Trendyol’da Taklit Ürün Satan Kişiye Karşı Ne Yapabilirim? Marka İhlali ve Tazminat Davası

Trendyol, Türkiye’nin en büyük e-ticaret platformlarından biri olarak birçok markanın ürünlerini tüketicilerle buluşturmaktadır. Ancak platformda faaliyet gösteren bazı satıcıların başkalarına ait marka ve logoları izinsiz kullanması, sahte ürün satması veya orijinal ürün izlenimi yaratan taklit ürünleri satışa sunması, marka sahipleri açısından ciddi hukuki uyuşmazlıklara neden olabilmektedir.

Özellikle kendi markasını tescil ettirmiş işletmeler, ürünlerinin taklit edilerek daha düşük fiyatlarla satıldığını fark ettiklerinde şu soruların cevabını aramaktadır:

Trendyol’da markamı taklit eden satıcıyı nasıl şikâyet edebilirim? Taklit ürün ilanını kaldırabilir miyim? Marka hakkımı ihlal eden satıcıya tazminat davası açabilir miyim?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka sahibinin, tescilli markasını izinsiz kullanan kişilere karşı hukuki koruma talep etmesi mümkündür.

Ayrıca 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelik kapsamında, fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline dayanan usulüne uygun bir başvuru üzerine ürün ilanının platformdan kaldırılması için özel bir şikâyet mekanizması bulunmaktadır.

Ancak taklit ürün satışı ile orijinal ürünün yetkisiz bir satıcı tarafından yeniden satılması hukuken aynı değildir. İzlenecek yol, ürünün niteliğine ve marka hakkının gerçekten ihlal edilip edilmediğine göre belirlenmelidir.

Trendyol’da Taklit Ürün Satmak Marka Hakkına Tecavüz Sayılır mı?

Evet. Bir kişinin başka bir işletmeye ait tescilli markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini izinsiz kullanarak ürün üretmesi, satışa sunması veya ticari amaçla bulundurması şartları oluştuğunda marka hakkına tecavüz oluşturabilir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. maddesi, marka hakkına tecavüz sayılan fiilleri düzenlemektedir.

Bu kapsamda;

• Tescilli markanın izinsiz kullanılması,
• Markanın veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin taklit edilmesi,
• Taklit markayı taşıyan ürünlerin satışa sunulması,
• Taklit ürünlerin dağıtılması veya ticari amaçla elde bulundurulması,
• Taklit ürünlerin ithal veya ihraç edilmesi,
• Marka sahibinin verdiği lisans haklarının izinsiz genişletilmesi

marka hakkına tecavüz kapsamında değerlendirilebilir.

Örneğin bir giyim markasının logosunun izinsiz biçimde başka bir üretici tarafından tişörtlere basılması ve bu ürünlerin Trendyol üzerinden satışa sunulması, somut olayın şartlarına göre marka hakkına tecavüz oluşturabilir.

Trendyol’da Markamı Kullanan Her Satıcı Hukuka Aykırı mı Davranmaktadır?

Hayır.

Bu noktada önemli bir hukuki ayrım bulunmaktadır.

Taklit ürün satışı ile hukuka uygun şekilde piyasaya sunulmuş orijinal ürünün yeniden satılması aynı değildir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 152. maddesinde marka hakkının tükenmesi ilkesi düzenlenmektedir.

Buna göre marka sahibi veya onun izniyle piyasaya sunulmuş bir ürünün sonraki ticari dolaşımı bakımından marka hakkının ileri sürülmesi belirli sınırlamalara tabidir.

Örneğin bir satıcı, hukuka uygun şekilde temin ettiği orijinal ve ambalajı değiştirilmemiş bir ürünü Trendyol’da satışa sunuyorsa yalnızca marka sahibinden ayrıca bayilik yetkisi almamış olması, her durumda marka hakkına tecavüz bulunduğu anlamına gelmez.

Buna karşılık ürünün sahte olması, markanın taklit edilmesi, ürünün durumunun değiştirilmesi veya marka itibarını zedeleyecek nitelikte müdahaleler yapılması farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Dolayısıyla marka sahiplerinin şikâyet ve dava süreçlerinden önce ürünün gerçekten taklit olup olmadığını ve kullanımın marka hakkını ihlal edip etmediğini değerlendirmesi gerekir.

Trendyol’da Taklit Ürün İlanı Nasıl Kaldırılır?

Trendyol üzerinde fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline ilişkin özel bir bildirim sistemi bulunmaktadır.

