi aktif biçimde mi yönetecek? Pasif ortaklıkta göç yükü daha hafif olabilir; fakat Fransa’da fiilî yönetime geçmek için vize ve uygun oturum kartı şarttır. Oturum kanalları içinde klasik dosyalar için entrepreneur/profession libérale, daha güçlü ve yatırım odaklı dosyalar için ise talent-porteur de projet öne çıkar. (entreprendre.service-public.fr)

En sağlam strateji, şirket ve oturum dosyasını ayrı ayrı değil, tek proje olarak kurgulamaktır. Şirket türü, sermaye, banka hesabı, merkez adresi, lehdar sahip beyanı, yasal ilan, vergi planı ve oturum kanalı aynı anda tasarlanmalıdır. Fransa’da doğru kurulan şirket, sadece bir ticaret sicili kaydı değil; aynı zamanda sürdürülebilir ikamet, yatırım ve büyüme zemini yaratır. Yanlış kurulan şirket ise çoğu zaman tescilde değil, bankada, prefektörlükte veya ilk yenileme aşamasında sorun çıkarır. Fransa’da şirket kurup oturum almak isteyen Türk girişimci için asıl farkı yaratan şey, hız değil doğru mimaridir. (entreprendre.service-public.fr)