Çifte Vatandaşlık Belçika Hukukunda Nasıl Değerlendirilir?

Belçika hukukunda çifte vatandaşlık serbest mi, Belçika vatandaşı başka bir vatandaşlık alınca ne olur, yabancı biri Belçika vatandaşlığını kazanırken eski vatandaşlığını koruyabilir mi, 28 yaş kuralı ve vatandaşlığın kaybı nasıl işler? Bu kapsamlı rehberde Belçika çifte vatandaşlık rejimi güncel resmî kaynaklar ışığında ayrıntılı biçimde incelenmektedir. (justice.belgium.be)

Belçika hukukunda çifte vatandaşlık, bugün artık istisnai bir durum değil; aksine hem doğumla hem de sonradan vatandaşlık kazanımıyla sık karşılaşılan, hukuken tanınan bir statüdür. Ancak “Belçika çifte vatandaşlığa izin veriyor” cümlesi tek başına yeterli değildir. Asıl önemli olan, Belçika’nın bu statüyü hangi koşullarda kabul ettiği, hangi tarihten itibaren serbest bıraktığı, Belçikalıların başka bir vatandaşlık edinmesi halinde ne olduğu, yabancıların Belçika vatandaşlığını kazanırken önceki vatandaşlıklarını koruyup koruyamadıkları ve özellikle yurt dışında doğmuş bazı Belçikalılar bakımından 28 yaş civarında ortaya çıkan koruma riskinin nasıl işlediğidir. Resmî Belçika kaynakları bu alanı açık biçimde düzenlemektedir. Belçika Adalet Servisi, yetişkinler bakımından çifte vatandaşlığı kabul ederken; Dışişleri kaynakları da Belçika makamlarının, Belçika vatandaşlığını kazanan kişilerden kural olarak önceki vatandaşlıktan çıkmalarını istemediğini belirtmektedir. (justice.belgium.be)

Belçika hukukunda bu konu özellikle üç farklı senaryoda önem kazanır. Birinci senaryo, halen Belçika vatandaşı olan kişinin sonradan başka bir devlet vatandaşlığını edinmesidir. İkinci senaryo, başka bir devlet vatandaşı olan kişinin Belçika vatandaşlığını kazanmasıdır. Üçüncü senaryo ise bir çocuğun doğumla aynı anda birden fazla vatandaşlık edinmesidir. Bu üç senaryonun hukuki sonuçları aynı değildir. Dahası, Belçika bakımından çifte vatandaşlığa izin verilmesi, kişinin diğer vatandaşlığının hukukunda da aynı esnekliğin bulunduğu anlamına gelmez. Nitekim resmî Belçika kaynakları, bir yabancının Belçika vatandaşlığını kazanması halinde önceki vatandaşlığını koruyup koruyamayacağının, ilgili kişinin menşe devlet hukukuna da bağlı olduğunu özellikle vurgulamaktadır. (justice.belgium.be)

Bu nedenle “Belçika’da çifte vatandaşlık var mı?” sorusunun doğru cevabı şudur: Evet, Belçika hukuku bugün gönüllü çoklu vatandaşlığı kabul etmektedir; ancak bunun somut sonucu kişinin vatandaşlığı nasıl kazandığına, ne zaman kazandığına ve diğer ilgili devlet hukukunun ne dediğine göre değişir. Özellikle sınır aşan aileler, Belçika’da yerleşmek isteyen yatırımcılar, Belçika vatandaşı ile evli kişiler, yurt dışında doğmuş Belçikalı çocuklar ve sonradan başka bir vatandaşlık almak isteyen Belçikalılar bakımından bu ayrımlar kritik önemdedir. (justice.belgium.be)

1. Belçika’da çifte vatandaşlık kavramı nasıl anlaşılır?

Belçika Adalet Servisi’ne göre çifte vatandaşlık veya çoklu vatandaşlık, bir kişinin aynı anda Belçika vatandaşlığına ve bir ya da daha fazla başka devlet vatandaşlığına sahip olması anlamına gelir. Resmî sınıflandırma üç ana örnek verir: doğumda otomatik olarak iki vatandaşlık alan çocuklar; yetişkin yaşta başka bir vatandaşlık kazandığı halde Belçika vatandaşlığını koruyan Belçikalılar; ve Belçika vatandaşlığını sonradan edinip önceki vatandaşlığını da kaybetmeyen yabancılar. Yani Belçika sistemi, çifte vatandaşlığı yalnızca doğumla sınırlı bir durum olarak değil, sonradan kazanımları da kapsayan geniş bir hukuki statü olarak kabul etmektedir. (justice.belgium.be)

