Akıllı telefon üzerinden para göndermek, dijital cüzdana bakiye yüklemek, ön ödemeli kartla alışveriş yapmak veya banka hesabı kullanmadan bir ödeme uygulamasında para tutmak günümüzde oldukça yaygın hâle gelmiştir. Bu işlemlerin bir bölümünde kullanılan bakiye hukuken elektronik para niteliği taşıyabilir.

Ancak günlük hayatta “dijital para”, “uygulama bakiyesi”, “cüzdan bakiyesi” veya “sanal para” olarak adlandırılan her değer elektronik para değildir. Bir parasal değerin elektronik para sayılıp sayılmadığı, kullanılan ticari isimden değil, paranın nasıl oluşturulduğundan ve nerelerde kullanılabildiğinden hareketle belirlenir.

Türkiye’de elektronik para esas olarak 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenmektedir. Elektronik para ve elektronik para kuruluşlarının düzenlenmesi ile denetlenmesi konusunda temel yetkili kurum Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasıdır (TCMB).

Elektronik Paranın Hukuki Tanımı Nedir?

Mevzuata göre elektronik para; elektronik para ihraç eden kuruluş tarafından kabul edilen fon karşılığında ihraç edilen, elektronik ortamda saklanan, ödeme işlemlerinde kullanılan ve elektronik parayı ihraç eden kuruluş dışındaki gerçek veya tüzel kişiler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilen parasal değerdir.

Bu tanımdan hareketle bir değerin elektronik para sayılabilmesi için temel olarak şu özelliklerin birlikte bulunması gerekir:

• Bir fon karşılığında çıkarılmış olması,
• elektronik ortamda saklanması,
• ödeme işlemlerinde kullanılabilmesi,
• elektronik parayı çıkaran kuruluş dışındaki kişiler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilmesi.

Örneğin kullanıcı bir ödeme uygulamasına 1.000 TL yatırıyor, uygulamada bunun karşılığında 1.000 TL kullanılabilir bakiye oluşuyor ve kullanıcı bu bakiyeyi farklı işyerlerinde ödeme yapmak amacıyla kullanabiliyorsa elektronik para niteliğinin ortaya çıkıp çıkmadığı değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla elektronik para esas itibarıyla fiziki paranın dijital ortamda kullanılmasını kolaylaştıran, ancak özel bir hukuki rejime tabi parasal değerdir.

Elektronik Para Nasıl Oluşur?

Elektronik paranın temelinde fon karşılığında ihraç sistemi bulunmaktadır.

Mevcut Yönetmeliğe göre elektronik para ihraç eden kuruluş, müşteriden aldığı fon tutarı kadar elektronik parayı gecikmeksizin ihraç etmek zorundadır. Elektronik para, elektronik para temin etmek amacıyla ödemenin yapıldığı anda ihraç edilmiş sayılmaktadır.

Basit bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse:

Bir kullanıcı elektronik para kuruluşunun uygulamasına 2.000 TL yatırır.

Kuruluş, bunun karşılığında kullanıcının elektronik para hesabında 2.000 TL değerinde elektronik para oluşturur.

Kullanıcı bu bakiyeyi elektronik para kuruluşunun sunduğu hizmetler kapsamında ödeme yapmak veya diğer yetkili işlemleri gerçekleştirmek için kullanabilir.

Bu modelde kuruluş müşterinin yatırdığı 2.000 TL karşılığında keyfî olarak farklı miktarda elektronik para yaratamaz. Temel prensip, alınan fon ile ihraç edilen elektronik para arasında karşılık bulunmasıdır.

Elektronik Para Günlük Hayatta Nerelerde Karşımıza Çıkar?

Elektronik para tek bir ürün türüne bağlı değildir.

Elektronik para farklı teknolojik araçlar üzerinden kullanılabilir. Örneğin bir mobil ödeme uygulamasında tutulan bakiye, belirli ön ödemeli kart modelleri veya işyerlerinde ödeme amacıyla kullanılabilen bazı dijital cüzdan bakiyeleri iş modelinin özelliklerine göre elektronik para niteliğinde olabilir.

