Fransa’da Entrepreneur / Profession Libérale Kartı ile İş Kurmak: Şartlar ve Riskler

Fransa’da entrepreneur / profession libérale kartı ile şirket kurmak veya serbest meslek faaliyeti yürütmek isteyenler için başvuru şartları, gerekli belgeler, ekonomik uygulanabilirlik testi, yenileme süreci ve hukuki riskler.

Fransa’da kendi işini kurmak isteyen yabancıların en sık sorduğu sorulardan biri şudur: “Şirket kurmak için hangi oturum statüsü gerekir?” Bu sorunun cevabı, faaliyetin niteliğine göre değişir. Fransa’da ticari, sınai, artisanal veya liberal nitelikte bağımsız bir faaliyeti üç aydan uzun süreyle bizzat yürütmek isteyen üçüncü ülke vatandaşları bakımından temel başlıklardan biri, “entrepreneur / profession libérale” ibareli oturum kartıdır. Service Public’e göre bu kart, Fransa’da yerleşerek ticari, artisanal, sınai ya da serbest meslek faaliyeti yürütmek isteyen yabancılar için öngörülmüştür; CESEDA m. L421-5 ise bu statünün, ekonomik olarak uygulanabilir bir bağımsız faaliyet yürüten ve bundan yeterli geçim kaynağı elde eden yabancıya verileceğini açıkça düzenler. (service-public.fr)

Ancak uygulamada en büyük hata, bu kartı “Fransa’da şirket kurmanın otomatik vizesi” gibi görmektir. Oysa Fransız hukukunda mesele sadece şirketi kurmak değil; faaliyetin esas işiniz olması, ekonomik olarak yaşayabilir bulunması, size yeterli geçim sağlaması, mesleki yeterliliğinizle uyumlu olması ve gerektiğinde düzenlenmiş meslek izinlerinin tamamlanmış olmasıdır. Service Public, faaliyetin ana faaliyet olması, şirket formaliteleri tek durak sistemi üzerinden kayda bağlanması, ekonomik uygulanabilirlik ve yeterli geçim kaynağı şartlarını birlikte aramaktadır. (service-public.fr)

Bu yüzden Fransa’da entrepreneur / profession libérale kartı ile iş kurmak, salt ticaret siciline kayıt yaptırmakla biten bir işlem değildir. Asıl mesele, göç hukuku ile şirketler hukuku, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin aynı dosyada birleşmesidir. 13 Haziran 2025 tarihli düzenleme, özellikle bu alanda denetimi sıkılaştırmış; serbest meslek faaliyeti bakımından ekonomik uygulanabilirlik ispatını güçlendirmiş ve ticari/artisanal projelerde yabancı işgücü platformlarının yaşayabilirlik incelemesini daha görünür hale getirmiştir. Bu nedenle 2026 itibarıyla “Fransa’da iş kurmak” ile “Fransa’da bu iş üzerinden yasal oturum almak” aynı şey değildir. (legifrance.gouv.fr)

Aşağıda, Fransa’da entrepreneur / profession libérale kartının ne olduğunu, kimler için uygun olduğunu, başvuru sürecini, gerekli belgeleri, yenileme koşullarını ve özellikle ret veya yenilememe riski doğuran hukuki kırılma noktalarını detaylı şekilde ele alıyorum. Makalenin amacı, yalnızca bilgi vermek değil; dosyanın neden bazı durumlarda güçlü, bazı durumlarda kırılgan hale geldiğini de göstermektir. (service-public.fr)

Entrepreneur / profession libérale kartı tam olarak nedir?

