Cumhuriyet Savcısı ve Sanığın Kararı Temyizi Halinde Olası Sonuçlar

1. Giriş

Ceza yargılamasında temyiz, verilen hükmün Yargıtay tarafından hukuka uygunluk denetimine tabi tutulmasıdır. Bu başvuru hakkı yalnızca sanığa değil, Cumhuriyet savcısına da tanınmıştır. Ancak her iki tarafın temyize başvurması, olası sonuçlar bakımından önemli farklılıklar doğurur.

Bu yazıda, yalnız sanık temyizi, yalnız savcı temyizi ve her ikisinin birlikte temyizi ihtimalleri ayrı ayrı incelenecek; aleyhe bozma yasağı ve kamu yararı ilkeleri bağlamında Yargıtay’ın yaklaşımı açıklanacaktır.

---

2. Yalnız Sanığın Temyizi

2.1. Hukuki Çerçeve

• Sanık lehine yapılan temyiz başvurusu, Yargıtay’ın inceleme yetkisini sınırlar.

• CMK m. 307/4: Yalnız sanık lehine temyiz başvurusu varsa, hüküm sanık aleyhine değiştirilemez.

2.2. Olası Sonuçlar

• Yargıtay, hukuka aykırılık tespit ederse hükmü bozabilir veya düzelterek onayabilir.

• Ancak ceza artırılamaz, yeni bir yaptırım eklenemez.

• Sanık lehine temyizde aleyhe bozma yasağı tam anlamıyla güvence sağlar.

Örnek: Sanığa 5 yıl hapis verilmiş, yalnız sanık temyiz etmişse; Yargıtay hukuka aykırılık görürse ceza azalabilir veya beraat kararı verilebilir, ama ceza 6 yıla çıkarılamaz.

---

3. Yalnız Cumhuriyet Savcısının Temyizi

3.1. Hukuki Çerçeve

• Savcı kamu adına davanın tarafıdır.

• Sanık lehine veya aleyhine temyiz edebilir.

3.2. Olası Sonuçlar

• Savcı sadece aleyhe temyiz etmişse, Yargıtay kararı bozduğunda ceza artırılabilir.

• Savcı yalnız lehine temyiz etmişse, Yargıtay sanığın lehine inceleme yapar; bu durumda aleyhe sonuç doğmaz.

Örnek: İlk derece mahkemesi 2 yıl hapis vermiş, savcı cezayı az bularak temyiz etmişse; Yargıtay bozma kararıyla sanığın cezası yeniden yargılamada artırılabilir.

---

4. Hem Sanığın Hem Savcının Temyizi

4.1. Hukuki Etki

• Sanık ve savcı birlikte temyize başvurmuşsa, aleyhe bozma yasağı artık uygulanmaz.

• Çünkü hem lehine hem aleyhine başvuru vardır.

4.2. Olası Sonuçlar

• Yargıtay, sanığın cezasını indirebilir veya artırabilir.

• Hem usule hem esasa ilişkin inceleme yapılır.

• Karar, sanık lehine veya aleyhine değişebilir.

Örnek: İlk derece mahkemesi 3 yıl hapis cezası vermiştir. Sanık beraat istediği için, savcı ise cezayı az bulduğu için temyiz etmiştir. Yargıtay kararı bozarsa, ceza hem düşebilir hem de yükselebilir.

---

5. Özel İlkeler

5.1. Aleyhe Bozma Yasağı

• Yalnız sanık lehine başvuru varsa geçerlidir.

• Savcı da aleyhe başvurmuşsa yasağın koruması kalkar.

5.2. Kamu Yararı

• Savcı, kamu düzeni ve toplum menfaati adına temyiz hakkını kullanır.

• Bu nedenle, savcı başvuruları Yargıtay tarafından geniş bir bakışla değerlendirilir.

---

6. Yargıtay İçtihatları

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre, yalnız sanık lehine temyiz edilmişse “aleyhe sonuç doğuracak şekilde bozma yapılamaz”.

• Ancak hem sanık hem savcı temyiz etmişse, Yargıtay’ın kararı sanığın aleyhine de sonuç doğurabilir.

• Savcının sadece lehine temyizi halinde, aleyhe sonuç doğması mümkün değildir.

---

7. Sonuç

• Yalnız sanığın temyizi: Ceza artırılamaz, aleyhe sonuç doğmaz.

• Yalnız savcının temyizi: Ceza artırılabilir, sanık aleyhine sonuç doğabilir.

• Her ikisinin temyizi: Ceza hem düşebilir hem de yükselebilir; aleyhe bozma yasağı uygulanmaz.

Dolayısıyla, savcı ve sanığın temyiz başvuruları, Yargıtay incelemesinin kapsamını ve olası sonuçlarını doğrudan etkiler. Avukatların strateji kurarken bu ayrımları dikkate alması hayati önem taşır.

                                                                                                                                                     Ada Ceren KENDİGELEN