Mirası Reddeden Kişinin Payı Kime Geçer? Reddi Miras Sonrası Paylaşım – 2026
Mirası reddeden kişinin payı kime geçer? Bu sorunun cevabı, mirası reddeden kişinin kim olduğuna, çocuklarının bulunup bulunmadığına, diğer mirasçıların da mirası reddedip reddetmediğine ve sağ kalan eşin bulunmasına göre değişir.
Türk Medeni Kanunu m.611’e göre yasal mirasçılardan biri mirası reddederse, reddeden kişi miras açıldığı anda sağ değilmiş gibi kabul edilir ve onun miras payı bu varsayıma göre hak sahibi olacak kişilere geçer.
Bu nedenle çoğu durumda;
çocuk mirası reddederse, onun payı kendi çocuklarına yani mirasbırakanın torunlarına geçebilir.
Ancak bütün altsoyun mirası reddetmesi veya en yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi halinde farklı ve özel kurallar uygulanır.
En önemli ayrımlar şunlardır:
Tek bir yasal mirasçı reddederse: TMK m.611 uygulanır.
Altsoyun tamamı reddeder ve sağ kalan eş varsa: TMK m.613 uyarınca reddedilen pay sağ kalan eşe geçer.
En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse: TMK m.612 uyarınca tereke Sulh Hukuk Mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Bu nedenle;
“Ben mirası reddettim, payım otomatik kardeşime geçer.”
veya
“Mirası reddedince borç doğrudan çocuklarıma geçer.”
şeklindeki ifadeler her olayda doğru değildir.
Aile ağacının ve reddeden kişilerin tamamının birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Mirası Reddeden Kişi Hâlâ Mirasçı Sayılır mı?
Geçerli şekilde mirası reddeden kişi, reddettiği tereke bakımından mirasçılık haklarından yararlanamaz.
Türk Medeni Kanunu sistemi, reddeden yasal mirasçıyı paylaşım bakımından;
mirasbırakandan önce ölmüş gibi
değerlendirir.
Bu nedenle reddeden kişinin miras payı onun malvarlığında kalmaz.
Pay, kanundaki mirasçılık sırasına göre başka hak sahiplerine geçer.
Reddi Miras Yapınca Pay Otomatik Kardeşe mi Geçer?
Hayır.
En sık yapılan hatalardan biri budur.
Örneğin mirasbırakanın iki çocuğu olsun:
- Ali,
- Ayşe.
Ali mirası reddetsin.
Ali’nin iki çocuğu da bulunsun.
Bu durumda Ali’nin payı doğrudan Ayşe’ye geçmez.
TMK m.611 gereğince Ali, miras açıldığı sırada yaşamıyormuş gibi değerlendirilir.
Ali’nin yerine kendi altsoyu, yani çocukları geçebilir.
Dolayısıyla Ali’ye düşecek pay;
Ali’nin çocukları arasında paylaşılabilir.
Mirası Reddeden Kişinin Çocuklarına Pay Geçer mi?
Evet, şartları varsa.
Bu, reddi miras konusunda en önemli sonuçlardan biridir.
Mirasbırakanın çocuğu mirası reddettiğinde o kişi miras açılırken hayatta değilmiş gibi kabul edilir.
Türk Medeni Kanunu’ndaki halefiyet sistemi gereği onun çocukları kendi ebeveynlerinin yerine geçebilir.
Örneğin:
Dede vefat etmiştir.
Dedenin iki çocuğu vardır:
- Ahmet,
- Mehmet.
Ahmet mirası reddetmiştir.
Ahmet’in iki çocuğu bulunmaktadır.
Mehmet mirası reddetmemiştir.
Bu durumda Ahmet’in payı kural olarak;
Ahmet’in iki çocuğuna
geçer.
Mehmet ise kendi miras payını almaya devam eder.
Örnek: Bir Çocuk Mirası Reddederse Pay Nasıl Dağılır?
Mirasbırakanın eşi bulunmasın.
İki çocuğu olsun:
- Ali,
- Zeynep.
Ali’nin de iki çocuğu bulunsun.
Tereke: 6.000.000 TL
Normal durumda:
Ali: 3.000.000 TL
Zeynep: 3.000.000 TL
pay alacaktır.
Ali mirası reddederse ve çocukları mirasçı olursa:
Zeynep: 3.000.000 TL
Ali’nin birinci çocuğu: 1.500.000 TL
Ali’nin ikinci çocuğu: 1.500.000 TL
pay alabilir.
Ali ise reddettiği mirastan pay alamaz.
