ALMANYA OTURUM UZATMA
Almanya’da oturum uzatma başvurusu nasıl yapılır? 2026 güncel uygulamada sık yapılan hatalar, Fiktionsbescheinigung ve çalışma/seyahat riskleri, entegrasyon kursu uyumu, geçim güvencesi ve evrak yönetimiyle ret riskini azaltma rehberi.
Oturum Uzatma Başvurusu: Sık Yapılan Hatalar ve Ret Riskini Azaltma (2026)
Almanya’da oturum izni uzatma başvuruları (Aufenthaltserlaubnis – Verlängerung), çoğu kişinin sandığından daha “teknik” ilerler. Çünkü uzatma, pratikte “aynı oturumun devamı” gibi görünse de, hukuken çoğu durumda ilk kez oturum verilmesine uygulanan şartların yeniden değerlendirilmesi anlamına gelir. Nitekim Aufenthaltsgesetz (AufenthG) açıkça, uzatma için de kural olarak ilk verilme hükümlerinin uygulanacağını söyler. (Gesetze im Internet)
Bu nedenle ret riskini azaltmanın anahtarı, “randevu alıp evrak vermek” değil; başvurunun dayandığı oturum amacını (Aufenthaltszweck) doğru anlatmak, genel şartları eksiksiz taşımak ve dosyayı delil mantığıyla kurmaktır. Aşağıdaki rehber, 2026 uygulamasında müvekkillerin en sık düştüğü hataları ve bunları nasıl sistematik şekilde önleyebileceğinizi, kanun maddeleri ve idari uygulama çerçevesiyle birlikte anlatır.
1) Uzatmanın hukuki çerçevesi: “Yeni başvuru gibi” düşünün
1.1. Uzatma, çoğu zaman “yeniden değerlendirme”dir
AufenthG §8/1 uyarınca, oturum izninin uzatılmasında da, oturum verilmesine ilişkin aynı hükümler uygulanır. Bu, yabancılar dairesinin (Ausländerbehörde/LEA) uzatmada da; geçim güvencesi, pasaport, sigorta, amaç bağlılığı, kamu düzeni gibi başlıkları yeniden inceleyebileceği anlamına gelir. (Gesetze im Internet)
1.2. Bazı “geçici amaçlı” oturumlar uzatılamayabilir
§8/2, oturumun “yalnız geçici amaç” için verildiği ve idarenin bunu son uzatmada/ilk verilişte uzatmayı dışladığı hallerde uzatmanın kural olarak mümkün olmayacağını düzenler. (Gesetze im Internet)
Pratik ders: Kartınızın/kararınızın şartlar kısmında “Verlängerung ausgeschlossen” benzeri bir ibare veya açık amaç sınırlaması varsa, uzatma yerine amaç değişikliği (Wechsel des Aufenthaltstitels) stratejisi gerekir.
1.3. En kritik (ama en sık unutulan) madde: Entegrasyon kursu uyumu
§8/3, uzatma öncesi idarenin entegrasyon kursu yükümlülüğüne uyulup uyulmadığını tespit etmesini zorunlu kılar; yükümlülüğün ihlali, uzatma kararında aleyhe değerlendirilir ve bazı hallerde uzatma reddine kadar gidebilir. (Buzer)
Saha gerçeği: Kursa hiç başlamamak kadar, “kayıt var ama devam yok” dosyayı zayıflatır.
2) Genel ret sebepleri: §5 + §3 + §82 üçlüsü
Uzatma dosyalarının büyük bölümünde sorun, “özel oturum türü şartı”ndan önce, genel şartların zayıf kurulmasından doğar.
2.1. Geçim güvencesi (Lebensunterhalt)
AufenthG §5, oturum verilmesinin (dolayısıyla uzatmanın) kural olarak geçimin güvence altında olmasını şart koşar. (Gesetze im Internet)
Kritik hata: Gelir var sanıp belgesiz bırakmak (maaş bordrosu, iş sözleşmesi, vergi dökümleri, serbest meslek kâr-zarar/Steuerbescheid vb.).
2.2. Pasaport / kimlik netliği (Passpflicht)
§3, Almanya’da yasal kalış için geçerli ve tanınan pasaport veya pasaport yerine geçen belge zorunluluğunu düzenler. (Dejure)
Kritik hata: Pasaport bitişine 2–3 ay kala uzatmaya girmek. Birçok daire, pasaport kısa süreliyse oturumu da kısa süreli verir veya işlemi bekletebilir.
2.3. İş birliği ve delil sunma yükümlülüğü (Mitwirkung)
§82, yabancının kendi lehine olan durumları dahi doğrulanabilir şekilde bildirme ve belge sunma yükümlülüğünü düzenler. (Gesetze im Internet)
Kritik hata: “Bende var” deyip sunmamak, eksik evrakı geciktirmek, e-postalara cevap vermemek. Bu, “dosya olgunlaşmadı” gerekçesiyle uzatmayı uzatır; bazı dosyalarda doğrudan ret riskini büyütür.