Burada önemli olan aracın adına bakmak değildir.

Bir uygulamanın kendisini;

“dijital cüzdan”,
“wallet”,
“bakiye”,
“mobil para”
veya başka bir isimle tanıtması, hukuken elektronik para olup olmadığını tek başına belirlemez.

Para akışının nasıl gerçekleştiği ve bakiyenin hangi amaçla kullanılabildiği incelenmelidir.

Elektronik Para ile Dijital Cüzdan Aynı Şey midir?

Hayır.

Dijital cüzdan bir hizmet veya teknolojik araçtır. Elektronik para ise parasal bir değerdir.

TCMB Yönetmeliğinde dijital cüzdan hizmetleri ayrıca düzenlenmektedir. Dijital cüzdan kullanılarak işyerlerinde ödeme gerçekleştiriliyor ve ödeme işlemine ilişkin fon dijital cüzdan hizmetini sunan kuruluş üzerinden aktarılıyorsa, hizmet sağlayıcının elektronik para ihraç etme konusunda yetkilendirilmesi gerekebilir. Buna karşılık her dijital cüzdan modeli elektronik para ihracı anlamına gelmez.

Örneğin cep telefonundaki bir uygulama yalnızca başka bir banka tarafından çıkarılmış kredi kartının bilgilerinin saklanmasını ve kartın doğrudan kullanılmasını sağlıyorsa farklı bir hukuki yapı söz konusu olabilir.

Buna karşılık kullanıcı uygulamaya para yüklüyor, bu para uygulama içerisinde ayrı bir bakiye hâline geliyor ve kullanıcı bu bakiyeyi farklı işyerlerinde kullanabiliyorsa elektronik para mevzuatı çok daha belirleyici hâle gelir.

Bu nedenle “dijital cüzdan kuruyoruz” diyen bir fintech şirketinin ilk olarak cüzdanın arkasındaki para akışını analiz etmesi gerekir.

Elektronik Para ile Banka Hesabındaki Para Aynı mıdır?

Elektronik para kuruluşu bir banka değildir.

TCMB Yönetmeliğine göre ödeme ve elektronik para kuruluşları mevduat veya katılım fonu kabul edemez ve banka gibi faaliyet gösterdikleri izlenimini yaratamaz. Aynı zamanda kuruluşların kredi vermesi de yasaktır.

Elektronik para karşılığında alınan fon bakımından ayrıca önemli bir sınırlama bulunmaktadır:

Elektronik para bakiyesine faiz işletilemez ve elektronik paranın tutulduğu süre veya tutara bağlı olarak müşteriye menfaat sağlanamaz.

Dolayısıyla bankadaki klasik vadeli mevduat hesabıyla elektronik para hesabı aynı finansal ürün değildir.

Örneğin kullanıcının elektronik para hesabında 50.000 TL değerinde elektronik para tutması, elektronik para kuruluşunun bu tutara mevduat faizi vermesine imkân sağlamaz.

Elektronik Para ile Kredi Kartı Aynı Şey midir?

Hayır.

Kredi kartında kullanıcıya banka veya yetkili kuruluş tarafından belirli bir limite kadar borçlanarak harcama yapma imkânı sağlanabilir.

Elektronik para sisteminde ise temel mantık farklıdır.

Elektronik para, kural olarak daha önce kuruluş tarafından kabul edilen fonun karşılığında oluşturulur.

Örneğin kullanıcı elektronik para hesabına 5.000 TL yatırmışsa bu tutar üzerinden elektronik para oluşturulabilir. Elektronik para kuruluşunun kullanıcının hesabına herhangi bir fon almadan 20.000 TL “kredi bakiye” tanımlaması elektronik para sisteminin mantığından farklıdır.

