Çatma Dava Dilekçesi

İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

(DENİZ İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

DAVACI: [Gemi İşleten Şirket Adı] (Adres: …………………………………………………………………)

VEKİLİ: Av. Aydanur NAS (Adres: …………………………………………………………………)

DAVALI: [Karşı Gemi İşleten Şirket Adı] (Adres: …………………………………………………………………)

KONU: Davalı gemi işleteninin tam kusuru nedeniyle meydana gelen ÇATMA olayı neticesinde, müvekkile ait gemide ve yükte oluşan toplam [Rakam] USD tutarındaki zararın, faiziyle birlikte davalıdan tahsili talebini içerir.

HARCA ESAS DEĞER: [Rakam].000,00 USD (Fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik.)

---

AÇIKLAMALAR

İşbu dava dilekçesi, Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerine tabi olan, gemilerin seyri sırasında meydana gelen bir çatma olayı sonucu müvekkil şirketin uğradığı maddi zararların tazmini talebiyle açılmıştır. Dilekçemiz, TTK’nın özel deniz hukuku hükümleri, Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü (COLREG) ve yerleşik Yargıtay içtihatları çerçevesinde hazırlanmıştır.

I. OLAYIN OLUŞ ŞEKLİ VE ZARARIN KAYNAĞI

A. Çatma Olayının Tarih ve Yeri: Müvekkil şirkete ait, M/V POSEIDON isimli,  dökme yük gemisi,  12.11.2024 tarihinde, Marmara Denizi, Dardanel Boğazı Güney yaklaşma noktası, 40°25′ K – 026°40′ D koordinatları civarında, davalı şirkete ait M/V ATEŞ isimli kuru yük gemisi ile çarpışmıştır.

B. Olay Öncesi Durum ve Seyir Bilgileri: Müvekkil gemi M/V POSEIDON, Haydarpaşa Limanı’ndan hareketle  İskenderun Limanı’na seyir halindeydi. Çatmanın gerçekleştiği anda deniz durumu hafif rüzgarlı, görüş açık olup, seyir şartları normaldi. Müvekkil gemi, bölgedeki trafik düzenine tam olarak uymakta ve emniyetli süratle seyretmekteydi.

C. Davalı Geminin Tam Kusurlu Manevrası: Olay yeri inceleme raporları, VDR (Seyir Veri Kaydedicisi) ve AIS (Otomatik Tanımlama Sistemi) kayıtları incelendiğinde, çatmanın temel ve tek sebebinin davalı gemi M/V ATEŞ’in kaptan ve mürettebatının ağır kusurlu eylemleri olduğu anlaşılmıştır. Bu kusurlar şunlardır:

1. Yetersiz Gözcülük ve Dikkat Eksikliği (COLREG Kural 5 İhlali): Davalı gemi M/V ATEŞ, Kural 5’te emredilen her an uygun gözcülük yapma yükümlülüğünü ihlal etmiştir. Müvekkil geminin rotası ve sürati radarda ve görsel olarak açıkça görülebilir olmasına rağmen, davalı gemi tehlike durumunu tespit etmekte gecikmiş ve gerekli manevrayı yapmamıştır.

2. Yol Verme Kuralının İhlali (COLREG Kural 15 ve 16 İhlali): Çatışmanın gerçekleştiği rotada, davalı gemi M/V ATEŞ, müvekkil gemiye yol vermesi gereken pozisyonda bulunmasına rağmen, rotasını korumuş ve yol vermeye ilişkin hiçbir erken ve yeterli manevra yapmamıştır.

3. Geç ve Yetersiz Manevra: Tehlikeli yaklaşma anında dahi davalı gemi, çatışmayı önleyecek büyüklükte ve yeterli bir manevra yerine, son anda yapılan yetersiz ve yanlış manevralarla çatışmayı kaçınılmaz hale getirmiştir. Davalı geminin bu eylemi TTK m. 1289/1-3 hükmünü açıkça ihlal etmektedir.

II. HUKUKİ GEREKÇELER VE SORUMLULUK ESASLARI

A. Çatma Hükümleri ve Tek Taraflı Kusur: Çatma, TTK’nın 1286. maddesinde tanımlanan deniz kazası olup, sorumluluk esasları 1287. maddede düzenlenmiştir. Olayımızda çatma, davalı geminin (M/V ATEŞ) tam kusuru ile meydana gelmiştir.