Belçika’da çifte vatandaşlık meselesi salt teorik bir statü değildir; nüfus kayıtları, pasaport, kimlik, konsolosluk işlemleri ve vatandaşlığın kaybı riskleri bakımından doğrudan sonuç doğurur. Resmî dışişleri kaynakları, bir kişi başka bir vatandaşlığa da sahip olsa Belçika makamlarının onu daima Belçikalı olarak değerlendireceğini açıkça belirtmektedir. Bu ifade, Belçika’nın kendi makamları önünde Belçika vatandaşlığını esas aldığını gösterir. Dolayısıyla Belçika vatandaşı olan bir kişi, aynı anda başka bir vatandaşlığa sahip bulunsa bile Belçika nezdinde “yabancı” muamelesi görmez; belediye, kimlik ve pasaport işlemleri Belçika vatandaşlığı temelinde yürür. (canada.diplomatie.belgium.be)

2. Belçika gönüllü çifte vatandaşlığı ne zamandan beri kabul ediyor?

Belçika’da bugünkü serbest rejim uzun süredir varmış gibi görünse de, tarihsel olarak bu alan kademeli biçimde gelişmiştir. Adalet Servisi’nin yetişkinlere ilişkin sayfasına göre, 9 Haziran 2007’den itibaren Belçikalılar, Avrupa Konseyi’nin 1963 tarihli çoklu vatandaşlığın azaltılmasına ilişkin sözleşmesine taraf olmayan bir devlet vatandaşlığını gönüllü olarak kazandıklarında Belçika vatandaşlığını korumaya başladılar. 28 Nisan 2008’den itibaren ise yasak bütünüyle kaldırıldı ve böylece listede sayılan devletler bakımından da gönüllü başka vatandaşlık kazanılması artık Belçika vatandaşlığının kaybına yol açmamaya başladı. Dışişleri kaynakları bunu daha sade bir dille özetleyerek, 28 Nisan 2008’den beri gönüllü olarak başka bir vatandaşlık kazanmanın Belçika vatandaşlığını artık düşürmediğini belirtmektedir. (justice.belgium.be)

Bu tarihsel ayrım uygulamada hâlâ önemlidir. Çünkü bir kişinin başka vatandaşlığı hangi tarihte edindiği, Belçika vatandaşlığını kaybedip kaybetmediğini belirleyebilir. Resmî kaynaklara göre, bir Belçikalı 18 yaşından sonra 9 Haziran 2007’den önce gönüllü olarak başka bir vatandaşlık aldıysa Belçika vatandaşlığını kaybetmiş sayılabilir. 9 Haziran 2007 ile 28 Nisan 2008 arasında ise kayıp yalnızca bazı belirli ülkelerin vatandaşlığının gönüllü kazanılması halinde söz konusu olabiliyordu. 28 Nisan 2008’den sonra ise artık gönüllü başka vatandaşlık edinimi Belçika vatandaşlığını düşürmez. Bu nedenle eski tarihli dosyalarda yalnızca bugünkü hukuk değil, vatandaşlığın kazanıldığı tarihteki rejim de ayrıca incelenmelidir. (justice.belgium.be)

3. Belçika vatandaşı sonradan başka bir vatandaşlık alırsa ne olur?

Güncel Belçika hukukunun temel kuralı nettir: bir Belçikalı bugün gönüllü olarak başka bir devlet vatandaşlığını kazandığında, sırf bu nedenle Belçika vatandaşlığını kaybetmez. Hem Adalet Servisi hem de Dışişleri kaynakları bu hususu açık biçimde doğrulamaktadır. Belçika bu konuda artık ayrıca bir izin, bildirim veya ön onay sistemi de öngörmemektedir. Nitekim Adalet Servisi, çifte vatandaşlık rejiminin “herhangi bir formalite gerektirmediğini”, başka vatandaşlık alındığında belediyeye veya dış temsilciliğe ayrıca bir beyan yapılmasının zorunlu olmadığını belirtmektedir. (justice.belgium.be)