Fransız hukukunda bu kart, bağımsız nitelikte bir faaliyeti Fransa’da bizzat yürütmek isteyen yabancı için tasarlanmış bir geçici oturum kartıdır. CESEDA m. L421-5’e göre yabancı, ekonomik olarak uygulanabilir, yeterli geçim sağlayan ve mevzuata uygun bir bağımsız faaliyet yürütüyorsa, en çok 1 yıl süreli “entrepreneur / profession libérale” kartı alabilir. Service Public de bu kartın Fransa’da ticari, artisanal, sınai veya serbest meslek faaliyeti yürütmek isteyen yabancılar için gerekli olduğunu ve ilk kartın 1 yıl geçerli olduğunu belirtmektedir. (legifrance.gouv.fr)

Buradaki kritik kavram “bağımsız faaliyet”tir. Yani bu kart, klasik işçi-işveren ilişkisine dayalı salarié statüsünün alternatifi değildir; işinizi kendi adınıza, kendi ekonomik riskinizle, kendi organizasyonunuz içinde yürütmeniz beklenir. Bu nedenle statü seçimi en başta doğru yapılmalıdır. Eğer proje aslında yüksek yatırım, yenilikçi ekonomik proje veya belirli eşikleri geçen kurumsal bir iş kurma modeli ise, bazı başvurucular için talent-porteur de projet ya da başka “talent” kategorileri daha uygun olabilir. Entreprendre Service Public, örneğin talent-porteur de projet oluşturma rotasında en az master düzeyi diploma veya eşdeğer beş yıllık deneyim, gerçek ve ciddi proje, tam zamanlı yıllık brüt SMIC düzeyinde kaynak ve en az 30.000 avro proje finansmanı arandığını; doğrudan yatırım rotasında ise en az 300.000 avro yatırım eşiği bulunduğunu açıkça gösteriyor. (entreprendre.service-public.fr)

Dolayısıyla entrepreneur / profession libérale kartı çoğu zaman daha klasik ölçekte, doğrudan bağımsız çalışma veya makul ölçekli girişim kurma modellerine uyar. Buna karşılık yüksek finansmanlı, güçlü akademik/mesleki profilli veya aileyi de hızla kapsayacak yatırım temelli bir yapı kuruluyorsa “talent” rejimi daha rasyonel olabilir. En sık stratejik hata, daha uygun olan talent rejimi yerine entrepreneur kartına başvurmak veya tam tersine, basit serbest meslek planını gereksiz biçimde talent dosyasına çevirmektir. (entreprendre.service-public.fr)

Kimler bu karta başvurabilir?

Service Public’e göre bu kartı talep edecek kişinin Fransa’da esas iş olarak ticari, artisanal, sınai veya liberal faaliyet yürütmesi gerekir; faaliyet ayrıca guichet unique des formalités des entreprises sistemi üzerinden kayda konu olmalıdır. Aynı sayfa, faaliyetin ekonomik olarak uygulanabilir olmasını, yeterli geçim sağlamasını ve başvurucunun nitelikleri veya mesleki tecrübesiyle uyumlu olmasını da şart koşuyor. Yani kart, “herhangi bir şirket ortağı olmak” için değil; fiilen yürütülecek, gerçek ve sürdürülebilir bir ekonomik faaliyet için verilir. (service-public.fr)

Bu şartın pratik sonucu şudur: Dosyada sadece şirket ana sözleşmesi veya kuruluş niyeti bulunması yetmez. Başvuru makamı, başvurucunun neden bu işi yapabildiğini ve bu işin neden ekonomik olarak yaşayabilir olduğunu görmek ister. Service Public, başvuru sırasında mesleki kapasiteyi ispatlayan belgeleri, proje sunumunu, iş planını ve çok yıllı bütçe öngörüsünü özellikle istemektedir. Bu da Fransız idaresinin projeyi kâğıt üzerinde değil, gerçek bir ekonomik dosya olarak değerlendirdiğini gösterir. (service-public.fr)

Ayrıca faaliyet düzenlenmiş bir meslek niteliğindeyse, yalnızca genel oturum koşulları yetmez. Gerek Service Public gerek CESEDA ek listeleri, düzenlenmiş mesleklerde ilgili meslek kuruluşuna kayıt ya da icra izni zorunluluğunu açıkça aramaktadır. Başka bir ifadeyle, Fransa’da avukatlık, sağlık, muhasebe, belirli teknik zanaatlar veya başka lisansa bağlı alanlarda oturum kartı alabilmek için önce mesleğin kendi hukukuna uygun hale gelmek gerekir; oturum kartı bu gerekliliğin yerine geçmez. (service-public.fr)

