Çifte Vatandaşlık ve Dubai: Türk Vatandaşları İçin Hukuki Durum

1. Çifte Vatandaşlık Nedir? Hukuki Bir Kavram

Çifte vatandaşlık, bir kişinin aynı anda iki ayrı devletin vatandaşı olması anlamına gelir. Uluslararası hukukta bu durumun yasaklanmadığı, ancak her devletin kendi iç hukuk düzenlemesi ile vatandaşlık konusunu belirlediği kabul edilmektedir.

• Bazı devletler tek vatandaşlık ilkesini benimser ve ikinci vatandaşlığı yasaklar.

• Bazıları ise çoklu vatandaşlık sistemine izin verir.

• Vatandaşlık, devletin egemenlik hakkı kapsamında olup, kişilere verilip verilmemesi tamamen ilgili devletin takdirindedir.

2. BAE’de Vatandaşlık Hukuku

2.1. Geleneksel Yaklaşım

BAE uzun yıllar boyunca çok katı vatandaşlık politikası uygulamış ve yabancıların vatandaşlığa geçişine izin vermemiştir. Vatandaşlık, esasen yalnızca Emirlik kökenli kişilere tanınan bir hak olarak görülmüştür.

2.2. 2021 Reformu

2021 yılında BAE, tarihinde ilk defa yabancıların da vatandaşlığa kabul edilmesine olanak tanıyan reformlar yapmıştır. Bu reform, yalnızca Dubai değil tüm emirlikleri kapsamakta olup, şu gruplara vatandaşlık verilmesini mümkün kılmıştır:

• Yatırımcılar,

• Doktorlar, bilim insanları, profesyoneller,

• Sanatçılar ve kültür insanları,

• BAE vatandaşı ile evli olan yabancılar (belirli süre şartıyla).

2.3. Çifte Vatandaşlık İmkanı

2021 öncesinde BAE vatandaşlığı alan yabancılar, eski vatandaşlıklarını kaybetmek zorundaydı. Ancak 2021 reformuyla birlikte bu kural kaldırıldı ve çifte vatandaşlık mümkün hale geldi.

3. Türk Hukuku Açısından Çifte Vatandaşlık

3.1. Türk Vatandaşlık Kanunu (5901 sayılı Kanun)

Türk hukukunda, vatandaşlık kazanma veya kaybetme esasları 5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanunu ile düzenlenmiştir. Kanunun temel ilkeleri:

• Türk vatandaşları, izin almadan başka bir ülke vatandaşlığı kazanabilir.

• Türk vatandaşlığından çıkış izni alınmadıkça Türk vatandaşlığı kaybedilmez.

• Çifte vatandaşlık Türk hukukunda yasak değildir.

3.2. Türkiye – BAE Hukuki Uyumu

Türkiye, BAE ile vatandaşlık konusunda özel bir ikili anlaşma yapmamıştır. Ancak her iki ülkenin iç hukuk sistemine göre, Türk vatandaşlarının BAE vatandaşlığı alması halinde mevcut Türk vatandaşlıklarını korumaları mümkündür.

4. Türk Vatandaşları Dubai’de Nasıl Vatandaşlık Alabilir?

4.1. Doğrudan Başvuru Yok

Dubai’de vatandaşlık bireysel başvuru hakkı değildir. Vatandaşlık, devletin daveti ve onayı ile verilir. Yani bir Türk yatırımcı doğrudan “vatandaşlık başvurusu” yapamaz; ancak yatırım, bilimsel katkı veya evlilik yoluyla önerilebilir.

4.2. Vatandaşlığa Kabul Yolları

1. Yatırım Yoluyla: Dubai’de belirli tutarda gayrimenkul veya sermaye yatırımı yapan kişiler önerilebilir.

2. Evlilik Yoluyla: BAE vatandaşı ile evlenen Türk vatandaşları, yasal sürenin sonunda vatandaşlığa başvurabilir.

3. Bilimsel veya Kültürel Katkılar: Akademisyenler, doktorlar, sanatçılar vatandaşlığa kabul edilebilir.

4. Uzun Dönem İkamet Sonrası: Golden Visa sahipleri, devletin önerisiyle vatandaşlığa alınabilir.

5. Çifte Vatandaşlığın Avantajları

5.1. Türk Vatandaşları Açısından

• Türkiye Vatandaşlığını Koruma: Türk yatırımcılar BAE vatandaşlığını alırken mevcut vatandaşlıklarını kaybetmez.

