Adli Para Cezası Nasıl Hesaplanır?

Türk Ceza Kanunu m.52’ye göre adli para cezası, iki aşamalı bir hesaplama yöntemine dayanır:

Gün Sayısı Belirlenir:
Hâkim, suçun niteliğine ve ağırlığına göre cezanın gün sayısını belirler. Bu sayı en az 5 gün, en fazla 730 gün olabilir. Ancak bazı özel suçlarda kanun koyucu bu üst sınırı daha da yükseltebilir (örneğin, 5 yıl = 1825 gün).
Günlük Miktar Belirlenir:
Failin ekonomik ve sosyal durumu dikkate alınarak bir gün karşılığı 20 TL’den az, 100 TL’den fazla olmayacak şekilde bir miktar belirlenir. Bu miktar her fail için farklı olabilir. Örneğin, düşük gelirli bir işçi için günlük 20 TL, yüksek gelirli bir işadamı için günlük 100 TL takdir edilebilir.
Çarpım Yöntemi:
Gün sayısı ile günlük miktar çarpılır ve toplam adli para cezası bulunur.

Örnek:

300 gün x 40 TL = 12.000 TL
100 gün x 100 TL = 10.000 TL

Adli Para Cezasının En Fazla Miktarı

Normal şartlarda en fazla gün sayısı 730 gündür. Günlük miktar ise en fazla 100 TL olabilir.

👉 Yani 730 gün x 100 TL = 73.000 TL adli para cezasının üst sınırıdır.

Ancak bazı özel suç tiplerinde bu üst sınır artırılabilir. Örneğin TCK’daki bazı ekonomik suçlarda ya da nitelikli halleri olan suçlarda gün sayısı 5 yıl (1825 gün) olarak düzenlenmiştir. Bu durumda:

👉 1825 gün x 100 TL = 182.500 TL adli para cezası söz konusu olabilir.

Adli Para Cezasının Özellikleri

Ölçülülük İlkesi: Hâkim, miktarı keyfi biçimde belirleyemez; hem suçun ağırlığını hem de failin mali durumunu gerekçeli şekilde ortaya koymak zorundadır.
Orantılılık: Aynı suçu işleyen zengin bir kişi ile dar gelirli bir kişi farklı miktarlarda ceza ödeyebilir; böylece ceza herkes için aynı derecede caydırıcı olur.
Taksitlendirme: Failin talebi üzerine mahkeme cezayı en fazla 24 ay taksite bölebilir.
Ödenmemesi Halinde: Ceza ödenmezse her gün hapis cezasına çevrilir, ancak toplam hapis 3 yılı geçemez.

📌 Özet:
Adli para cezası, gün sayısı x günlük miktar formülüyle hesaplanır. En az 5 gün, en fazla 730 gün (özel durumlarda 1825 gün) olabilir. Günlük miktar 20 TL ile 100 TL arasındadır. Dolayısıyla adli para cezasının miktarı en fazla 73.000 TL, bazı suçlarda ise 182.500 TL olabilir.

Adli Para Cezası Miktarının Sınırının Daha Yüksek Olarak Düzenlendiği Özel Haller

Türk Ceza Kanunu m.52’de genel kural olarak adli para cezasının üst sınırı 730 gün olarak düzenlenmiştir. Ancak bazı suç tipleri ve özel düzenlemelerde bu üst sınır yükseltilmiştir. Yani bazı suçlarda hâkim, 730 günden çok daha fazla gün sayısı üzerinden adli para cezası belirleyebilir.

1. Uyuşturucu Suçları (TCK m.191/2 ve m.188)

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak için bulundurma (TCK m.191) ve imal–ticaret (TCK m.188) suçlarında adli para cezasının gün sayısı 5000 güne kadar çıkabilir. Özellikle TCK m.188’de hapis cezasının yanında çok yüksek adli para cezası öngörülmüştür.

2. Fuhuş Suçu (TCK m.227)

Fuhuş suçunda hapis cezasıyla birlikte bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür. Bu, adli para cezasının en yüksek sınırlarından biridir.

3. Kaçakçılık Suçları (5607 sayılı Kanun)

Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nda da adli para cezaları binlerce gün olarak düzenlenmiştir. Örneğin petrol kaçakçılığı, sigara ve tütün kaçakçılığı gibi suçlarda 20.000 güne kadar adli para cezası verilebilmektedir.

4. Çevre Suçları (TCK m.181 ve m.182)

Çevrenin kasten kirletilmesi suçunda adli para cezası bin günden daha fazla olarak düzenlenebilir. Özellikle izinsiz atık boşaltma ve tehlikeli atık suçlarında yüksek sınırlar vardır.

5. İhaleye Fesat Karıştırma (TCK m.235) ve Edimin İfasına Fesat (TCK m.236)

Bu suçlarda da adli para cezası bin günden on bin güne kadar verilebilmektedir. Bu düzenleme kamu zararını önleme amacı taşır.

6. Fikri ve Sınai Haklar İhlali (5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu)

Eser ve marka ihlallerinde de beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.

📌 Özet:
Genel kural TCK m.52’ye göre 730 gün = 73.000 TL (20–100 TL arası günlük miktar ile) olsa da; bazı özel suçlarda gün sınırı 5000, 10.000, hatta 20.000 gün olabilir. Bu da yüz binlerce lirayı aşan adli para cezalarına yol açmaktadır.

Single Blog Title