3) Zamanlama hataları: Ret olmasa bile “yasal statü krizi” çıkar
3.1. Geç kalmak: En sık yapılan hata
Uzatma başvurusu, oturum bitmeden önce yapılmadıysa; “fiktif devam” (Fiktionswirkung) rejimi devreye girmeyebilir ya da daha zayıf bir statü oluşabilir. §81/4, oturum bitmeden uzatma veya yeni oturum talep edilirse önceki oturumun karar verilene kadar devam edeceğini düzenler. (Gesetze im Internet)
3.2. Fiktionsbescheinigung’u yanlış okumak: Çalışma ve seyahat hataları
Fiktionsbescheinigung tek tip değildir. Özellikle §81/3 ve §81/4 ayrımı, çalışma hakkı ve yeniden giriş bakımından belirleyicidir. Berlin’in resmi hizmet açıklaması; §81/4’te önceki oturumun tüm sonuçlarıyla devam ettiğini, §81/3’te ise yeniden giriş/çalışma haklarının aynı şekilde doğmayabileceğini pratik bir dille anlatır. (service.berlin.de)
Asyl.net de §81/4’ün “eski oturumun tüm sonuçlarıyla devamı” mantığını vurgular. (asyl.net)
Kritik hata örnekleri
- §81/3 belgesiyle Almanya dışına çıkıp geri dönmeyi planlamak (geri dönüşte vize krizi doğabilir).
- Belge üzerindeki “Erwerbstätigkeit erlaubt/gestattet” ibaresini kontrol etmeden işe başlamak.
4) Oturum türüne göre “ret riskini azaltan” dosya kurgusu
Aşağıdaki başlıklarda mantık aynı: Oturum amacı + genel şartlar + süreklilik delili.
4.1. Çalışma oturumları (iş sözleşmesiyle)
- Sözleşme ve bordrolar: Son 3–6 ay bordro, sözleşme, işyeri yazısı
- Sigorta: GKV/PKV sürekliliği
- Vergi ve sosyal prim: Eksik/borç varsa açıklama planı
- Amaç bağlılığı: İş değişikliği olduysa “yeni işin oturum amacına uygunluğu” açık kurulmalı.
4.2. Serbest meslek / şirket sahipliği (§21)
Berlin’in resmi sayfası, serbest meslek oturum uzatmasında örneğin başvurunun en erken 4 ay önce yapılabileceğini ve geçimin serbest faaliyetten sürdürülebilir şekilde sağlanmasını şart koşar. (service.berlin.de)
Ret riski yaratan tipik hatalar
- Gelir var ama net değil (kayıt dışı/dağınık muhasebe)
- Steuerbescheid olmadan “kâr var” iddiası
- Yaş/yaşlılık güvencesi şartlarının gözden kaçması (bazı hallerde önem kazanır). (service.berlin.de)
4.3. Öğrenci oturumları (§16b)
Öğrenci uzatmalarında retin en büyük nedeni “amaç bağlılığı”dır: eğitim ilerlemesi zayıfsa idare uzatmada daha temkinli davranır. Berlin hizmet sayfası öğrenci oturumunda gerekli belgeler arasında sağlık sigortası gibi çekirdek evrakları listeler. (service.berlin.de)
Güçlendiren deliller
- Transkript/ECTS dökümü
- Danışman/üniversite yazısı (bitirme takvimi, tez süreci)
- Finans planı (blokeli hesap/burs/gelir).
4.4. Aile birleşimi oturumları
Aile oturumlarında tipik ret gerekçeleri; fiili birlikte yaşamın ispatı, geçim/sigorta ve bazı dosyalarda kimlik/pasaport sürekliliğidir. Berlin’in ilgili sayfası, aile başvurularında pasaport gibi temel evrakların altını çizer. (service.berlin.de)
4.5. İnsani/humaniter oturumlar
Berlin’in “insani gerekçeyle oturum uzatma” sayfası; uzatmanın, insani gerekçe ortadan kalktıysa mümkün olmayacağını ve pasaport şartını açıkça vurgular. (service.berlin.de)
Pratik ders: İnsani statülerde “sebebin devamı” delilini güncellemek çoğu zaman belirleyicidir.
5) Entegrasyon kursu: Uzatmanın “sessiz tetikleyicisi”
Uzatma dosyalarında çok kişi, entegrasyon kursunu “ileride bakarım” diye erteler. Oysa §8/3 doğrudan: uzatmada kurs yükümlülüğüne uyum kontrol edilecek. (Buzer)
Ret riskini azaltan yaklaşım
- Yükümlülük var mı? (Karar metni / Zusatzblatt)
- Varsa: kayıt + devam + sınav planı
- Meşru mazeret varsa: (sağlık, bakım yükü, iş yoğunluğu) bunu belgeleyip idareye zamanında bildirin.
