Acil Müdahale Sonrası Faturalandırma Uyuşmazlıkları

Sağlık hukukunda en hassas alanlardan biri, acil müdahale süreçleridir. Hayati risk taşıyan durumlarda hasta ya da yakınlarının önceliği doğal olarak tedavinin gecikmeden yapılmasıdır. Ancak tedavi sonrasında düzenlenen faturalar, çoğu zaman ciddi uyuşmazlıklara yol açabilmektedir. Özellikle özel hastanelerde acil servis kapsamında sunulan hizmetler için talep edilen bedeller, mevzuata aykırı ilave ücret uygulamaları ve belirsiz fatura kalemleri nedeniyle tartışma konusu olmaktadır.

Bu yazıda acil müdahale sonrası faturalandırma uyuşmazlıklarının hukuki boyutu, mevzuat çerçevesi, ilave ücret yasağı, ispat yükü, iade yolları ve dava süreci ayrıntılı şekilde ele alınacaktır.

1. Acil Müdahale Kavramı ve Hukuki Niteliği

Acil müdahale; hastanın yaşamını, organ bütünlüğünü ya da genel sağlık durumunu ciddi şekilde tehdit eden hallerde gecikmeksizin yapılan tıbbi işlemleri ifade eder. Bu tür durumlarda sağlık hizmeti sunucusunun öncelikli yükümlülüğü, hastanın stabilizasyonunu sağlamaktır.

Acil hizmetlerin hukuki niteliği, genel sağlık hizmetlerinden farklı değerlendirilir. Çünkü burada:

Hastanın serbest iradesi sınırlı olabilir,
Önceden ücret pazarlığı yapılamaz,
Bilgilendirme süreci kısalabilir,
Hayati risk ön plandadır.

Bu nedenle mevzuat, acil müdahale hizmetlerinde özel düzenlemeler getirmiştir.

2. SGK Anlaşmalı Hastanelerde Acil Hizmetler

Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli özel hastaneler, acil servis hizmetlerini belirli kurallar çerçevesinde sunmak zorundadır. Mevzuat gereği:

Acil sağlık hizmetlerinden ilave ücret alınamaz.
Hasta stabil hale gelene kadar yapılan işlemler fark ücrete tabi değildir.
Hastanın durumu “acil değil” olarak sonradan değerlendirilse bile ilk müdahale ücretsiz olmalıdır.

Bu kuralların ihlali, hukuka aykırı tahsilat anlamına gelir.

3. Acil Müdahale Sonrası Faturalandırma Sorunları

Uygulamada en sık karşılaşılan uyuşmazlıklar şunlardır:

Acil serviste yapılan işlemler için ilave ücret tahsili
Stabilizasyon sürecine dahil işlemlerin özel hizmet gibi faturalandırılması
Paket dışı ek tetkik kalemleri eklenmesi
“Gözlem bedeli” adı altında yüksek ücret talebi
Yoğun bakım sürecinin acil kapsam dışında gösterilmesi

Bu tür uygulamalar hastalar açısından ciddi mali yük doğurmaktadır.

4. Acil Durumun Tespiti ve İspat Sorunu

Faturalandırma uyuşmazlıklarında temel tartışma genellikle şu noktada yoğunlaşır: “Hastanın durumu gerçekten acil miydi?”

Acil durumun tespiti:

Triage kayıtları
Epikriz raporu
Ambulans sevk formu
İlk muayene notları

üzerinden yapılır.

Mahkemeler genellikle bilirkişi incelemesiyle hastanın acil olup olmadığını değerlendirir.

5. İlave Ücret Yasağının Kapsamı

Acil servis hizmetlerinde ilave ücret yasağı yalnızca muayene ile sınırlı değildir. Stabilizasyon sağlanana kadar yapılan:

Tetkikler
Laboratuvar işlemleri
Radyolojik incelemeler
Müdahaleler

ilave ücrete tabi değildir.

Ancak hasta stabil hale geldikten sonra isteğe bağlı özel oda talebi gibi hizmetler için ücret alınabilir. Bu ayrımın doğru yapılması gerekir.

6. Özel Hastanenin Bilgilendirme Yükümlülüğü

Acil müdahale sonrasında hastanın ya da yakınlarının, yapılacak işlemler ve ücretlendirme konusunda bilgilendirilmesi gerekir. Özellikle hasta stabil hale geldikten sonra:

Tedavinin devamı
Olası ek ücretler
Özel oda tercihi

açıkça anlatılmalıdır.

Eksik bilgilendirme halinde tahsil edilen tutarın iadesi talep edilebilir.

7. Fatura Kalemlerinin Şeffaflığı

Acil müdahale sonrası düzenlenen faturada şu hususlar açıkça yer almalıdır:

İşlem adı
Birim fiyat
SGK tarafından karşılanan tutar
İlave ücret oranı

Belirsiz, toplu ya da açıklamasız kalemler hukuki uyuşmazlık doğurur.

8. Belgesiz Tahsilat ve Nakit Ödeme

Acil durumda hasta yakınlarından nakit ödeme talep edilmesi uygulamada sıkça görülmektedir. Bu tür tahsilatlar:

Fatura ile belgelendirilmelidir.
İlave ücret yasağına aykırı olmamalıdır.