Başvuru şartlarının çekirdeği: ekonomik uygulanabilirlik ve yeterli geçim

CESEDA m. L421-5’in merkezinde iki ifade vardır: activité économiquement viable ve moyens d’existence suffisants. Yani Fransa, size “şirket kurdunuz” diye oturum vermez; kurduğunuz veya devraldığınız işin ekonomik olarak ayakta kalabilir olmasını ve sizin bundan yeterli geçim elde edebilmenizi bekler. Service Public de aynı doğrultuda, faaliyetin ekonomik olarak uygulanabilir olması ve yeterli geçim kaynağı sağlaması gerektiğini belirtir. (legifrance.gouv.fr)

Uygulamada bu, iki ayrı test anlamına gelir. Birincisi gelecek yönlü testtir: yeni kurulan işin iş planı, finansman yapısı, pazar mantığı, maliyet-gelir tahmini ve fiziki/lojistik altyapısı gerçekten makul mi? İkincisi mevcut durum testidir: zaten yürüyen bir faaliyette gerçekten gelir var mı, bu gelir düzenli mi ve geçim düzeyi yeterli mi? France-Visas, yeni faaliyet kurulurken projenin ekonomik uygulanabilirliğinin gösterilmesini; mevcut bir faaliyet veya liberal mesleğe katılım halinde ise en az tam zamanlı yasal asgari ücret düzeyinde kaynak yaratma kapasitesinin ispatını açıkça aramaktadır. Service Public de yenileme ve faaliyetin sürdürülmesi aşamasında 1.823,03 avro aylık düzeyinde kaynak eşiğine işaret etmektedir. (France-Visas)

Özellikle 13 Haziran 2025 tarihli düzenleme sonrası ekonomik uygulanabilirlik unsuru daha da önem kazanmıştır. Düzenleme, liberal faaliyetler bakımından ekonomik uygulanabilirlik ispatını açık biçimde güçlendirdiğini ve ticari/artisanal faaliyetlerde yabancı işgücü platformunun yaşayabilirlik görüşünün kapsamını genişlettiğini belirtmektedir. Ayrıca yeni R421-9 düzenlemesiyle, L421-5 kapsamındaki başvurudan önce ilgili departmandaki yetkili yabancı işgücü biriminden faaliyetin ekonomik uygulanabilirliğine ilişkin görüş alınması öngörülmüştür. Bu değişiklik, dosyanın “ön inceleme olmadan prefecture’a sunulması” anlayışını zayıflatmıştır. (legifrance.gouv.fr)

Başvuru süreci nasıl işler?

Fransa dışında bulunan bir başvurucu için süreç çoğu kez uzun süreli vize ile başlar. France-Visas’ın “activité non salariée ou libérale” sayfasına göre bu durumda kişiye “entrepreneur/profession libérale” ibareli VLS-TS verilir; bu belge bir yıl geçerli olabilir ve Fransa’ya girişten sonra çevrim içi doğrulama gerektirir. France-Visas’ın genel VLS-TS sayfası, bu doğrulamanın Fransa’ya varıştan itibaren 3 ay içinde yapılması gerektiğini ve yapılmazsa düzenli kalışın kaybedileceğini belirtir. (France-Visas)

Fransa içinde başka bir oturum statüsünden geçiş yapmak isteyen kişi bakımından ise CESEDA m. L421-6 önemlidir. Bu hükme göre, başka bir gerekçeyle verilen karttan entrepreneur / profession libérale statüsüne geçmek isteyen yabancıya, şartları sağlıyorsa önce 1 yıllık geçici kart verilir; süre sonunda koşullar devam ediyorsa aynı ibareyle pluriannuelle karta geçebilir. Service Public de ilk geçici kartın bitiminde 4 yıllık pluriannuelle talep edilebileceğini açıkça belirtmektedir. (legifrance.gouv.fr)

Başvuru merci kural olarak préfecture / sous-préfecture’dür. Service Public, başvurunun ikamet yerindeki prefecture nezdinde yapıldığını, bazı alt prefecture’larda işlem alınmadığını ve yerel uygulamanın kontrol edilmesi gerektiğini belirtir. İlk dosyada genel belgeler arasında geçerli uzun süreli vize veya mevcut oturum kartı, pasaport veya vatandaşlık belgesi, son altı aya ait adres kanıtı, fotoğraf, harç belgesi, OFII sağlık sertifikası ve ayrıca Cumhuriyet ilkelerine saygı taahhütnamesi yer alır. (service-public.fr)

Hangi belgeler dosyanın belkemiğini oluşturur?