TTK m. 1287/2 hükmü: “Çatma, gemilerden birinin kusurundan ileri gelmiş ise, zararı o geminin işleteni tazmin eder.” Dosyadaki delillerle (VDR ve Bilirkişi Raporları), çatmanın tek nedeninin davalı geminin denizcilik kurallarını ağır ihmal etmesi olduğu kanıtlanacaktır. Bu nedenle davalı, TTK m. 1287/2 uyarınca müvekkil gemide ve yükte meydana gelen zararın tamamından sorumludur.

B. Kaptan ve İşletenin Kusursuz Sorumluluğu (TTK m. 1289/1): TTK, kaptan ve gemi adamlarının denizcilik kurallarına aykırı eylemleri nedeniyle oluşan zararlardan gemi işletenini sorumlu tutar. Davalı işleten, gemi adamlarının ağır kusurundan doğan zararları tazminle yükümlüdür.

C. Uluslararası Sözleşmelerin Önceliği (COLREG/TTK m. 1289/3): COLREG Kuralları, TTK’nın atfı ile iç hukukumuzun bir parçasıdır. Davalı gemi adamlarının Kural 5 (Gözcülük) ve Kural 15 (Çapraz Geçiş) gibi temel kuralları ihlal etmesi, deniz ticareti teamüllerine aykırı ağır kusur teşkil eder ve bu, sorumluluğun doğması için yeterli bir nedendir.

III. ZARAR KALEMLERİ VE TAZMİNAT TALEBİ

Müvekkil gemi M/V POSEIDON, çatma neticesinde iskele baş omuzluk bölgesinden ciddi yara almış, bu durum geminin seyrine devam etmesini engellemiştir. Çatma sonucunda müvekkilin uğradığı toplam zarar [Rakam].000,00 USD olup, bu zarar kalemleri aşağıda detaylı olarak sunulmuştur:

1. Geminin Fiilî Onarım Masrafları: Çatma sonrası gemi, Tuzla Tersanesi’nde havuza alınmış ve Klaslama Kuruluşu  Lloyd’s Register gözetiminde onarılmıştır.

• Havuzlama ve Tersane Giderleri: [Rakam] USD

• Çelik Değişimi ve Kaynak İşleri: [Rakam] USD

• Makine ve Yardımcı Aksam Hasarları: [Rakam] USD

• Alt Toplam (Onarım): [Rakam].000 USD

2. Detention Zararı (Kazanç Kaybı/Loss of Hire): Gemi, onarım süresince (toplam [Süre – Örn: 90 gün]) kiralanamadığı için kazanç kaybına uğramıştır.

• Günlük Charter Bedeli (Piyasa ortalaması): 15.000 USD/gün

• Toplam Kayıp Kazanç: 90 gün x 15.000 USD = 1.350.000 USD

3. Yük Zararı: Gemide taşınan [Yük Tipi – Örn: 5000 ton buğday]’ın bir kısmı, çatmadan kaynaklanan yara nedeniyle deniz suyu teması sonucu hasar görmüş ve kullanılamaz hale gelmiştir.

• Hasarlı Yükün Değeri (Sigorta eksper raporlarına göre): [Rakam] USD

4. Ekspertiz, Hukuki ve Yardım Giderleri: Çatma sonrası acil durum müdahale, kurtarma (eğer yapıldıysa), sörveyör (eksper) ücretleri, liman masrafları, hukuki danışmanlık ve acente masrafları: [Rakam] USD

TOPLAM ZARAR (Onarım + Detention + Yük + Giderler): [Rakam].000,00 USD

IV. EMSAL YARGITAY KARARLARI İLE HUKUKİ DAYANAKLAR

Müvekkilin haklılığını destekleyen, Yargıtay’ın çatma sorumluluğuna ilişkin istikrarlı içtihatları aşağıda sunulmuştur:

A. Kusurun Tespiti ve COLREG İhlalinin Önceliği:

T.C. YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ (E. 2020/5481, K. 2021/3055) “Çatma davalarında kusurun tespiti, öncelikle Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü (COLREG) kurallarına sıkı sıkıya uyulup uyulmadığına bağlıdır. COLREG kurallarını ihlal eden bir gemi, bu ihlalin çatmanın meydana gelmesinde illiyet bağı kurduğu ölçüde kusurlu sayılır. Özellikle emniyetli sürat ve yeterli gözcülük (Kural 5 ve 6) yükümlülüklerinin ihmali, ağır kusur nedeni olarak kabul edilmektedir.”