Trendyol’un resmî açıklamasına göre marka sahipleri veya yetkili temsilcileri, ihlal bildirimlerini satıcı panelindeki dahili iletişim sistemi üzerinden yapabilmektedir.

Satıcı paneline erişimi bulunmayan hak sahipleri ise Trendyol’un fikri ve sınai haklar iletişim formu aracılığıyla başvuruda bulunabilir.

Bunun yanında ilgili mevzuatta noter veya kayıtlı elektronik posta aracılığıyla yapılacak başvurular da düzenlenmektedir.

Trendyol’un resmî fikri ve sınai hak ihlal bildirim sayfası:

https://www.trendyol.com/fikri-sinai-hak-ihlali-bildirimi

Başvurunun etkili olabilmesi için yalnızca ürünün taklit olduğunun ileri sürülmesi yeterli değildir. Marka hakkını ve somut ihlali ortaya koyan belgelerin de sunulması gerekir.

Trendyol’a Marka İhlali Şikâyeti İçin Hangi Belgeler Gereklidir?

Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik’in 12. maddesi, fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlali başvurusunda bulunması gereken hususları düzenlemektedir.

Marka ihlaline dayanan bir başvuruda özellikle şu belgeler önem taşır:

1. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından düzenlenen marka tescil belgesi.
2. Marka sahibinin kimlik veya şirket bilgileri.
3. Başvuruyu vekil yapıyorsa temsil yetkisini gösteren belge.
4. İhlale konu Trendyol ürününün internet bağlantısı.
5. Ürünün marka hakkını neden ihlal ettiğine ilişkin açıklama.
6. İhlali ortaya koyan fotoğraflar, karşılaştırmalar ve diğer deliller.
7. Başvuruda sunulan bilgi ve belgelerin gerçeğe aykırı olması halinde doğabilecek zararlardan sorumluluğa ilişkin beyan.

Özellikle aynı markanın hem orijinal hem de taklit ürünlerinin piyasada bulunması halinde yalnızca fiyat farkına dayanılarak ürünün sahte olduğu sonucuna varılması doğru değildir.

Ürün ambalajı, seri numarası, üretim özellikleri ve orijinal ürünle karşılaştırma gibi somut deliller başvuruyu güçlendirebilir.

Trendyol Taklit Ürün İlanını Kaç Gün İçinde Kaldırır?

İlgili Yönetmelik’in 12. maddesi uyarınca, mevzuatta aranan bilgi ve belgeleri içeren fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlali şikâyetinin ulaşmasından itibaren elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, şikâyete konu ürünü 48 saati geçmemek üzere gecikmeksizin yayımdan kaldırır.

Bu işlem hakkında hem satıcıya hem de hak sahibine bildirim yapılır.

Ancak 48 saatlik süre, her türlü eksik veya dayanaksız başvuruda ürünün kesin olarak kaldırılacağı anlamına gelmez.

Yönetmelikte aranan şartları taşımayan başvurular bakımından platform, başvuruyu işleme almayarak eksikliklerin giderilmesini isteyebilir.

Ayrıca ürünün yayından kaldırılması, satıcının marka hakkını ihlal ettiğinin mahkeme kararıyla kesinleştiği anlamına gelmez.

Platformun bildirim süreci ile marka hakkına tecavüz davası birbirinden ayrı hukuki mekanizmalardır.

Satıcı Ürün İlanının Kaldırılmasına İtiraz Edebilir mi?

Evet.

Mevzuat yalnızca marka sahibinin değil, hakkında ihlal bildirimi yapılan satıcının haklarını da korumaktadır.

Yönetmelik’in 13 ve 14. maddeleri kapsamında satıcı, ürününün marka hakkını ihlal etmediğini gösteren bilgi ve belgelerle itiraz edebilir.

Satıcı ürünün orijinal olduğunu ortaya koyan fatura, sözleşme veya tedarik zincirine ilişkin belgeler sunabilir.

İtirazın haklı olduğu sunulan belgelerden açıkça anlaşılıyorsa ürünün yeniden yayımlanması mümkündür.

Bu nedenle taklit ürün şikâyetlerinde ürünün sahte olduğunu gösteren somut delillerin bulunması önemlidir.

Taklit Ürünü Trendyol’dan Satın Alarak Delil Oluşturabilir miyim?

Marka hakkı ihlallerinde en önemli sorunlardan biri, satışa sunulan ürünün gerçekten taklit olduğunun ispatlanmasıdır.

Satıcı, şikâyetten sonra ürünü yayından kaldırabilir veya ürün açıklamasını değiştirebilir.