Ticari, sınai veya artisanal faaliyet kurulacaksa Service Public, doldurulmuş cerfa formunu, yurt dışındaysanız sabıka kaydını; Fransa’daysanız gelir vergisi ödeme durumunu gösteren vergi belgesini, faaliyeti yürütme kapasitenizi gösteren evrakı ve özellikle yabancı işgücü platformunun ekonomik yaşayabilirlik görüşünü ister. Buna ek olarak şirket tescil belgesi veya tescil için gerekli yapı, serbest metinli proje sunumu, iş planı, çok yıllı bütçe tahmini, ayrıca kredi kuruluşu teminatı veya Fransa’daki kendi hesabınızda bulunan bakiyeyi gösteren banka belgesi talep edilir. Mikro girişimci, bireysel girişimci veya şirket kuruluşuna göre kira vaadi, domiciliation sözleşmesi, ticari işletme satış vaadi, kira işletmesi sözleşmesi ya da proje statüleri gibi ek belgeler de istenir. (service-public.fr)

Serbest meslek faaliyeti bakımından ise belge mantığı biraz daha yalındır ama daha az sıkı değildir. Service Public, liberal faaliyet yaratılıyorsa URSSAF kayıt belgesi, faaliyetin en az tam zamanlı asgari ücret düzeyinde gelir yaratabileceğini gösteren kanıtlar, düzenlenmiş meslek ise mesleki izin veya oda/ordre kaydı ve yine yabancı işgücü platformunun görüşünü ister. Faaliyet zaten sürüyorsa, sürdürme kanıtı ve faaliyet gelirinin aynı eşik düzeyinde olduğunu gösteren belgeler gerekir. CESEDA ek listeleri de aynı doğrultudadır. (service-public.fr)

Bu belge rejimi şunu gösterir: Fransa’da entrepreneur / profession libérale dosyası, yalnızca göç evrakı dosyası değildir; aynı zamanda küçük çaplı bir yatırım ve sürdürülebilirlik dosyasıdır. Başvurucunun “niyetini” değil, “uygulanabilirliğini” ispat etmesi beklenir. En sık zayıflık, iş planının genel geçer kalması, finansmanın soyut anlatılması veya mesleki kapasite ile seçilen faaliyetin birbiriyle yeterince bağlanmamasıdır. Service Public’in iş planı, bütçe, mali güvence ve faaliyet kapasitesi belgelerini özellikle sayması tesadüf değildir. (service-public.fr)

Kartın süresi, yenileme ve pluriannuelle geçiş

İlk entrepreneur / profession libérale kartı kural olarak 1 yıllık verilir ve kart ücreti 225 avrodur. Yenileme başvurusunun normalde kart bitmeden önceki 2 ay içinde yapılması gerekir; geç başvuru halinde, mücbir sebep veya geçerli vize istisnası yoksa ek olarak 180 avro düzenleme vizesi harcı doğabilir. Bu teknik ayrıntı küçümsenmemelidir; Fransa’da yenileme süreleri, özellikle iş kuran yabancılar için statü güvenliği bakımından kritik önemdedir. (service-public.fr)

Yenilemede ana kural, ilk veriliş şartlarının sürmesidir. Yani proje başlangıçta ne kadar parlak görünürse görünsün, bir yıl sonra prefecture sizin gerçekten iş yaptığınızı, gerçekten gelir elde ettiğinizi ve faaliyetin mevzuata uygun sürdüğünü görmek isteyecektir. Ticari/artisanal tarafta kira veya domiciliation sözleşmesi, vergi durum belgesi P237, faaliyet için gerekli sigorta, gelir vergisi bildirimi, maaş bordroları veya muhasebe defterinden ücret çekimi kayıtları; serbest meslekte ise faaliyetin sürdüğünü ve gelir ürettiğini gösteren belgeler öne çıkar. CESEDA ek listeleri ve Service Public burada fiililik ve gelir eşiğini birlikte arar. (legifrance.gouv.fr)