Bununla birlikte bu serbestlik, hiçbir hukuki dikkat gerekmemesi anlamına gelmez. Öncelikle, Belçika bakımından vatandaşlık korunuyor olsa da, kişinin yeni vatandaşlığını aldığı ülkenin hukuku ayrıca incelenmelidir. İkinci olarak, Belçika hukukunda geçmişe etkili otomatik bir geri kazanım yoktur. Adalet Servisi açıkça, eski dönemde başka vatandaşlık aldığı için Belçika vatandaşlığını kaybetmiş kişilerin, 2007 ve 2008 reformları sonrasında vatandaşlıklarını otomatik olarak geri kazanmadıklarını, bunun için ayrıca geri kazanım beyanı yapmaları gerektiğini belirtmektedir. Yani “bugün çifte vatandaşlık serbest, o halde geçmişte kaybettiğim Belçika vatandaşlığı kendiliğinden geri gelmiştir” yaklaşımı hukuken doğru değildir. (justice.belgium.be)

4. Yabancı biri Belçika vatandaşlığını kazanırken eski vatandaşlığını koruyabilir mi?

Evet, Belçika makamları kural olarak yabancı bir kişiden Belçika vatandaşlığını kazanırken eski vatandaşlığından çıkmasını istemez. Dışişleri Bakanlığı’nın “multiple nationalities” sayfasında açıkça, başka bir vatandaşlığı olan kişinin Belçika vatandaşlığını elde etmesi halinde Belçika makamlarının ondan menşe vatandaşlığını terk etmesini talep etmeyeceği ifade edilmektedir. Aynı yönde Adalet Servisi de, yabancı bir kişinin vatandaşlık beyanı veya naturalisation yoluyla Belçika vatandaşlığını kazanması halinde, eğer kendi ülkesinin hukuku buna izin veriyorsa çift vatandaşlığa sahip olabileceğini belirtmektedir. (canada.diplomatie.belgium.be)

Ancak burada en kritik husus şudur: Belçika’nın sizi eski vatandaşlığınızdan çıkmaya zorlamaması, o vatandaşlığın mutlaka korunacağı anlamına gelmez. Resmî Belçika kaynakları, eski vatandaşlığın korunup korunamayacağını ilgili kişinin menşe ülke hukukunun belirleyeceğini özellikle vurgular. Başka bir deyişle, Belçika size “önce çık” demez; ama sizin vatandaşlığını taşıdığınız diğer devlet “Belçika vatandaşlığı kazanırsan bizim vatandaşlığımızı kaybedersin” diyebilir. Bu nedenle Belçika vatandaşlığına başvurudan önce yalnızca Belçika hukukuna değil, kişinin mevcut vatandaşlığına ilişkin yabancı hukuka da bakılması gerekir. Uygulamada en sık yapılan hata, Belçika’nın çifte vatandaşlığa izin vermesini tek başına yeterli sanmaktır. (canada.diplomatie.belgium.be)

5. Belçika vatandaşlığı sonradan nasıl kazanılır ve çifte vatandaşlıkla ilişkisi nedir?

Dışişleri kaynaklarına göre 1 Ocak 2013’ten beri yetişkinler için Belçika vatandaşlığı esasen iki yolla edinilebilir: vatandaşlık beyanı ve naturalisation. Aynı kaynak, bu yolların yalnızca Belçika’da ana yerleşim yeri bulunan ve yasal ikamet temelinde nüfus kayıtlarına kayıtlı kişiler için açık olduğunu belirtmektedir. Ayrıca evliliğin kendi başına Belçika vatandaşlığı vermediği; evlilik yoluyla vatandaşlık için de Belçika’da yaşama dâhil bazı koşulların sağlanması gerektiği açıkça ifade edilmektedir. Bu kurallar, çifte vatandaşlık tartışmasında önemlidir; çünkü yabancının Belçika vatandaşlığını edinmesi çoğu kez yerleşim, kayıt ve başvuru kategorisine bağlı uzun bir sürecin sonucudur. (canada.diplomatie.belgium.be)