Nitekim TCMB Yönetmeliğinde ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kredi veremeyeceği ve kredi verdiği izlenimini oluşturacak faaliyetlerde bulunamayacağı açıkça düzenlenmiştir.

Elektronik Para ile Ön Ödemeli Kart Aynı Şey midir?

Her ön ödemeli kart otomatik olarak elektronik para değildir; ancak ön ödemeli kart elektronik paranın kullanılabildiği araçlardan biri olabilir.

Ön ödemeli araçlar, önceden ödeme veya yükleme yapılması sonucunda kullanılabilir hâle gelen ve yüklenen bakiye kadar harcama yapılmasına imkân sağlayan modelleri içerebilir. Yönetmelik anonim ön ödemeli araçlar ve diğer ön ödemeli araçlar bakımından ayrıca düzenlemeler içermektedir.

Burada önemli ayrımlardan biri kartın nerelerde kullanılabildiğidir.

Sadece belirli bir mağazada veya sınırlı bir mağaza ağında kullanılabilen bazı araçlar, mevzuattaki şartların bulunması durumunda 6493 sayılı Kanunun elektronik para hükümleri dışında değerlendirilebilir. Buna karşılık geniş bir işyeri ağında kullanılabilen ve kartlı sistemlerle uyumlu biçimde çıkarılan ön ödemeli araçlar bakımından aynı istisna uygulanmayabilir.

Dolayısıyla “ön ödemeli kart çıkaracağız” şeklindeki bir iş modeli bakımından lisans gerekip gerekmediği, kartın kullanım alanı ve para akışı incelenmeden belirlenemez.

Mağaza Hediye Kartları Elektronik Para mıdır?

Her hediye kartı elektronik para olarak değerlendirilmez.

Örneğin yalnızca belirli bir mağazanın kendi ürünlerini satın almak için kullanılabilen ve başka işyerlerinde geçerli olmayan bakiye sistemleri, belirli şartlar altında sınırlı ağ istisnası kapsamında değerlendirilebilir.

TCMB Yönetmeliği, yalnızca belirli bir mağaza veya mağaza ağında kullanılabilen ön ödemeli araçların şartlarının bulunması hâlinde Kanun kapsamının dışında kalabilmesine imkân tanımaktadır.

Ancak kartın yüzlerce bağımsız işletmede kullanılabilir hâle getirilmesi veya genel kartlı ödeme sistemleri içerisinde çalışması durumunda hukuki değerlendirme değişebilir.

Bu nedenle hediye kartı, yemek kartı, kampüs kartı, sadakat bakiyesi ve benzeri sistemlerin her biri kendi iş modeli üzerinden değerlendirilmelidir.

Elektronik Para ile Kripto Para Aynı Şey midir?

Hayır.

Elektronik para ile kripto varlık kavramları hukuken aynı değildir.

Elektronik para açısından temel unsurlardan biri, kabul edilen fon karşılığında parasal değer ihraç edilmesi ve bu değerin ödeme amacıyla kullanılabilmesidir.

Bununla birlikte TCMB Yönetmeliğinde önemli bir özel düzenleme bulunmaktadır. Sadece birebir bir itibari para karşılığı olarak çıkarılan, dijital ağlar üzerinden dağıtılan gayri maddi bir varlık; fon karşılığında çıkarılması, elektronik ortamda saklanması, ödeme işlemlerinde kullanılması ve ihraç eden kuruluş dışındaki kişilerce ödeme aracı olarak kabul edilmesi hâlinde elektronik para olarak değerlendirilebilir.

Dolayısıyla bir dijital varlığa “token”, “coin” veya “stablecoin” adı verilmesi tek başına hukuki sonucunu belirlemez.

İş modelinin ekonomik ve hukuki özellikleri incelenmelidir.

Elektronik Para İhraç Etmek Ne Demektir?

Elektronik para ihracı, elektronik para ihraç eden kuruluşun müşteriden aldığı fon karşılığında elektronik ortamda kullanılabilecek parasal değer oluşturmasıdır.