İlk yıl sonunda 4 yıllık pluriannuelle karta geçiş mümkündür; ancak 2026 itibarıyla bu geçiş artık yalnızca ekonomik koşullarla sınırlı değildir. Service Public, ilk pluriannuelle tesliminde CIR kapsamındaki katılım ciddiyeti, A2 düzeyi Fransızca ve “carte de séjour pluriannuelle” ibareli examen civique başarısı arandığını belirtmektedir; 65 yaş üstü kişiler için istisna öngörülmektedir. Yani Fransa’da kendi işini kurmuş olmak tek başına dört yıllık statü garantisi vermez; entegrasyon şartı da devreye girmiştir. (service-public.fr)

Başlıca hukuki riskler nelerdir?

Bu kartta en büyük risk, yanlış statü seçimidir. Eğer proje gerçekte master düzeyi profil, güçlü finansman ve uzun vadeli kurumsal yapı gerektiriyorsa, entrepreneur kartı yerine talent-porteur de projet daha uygun olabilir. Tersine, daha mütevazı ama gerçekçi bir serbest çalışma planını gereksiz biçimde talent kategorisine zorlamak da ret riskini artırır. Çünkü talent rejimi için 30.000 avro finansman, yıllık SMIC düzeyinde kaynak ve belirli diploma/deneyim şartı aranır. Yanlış başlık altında yapılan başvuru, dosyanın esasını gölgeleme riskine sahiptir. (entreprendre.service-public.fr)

İkinci büyük risk, ekonomik uygulanabilirliğin yetersiz ispatıdır. Fransa’da artık “şirket kuracağım” beyanı yeterli değildir. Proje için platform görüşü, iş planı, bütçe, finansman kaynağı ve faaliyeti destekleyen lojistik altyapı aranır. 2025 düzenlemesinin açık yönü, bu yaşayabilirlik denetiminin sıkılaşmış olmasıdır. Özellikle liberal mesleklerde önceki döneme kıyasla daha güçlü bir ekonomik gerçeklik analizi beklenmektedir. (legifrance.gouv.fr)

Üçüncü risk, düzenlenmiş mesleklerde izin eksikliğidir. Fransa’da bazı faaliyetler şirket kurarak veya URSSAF kaydı alarak otomatik hale gelmez. İlgili meslekte ayrı bir izin, diploma denkliği veya meslek kuruluşu kaydı gerekiyorsa, oturum makamı bu eksikliği doğrudan sorun yapabilir. Service Public ve CESEDA ek listelerindeki “autorisation d’exercice ou inscription à l’ordre” vurgusu, bu riski açıkça ortaya koymaktadır. (service-public.fr)

Dördüncü risk, yenilemede gelir gerçekliğinin düşmesidir. İlk dosyada iyi hazırlanmış bir sunumla kart alınsa bile, yenileme aşamasında idare soyut projeye değil, fiili gelir ve fiili faaliyete bakar. Service Public, sürdürülen faaliyetlerden doğan kaynakların en az 1.823,03 avro aylık düzeyde olduğunu aramaktadır. Dolayısıyla şirketin kurulmuş olması tek başına yetmez; özellikle düşük ciro, düzensiz çekişler, zayıf muhasebe kayıtları veya zarar eden yapı yenilemede sorun yaratabilir. (service-public.fr)

Beşinci risk, göç hukuku kaynaklı olumsuzluklardır. Service Public, OQTF’ye uyulmaması, sahte belge kullanımı, insan ticareti, uyuşturucu, fuhuş, insan onuruna aykırı çalışma/konaklama koşulları gibi ağır suçlar veya kamu görevlilerine yönelik şiddet fiilleri halinde prefecture’un kartı vermeyi veya yenilemeyi reddedebileceğini açıkça belirtmektedir. Bu alan, şirketiniz ne kadar düzenli olursa olsun göç statünüzü kırabilecek ayrı bir risk kümesidir. (service-public.fr)

Altıncı risk de gecikmiş yenileme ve statü yönetimi hatasıdır. Süresinde uzatma başvurusu yapılmazsa sadece ek maliyet değil, daha geniş anlamda statü kırılması, iş ilişkilerinde sorun ve sonraki kart zincirinde zayıflama ortaya çıkabilir. Üstelik Service Public, aynı geçici kartın aynı gerekçeyle üst üste üç defadan fazla yenilenemeyeceğini de belirtmektedir. Bu da girişimcinin “nasıl olsa her yıl aynı kartı yenilerim” varsayımını boşa çıkarır; orta vadede pluriannuelle geçiş planı yapılmalıdır. (service-public.fr)

Başvuru stratejisi nasıl kurulmalı?