Dolayısıyla yabancı bir kişi bakımından çifte vatandaşlık, çoğunlukla şu modelde ortaya çıkar: kişi önce Belçika’da yasal oturum ve ana yerleşim kurar, ardından vatandaşlık beyanı veya istisnai olarak naturalisation yoluyla Belçika vatandaşlığını kazanır ve eğer kendi ülkesinin hukuku buna izin veriyorsa mevcut vatandaşlığını da korur. Belçika makamlarının yaklaşımı bu aşamada nettir: başvurucudan mevcut vatandaşlığını bırakması istenmez. Fakat başvurunun başarılı olması, yine de Belçika’daki vatandaşlık başvurusu şartlarının yerine getirilmesine bağlıdır; çifte vatandaşlık Belçika’da otomatik veya şartsız bir hak değildir, sadece izin verilen bir sonuçtur. (canada.diplomatie.belgium.be)

6. Doğumla çifte vatandaşlık: çocuklar açısından Belçika ne diyor?

Belçika hukukunda çifte vatandaşlığın en klasik görünümlerinden biri doğumla ortaya çıkar. Adalet Servisi’nin çocuklara ilişkin sayfasına göre, farklı vatandaşlıklara sahip ebeveynlerin çocuğu olan bir küçük, doğum anında birden fazla vatandaşlık kazanabilir. Özellikle ebeveynlerden biri Belçikalı ise ve çocuk Belçika’da doğmuşsa ya da Belçikalı ebeveyn Belçika’da doğmuşsa, çocuk Belçika vatandaşlığını doğumla otomatik olarak kazanabilir. Aynı zamanda diğer ebeveynin vatandaşlığını da, o ülke hukuku izin verdiği ölçüde, taşıyabilir. Bu nedenle karma evliliklerde çifte vatandaşlık çoğu zaman sonradan değil, doğumla ortaya çıkar. (justice.belgium.be)

Belçika’nın burada benimsediği çok önemli bir ilke de şudur: çocuk iki veya daha fazla vatandaşlığa sahip olsa bile, Belçika’da ikamet ettiği sürece Belçika makamlarınca Belçikalı olarak kabul edilir ve nüfus kayıtları buna göre tutulur. Bu kural yetişkinler bakımından da dışişleri kaynaklarında benzer biçimde doğrulanmaktadır. Böylece Belçika, kendi ülkesindeki idari ve nüfus hukuku bakımından Belçika vatandaşlığını esas alır. Aile hukuku, pasaport ve kayıt süreçleri bakımından bu yaklaşım özellikle önemlidir. (justice.belgium.be)

7. Belçika makamları çifte vatandaşı nasıl görür?

Belçika dışişleri kaynakları “You will always be considered a Belgian citizen by the Belgian authorities” ifadesini kullanmaktadır. Bu çok yük taşıyan bir cümledir. Bunun anlamı, Belçika vatandaşlığı bulunan bir kişinin Belçika devleti nezdinde temel hukuki kimliğinin Belçikalılık olduğudur. Dolayısıyla kişi aynı anda başka bir pasaporta sahip olsa bile, Belçika belediyesi, Belçika nüfus kayıt sistemi, Belçika kimlik kartı ve Belçika pasaportu bakımından Belçikalı olarak işlem görür. Aynı yaklaşım çocuklar için Adalet Servisi’nin sayfasında da görülmektedir; iki ya da daha fazla vatandaşlığı olan ve Belçika’da yaşayan çocuk, nüfus kayıtlarında Belçikalı olarak yer alır. (canada.diplomatie.belgium.be)

Bu kural özellikle uygulamada önemlidir. Çünkü bazı kişiler ikinci vatandaşlıklarını Belçika’daki tüm işlemler açısından da “alternatif statü” olarak kullanabileceklerini düşünür. Oysa Belçika’nın kendi makamları önünde temel yaklaşımı farklıdır: siz Belçika vatandaşıysanız, Belçika sizi öncelikle Belçikalı sayar. Bu nedenle Belçika hukukunda çifte vatandaşlığın varlığı, Belçika karşısında “iki eşit vatandaşlık arasında serbest seçim” sonucu doğurmaz; en azından Belçika idaresi açısından Belçika vatandaşlığı belirleyici kalır. (canada.diplomatie.belgium.be)