B. Detention (Kazanç Kaybı) Zararının Tazmini:

T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU (E. 2017/11-1250, K. 2019/33) “Çatma sonucunda geminin onarım nedeniyle sefer yapamadığı sürede mahrum kaldığı kazanç (detention zararı), doğrudan doğruya çatmaya neden olan kusurlu fiilin sonucu olup, zararın kapsamına dahil edilir. Bu zararın hesaplanmasında, geminin onarım süresi ve bu sürede elde edebileceği makul pazar rayiçleri esas alınmalıdır.”

C. Kılavuzun (Pilot) Bulunmasının Kaptanın Sorumluluğunu Kaldırmaması:

T.C. YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ (E. 2018/1922, K. 2020/5243) “Gemi seyri sırasında kılavuz kaptanın gemide bulunması, gemi kaptanının denizde emniyetli seyre ilişkin nihai hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kaptan, kılavuzun açıkça hatalı ve tehlikeli manevralarına müdahale etmekle yükümlüdür. Bu sorumluluk, gemi işleteninin kusursuz sorumluluğunun devamı açısından elzemdir.”

D. Kusurun Oranlanması ve Tam Kusurun Tespiti:

T.C. YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ (E. 2021/1188, K. 2022/751) “Müşterek kusurun söz konusu olmadığı hallerde, bir tarafın denizcilik kurallarını açıkça ihlal eden eylemi ile diğer tarafın zararı arasında kesin bir illiyet bağı kuruluyorsa, tek taraflı kusur esası uygulanır ve kusurlu taraf, zararın tamamından sorumlu tutulur. Çatmanın kaçınılmaz hale gelmesinde tek bir geminin kusurunun belirleyici olduğu durumlarda, TTK m. 1287/2 uygulanır.”

V. ZAMANAŞIMI VE YETKİ

A. Özel Zamanaşımı Süresi: TTK’nın 1292. maddesi uyarınca çatma tazminat talepleri, olayın meydana geldiği tarihten itibaren iki yıllık (2 yıl) özel zamanaşımı süresine tabidir. Çatma olayı [Tarih: 12.11.2024] tarihinde gerçekleşmiş olup, işbu dava bu süre içerisinde, yasal zamanaşımı hükümleri dikkate alınarak açılmıştır.

B. Yetkili ve Görevli Mahkeme: Dava, ticari bir iş olan çatma olayından kaynaklandığından, Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Çatmanın gerçekleştiği yerin Marmara Denizi’ne yakınlığı ve deniz ticaretinin yoğunluğu nedeniyle, davalı geminin sefer yaptığı ilk liman veya işletmenin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olmakla birlikte, işbu dava, gemi işleteninin ticari merkezine yakın olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi’nde (Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) açılmıştır.

VI. HUKUKİ DELİLLER

Hukuki iddialarımızın ispatı amacıyla aşağıdaki delillere dayanılacaktır:

1. VDR (Voyage Data Recorder) Kayıtları: Davalı gemi M/V ATEŞ’in VDR kayıtlarının derhal celbi ve incelenmesi.

2. AIS (Automatic Identification System) Kayıtları: Olay anına ait her iki geminin AIS verileri ve üçüncü taraf AIS istasyon kayıtları (TİGHM/Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’nden celbi).

3. Gemi Jurnalleri (Seyir Jurnali, Makine Jurnali): Her iki gemiye ait olay anına ilişkin jurnallerin incelenmesi.

4. Resmi Raporlar: Sahil Güvenlik Komutanlığı, Liman Başkanlığı ve Sörveyör (Eksper) Kuruluşu tarafından tutulan olay yeri ve hasar tespit raporları.

5. Bilirkişi İncelemesi: Deniz Hukuku ve Gemi İnşa/Makine alanlarında uzman bilirkişiler aracılığıyla kusur tespiti, onarım sürelerinin ve detention zararının kesin hesaplanması.

6. Sözleşmeler ve Faturalar: Geminin hasar onarımına ilişkin tüm fatura ve sözleşmeler (Kuru havuz/tersane faturası), kurtarma/çekme giderlerine ilişkin belgeler ve kaybedilen charter gelirine ilişkin charter sözleşmeleri.

7. Yargıtay ve Emsal Mahkeme Kararları: (Dilekçede bahsi geçen ilamlar bilahare sunulacaktır).

8. Yemin ve sair her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM:

Yukarıda ayrıntılarıyla arz ve izah edilen nedenlerle;

1. Davamızın KABULÜNE,

2. Müvekkil şirketin uğradığı toplam [Rakam].000,00 USD tutarındaki zararın, çatma tarihi olan 12.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,

3. Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

…/…./2025

Davacı Vekili Av. Aydanur NAS