Acil Serviste Ücret Alınması Hukuka Uygun mu? (2026 Güncel Hukuki Rehber)

1. Acil Servis Kavramı Nedir?

Acil servis, ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma veya hayati risk oluşturan durumlarda derhal müdahale edilmesi gereken sağlık hizmet birimidir. Acil sağlık hizmetlerinin temel özelliği, gecikmenin telafisi güç veya imkânsız sonuçlara yol açabilmesidir.

Türkiye’de acil sağlık hizmetleri hem kamu hastanelerinde hem de özel hastanelerde sunulmaktadır. Özel hastaneler de acil durumlarda belirli kamu yükümlülüklerine tabidir.

---

2. Acil Serviste Ücret Alınmasının Hukuki Dayanakları

Acil serviste ücret alınması meselesi şu temel mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilir:

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

• Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)

• Özel Hastaneler Yönetmeliği

• Hasta Hakları Yönetmeliği

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

SGK’lı bir hastanın acil servise başvurması halinde, durumun niteliği belirleyici olur.

---

3. SGK’lı Hastadan Acil Serviste Ücret Alınabilir mi?

SGK mevzuatına göre:

👉 Gerçek acil hallerde ilave ücret alınamaz.
👉 Tedavi, ödeme şartına bağlanamaz.
👉 Hastadan teminat alınamaz.

SGK ile sözleşmeli özel hastaneler, acil hallerde SGK kapsamındaki işlemler için ilave ücret talep edemez.

Bu yükümlülük, sosyal devlet ilkesinin bir sonucudur.

---

4. “Gerçek Acil” Kavramı Ne Anlama Gelir?

Uygulamada en büyük tartışma “gerçek acil” kavramı üzerindedir.

Genel olarak aşağıdaki durumlar acil sayılır:

• Kalp krizi

• Felç

• Trafik kazası

• Solunum yetmezliği

• Şuur kaybı

• Ağır kanama

• Hayati risk içeren travmalar

Ancak bazı durumlar gri alan oluşturabilir. Örneğin:

• Şiddetli karın ağrısı

• Yüksek ateş

• Akut apandisit şüphesi

Bu tür durumlarda tıbbi değerlendirme esas alınır.

---

5. Özel Hastanelerde Acil Servis Ücreti Uygulaması

Özel hastaneler, acil başvuru sonrası hastanın durumu stabil hale geldiğinde farklı ücretlendirme uygulamalarına geçebilir. Ancak:

• İlk acil müdahale ücretsiz olmalıdır.

• Acil durum devam ettiği sürece ilave ücret alınamaz.

Bazı hastaneler “acil değil” gerekçesiyle ücret talep etmektedir. Bu noktada tıbbi kayıtlar ve epikriz raporu önem kazanır.

---

6. Acil Serviste Ücret Alınmasının Hukuka Aykırı Olduğu Durumlar

Aşağıdaki hallerde ücret alınması hukuka aykırı olabilir:

6.1. Hayati Tehlike Varken Ücret Talebi

6.2. Müdahalenin Ücret Ödenmesine Bağlanması

6.3. SGK’lı Hastadan İlave Ücret Alınması

6.4. Acil Müdahale İçin Teminat İstenmesi

6.5. Bilgilendirme Formu İmzalatılarak Ücret Alınması

Özellikle imza alınmış olması, hukuka aykırı tahsilatı geçerli hale getirmez.

---

7. Acil Serviste Ücret Alınması Tüketici Hukuku Kapsamında Değerlendirilir mi?

Evet.

Sağlık hizmeti, hukuki anlamda bir hizmet sözleşmesidir. Hasta ise tüketici konumundadır. Bu nedenle acil serviste hukuka aykırı ücret alınması halinde 6502 sayılı Kanun kapsamında başvuru yapılabilir.

Hastanın talep edebileceği haklar:

• Ücret iadesi

• Faiz

• Maddi tazminat

• Manevi tazminat

---

8. Haksız Alınan Acil Servis Ücreti Nasıl Geri Alınır?

8.1. Hastaneye Yazılı Başvuru

İlk aşama resmi iade talebidir.