• Çifte Pasaport Avantajı: Hem Türkiye hem BAE pasaportu ile farklı ülkelere vizesiz seyahat imkanı.

• Ticari Kolaylıklar: Dubai’de vatandaş olarak, bazı sektörlerde özel izin gerektiren faaliyetlere giriş imkanı.

• Mülkiyet Hakları: Yabancılara kısıtlı olan bazı mülkiyet haklarından tam faydalanma.

5.2. BAE Vatandaşlığının Sağladığı Haklar

• BAE Pasaportu: Dünyanın en güçlü pasaportlarından biridir; 170’ten fazla ülkeye vizesiz seyahat sağlar.

• Sosyal Haklar: Sağlık, eğitim ve sosyal yardım sistemlerinden ücretsiz faydalanma.

• Kamu İhalelerine Katılım: Yalnızca BAE vatandaşlarına açık olan iş fırsatlarından yararlanma.

• Siyasi Haklar: Yerel yönetimlerde seçme ve seçilme imkanı.

6. Çifte Vatandaşlığın Hukuki Riskleri

• Vergi Yükümlülükleri: Her iki ülkede de mali yükümlülükler doğabilir. Türkiye – BAE arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması bulunduğundan, çifte vergi yükünden kaçınılabilir.

• Askerlik Yükümlülüğü: Türk erkek vatandaşları için askerlik yükümlülüğü devam eder.

• Miras ve İntikal Hukuku: BAE’de miras hukuku İslami esaslara dayalıdır; çifte vatandaşlar için özel vasiyetname düzenlenmesi önerilir.

• Vatandaşlık İptali: Yanlış beyan veya sahte belge ile alınan vatandaşlık geri alınabilir.

7. Türk Yatırımcılar İçin Dubai’de Çifte Vatandaşlık Stratejisi

Türk yatırımcıların Dubai’de vatandaşlık hedeflerken şu hususlara dikkat etmeleri gerekir:

• Uzun Dönem İkamet: Öncelikle Golden Visa (5 veya 10 yıl) alınmalı.

• Yatırım Çeşitlendirmesi: Gayrimenkul, şirket ve finans yatırımları tercih edilmeli.

• Hukuki Danışmanlık: Vatandaşlık süreçleri devlet onayına tabi olduğundan, profesyonel hukuki destek alınmalı.

• Uluslararası Planlama: Çifte vatandaşlık elde edildikten sonra, Türkiye’deki ve Dubai’deki yükümlülükler dengelenmeli.

8. Uyuşmazlıklar ve Çözüm Yolları

Çifte vatandaşlıkla ilgili doğabilecek uyuşmazlıklar:

• Mali Uyuşmazlıklar: Vergi ve mülkiyet konuları.

• Miras Anlaşmazlıkları: Türkiye ve Dubai’de farklı hukuk sistemleri uygulanır.

• Vatandaşlık İptali: Usulsüzlük veya güvenlik riski durumunda BAE vatandaşlığı geri alınabilir.

Çözüm yolları:

• Tahkim: Dubai International Arbitration Centre (DIAC) veya ICC Tahkimi tercih edilebilir.

• Mahkemeler: Dubai Courts veya Türkiye’de Asliye Hukuk Mahkemeleri.

• Uluslararası Anlaşmalar: New York Konvansiyonu (1958) sayesinde tahkim kararları karşılıklı tanınır.

Sonuç

Çifte vatandaşlık ve Dubai, Türk yatırımcılar ve profesyoneller için önemli fırsatlar barındırmaktadır. 2021 reformu ile birlikte BAE, tarihinde ilk kez yabancılara çifte vatandaşlık tanımış ve böylece Türk vatandaşlarının Dubai’de yatırım yaparken vatandaşlık elde etmeleri mümkün hale gelmiştir.

Türk hukuku açısından çifte vatandaşlık yasaklanmadığı için, bir Türk vatandaşının BAE vatandaşlığı alması mevcut vatandaşlığını kaybettirmez. Bu durum, hem Türkiye hem de Dubai’de hakların korunmasına olanak tanır. Ancak mali, miras ve askerlik gibi yükümlülüklerin dikkatle yönetilmesi gerekir.

Sonuç olarak, Dubai’de çifte vatandaşlık, Türk yatırımcılar için yalnızca ticari değil, aynı zamanda hukuki ve sosyal avantajlar sunan büyük bir fırsattır. Ancak sürecin hassasiyeti nedeniyle profesyonel hukuk danışmanlığı almak, riskleri minimize etmenin en güvenli yoludur.