Eş ve Çocuklar Varken Bir Çocuk Reddi Miras Yaparsa Ne Olur?
Mirasbırakanın;
- Sağ kalan eşi,
- İki çocuğu
bulunsun.
Çocuklardan biri mirası reddetsin ve reddeden çocuğun da iki çocuğu bulunsun.
Normal yasal miras oranları:
Sağ kalan eş: 1/4
Çocukların toplamı: 3/4
Her çocuk: 3/8
olacaktır.
Çocuklardan biri reddederse, kendi 3/8’lik kol payı şartlarına göre onun altsoyuna geçebilir.
Örneğin reddeden çocuğun iki çocuğu varsa her torun:
3/16
pay alabilir.
Sağ kalan eşin kendi 1/4’lük miras payı ise sırf çocuklardan birinin reddi nedeniyle değişmez.
Reddeden Çocuğun Hiç Çocuğu Yoksa Pay Kime Geçer?
Bu durumda reddeden kişi, ölüm anında yaşamıyormuş gibi değerlendirilir ve yasal miras paylaşımı buna göre yeniden hesaplanır.
Örneğin;
- Eş yok,
- İki çocuk var,
- Çocuklardan biri mirası reddediyor,
- Reddeden çocuğun altsoyu yok
ise diğer çocuk, birinci zümrede tek kalan hak sahibi olarak daha yüksek pay elde edebilir.
Somut oranlar aile ağacına göre belirlenir.
Bu nedenle reddeden kişinin altsoyunun bulunup bulunmadığı kritik önem taşır.
Reddi Miras Yapan Kişinin Torunları da Mirası Reddetmeli mi?
Eğer reddeden kişinin çocukları ret sonucunda yeni mirasçı haline gelmişse onların da mirası kabul veya reddetme hakkı bulunmaktadır.
TMK m.608’e göre ret sonucunda miras daha önce mirasçı olmayan kişilere geçerse, bu kişilerin ret süresi önceki mirasçıların mirası reddettiğini öğrendikleri tarihten itibaren işlemeye başlar.
Dolayısıyla;
“Ben mirası reddettim, çocuklarımın ayrıca hiçbir şey yapmasına gerek yok.”
şeklinde hareket etmek riskli olabilir.
Özellikle borçlu terekelerde çocukların mirasçı hale gelip gelmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
Küçük Çocuklara Miras Geçerse Ne Olur?
Reddeden kişinin çocukları küçükse konu daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Küçük çocukların mirasçılığı bakımından;
- Yasal temsil,
- Velayet,
- Menfaat çatışması,
- Gerektiğinde kayyım,
- Mahkeme izinleri
gibi konular gündeme gelebilir.
Özellikle ebeveyn kendi adına mirası reddettikten sonra çocuk adına da işlem yapacaksa menfaat çatışması bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle küçüklerin bulunduğu borçlu tereke dosyalarında sadece ebeveynin ret işlemini yapmakla yetinilmemelidir.
Bütün Çocuklar Reddi Miras Yaparsa Pay Kime Geçer?
Bu noktada TMK m.613’teki özel hüküm devreye girebilir.
Kanuna göre:
Altsoyun tamamının mirası reddetmesi halinde bunların payı sağ kalan eşe geçer.
Bu kural son derece önemlidir.
Örneğin mirasbırakanın;
- Eşi,
- İki çocuğu
olsun.
İki çocuk da mirası usulüne uygun şekilde reddetsin ve somut olayda altsoyun tamamının reddi söz konusu olsun.
Bu durumda çocukların payı ikinci zümredeki anne-babaya veya kardeşlere gitmez.
Sağ kalan eşe geçer.
Yargıtay uygulaması da bu kuralı açık biçimde uygulamaktadır.
Bütün Çocuklar Reddederse Eş Mirasın Tamamını mı Alır?
Şartları varsa evet.
Normal durumda eş, çocuklarla birlikte mirasçı olduğunda mirasın 1/4’ünü alır.
Altsoyun tamamının mirası reddetmesi ve TMK m.613’ün uygulanması halinde reddedilen altsoy payı da sağ kalan eşe geçer.
Böylece sağ kalan eş terekenin tamamının mirasçısı hale gelebilir.
Yargıtay kararlarında da altsoyun tamamının mirası reddettiği ve eşin ret beyanında bulunmadığı durumda mirasın tamamen sağ kalan eşe geçtiği kabul edilmektedir.
Çocukların Tamamı Reddederse Murisin Anne ve Babası Mirasçı Olur mu?