Bu nedenle ihlal tespit edildiğinde öncelikle mevcut durumun belgelenmesi gerekir.

Somut olayın özelliklerine göre ürünün satın alınması ve satın alınan ürün üzerinde orijinallik incelemesi yapılması da delil elde edilmesine yardımcı olabilir.

Özellikle;

• Ürün ilanının ekran görüntüsü,
• Ürün bağlantısı,
• Satıcının mağaza adı,
• Sipariş numarası,
• Satış faturası,
• Teslim edilen ürünün ambalajı,
• Kargo etiketi,
• Ürünün seri numarası,
• Orijinal ürünle karşılaştırma raporu,
• Satıcıyla yapılan yazışmalar

muhafaza edilmelidir.

Delillerin değiştirilmemesi ve gerektiğinde mahkemeye sunulabilecek şekilde korunması önemlidir.

Uyuşmazlığın niteliğine göre mahkemeden delil tespiti talep edilmesi de değerlendirilebilir.

Trendyol’da Taklit Ürün Satan Kişiye İhtarname Gönderilebilir mi?

Evet.

Marka hakkını ihlal ettiği düşünülen satıcıya noter aracılığıyla ihtarname gönderilerek hukuka aykırı kullanımın durdurulması talep edilebilir.

İhtarnamede özellikle;

• Marka sahibinin hakları,
• Marka tescil bilgileri,
• İhlale konu ürünler,
• Satış yapılan internet bağlantıları,
• İhlalin niteliği,
• Satışın durdurulması ve ilanların kaldırılması talebi

belirtilebilir.

Ancak ihtarname gönderilmesi her durumda dava açmanın zorunlu ön şartı değildir.

Özellikle satıcının ürünleri kaldırarak delilleri ortadan kaldırma ihtimalinin bulunduğu olaylarda, ihtardan önce delillerin korunması ve gerekiyorsa ihtiyati tedbir değerlendirmesi yapılması önemlidir.

Taklit Ürün Satan Satıcıya Tazminat Davası Açılabilir mi?

Evet.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 149 ve 150. maddeleri kapsamında marka hakkına tecavüz nedeniyle çeşitli hukuki taleplerde bulunulabilir.

Marka sahibi şartları mevcutsa;

• Marka hakkına tecavüzün tespitini,
• Tecavüzün önlenmesini,
• Devam eden ihlalin durdurulmasını,
• Maddi tazminat,
• Manevi tazminat,
• Marka itibarının zarar görmesinden kaynaklanan tazminat,
• Taklit ürünler hakkında kanunda öngörülen tedbirlerin uygulanmasını

talep edebilir.

Örneğin markanın taklit edilerek düşük kaliteli ürünlerin satışa sunulması, yalnızca doğrudan satış kaybına değil, markanın ticari itibarının zarar görmesine de yol açabilir.

Bu zararların hukuki olarak talep edilebilmesi için olayın özellikleri ve mevcut deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Marka Hakkına Tecavüzde Tazminat Nasıl Hesaplanır?

6769 sayılı Kanun’un 151. maddesinde yoksun kalınan kazancın hesaplanmasına ilişkin yöntemler düzenlenmiştir.

Marka sahibi, kanuni şartlar çerçevesinde yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında farklı yöntemlerden birini tercih edebilir.

Bu yöntemler genel olarak;

1. Marka hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı marka sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir,
2. Marka hakkına tecavüz eden kişinin elde ettiği net kazanç,
3. Marka hakkının bir lisans sözleşmesiyle hukuka uygun şekilde kullanılması halinde ödenmesi gereken lisans bedeli

esaslarına dayanmaktadır.

Örneğin bir işletme, başka bir markanın logosunu kullanarak uzun süre taklit ürün satmışsa satış hacmi, elde edilen kazanç ve markanın ekonomik değeri tazminat hesabında önem taşıyabilir.

Ancak ürünün Trendyol’daki satış fiyatı ile marka sahibinin talep edebileceği tazminat tutarı otomatik olarak aynı değildir.

Tazminat miktarı, hukuki dayanak ve elde edilen deliller çerçevesinde belirlenir.

Taklit Ürün Satışının Durdurulması İçin İhtiyati Tedbir Alınabilir mi?

Evet.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 159. maddesi kapsamında, marka hakkına tecavüzün gerçekleştiği veya ciddi ve yakın bir tehlike oluşturduğu durumlarda ihtiyati tedbir talep edilmesi mümkündür.