8. Çifte vatandaşlıkta en kritik risk: 28 yaş kuralı

Belçika hukukunda çifte vatandaşlık denildiğinde en fazla gözden kaçan konu, bazı kişiler bakımından vatandaşlığın 28 yaşında kaybı riskidir. Dışişleri kaynaklarına göre, eğer kişi Belçika dışında 1 Ocak 1967’den sonra doğmuşsa, bir veya birden fazla başka vatandaşlığa da sahipse, 18 ile 28 yaş arasında Belçika’da ana yerleşim yeri bulunmamışsa, Belçika devleti veya Belçika hukukuna göre kurulmuş bir şirket/dernek için yurt dışında çalışmamışsa, ayrıca 18 ile 28 yaş arasında Belçika pasaportu veya kimlik kartı almamışsa ya da gerekli koruma beyanını yapmamışsa, Belçika vatandaşlığını 28 yaşında kaybetme riski doğabilir. Resmî kaynaklar bu mekanizmayı ayrıntılı biçimde açıklamaktadır. (canada.diplomatie.belgium.be)

Bu düzenleme özellikle doğumla çifte vatandaş olan, hayatının tamamını yurt dışında geçiren gençler için önemlidir. Çünkü bugün gönüllü başka vatandaşlık alınmasının serbest olması, herkes için Belçika vatandaşlığının sonsuza kadar otomatik korunacağı anlamına gelmez. Belçika dışında doğmuş ve çoklu vatandaşlığa sahip bazı kişiler, Belçika ile bağlarını 18-28 yaş arasında hukuken görünür kılmazlarsa vatandaşlıklarını kaybedebilirler. Dışişleri Bakanlığı iki pratik çözüm göstermektedir: ya 18 ile 28 yaş arasında dış temsilcilikte retention declaration / muhafaza beyanı yapılmalı ya da aynı yaş aralığında Belçika pasaportu veya kimlik kartı alınıp verilmiş olmalıdır. Bu nedenle aileler bakımından en kritik konu çoğu zaman vatandaşlığı kazanmak değil, doğru zamanda korumaktır. (canada.diplomatie.belgium.be)

9. Belçika vatandaşlığından gönüllü çıkılabilir mi?

Evet. Adalet Servisi’ne göre çifte vatandaş bir Belçikalı, isterse Belçika vatandaşlığından vazgeçebilir. Bu beyan, Belçika’da ana yerleşim yerinin bulunduğu belediyede veya yurtdışında yaşanıyorsa yetkili Belçika büyükelçiliği ya da konsolosluğunda yapılabilir. Dışişleri’nin genel vatandaşlık sayfası da yetişkinlerin açık bir irade beyanıyla Belçika vatandaşlığından çıkabileceğini doğrulamaktadır. (justice.belgium.be)

Ancak gönüllü çıkış, çifte vatandaşlık tartışmasında ayrı değerlendirilmelidir. Bir kişi Belçika ile birlikte başka bir vatandaşlığa da sahipse, Belçika vatandaşlığını sürdürmesi zorunlu değildir; fakat çıkış kararının çocuklar üzerindeki etkileri, mevcut diğer vatandaşlığın durumu ve ileride geri kazanım imkânları dikkatle incelenmelidir. Dışişleri kaynakları, belirli hallerde ebeveynin vatandaşlığı kaybetmesinin küçük çocuklar üzerinde de toplu sonuç doğurabileceğini, fakat vatansızlık riski varsa bu kaybın işletilemeyeceğini belirtmektedir. Bu nedenle gönüllü çıkış kararı, yalnızca bireysel değil ailevi etkiler bakımından da hukuki danışmanlık gerektirir. (diplomatie.belgium.be)

10. Çifte vatandaşlık ile vatandaşlığın geri kazanılması arasındaki ilişki

Belçika hukukunda çifte vatandaşlık serbest olsa da geçmişte vatandaşlığını kaybetmiş kişiler için çözüm otomatik değildir. Adalet Servisi, eski sistem nedeniyle kaybedilen Belçika vatandaşlığının reformlar sonrasında kendiliğinden geri gelmediğini açıkça belirtmektedir. Dışişleri Bakanlığı da, geçmişte Belçika vatandaşlığını kaybetmiş kişilerin bunu belirli şartlar altında geri kazanabileceğini; 1 Ocak 2013’ten itibaren geri kazanım için kişinin Belçika’da ana yerleşime ve yasal ikamete sahip olması gerektiğini ifade etmektedir. (justice.belgium.be)