Sağ kalan eş varsa TMK m.613 nedeniyle hayır.
Altsoyun tamamının reddettiği durumda onların payı sağ kalan eşe geçer.
Mirasbırakanın;
- Annesinin,
- Babasının,
- Kardeşlerinin
altsoyun reddinden yararlanarak otomatik olarak mirasçı hale gelmesi söz konusu olmaz.
Bu husus Yargıtay kararlarında da açıkça vurgulanmıştır.
Altsoyun Tamamı Reddeder Ama Sağ Kalan Eş de Reddederse Ne Olur?
Bu durumda artık en yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi gündeme gelebilir.
TMK m.612’ye göre en yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi halinde tereke;
Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Miras bu durumda otomatik olarak;
- Mirasbırakanın annesine,
- Babasına,
- Kardeşlerine
geçmez.
Bu, miras hukukunda çok sık yanlış bilinen bir noktadır.
Eş ve Çocukların Hepsi Reddi Miras Yaparsa Borç Kime Geçer?
Eş ve çocuklar somut olayda mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarının tamamını oluşturuyor ve hepsi mirası reddediyorsa TMK m.612 devreye girer.
Bu durumda;
“Borç bu kez anne-babaya geçer.”
şeklinde otomatik bir sonuç doğmaz.
Tereke Sulh Hukuk Mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir.
Tereke malları satılabilir ve tereke borçları bu tasfiye içerisinde karşılanır.
Tüm Mirasçılar Reddi Miras Yaparsa Ne Olur?
Hukuken doğru ifade;
“en yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi”
şeklindedir.
TMK m.612 uyarınca bu durumda miras, Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Örneğin terekenin;
Malları: 2.000.000 TL
Borçları: 5.000.000 TL
ise tasfiye sırasında tereke malları borçların ödenmesinde kullanılır.
Mirası geçerli olarak reddeden kişiler, sırf mirasçılık sıfatları nedeniyle eksik kalan borcu kendi şahsi malvarlıklarından ödeme yükümlülüğü altında olmazlar.
Bütün Mirasçılar Reddedince Borç Devlete mi Geçer?
Hayır.
Bu konuda yaygın bir yanlış anlaşılma vardır.
En yakın mirasçıların tamamı mirası reddettiğinde;
“Borç artık devlete kaldı.”
denilmez.
Kanunun öngördüğü sistem terekenin resmî tasfiyesidir.
Tereke kendi aktifleri ve pasifleriyle tasfiye edilir.
Devletin mirasçılığı ile TMK m.612 kapsamında reddedilmiş terekenin tasfiyesi aynı hukuki durum değildir.
En Yakın Mirasçılar Reddederse Miras Sonraki Zümreye Geçer mi?
Kural olarak hayır.
TMK m.612 özel hükmü nedeniyle en yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse miras sıradan zümre sırasına göre;
- Anne-babaya,
- Kardeşlere,
- Daha uzak akrabalara
geçmez.
Tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Yargıtay da en yakın mirasçıların tamamının reddettiği olaylarda mirasın anne-babaya intikal ettirilmesini hukuka aykırı bulmaktadır.
Örnek: Eş ve Çocukların Tamamı Redderse
Mirasbırakanın;
- Eşi,
- Bir çocuğu
olsun.
Her ikisi de mirası reddetsin.
Mirasbırakanın anne ve babası hayatta olsun.
Bu durumda;
“Eş ve çocuk reddetti, miras anne ve babaya geçti.”
denilemez.
En yakın yasal mirasçıların tamamının reddi nedeniyle TMK m.612 kapsamında terekenin resmî tasfiyesi gündeme gelir.
Tasfiye Sonunda Para Kalırsa Kime Verilir?
TMK m.612’nin ikinci fıkrası son derece ilginç bir sonuç öngörmektedir.
Tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve;
- Bütün borçlar ödenir,
- Tasfiye giderleri karşılanır
ve buna rağmen bir değer kalırsa bu bakiye;
mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.
Yani reddi miras yapan kişiler bazı durumlarda tasfiye sonunda kalan artı değerden yararlanabilirler.
Bu durum reddin geçersiz olduğu anlamına gelmez.
Kanunun özel sonucudur.
Borçlar Ödendikten Sonra 1 Milyon TL Kalırsa Reddeden Mirasçılar Para Alabilir mi?
TMK m.612 kapsamındaki en yakın mirasçıların tamamının reddi halinde evet.
Örneğin:
Tereke aktifleri: 5.000.000 TL
Tüm borç ve tasfiye giderleri: 4.000.000 TL
Tasfiye artığı: 1.000.000 TL
ise kanuna göre kalan değer, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.