İhtiyati tedbirin amacı, dava sonuçlanıncaya kadar marka hakkının daha fazla zarar görmesini önlemektir.

Somut olayın özelliklerine göre;

• Taklit ürün satışının durdurulması,
• İhlalin devamının önlenmesi,
• Taklit ürünlere ilişkin tedbir uygulanması,
• İhlale konu ürünlerin muhafaza altına alınması

gibi talepler değerlendirilebilir.

Ancak ihtiyati tedbir otomatik olarak verilmez. Mahkeme, başvurudaki delilleri ve kanuni şartları inceleyerek karar verir.

Taklit Ürün Satan Kişi Hakkında Savcılığa Şikâyette Bulunulabilir mi?

Evet.

Marka hakkına tecavüzün bazı türleri yalnızca hukuki sorumluluk değil, cezai sorumluluk da doğurabilir.

6769 sayılı Kanun’un 30. maddesine göre başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten, satışa arz eden, satan veya kanunda belirtilen diğer fiilleri işleyen kişiler hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.

Ancak bu suçtan cezaya hükmedilebilmesi için markanın Türkiye’de tescilli olması gerekmektedir.

Ayrıca marka hakkına tecavüze ilişkin bu suçlar şikâyete bağlıdır.

Şikâyete bağlı suçlarda TCK m.73 kapsamında öngörülen sürelerin dikkate alınması gerekir.

Bu nedenle taklit ürün satışı tespit edildiğinde yalnızca platform şikâyetiyle yetinilmeden olayın ceza hukuku yönünden de değerlendirilmesi önemlidir.

Trendyol Taklit Ürün Satışından Sorumlu Tutulabilir mi?

Bu konuda satıcı ile elektronik ticaret platformunun sorumluluğu birbirinden ayrılmalıdır.

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 9. maddesi, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının hukuka aykırı içeriklere ilişkin yükümlülüklerini düzenlemektedir.

Mevzuat uyarınca aracı hizmet sağlayıcının, satıcının sunduğu ürün ve içerik nedeniyle otomatik olarak sorumlu olduğu kabul edilmez.

Bununla birlikte hak sahibinin bilgi ve belgeye dayanan fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlali bildirimi üzerine ilgili ürünün yayımdan kaldırılmasına ilişkin kanuni yükümlülük bulunmaktadır.

Dolayısıyla Trendyol’un hukuki durumu ile taklit ürünü satışa sunan mağazanın hukuki sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Platforma yapılan ihlal bildirimi, doğrudan satıcıya karşı açılabilecek marka hakkına tecavüz davasının yerine geçmez.

Taklit Ürün Satan Satıcının Kimliği Nasıl Tespit Edilir?

Trendyol üzerinden gerçekleştirilen marka ihlallerinde satıcının yalnızca mağaza adı biliniyor olabilir.

Ancak hukuki sürecin yürütülebilmesi için satıcının gerçek kişi veya şirket olarak kimliğinin belirlenmesi önemlidir.

Bu kapsamda;

• Mağaza ve satıcı bilgileri,
• Ticaret sicili kayıtları,
• Satış faturaları,
• Vergi ve şirket bilgileri,
• Sipariş ve ödeme belgeleri,
• Platform kayıtları

somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.

Gerekli koşulların bulunması halinde yargılama makamlarından ilgili kayıtların celbi talep edilebilir.

Özellikle birden fazla mağaza üzerinden aynı taklit ürünlerin satıldığı olaylarda, satıcılar arasındaki hukuki ve ticari bağlantının araştırılması önem taşıyabilir.

Marka Tescili Olmadan Trendyol’daki Taklit Ürünlere Karşı Dava Açılabilir mi?

Marka tescili, 6769 sayılı Kanun kapsamında marka hakkının korunması bakımından temel hukuki dayanaklardan biridir.

Ancak marka tescilinin bulunmaması, somut olayda hiçbir hukuki koruma olmadığı anlamına gelmez.

Tescilsiz bir işaretin daha önceki kullanımı, ticaret unvanı, eser niteliği taşıyan logo veya haksız rekabet hükümleri kapsamında farklı hukuki koruma yolları gündeme gelebilir.

Özellikle Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabete ilişkin hükümleri, müşterileri yanıltan veya dürüstlük kuralına aykırı ticari davranışlara karşı koruma sağlayabilir.

Ancak tescilli markaya dayanan marka hakkına tecavüz davası ile haksız rekabet davasının hukuki şartları farklıdır.

Bu nedenle marka sahibinin hangi hakka dayanarak başvuru yapabileceği öncelikle belirlenmelidir.