Mevzuata göre kuruluş aldığı fon tutarı kadar elektronik parayı gecikmeksizin ihraç etmek zorundadır. Elektronik para karşılığında alınan fon tutarını gösteren dekontun da müşteriye kâğıt üzerinde veya elektronik ortamda verilmesi gerekir.

Elektronik para ihracı sıradan bir yazılım fonksiyonu değildir.

Örneğin bir teknoloji şirketinin mobil uygulamasında kullanıcılardan para toplayıp karşılığında uygulama bakiyesi oluşturmaya başlaması, iş modelinin özelliklerine göre düzenlemeye tabi elektronik para ihracı faaliyetine dönüşebilir.

Bu nedenle fintech girişimlerinde “önce bakiye sistemini çalıştıralım, lisansı sonra değerlendiririz” yaklaşımı ciddi hukuki risk oluşturabilir.

Türkiye’de Kimler Elektronik Para İhraç Edebilir?

Elektronik para ihracı serbestçe yapılabilecek ticari bir faaliyet değildir.

Mevzuat kapsamında elektronik para ihraç edebilecek kuruluşlar arasında elektronik para kuruluşları, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki bankalar ve PTT bulunmaktadır. Elektronik para kuruluşlarının elektronik para ihracı yapabilmesi için 6493 sayılı Kanun kapsamında yetkilendirilmiş olması gerekir. TCMB’nin güncel elektronik para kuruluşları listesinde yetkili kuruluşlar ve faaliyet izinlerinin kapsamları yayımlanmaktadır.

Bu nedenle herhangi bir anonim veya limited şirketin;

“uygulamaya para yükleyin, biz size dijital bakiye verelim”

şeklinde faaliyete başlaması tek başına mümkün değildir.

Faaliyetin elektronik para ihracı niteliğinde olması hâlinde TCMB mevzuatındaki yetkilendirme şartları gündeme gelir.

Elektronik Para Kuruluşu Nedir?

Elektronik para kuruluşu, 6493 sayılı Kanun kapsamında elektronik para ihraç etme yetkisi verilen tüzel kişidir. Yönetmelik elektronik para kuruluşunu bu şekilde tanımlamaktadır.

Elektronik para kuruluşlarının tamamı, 6493 sayılı Kanunun 18. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında elektronik para ihraç etmeye yetkilidir. Bunun yanında ödeme hizmetlerinden hangilerini sunabilecekleri, sahip oldukları faaliyet izninin kapsamına göre değişebilir.

Dolayısıyla elektronik para kuruluşu lisansı, şirketin bütün finansal hizmetleri sınırsız şekilde sunabileceği anlamına gelmez.

Örneğin para transferi, ödeme aracının kabulü veya açık bankacılık hizmetleri bakımından kuruluşun faaliyet izninin kapsamı ayrıca kontrol edilmelidir.

Elektronik Para Müşterinin Parası mıdır?

Elektronik para kuruluşuna verilen fonların korunmasına ilişkin özel kurallar bulunmaktadır.

2026 yılında güncellenen Yönetmelik hükümlerine göre elektronik para kuruluşu, elektronik para ihracı karşılığında aldığı fonları diğer fonlarından ayrıştırarak takip etmek ve bunları mevzuatta belirtilen amaçlar dışında kullanmamak zorundadır. Söz konusu fonlar kuruluş tarafından teminat olarak da gösterilemez.

Bu sistemin amacı müşterilerden elektronik para karşılığında alınan fonlarla şirketin kendi işletme kaynaklarının birbirine karışmasını önlemektir.

Dolayısıyla müşterinin elektronik para karşılığında yatırdığı para, elektronik para kuruluşunun istediği ticari yatırımda serbestçe kullanabileceği şirket sermayesi değildir.

Elektronik Para Fonları Nasıl Korunur?