Bu sonuç özellikle;
“Mirası reddedersem tasfiye sonunda kalan hiçbir şeyi alamam.”
şeklindeki mutlak düşüncenin doğru olmadığını gösterir.
Sağ Kalan Eş Reddi Miras Yaparsa Payı Kime Geçer?
TMK m.611 kapsamında sağ kalan eş de reddeden yasal mirasçı olarak değerlendirilir.
Eş, miras açıldığında sağ değilmiş gibi yasal paylaşım yeniden hesaplanır.
Örneğin;
- Eş,
- İki çocuk
mirasçı olsun.
Eş mirası reddetsin.
Eş yokmuş gibi hesap yapıldığında altsoy mirasın tamamını alacağı için iki çocuk terekeyi kural olarak eşit paylaşabilir.
Bu nedenle reddeden eşin payı;
“eşin kendi çocuklarına kişisel pay olarak geçer”
şeklinde değil, yasal miras paylaşımı yeniden yapılarak belirlenir.
Eş Reddi Miras Yaparsa Çocukların Payı Artar mı?
Çocuklar mevcutsa kural olarak evet.
Örneğin normal durumda:
Eş: 1/4
İki çocuk: kişi başı 3/8
pay alacaktır.
Eş mirası reddettiğinde eş miras açıldığında yaşamıyormuş gibi kabul edilir.
Eş bulunmasaydı iki çocuk mirasın tamamını eşit paylaşacağından:
Çocuk 1: 1/2
Çocuk 2: 1/2
haline gelebilir.
Eş Reddi Miras Yaparsa Kendi Önceki Evliliğinden Çocuklarına Pay Geçer mi?
Sırf sağ kalan eşin mirası reddetmesi nedeniyle onun önceki evliliğinden ve mirasbırakanla soybağı bulunmayan çocukları, ölen kişinin yasal mirasçısı haline gelmez.
Çünkü TMK m.611’de yapılan işlem;
reddeden kişinin kendi mirasının çocuklarına intikali
değildir.
Reddeden kişi miras açıldığı anda yokmuş gibi yasal mirasçılık yeniden belirlenir.
Mirasbırakanla yasal mirasçılık bağı bulunmayan üvey çocuklar bu nedenle sırf eşin reddi nedeniyle mirasçı olmazlar.
Anne Mirası Reddederse Payı Kime Geçer?
Bu durum ikinci zümre mirasçılığında ortaya çıkabilir.
Örneğin mirasbırakanın;
- Çocuğu yok,
- Eşi yok,
- Annesi ve babası hayatta
olsun.
Anne mirası reddederse, anne miras açıldığı anda yaşamıyormuş gibi değerlendirilir.
Annenin payına onun altsoyu, yani şartlarına göre mirasbırakanın;
- Kardeşleri,
- Kardeşlerinin çocukları
geçebilir.
Bu nedenle zümre sistemi mutlaka aile ağacı üzerinden hesaplanmalıdır.
Baba Mirası Reddederse Kardeşler Mirasçı Olabilir mi?
Şartları varsa evet.
Mirasbırakanın altsoyu yoksa ve ikinci zümrede mirasçılık söz konusuysa, reddeden anne veya baba kendi kolu bakımından yaşamıyormuş gibi kabul edilir.
Onun altsoyu yani mirasbırakanın kardeşleri ve şartlarına göre onların çocukları yerine geçebilir.
Kardeş Reddi Miras Yaparsa Yeğen Mirasçı Olur mu?
Şartları varsa evet.
Örneğin mirasbırakanın altsoyu bulunmuyor ve kardeş ikinci zümrede halefiyet yoluyla mirasçı olmuşsa, kardeşin reddi sonucunda onun altsoyunun yasal mirasçılık durumu gündeme gelebilir.
Ancak bütün en yakın yasal mirasçıların birlikte reddi halinde TMK m.612’nin özel tasfiye kuralı ayrıca dikkate alınmalıdır.
Atanmış Mirasçı Reddi Miras Yaparsa Payı Kime Geçer?
Burada TMK m.611’in ikinci fıkrası uygulanır.
Mirasbırakan bir kişiyi vasiyetname veya miras sözleşmesiyle atanmış mirasçı yapmış olabilir.
Atanmış mirasçı mirası reddederse, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan başka bir irade anlaşılmadıkça reddedilen pay;
mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına
kalır.
Bu nedenle atanmış mirasçı ile yasal mirasçının reddinin sonucu aynı değildir.