Marka Hakkına Tecavüz Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Marka hakkına tecavüz nedeniyle açılacak davalarda arabuluculuk şartı, talep edilen hukuki korumanın niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Özellikle ticari nitelikteki uyuşmazlıklarda konusu para olan alacak ve tazminat talepleri bakımından dava şartı arabuluculuk hükümleri gündeme gelebilir.

Buna karşılık yalnızca tecavüzün tespiti, önlenmesi veya durdurulması gibi para dışındaki taleplerin usuli durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Tazminat talepleri ile marka hakkına tecavüzün durdurulması taleplerinin birlikte ileri sürüldüğü davalarda arabuluculuk şartının somut talep yapısına göre incelenmesi önemlidir.

Sonuç: Trendyol’da Taklit Ürün Satan Kişiye Karşı Hangi Hukuki Yollara Başvurulabilir?

Trendyol’da tescilli bir markanın izinsiz kullanılması veya taklit ürünlerin satışa sunulması halinde marka sahibi hukuki koruma talep edebilir.

Ancak ilk aşamada ürünün gerçekten taklit olup olmadığı ve kullanımın marka hakkını ihlal edip etmediği belirlenmelidir.

Marka hakkı ihlali mevcutsa ürün ilanının kaldırılması için Trendyol’un fikri ve sınai hak ihlal bildirim mekanizması kullanılabilir.

Bunun yanında somut olayın şartlarına göre marka hakkına tecavüz davası, maddi ve manevi tazminat, ihtiyati tedbir ve ceza şikâyeti gibi hukuki yollar gündeme gelebilir.

Özellikle taklit ürün ilanlarının ve satış kayıtlarının sonradan silinme ihtimali nedeniyle, hukuki başvuru yapılmadan önce delillerin korunması büyük önem taşımaktadır.

Marka tescil belgesi, ürün bağlantısı, satıcı bilgileri, faturalar, ürün örnekleri ve diğer belgelerin birlikte değerlendirilmesi, ihlalin ispatı ve doğru hukuki yöntemin belirlenmesi açısından önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Trendyol’da markamı taklit eden satıcıyı nasıl şikâyet edebilirim?

Trendyol’un fikri ve sınai hak ihlal bildirim kanalları üzerinden marka tescil belgesi, ürün bağlantısı ve ihlali gösteren delillerle başvuru yapılabilir.

Trendyol taklit ürün ilanını kaç saat içinde kaldırır?

Mevzuattaki şartları taşıyan fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlali başvurularında ürünün 48 saati geçmemek üzere gecikmeksizin yayından kaldırılması düzenlenmiştir.

Taklit ürün satan satıcıya tazminat davası açabilir miyim?

Evet. Marka hakkına tecavüzün ve tazminat sorumluluğunun şartları oluşmuşsa maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.

Marka sahibinden izin almadan orijinal ürün satmak suç mudur?

Her durumda değil. Hukuka uygun şekilde piyasaya sunulmuş orijinal ürünler bakımından marka hakkının tükenmesi ilkesi dikkate alınmalıdır. Yetkili bayi olmamak tek başına taklit ürün satışı anlamına gelmez.

Trendyol’da taklit ürün satan kişinin cezası nedir?

6769 sayılı Kanun’un 30. maddesindeki şartların oluşması halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası gündeme gelebilir.

Taklit ürünün satışını mahkeme kararıyla durdurabilir miyim?

Şartları oluşmuşsa mahkemeden ihtiyati tedbir talep edilerek devam eden marka hakkı ihlalinin önlenmesi istenebilir.

Taklit ürün nedeniyle satış kaybımı talep edebilir miyim?

Marka hakkına tecavüz nedeniyle uğranılan zararların tazmini talep edilebilir. Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında 6769 sayılı Kanun’un 151. maddesindeki yöntemler dikkate alınır.

Satıcı ürün ilanını silerse dava açma hakkım ortadan kalkar mı?

Hayır. İlanın silinmesi önceki hukuka aykırı fiilleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak ihlalin ve zararın ispatı için mevcut delillerin korunması önemlidir.

Trendyol’da taklit ürün satan mağazanın kapatılması istenebilir mi?

Platformun kendi kuralları çerçevesinde yaptırım uygulanması talep edilebilir. Bununla birlikte mağazanın kapatılması her marka ihlali başvurusu sonucunda otomatik olarak gerçekleşmez. Hukuki ve platform içi yaptırımlar ayrı ayrı değerlendirilir.