8.2. SGK’ya Şikayet

Sosyal Güvenlik Kurumu denetim yapabilir ve hastaneye idari yaptırım uygulayabilir.

8.3. Tüketici Hakem Heyeti

Belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda zorunlu başvuru yoludur.

8.4. Tüketici Mahkemesi

Yüksek tutarlarda dava açılabilir.

---

9. Acil Servis Ücret İadesi Davası Nasıl Açılır?

Görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi’dir.

Dava dilekçesinde:

• Olayın acil niteliği

• Tahsil edilen tutar

• SGK mevzuatına aykırılık

• Hukuki dayanaklar

ayrıntılı şekilde belirtilmelidir.

Mahkeme, genellikle bilirkişi incelemesi yaptırarak durumun acil olup olmadığını değerlendirir.

---

10. İspat Yükü Kimdedir?

Genel kural olarak:

• Hastanın ödeme yaptığını ispat etmesi gerekir.

• Hastane ise ücretin hukuka uygun olduğunu ispat etmekle yükümlüdür.

Tıbbi kayıtlar, epikriz ve triyaj kodları kritik öneme sahiptir.

---

11. Zamanaşımı Süresi

Tüketici işlemlerinde genel zamanaşımı süresi 5 yıldır. Ancak olayın niteliğine göre farklı değerlendirme yapılabilir.

Hak kaybı yaşamamak için gecikmeden hukuki başvuru yapılmalıdır.

---

12. Acil Serviste Ücret Alınması ile Tıbbi Hata Arasındaki Fark

Acil serviste ücret alınması mali bir ihlaldir.
Tıbbi hata ise yanlış veya eksik tedavidir.

İki durum birlikte gerçekleşirse:

• Hem ücret iadesi

• Hem maddi ve manevi tazminat

talep edilebilir.

---

13. Özel Hastanelerin Sık Kullandığı Savunmalar

• “Durum acil değildi.”

• “Hasta onam verdi.”

• “Acil müdahale sonrası işlem farklıydı.”

• “Ücret SGK kapsamı dışındaydı.”

Ancak bu savunmalar somut olay bazında değerlendirilir.

---

14. Anayasal Boyut

Sağlık hizmeti, Anayasa’da sosyal devlet ilkesi kapsamında güvence altındadır. Acil durumlarda sağlık hizmetine erişimin engellenmesi veya ücret şartına bağlanması temel hak ihlali niteliği taşıyabilir.

---

15. En Çok Sorulan Sorular

Acil serviste ücret almak yasal mı?

Gerçek acil hallerde SGK’lı hastadan ilave ücret alınamaz.

Özel hastane acilde para isterse ne yapmalıyım?

Önce müdahale sağlanmalı, ardından ücret iadesi için hukuki başvuru yapılmalıdır.

Acil servis ücret iadesi nasıl alınır?

Hastaneye başvuru, SGK şikayeti ve Tüketici Mahkemesi yoluyla alınabilir.

Acil serviste imza attım, yine de ücret iadesi alabilir miyim?

Evet, mevzuata aykırı tahsilat imza ile meşru hale gelmez.

---

16. Sonuç: Acil Serviste Ücret Alınması Her Zaman Hukuka Uygun Değildir

Acil serviste ücret alınması, durumun niteliğine göre değerlendirilir. Gerçek acil hallerde SGK’lı hastadan ilave ücret talep edilmesi hukuka aykırıdır.

Haksız tahsil edilen ücret:

• İade edilebilir

• Faiziyle talep edilebilir

• Gerekirse dava konusu yapılabilir

Sağlık hizmeti ticari bir faaliyet olmakla birlikte, acil müdahale söz konusu olduğunda kamu yararı önceliklidir.

Hak kaybı yaşamamak için ödeme belgelerini saklayın ve süreci geciktirmeden hukuki değerlendirme yaptırın.

---