Vasiyetnamede Yedek Mirasçı Varsa Ne Olur?
Mirasbırakan ölüme bağlı tasarrufunda;
“A mirasçı olsun, A mirası kazanamazsa veya reddederse B mirasçı olsun.”
şeklinde yedek mirasçı belirlemiş olabilir.
Bu durumda vasiyetnamenin içeriği önem kazanır.
TMK m.611/2 zaten;
mirasbırakanın arzusunun başka türlü olduğunun ölüme bağlı tasarruftan anlaşılması
halini saklı tutmaktadır.
Dolayısıyla atanmış mirasçı reddettiğinde her zaman doğrudan yasal mirasçılara dönüleceği söylenemez.
Öncelikle vasiyetname veya miras sözleşmesi okunmalıdır.
Belirli Mal Vasiyetini Reddeden Kişinin Hakkı Kime Geçer?
Burada atanmış mirasçılık ile vasiyet alacaklılığı birbirinden ayrılmalıdır.
Türk Medeni Kanunu m.616’ya göre vasiyet alacaklısı vasiyeti reddederse, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan aksi anlaşılmadıkça bu redden;
vasiyeti yerine getirmekle yükümlü kişi
yararlanır.
Örneğin;
“İstanbul’daki evim Ahmet’e verilsin.”
şeklindeki belirli mal vasiyetini Ahmet reddederse, sonuç atanmış mirasçının reddinden farklı olabilir.
Bu nedenle vasiyetnamenin kişiyi mirasçı mı yoksa belirli mal vasiyeti alacaklısı mı yaptığı belirlenmelidir.
Mirası Reddeden Kişinin Payı Devlete Geçer mi?
Kural olarak doğrudan geçmez.
Bir mirasçının reddi halinde öncelikle TMK m.611 uygulanır.
Pay, reddeden kişi ölüm tarihinde yokmuş gibi yasal hak sahiplerine geçer.
En yakın yasal mirasçıların tamamının reddi halinde ise TMK m.612 gereğince resmî tasfiye yapılır.
Bu nedenle;
“Reddi miras yapınca pay Hazineye geçer.”
ifadesi genel olarak yanlıştır.
Reddi Miras Yapanın Payı Diğer Mirasçılar Arasında Eşit mi Bölünür?
Her zaman hayır.
Paylar kanundaki zümre ve halefiyet kurallarına göre hesaplanır.
Örneğin reddeden kişinin;
- İki çocuğu varsa onlar onun kol payını paylaşabilir,
- Altsoyu yoksa aynı zümredeki diğer mirasçılar yararlanabilir,
- Bütün altsoy reddetmişse sağ kalan eşe özel geçiş olabilir,
- Bütün en yakın yasal mirasçılar reddetmişse tasfiye gündeme gelir.
Dolayısıyla basitçe;
“Reddedenin payını geride kalanlar eşit paylaşır.”
şeklinde genel kural bulunmamaktadır.
Reddeden Mirasçı Sonradan Pay İsteyebilir mi?
Geçerli reddi miras ciddi hukuki sonuç doğurur.
Reddeden kişi;
“Borç olmadığını sonradan öğrendim, şimdi miras payımı istiyorum.”
diyerek ret beyanından basitçe dönemeyecektir.
Ancak;
- Ret beyanında irade sakatlığı,
- Hukuki işlemin geçerliliği,
- Tasfiye artığı
gibi özel durumlar ayrıca değerlendirilebilir.
Özellikle TMK m.612 kapsamındaki tasfiye sonunda artan değer reddeden hak sahiplerine verilebilir; bu durum reddin geri alınması değildir.
Reddi Miras Yapan Kişi Veraset İlamından Çıkarılır mı?
Mirasçılık belgesinin düzenlenmesinde reddi mirasın hukuki sonucu dikkate alınmalıdır.
Yargıtay uygulamasında mirasçılık belgesinde;
- Yasal mirasçıların,
- Ret olgusunun,
- Ret sonucunda miras paylarının kime geçtiğinin
doğru biçimde gösterilmesi önemlidir.
Daha önce düzenlenmiş veraset ilamı reddi miras sonucuna uygun değilse yeni mirasçılık durumunun tespiti gerekebilir.
Eski Veraset İlamında Reddeden Mirasçı Görünüyorsa Ne Yapılır?
Öncelikle veraset ilamının nasıl düzenlendiği ve ret kararının tarihi incelenmelidir.