6) Evrak yönetimi: “Liste” değil, “delil dosyası” kurun
§82’nin mantığı gereği, sadece isteneni vermek değil; başvuruyu taşıyan olguları doğrulanabilir kılmak gerekir. (Gesetze im Internet)
6.1. Ret üreten evrak hataları
- Eski tarihli belgeler (banka dökümleri, sigorta yazıları)
- Çelişkili adres/ikamet bilgisi
- Gelir–kira–gider dengesinin açıklanmaması
- Eksik tercüme/format uyumsuzluğu.
6.2. Dosyayı güçlendiren “ek”ler
- Açıklayıcı dilekçe: “Oturum amacım, gelir kaynağım, aile/iş/okul planım”
- Kronoloji: başvuru tarihleri, randevu talepleri, gönderim kayıtları
- Uyum delilleri: kurs kayıtları, sertifikalar, işyeri referansı.
7) Randevu yoksa ne yapmalı? (Başvuruyu güvenceye almak)
Birçok şehirde randevu bulunamaması, başvurunun gecikmesine sebep oluyor. Burada kritik mesele: başvurunun zamanında yapılmış olduğunun ispatı. Çünkü §81/4’teki “fiktif devam” mantığı, uzatma başvurusunun süresinde yapılmasına dayanır. (Gesetze im Internet)
Uygulama stratejisi
- Online portal/e-posta/posta ile süre dolmadan başvuru
- Gönderim delili: e-posta header, otomatik yanıt, takip numarası
- Eksik evrak varsa “sunacağım” notuyla birlikte temel başvuruyu kaçırmamak
- Seyahat/iş başlangıcı varsa ayrıca yazılı şekilde “Fiktionsbescheinigung ihtiyacı”nı belirtmek.
8) Seyahat planlayanlar için risk haritası
Oturum uzatma sürecinde yurt dışına çıkış, dosyanın türüne göre “rutin” de olabilir, “geri dönememe” riski de doğurabilir. Bu riskin merkezinde yine §81/3–§81/4 ayrımı vardır. (Gesetze im Internet)
Güvenli minimum kontrol
- Belge türü: §81/4 mü?
- Geçerlilik tarihi
- Pasaport geçerli mi? (Dejure)
- Çalışma ibaresi ve eski eAT/Zusatzblatt seti
- Transit/havayolu uygulamaları (fiili risk).
9) Ret gelirse: Aynı anda iki hedef—hukuki yol + yeni başvuru planı
Oturum uzatmada ret, her zaman “son” değildir; ama çoğu zaman doğru stratejiyle sınırlı sürede müdahale edilmesi gerekir.
İki paralel soru
- Ret gerekçesi “tamamlanabilir evrak/şart” mı? → Güçlü ek dosyayla yeni başvuru planı
- Ret “hukuki yorum/yanlış değerlendirme” mi? → İdari itiraz/yargı yolu (eyalet ve dosyaya göre değişebilir)
Ayrıca unutmayın: Oturum türü değişikliği (Spurwechsel) birçok durumda mümkün olabilir; BAMF’ın çalışması, hangi oturum türüne geçileceğine göre şartların belirlendiğini ve bazı geçişlerde prensip sınırlamalar bulunabildiğini vurgular. (BAMF)
10) 2026 için pratik “ret riskini azaltma” kontrol listesi
Aşağıdaki listeyi, başvurudan 4–8 hafta önce tamamlamak, dosyayı ciddi ölçüde güçlendirir:
- Pasaport: bitiş tarihi kontrol, gerekiyorsa yenileme (Dejure)
- Başvuru zamanı: oturum bitmeden başvuru, gönderim delili (Gesetze im Internet)
- Gelir/geçim: bordro/Steuerbescheid/banka dökümleri (Gesetze im Internet)
- Sağlık sigortası: süreklilik belgesi
- Adres ve kayıtlar: ikamet belgeleri tutarlı mı?
- Entegrasyon kursu: yükümlülük var mı, uyum delili var mı? (Buzer)
- İş birliği: istenen evraklar gecikmeden, doğrulanabilir şekilde sunuldu mu? (Gesetze im Internet)
- Amaç bağlılığı: okul/iş/aile statüsü devam ediyor mu; değişiklik varsa açıklama var mı?
- Seyahat: Fiktionsbescheinigung türü ve geçerlilik kontrolü (service.berlin.de)
- Dilekçe ekleri: kısa, net bir “durum özeti” dilekçesi (çoğu dosyada fark yaratır).
Son söz: Uzatmada başarı, “dosyayı anlatma” disiplinidir
Oturum uzatma başvurusunu güçlü kılan şey, tek bir belge değil; kanunun aradığı şartları (özellikle §8 + §5 + §3 + §82 + entegrasyon kursu) aynı hikâyede birleştirebilmektir. (Gesetze im Internet)
Müvekkil açısından en yüksek değer, çoğu zaman ret olduktan sonra dava açmak değil; ret ihtimalini doğuran eksikleri baştan kapatmaktır. Bu rehberi “kontrol listesi + delil dosyası” mantığıyla uyguladığınızda, hem işlem süresi kısalır hem de ret riski anlamlı şekilde düşer.
About Post Author