Bu nokta özellikle eski tarihli göç ve vatandaşlık dosyalarında önemlidir. Kişi bugün iki ya da üç vatandaşlığa izin veren bir hukuk düzeni içinde yaşıyor olabilir; ancak geçmişte yanlış zamanda alınmış başka bir vatandaşlık, Belçika vatandaşlığının kaybına yol açmış olabilir. Böyle dosyalarda önce “gerçekten kayıp olmuş mu?” sorusu, sonra da “geri kazanım yolu açık mı?” sorusu incelenmelidir. Belçika’da çifte vatandaşlık konusunda yapılan en yaygın hatalardan biri, güncel serbest rejimin geçmişe etkili olduğunu sanmaktır. Oysa resmî kaynaklar tam tersini söylemektedir. (justice.belgium.be)

11. Uygulamada en sık yapılan hatalar

Belçika çifte vatandaşlık dosyalarında en yaygın hata, yalnızca Belçika hukukuna bakıp diğer devlet hukukunu ihmal etmektir. Oysa Belçika açıkça, kişinin önceki vatandaşlığını koruyup koruyamayacağının menşe devlet hukukuna bağlı olduğunu söylemektedir. İkinci yaygın hata, 28 yaş koruma rejimini bilmemektir. Yurt dışında doğmuş ve çoklu vatandaşlığa sahip gençler, Belçika pasaportu veya kimlik kartı alma zorunluluğunu ya da koruma beyanını gözden kaçırabilmektedir. Üçüncü hata ise eski dönemde başka vatandaşlık alındığında kaybedilen Belçika vatandaşlığının, bugünkü serbest rejim nedeniyle kendiliğinden geri geldiğini sanmaktır. Resmî kaynaklar bu üç yanlışı da dolaylı biçimde dışlamaktadır. (canada.diplomatie.belgium.be)

Bir başka hata da evlilikle vatandaşlığın karıştırılmasıdır. Belçika hukuku evliliği otomatik vatandaşlık sebebi saymaz. Evlilik, belirli koşulların sağlanması halinde vatandaşlık başvurusuna zemin hazırlayabilir; fakat tek başına vatandaşlık ve dolayısıyla çifte vatandaşlık sonucunu doğurmaz. Yine, Belçika makamlarının eski vatandaşlıktan çıkış istememesi, vatandaşlığın otomatik kazanıldığı anlamına gelmez. Önce Belçika vatandaşlığını kazanma koşulları yerine getirilmeli, ancak ondan sonra çifte vatandaşlık sonucu tartışılmalıdır. (canada.diplomatie.belgium.be)

12. Sonuç

Belçika hukukunda çifte vatandaşlık bugün kural olarak kabul edilen bir statüdür. Belçikalılar 28 Nisan 2008’den beri gönüllü olarak başka bir vatandaşlık kazandıklarında sırf bu nedenle Belçika vatandaşlıklarını kaybetmezler. Yabancılar Belçika vatandaşlığını kazanırken Belçika makamlarınca eski vatandaşlıklarından çıkmaya zorlanmazlar. Doğumla da, özellikle karma ailelerde, birden fazla vatandaşlık aynı anda kazanılabilir. Ayrıca Belçika makamları, çifte vatandaş olan kişiyi kendi nezdinde her zaman Belçikalı kabul eder. (justice.belgium.be)

Bununla birlikte Belçika’daki çifte vatandaşlık rejimi “tam serbest ve risksiz” şeklinde anlaşılmamalıdır. Eski tarihli kazanımlarda tarih rejimi önem taşır; geçmişte kaybedilen vatandaşlık kendiliğinden geri dönmez; menşe ülke hukuku eski vatandaşlığın korunup korunamayacağını belirler; yurt dışında doğmuş bazı çoklu vatandaşlar için 28 yaş civarında koruma beyanı veya pasaport/kimlik alma yükümlülüğü gündeme gelir. Bu nedenle Belçika çifte vatandaşlık dosyaları, özellikle sınır aşan aileler ve yatırım/yerleşim planı yapan kişiler bakımından, hem Belçika hukuku hem de diğer ilgili devlet hukuku birlikte değerlendirilerek ele alınmalıdır. Sağlıklı hukuki yaklaşım, yalnızca “izin var mı?” sorusunu değil; hangi yolla kazanıldı, hangi tarihte kazanıldı, hangi vatandaşlıklar birlikte taşınıyor ve korunması için hangi adımlar gerekli sorularını birlikte cevaplamaktır. (justice.belgium.be)