Mirasçılık belgesi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmadığından yanlış mirasçılık durumunu gösteriyorsa;
mirasçılık belgesinin iptali ve yeni belgenin verilmesi
talep edilebilir.
Özellikle reddeden kişinin payının;
- Torunlara,
- Sağ kalan eşe,
- Diğer hak sahiplerine
geçtiği durumlarda yeni oranların doğru gösterilmesi gerekir.
Reddi Miras Sonrası Tapudaki Pay Ne Olur?
Mirasın reddi sonucunda miras payının gerçek hak sahibi değişebilir.
Tapuda daha önce reddeden kişi adına miras intikali gerçekleştirilmişse tapu kayıtlarının hukuki duruma uygun hale getirilmesi gerekebilir.
Bu nedenle reddi miras kararı sonrasında;
- Mirasçılık belgesi,
- Tapu kayıtları,
- Araç ve şirket payı kayıtları
kontrol edilmelidir.
Reddeden Mirasçının Borçları da Yeni Mirasçıya mı Geçer?
Burada iki ayrı borç türü karıştırılmamalıdır.
Mirasbırakanın borçları
Terekeye dahildir ve miras payının yeni hak sahibine geçmesiyle birlikte miras hukuku çerçevesinde değerlendirilir.
Reddeden mirasçının kendi şahsi borçları
Reddeden kişinin çocuklarına veya diğer hak sahiplerine sırf ret nedeniyle geçmez.
Örneğin Ahmet dedesinin mirasını reddettiyse Ahmet’in kendi kredi kartı borcu, dedenin mirasıyla birlikte Ahmet’in çocuklarına geçmiş olmaz.
Mirası Reddeden Kişinin Kendi Alacaklıları Ne Yapabilir?
Türk Medeni Kanunu m.617, kötü niyetli retlere karşı mirasçının kendi alacaklılarını koruyan özel bir düzenleme içermektedir.
Kendi malvarlığı borçlarını karşılamayan mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse ve yeterli güvence verilmezse;
alacaklılar veya iflas idaresi ret tarihinden itibaren 6 ay içerisinde reddin iptalini isteyebilir.
Bu nedenle yüksek değerli bir mirası sırf kendi alacaklılarından kaçırmak amacıyla reddetmek her durumda sonuç doğurmaz.
Alacaklı Reddin İptalini Kazanırsa Pay Kime Gider?
TMK m.617’ye göre reddin iptaline karar verilmesi halinde miras resmen tasfiye edilir.
Reddeden mirasçının payına düşen değerden önce;
- İtiraz eden alacaklıların,
- Daha sonra diğer alacaklıların
alacakları ödenir.
Artan değer varsa, ret geçerli olsaydı bu değerden yararlanacak kişilere verilir.
Bu nedenle mirasçının kendi borçlarından kaçınmak amacıyla yaptığı ret ile normal reddi miras aynı sonuçları doğurmayabilir.
Sonraki Mirasçılara Sorulması Talep Edilebilir mi?
Evet.
TMK m.614 özel bir imkan tanımaktadır.
Mirasçılar mirası reddederken;
kendilerinden sonra gelen mirasçıların mirası kabul edip etmeyeceklerinin tasfiyeden önce sorulmasını
isteyebilirler.
Bu durumda Sulh Hâkimi reddi sonraki mirasçılara bildirir.
Sonraki mirasçılar bir ay içerisinde mirası kabul etmezlerse reddetmiş sayılırlar.
Bunun ardından tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Sonraki Mirasçı Bir Ay İçinde Cevap Vermezse Ne Olur?
TMK m.614 kapsamındaki özel bildirim yapılmışsa daha sonra gelen mirasçılar;
bir ay içerisinde mirası kabul etmezlerse reddetmiş sayılırlar.
Bu süre, normal gerçek reddi mirastaki üç aylık süre ile karıştırılmamalıdır.
TMK m.614 özel bir mekanizmadır.
Reddi Miras Sonrası Kimlerin Mirasçı Olduğu Nasıl Hesaplanır?
Pratik olarak şu sıra izlenebilir:
- Mirasbırakanın ölüm tarihindeki yasal mirasçıları belirlenir.
- Kimlerin mirası reddettiği tespit edilir.
- Tek bir mirasçı reddetmişse TMK m.611 uygulanır.
- Reddeden kişinin altsoyu bulunup bulunmadığı araştırılır.
- Altsoyun tamamının reddi ve sağ kalan eş varsa TMK m.613 değerlendirilir.
- En yakın yasal mirasçıların tamamının reddi varsa TMK m.612 uygulanır.