Fransa’da entrepreneur / profession libérale kartı için en iyi strateji, dosyayı üç katmanlı kurmaktır. İlk katman göç hukuku katmanıdır: doğru kart seçilmeli, vize veya statü değişikliği yolu net olmalı, prefecture pratiği kontrol edilmeli, zamanlama kaçırılmamalıdır. İkinci katman ekonomik katmandır: iş planı, finansman, piyasa mantığı, kira/domiciliation, vergi ve sosyal güvenlik altyapısı somutlaştırılmalıdır. Üçüncü katman ise mesleki uygunluk katmanıdır: neden bu işi yapabildiğiniz, hangi eğitim veya deneyime sahip olduğunuz ve gerekiyorsa hangi mesleki izni aldığınız gösterilmelidir. Service Public’in hem genel şartlarda hem de belge listesinde özellikle bu eksenleri sayması, dosyanın bu üç eksende okunacağını gösterir. (service-public.fr)

Pratikte en güçlü dosyalar, “şirket kurdum, şimdi oturum istiyorum” yaklaşımından değil; “şu ekonomik modeli, şu niteliklerimle, şu finansmanla, şu takvim içinde, şu gelir hedefiyle Fransa’da yürüteceğim” diyen dosyalardan çıkar. Özellikle serbest meslek dosyalarında, yalnızca URSSAF kaydı sunmak yerine müşteri profili, gelir üretim modeli, sözleşme taslakları veya öngörülen hizmet akışını destekleyen belgeler sunmak çoğu zaman dosyanın inandırıcılığını artırır. Ticari/artisanal dosyalarda ise işyerine ilişkin kira/domiciliation, stok veya ekipman planı, sigorta ve mali tablolar önemlidir. Bunların tamamı resmi belge listelerinin mantığıyla uyumludur. (service-public.fr)

Sonuç

Fransa’da entrepreneur / profession libérale kartı ile iş kurmak mümkündür; ancak bu yol, basit bir “şirket kuruluşu” prosedürü değildir. Fransız hukuku, bu kart için faaliyetin esas faaliyet olmasını, ekonomik olarak uygulanabilir bulunmasını, yeterli geçim sağlamasını, başvurucunun nitelik ve deneyimiyle uyumlu olmasını ve gerekiyorsa mesleki izinlerin tamamlanmasını arar. İlk kart kural olarak 1 yıllık verilir; uygun şartlar sürerse sonraki aşamada 4 yıllık pluriannuelle karta geçiş mümkündür. Ancak bu geçişte artık sadece ekonomik performans değil, A2 Fransızca, examen civique ve CIR takibi de önemlidir. (service-public.fr)

Bu nedenle en doğru hukuki yaklaşım, önce projenin hangi oturum statüsüne uygun olduğunu belirlemek; sonra iş planını göç dosyasına uygun şekilde somutlaştırmak; ardından vergi, sosyal güvenlik, kayıt ve mesleki izinleri eksiksiz kurmaktır. Fransa’da iş kurma sürecinde en büyük risk, ticari kuruluş işlemini tamamlayıp göç hukukunu ikincil sanmaktır. Oysa pratikte tam tersi doğrudur: şirketi kurmak mümkün olsa bile, o şirket üzerinden yasal ve sürdürülebilir bir oturum statüsü kurmak ayrı ve daha zor bir dosyadır. Bu fark doğru anlaşıldığında, entrepreneur / profession libérale kartı güçlü bir yol olabilir; yanlış okunduğunda ise ret, yenilememe veya statü kırılması riski hızla büyür. (entreprendre.service-public.fr)