Elektronik para ihracı karşılığında kabul edilen fonlara ilişkin özel elektronik para koruma hesabı sistemi bulunmaktadır.

Mevcut Yönetmelik, elektronik para kuruluşunun aldığı fonları diğer fonlarından ayrıştırarak izlemesini ve ilgili tutarların mevzuatta belirtilen şekilde koruma hesabında tutulmasını öngörmektedir. 19 Mart 2026 tarihinde yapılan değişikliklerle bu hesapların işleyişine ilişkin hükümler de güncellenmiştir.

Bu düzenlemeler elektronik para sisteminin tüketici açısından önemli özelliklerinden biridir.

Elektronik para kuruluşunun mali yapısı ile müşteriler karşılığında elektronik para edinilen fonların birbirinden ayrılması amaçlanmaktadır.

Elektronik Para Nakde Çevrilebilir mi?

Evet.

Mevzuata göre müşteri elektronik paranın bir kısmının veya tamamının geri ödenmesini talep edebilir.

Elektronik para ihraç eden kuruluş, diğer kanunlardan kaynaklanan istisna ve yükümlülükler saklı olmak üzere müşterinin talebi üzerine elektronik paranın karşılığı olan fonun geri ödenmesi için gerekli işlemleri gecikmeksizin ve kural olarak talebi takip eden en geç ertesi iş günü sonuna kadar yapmakla yükümlüdür.

Örneğin kullanıcının hesabında 3.500 TL elektronik para bulunuyorsa kullanıcı mevzuat ve sözleşme hükümleri çerçevesinde bunun tamamının veya bir kısmının fona çevrilmesini talep edebilir.

Geri ödeme şartlarının müşteri sözleşmesinde açıkça düzenlenmesi gerekir.

Elektronik Paraya Faiz İşler mi?

Hayır.

Elektronik para karşılığında alınan fon için faiz işletilemez.

Ayrıca elektronik paranın hesapta tutulduğu süreye veya elektronik para miktarına bağlı şekilde müşteriye menfaat sağlanamaz.

Örneğin;

“100.000 TL elektronik para bakiyesini üç ay hesabınızda tutarsanız yüzde 10 getiri kazanırsınız.”

şeklindeki bir model elektronik para mevzuatı açısından sorun oluşturacaktır.

Bu yönüyle elektronik para, yatırım veya faiz getirisi sağlamak üzere tasarlanmış bir finansal araç değildir.

Elektronik Para Kuruluşu Kredi Verebilir mi?

Hayır.

TCMB Yönetmeliğine göre ödeme ve elektronik para kuruluşları kredi veremez ve kredi verdikleri izlenimini oluşturacak reklam veya pazarlama faaliyetlerinde bulunamaz.

Bu durum özellikle “şimdi al sonra öde”, eksi bakiye, nakit avans veya kullanıcının sahip olmadığı bir bakiyeyi harcamasına imkân sağlayan fintech modellerinde önemlidir.

Bir elektronik para kuruluşunun ödeme hizmeti sunuyor olması, aynı zamanda finansman şirketi veya banka gibi kredi sağlayabileceği anlamına gelmez.

Elektronik Para ile Para Transferi Aynı Şey midir?

Hayır.

Elektronik para bir parasal değer, para transferi ise bir ödeme hizmetidir.

Örneğin müşterinin elektronik para hesabında 2.000 TL bulunması elektronik para ile ilgilidir. Kullanıcının bu tutarın 500 TL’sini başka bir kişiye göndermesi ise ayrıca bir ödeme hizmetinin gerçekleştirilmesini içerebilir.

Bu nedenle elektronik para kuruluşlarının hangi ödeme hizmetlerini sunabilecekleri faaliyet izinlerinde ayrıca belirlenmektedir. TCMB’nin güncel listesinde kuruluşların elektronik para ihraç yetkisinin yanında 6493 sayılı Kanunun 12. maddesindeki ödeme hizmetlerinden hangileri için yetkilendirildiği ayrı ayrı gösterilmektedir.