- Atanmış mirasçı varsa vasiyetname veya miras sözleşmesi incelenir.
- TMK m.614 kapsamında sonraki mirasçılar yararına ret talebi bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
- Yeni mirasçılar için ret sürelerinin başlayıp başlamadığı değerlendirilir.
- Mirasçılık belgesi yeni hukuki duruma göre düzenlenir.
Örneklerle Reddi Miras Sonrası Paylaşım
Örnek 1: İki Çocuktan Biri Reddediyor ve Onun Çocuğu Var
Mirasbırakanın eşi yok.
Çocuklar:
Ali ve Mehmet.
Ali’nin iki çocuğu var.
Ali reddediyor.
Tereke: 4.000.000 TL
Mehmet: 2.000.000 TL
Ali’nin birinci çocuğu: 1.000.000 TL
Ali’nin ikinci çocuğu: 1.000.000 TL
pay alabilir.
Örnek 2: Reddeden Çocuğun Altsoyu Yok
Mirasbırakanın eşi yok.
İki çocuk var.
Çocuklardan biri reddediyor ve hiç altsoyu yok.
Diğer çocuk, yasal miras sistemi yeniden hesaplandığında mirasın tamamının hak sahibi haline gelebilir.
Örnek 3: Eş ve İki Çocuk Var, Bir Çocuk Reddediyor
Tereke: 8.000.000 TL
Eş: 1/4 = 2.000.000 TL
Reddetmeyen çocuk: 3/8 = 3.000.000 TL
Reddeden çocuğun iki çocuğu varsa reddedilen 3/8 payı paylaşarak kişi başına:
3/16 = 1.500.000 TL
alabilirler.
Örnek 4: Eş Mirası Reddediyor, İki Çocuk Kabul Ediyor
Tereke: 8.000.000 TL
Eş mirası reddediyor.
Eş yokmuş gibi yasal paylaşım yapıldığında:
Çocuk 1: 4.000.000 TL
Çocuk 2: 4.000.000 TL
pay alabilir.
Örnek 5: Altsoyun Tamamı Reddediyor, Eş Kabul Ediyor
Mirasbırakanın;
- Sağ kalan eşi,
- İki çocuğu
bulunuyor.
Altsoyun tamamı mirası reddediyor.
TMK m.613 gereğince reddedilen altsoy payları sağ kalan eşe geçer.
Şartları gerçekleşmişse eş terekenin tamamının hak sahibi haline gelir.
Örnek 6: Eş ve En Yakın Altsoy Mirasın Tamamını Reddediyor
Mirasbırakanın en yakın yasal mirasçıları;
- Eşi,
- Çocukları
ve bunların tamamı mirası reddetmişse TMK m.612 kapsamında tereke iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir.
Miras doğrudan anne-babaya geçmez.
Örnek 7: Atanmış Mirasçı Reddediyor
Mirasbırakan vasiyetnameyle arkadaşı Ahmet’i mirasçısı olarak atamıştır.
Ahmet mirası reddeder.
Vasiyetnameden farklı bir irade anlaşılmıyorsa Ahmet’e ayrılan miras payı mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına dönebilir.
Sık Sorulan Sorular
Mirası reddeden kişinin payı kime geçer?
Yasal mirasçı reddederse TMK m.611 gereğince miras açıldığı anda sağ değilmiş gibi değerlendirilir ve pay, bu varsayıma göre hak sahibi olan mirasçılara geçer.
Reddi miras yapanın payı çocuklarına geçer mi?
Şartları varsa evet. Reddeden yasal mirasçının altsoyu onun yerine geçebilir.
Babam mirası reddederse bana borç geçer mi?
Babanızın reddi sonucunda siz sonraki mirasçı haline gelebilirsiniz. Bu durumda size mirasın yalnız borcu değil, tereke payı bütünüyle geçer ve sizin de ret hakkınız doğabilir.
Reddi miras yapınca pay kardeşe mi geçer?
Her durumda hayır. Reddeden kişinin çocukları varsa önce onların halefiyeti gündeme gelebilir.
Reddeden kişinin çocuğu yoksa ne olur?
Reddeden kişi ölüm tarihinde yokmuş gibi miras paylaşımı yeniden hesaplanır ve diğer yasal mirasçıların payı değişebilir.
Eş mirası reddederse pay çocuklara mı geçer?
Altsoy varsa eş ölüm tarihinde yokmuş gibi paylaşım yeniden hesaplandığından çocuklar mirasın tamamının hak sahibi hale gelebilir.
Çocukların tamamı mirası reddederse ne olur?