Belgesiz ödeme yapılmışsa ispat güçleşebilir; ancak banka çekim kayıtları, tanık beyanı ve kamera kayıtları delil olabilir.

9. Hukuki Dayanaklar

Acil müdahale sonrası fazla veya hukuka aykırı ücret tahsilinde başvurulabilecek hukuki sebepler şunlardır:

Sözleşmeye aykırılık
Sebepsiz zenginleşme
Tüketici hukukuna aykırılık
Haksız şart

Acil hizmetlerde kamu düzeni boyutu bulunduğu için mahkemeler daha hassas değerlendirme yapmaktadır.

10. İhtarname Süreci

Uyuşmazlık halinde öncelikle hastaneye yazılı başvuru yapılmalıdır. İhtarnamede:

Acil müdahale tarihi
Tahsil edilen tutar
Hukuka aykırılık gerekçesi
İade talebi
Süre

açıkça belirtilmelidir.

Bu adım hastaneyi temerrüde düşürür.

11. SGK’ya Şikâyet Yolu

SGK anlaşmalı hastanelerde ilave ücret yasağının ihlali durumunda kuruma şikâyet başvurusu yapılabilir. SGK:

Fatura incelemesi yapar
Mevzuata aykırılığı denetler
İdari yaptırım uygulayabilir

Bu süreç dava öncesinde önemli bir delil oluşturur.

12. Tüketici Hakem Heyeti ve Mahkeme Süreci

Parasal sınır dahilindeyse tüketici hakem heyetine başvurulabilir. Daha yüksek tutarlarda tüketici mahkemesinde dava açılır.

Dava dilekçesinde:

Fatura
Ödeme dekontu
SGK hizmet dökümü
Epikriz raporu
Bilirkişi incelemesi talebi

yer almalıdır.

13. Bilirkişi İncelemesinin Önemi

Bilirkişi:

Müdahalenin acil olup olmadığını
Stabilizasyon süresini
İlave ücret yasağı kapsamını
Faturanın mevzuata uygunluğunu

değerlendirir.

Bu rapor mahkeme kararında belirleyici rol oynar.

14. Zamanaşımı Süresi

Ücret iadesi taleplerinde zamanaşımı süresi hukuki niteliğe göre değişir. Tüketici işlemi kapsamında genellikle 5 yıl uygulanır. Sebepsiz zenginleşmede öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlükârda 10 yıl sınırı vardır.

Acil durumların travmatik etkisi nedeniyle hastalar çoğu zaman gecikmektedir; ancak sürelerin kaçırılmaması önemlidir.

15. Manevi Tazminat Talebi

Acil durumda ödeme baskısı yapılması veya müdahalenin geciktirilmesi gibi haller kişilik haklarını ihlal edebilir. Bu durumda manevi tazminat talep edilebilir. Ancak kusur ve zarar unsurlarının ispatı gerekir.

16. Uygulamada Sık Görülen Örnekler

Trafik kazası sonrası acil serviste fark alınması
Kalp krizi şüphesiyle başvuruda ilave ücret tahsili
Yoğun bakımın özel hizmet gibi ücretlendirilmesi
Gözlem süresinin acil kapsam dışında gösterilmesi

Bu örneklerde hasta lehine iade kararları verilebilmektedir.

17. Delil Toplama Stratejisi

Uyuşmazlık halinde şu belgeler toplanmalıdır:

Fatura ve ödeme dekontu
Ambulans sevk belgesi
Epikriz raporu
Triage kayıtları
SGK dökümü

Gerekirse delil tespiti davası açılabilir.

18. Avukat Desteğinin Önemi

Acil müdahale sonrası faturalandırma uyuşmazlıkları teknik mevzuat bilgisi gerektirir. İlave ücret yasağının kapsamı ve stabilizasyon süresi uzmanlık gerektiren konulardır. Profesyonel destek sürecin doğru yürütülmesini sağlar.

19. Sağlık Hakkı ve Kamu Düzeni Boyutu

Acil sağlık hizmeti anayasal sağlık hakkının bir parçasıdır. Hayati risk taşıyan durumlarda ücret talebinin ön plana çıkarılması kamu düzeni ile bağdaşmaz. Bu nedenle mevzuat, acil hizmetlerde hastayı koruyucu düzenlemeler getirmiştir.

20. Sonuç ve Değerlendirme

Acil müdahale sonrası faturalandırma uyuşmazlıkları, sağlık hukukunun en hassas konularından biridir. Tıbbi müdahalenin doğru yapılmış olması, ücretlendirme sürecindeki hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz.

Acil servis hizmetlerinde ilave ücret yasağı açık olup, stabilizasyon sürecine dahil işlemler için fark alınamaz. Hukuka aykırı tahsil edilen bedeller için:

Yazılı başvuru yapılmalı,
SGK’ya şikâyet edilmeli,
Gerekirse dava açılmalıdır.

Sağlık hizmetinde güvenin korunması, yalnızca doğru tedavi ile değil, adil ve mevzuata uygun faturalandırma ile mümkündür. Acil durumların ekonomik bir baskı aracına dönüşmemesi, hukuk devleti ilkesinin gereğidir.

Single Blog Title