Her Uygulama Bakiyesi Elektronik Para mıdır?

Hayır.

Bir internet sitesinde veya mobil uygulamada kullanıcının karşısında “100 TL bakiye” yazması tek başına elektronik para bulunduğu anlamına gelmez.

Hukuki değerlendirmede özellikle şu sorular önem taşır:

Bakiye hangi fon karşılığında oluşturuldu?

Bakiye elektronik ortamda saklanıyor mu?

Ödeme yapmak için kullanılabiliyor mu?

Sadece bakiyeyi oluşturan şirket nezdinde mi, yoksa üçüncü kişilerde de kullanılabiliyor mu?

Bu soruların cevaplarına göre elektronik para, sınırlı ağ istisnası, ödeme hizmeti veya tamamen farklı bir hukuki model söz konusu olabilir.

TCMB de ödeme alanındaki iş modellerinin 6493 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesinde iş modelinin somut özelliklerinin esas alınması gerektiğini belirtmektedir.

Elektronik Para Lisansı Neden Gereklidir?

Elektronik para kuruluşları doğrudan müşterilerden fon kabul eden ve bunun karşılığında kullanılabilir parasal değer oluşturan kuruluşlardır.

Bu nedenle;

sermaye yeterliliği, müşteri fonlarının korunması, bilgi sistemleri, iç kontrol, risk yönetimi, MASAK uyumu ve denetim bakımından özel düzenlemelere tabi tutulmaktadır.

Türkiye’de elektronik para kuruluşu olarak faaliyet göstermek isteyen şirketlerin TCMB tarafından yetkilendirilmesi gerekir. TCMB aynı zamanda faaliyette bulunan kuruluşları ve faaliyet izinlerinin kapsamlarını güncel olarak kamuoyuyla paylaşmaktadır.

Bu sistem tüketicinin parasına temas eden şirketlerin sıradan teknoloji şirketlerinden farklı bir hukuki rejime tabi tutulmasını sağlamaktadır.

İzinsiz Elektronik Para İhraç Edilebilir mi?

Elektronik para ihracı, mevzuatta yetkilendirilmiş kuruluşlara bırakılmış düzenlenmiş bir finansal faaliyettir.

Bu nedenle gerekli yetkilendirmeye sahip olmayan bir şirketin müşterilerden fon alarak bunun karşılığında üçüncü kişiler nezdinde kullanılabilecek elektronik parasal değer oluşturması ciddi hukuki risk doğurabilir.

Bu husus özellikle fintech girişimleri bakımından önemlidir.

Bir projenin teknik olarak “uygulama bakiyesi” şeklinde tasarlanmış olması, faaliyet elektronik para tanımının unsurlarını taşıyorsa lisans yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

TCMB de ödeme alanında geliştirilen yeni iş modellerinin özelliklerine göre gerekli yetkilerin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Elektronik Para İş Modeli Nasıl Analiz Edilmelidir?

Yeni bir fintech projesinde elektronik para lisansı gerekip gerekmediği değerlendirilirken şirketin kullandığı ticari kavramlardan ziyade para akışı incelenmelidir.

Örneğin kullanıcıdan 1.000 TL alındığını varsayalım.

Bu paranın hangi hesaba girdiği, kullanıcı adına bir bakiye oluşturulup oluşturulmadığı, bu bakiyenin üçüncü kişilerde kullanılıp kullanılamadığı, kullanıcının parasını geri isteyip isteyemediği ve ödeme işleminin hangi kuruluş üzerinden gerçekleştirildiği belirlenmelidir.

Bu değerlendirme sonucunda iş modeli;

elektronik para ihracı, ödeme hizmeti, dijital cüzdan, ön ödemeli araç, sınırlı ağ modeli veya başka bir hukuki kategori içerisinde değerlendirilebilir.