Sağ kalan eş varsa TMK m.613 kapsamında altsoyun reddettiği pay sağ kalan eşe geçer.
Çocukların tamamı reddederse miras anne ve babaya geçer mi?
Sağ kalan eş bulunduğu ve TMK m.613 uygulandığı durumda hayır. Reddedilen altsoy payı sağ kalan eşe geçer.
Eş ve çocukların tamamı reddederse ne olur?
En yakın yasal mirasçıların tamamı reddetmişse TMK m.612 uyarınca tereke iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir.
Herkes reddederse borç devlete mi kalır?
Hayır. Tereke resmî tasfiyeye tabi tutulur. Bu sistem devletin borcu şahsen üstlenmesi anlamına gelmez.
Bütün mirasçılar reddedince anne-babaya borç geçer mi?
En yakın yasal mirasçıların tamamının reddinde kural olarak TMK m.612 uygulanır ve tereke tasfiye edilir; miras otomatik olarak sonraki zümreye geçirilmez.
Tasfiye sonunda para kalırsa kim alır?
TMK m.612 gereğince kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.
Atanmış mirasçı reddederse pay kime gider?
Vasiyetname veya miras sözleşmesinden aksi anlaşılmıyorsa mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına geçer.
Sonraki mirasçıların mirası kabul edip etmeyeceği sorulabilir mi?
Evet. TMK m.614 kapsamında reddeden mirasçılar tasfiyeden önce sonraki mirasçılara sorulmasını talep edebilirler.
Reddi miras yapanın çocuklarının süresi ne zaman başlar?
Ret nedeniyle sonradan mirasçı hale gelmişlerse TMK m.608 uyarınca önceki mirasçının reddini öğrendikleri tarihten itibaren ret süresi işlemeye başlayabilir.
Reddi Miras Sonrası Miras Payının Belirlenmesi İçin Miras Avukatı Desteği
Reddi miras dosyalarında yalnızca;
“Kim mirası reddetti?”
sorusuna cevap vermek yeterli değildir.
Asıl belirlenmesi gereken;
ret sonucunda mirasçılık sırasının nasıl değiştiğidir.
Somut olayda özellikle;
- Reddeden kişinin yasal mı atanmış mirasçı mı olduğu,
- Reddeden kişinin çocuklarının bulunup bulunmadığı,
- Torunların mirasçı hale gelip gelmediği,
- Sağ kalan eşin bulunup bulunmadığı,
- Altsoyun tamamının reddedip reddetmediği,
- En yakın yasal mirasçıların tamamının reddedip reddetmediği,
- Terekenin resmî tasfiyeye girip girmeyeceği,
- Yeni mirasçılar açısından ret süresinin ne zaman başladığı,
- Vasiyetnamede yedek mirasçı bulunup bulunmadığı,
- Mevcut veraset ilamının yeni mirasçılık durumunu doğru gösterip göstermediği
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle TMK m.611, m.612 ve m.613 arasındaki ayrım çok önemlidir.
Tek mirasçının reddinde reddeden kişi miras açıldığı anda yaşamıyormuş gibi kabul edilir.
Buna karşılık altsoyun tamamının reddi ve sağ kalan eşin bulunması halinde TMK m.613 özel olarak reddedilen altsoy payının sağ kalan eşe geçmesini düzenlemektedir.
Yargıtay’ın güncel uygulamasında da altsoyun tamamının usulüne uygun biçimde mirası reddetmesi halinde bu payın sağ kalan eşe geçtiği; ikinci zümredeki mirasçıların bundan yararlanamayacağı kabul edilmektedir.
Daha farklı bir durum ise en yakın yasal mirasçıların tamamının reddidir.
Bu halde TMK m.612 gereğince miras doğrudan daha uzak akrabalara geçmez; tereke Sulh Hukuk Mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda artan bir değer kalırsa bu değer mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.
Avukat Ferhat Küle Hukuk Bürosu olarak reddi miras, reddi miras sonrası miras paylarının yeniden hesaplanması, çocuk ve torunların mirasçılığı, veraset ilamının iptali ve yeniden düzenlenmesi, terekenin resmî tasfiyesi, hükmen ret ve borçlu tereke uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.
Somut dosyada nüfus kayıtları, mirasçılık belgesi, reddi miras kararları, vasiyetname ve aile ağacı birlikte incelenerek reddedilen miras payının gerçekten kime geçtiği ve yeni mirasçıların reddi miras süresinin başlayıp başlamadığı belirlenebilir.
Av. Ferhat Küle
İstanbul