Bu nedenle fintech projelerinde önce yazılımın hazırlanıp daha sonra lisans ihtiyacının araştırılması yerine hukuki model ile teknik mimarinin birlikte oluşturulması daha sağlıklı olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektronik para ne demektir?

Elektronik para; fon karşılığında ihraç edilen, elektronik ortamda saklanan, ödeme işlemlerinde kullanılan ve ihraç eden kuruluş dışındaki kişiler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilen parasal değerdir.

Elektronik para gerçek para mıdır?

Elektronik para, kabul edilen fon karşılığında oluşturulan ve mevzuat kapsamında ödeme amacıyla kullanılabilen parasal değerdir. İhraç edilen tutarın alınan fonla karşılıklandırılması esastır.

Elektronik para banka mevduatı mıdır?

Elektronik para kuruluşları mevduat veya katılım fonu kabul edemez. Ayrıca elektronik para bakiyesine faiz işletilemez.

Elektronik para kripto para mıdır?

Her elektronik para kripto varlık olmadığı gibi her kripto varlık da elektronik para değildir. Ancak birebir itibari para karşılığı çıkarılan bazı dijital varlıkların mevzuattaki diğer şartları da sağlaması durumunda elektronik para niteliği ayrıca gündeme gelebilir.

Dijital cüzdan elektronik para mıdır?

Her dijital cüzdan elektronik para değildir. Cüzdandaki para akışı ve kullanıcının oluşturulan bakiyeyi nasıl kullandığı incelenmelidir. Bazı dijital cüzdan modellerinde elektronik para ihraç yetkisi gerekebilir.

Elektronik para nakde çevrilebilir mi?

Müşteri, elektronik parasının bir kısmının veya tamamının geri ödenmesini talep edebilir. Yönetmelikte geri ödemenin nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin özel hükümler bulunmaktadır.

Elektronik para kuruluşu faiz verebilir mi?

Elektronik para karşılığı alınan fon için faiz işletilemez ve elektronik paranın tutulduğu süre veya tutara bağlı menfaat sağlanamaz.

Her şirket elektronik para çıkarabilir mi?

Hayır. Elektronik para ihracı yetkilendirmeye tabi bir faaliyettir. Elektronik para kuruluşları TCMB tarafından faaliyet izni kapsamında yetkilendirilmektedir.

Sonuç: Elektronik Para Bir Uygulama Bakiyesinden Daha Fazlasıdır

Elektronik para, günlük hayatta çoğu zaman yalnızca telefon ekranındaki bir bakiye olarak görülse de Türk hukukunda ayrıntılı biçimde düzenlenmiş bir finansal üründür.

Bir parasal değerin elektronik para sayılabilmesi için fon karşılığında ihraç edilmesi, elektronik ortamda saklanması, ödeme işlemlerinde kullanılabilmesi ve elektronik parayı ihraç eden kuruluş dışındaki kişiler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilmesi temel unsurlardır.

Elektronik parayı banka mevduatından, kredi kartından, kripto varlıktan, ön ödemeli araçtan ve sıradan bir dijital cüzdandan ayıran hukuki özelliklerin doğru belirlenmesi özellikle fintech şirketleri açısından büyük önem taşımaktadır.

Çünkü müşteriden para kabul edilerek karşılığında dijital bakiye oluşturulan bir iş modelinin yanlış sınıflandırılması, şirketin farkında olmadan TCMB faaliyet iznine tabi bir elektronik para ihracı faaliyeti yürütmesine neden olabilir.

Bu nedenle dijital cüzdan, ön ödemeli kart, mobil ödeme, uygulama bakiyesi veya benzeri bir finansal teknoloji ürünü geliştirilmeden önce para akışının hukuki analizi yapılmalı; faaliyetin elektronik para ihracı mı, ödeme hizmeti mi yoksa 6493 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan farklı bir model mi olduğu belirlenmelidir. TCMB’nin iş modellerine ilişkin rehberi de yetkilendirme ihtiyacının somut modelin özelliklerine göre değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.