İnternet Yoluyla İşlenen Suçlar ve İçerik Kaldırma / Erişimin Engellenmesi

İnternette Unutulma Hakkı Nedir? Eski Haberler ve İçerikler Nasıl Kaldırılır?

Günümüzde dijital dünyada yayımlanan bir bilgi, fotoğraf veya haber; üzerinden yıllar geçse bile arama motorlarında karşımıza çıkmaya devam edebilir. Kişilerin geçmişte yaşadığı hukuki bir süreç, olumsuz bir olay veya mesleki/özel hayatlarına dair yıpratıcı detaylar, dijital çağın kalıcılığı nedeniyle bugün de kariyerlerini, sosyal ilişkilerini ve itibarlarını zedeleyebilir. İşte bu noktada “Unutulma Hakkı”, bireylerin dijital geçmişlerinin gölgesinden kurtularak geleceğe güvenle bakabilmesini sağlayan en önemli hukuki güvencelerden biridir.

Unutulma Hakkı Hukuki Olarak Ne Anlama Gelir?

Unutulma hakkı, en temel tanımıyla; kişilerin dijital ortamlarda yer alan ve geçmişte hukuka uygun olarak yayımlanmış olsa bile güncelliğini yitirmiş, gerçeğe aykırı ya da kişilik haklarını zedeleyen haber, fotoğraf, video ve kişisel verilerinin arama motorlarından ve internet sitelerinden silinmesini talep etme hakkıdır.

Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarında da sıkça vurgulandığı üzere; ifade ve basın özgürlüğü ile kişinin şeref, itibar ve özel hayatın gizliliği hakları arasında adil bir dengenin kurulması gerekir. Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen bir kişinin geçmişteki olumsuz bir olayla sürekli anılması, toplumsal bir kamu yararı taşımıyorsa, unutulma hakkının kapsamına girer ve içeriğin kaldırılması gerekir.

Hangi İçerikler İçin Unutulma Hakkı Talep Edilebilir?

Her eski haber veya içerik otomatik olarak silinemez. İçeriğin kaldırılabilmesi için belirli hukuki kriterleri taşıması gerekir. Genellikle şu durumlarda unutulma hakkı gündeme gelir:

• Güncelliğini Yitirmiş Haberler: O dönem haber değeri taşıyan ancak aradan uzun yıllar geçtikten sonra güncelliğini ve kamu yararı niteliğini tamamen kaybetmiş eski adli veya idari olaylar.

• Beraat veya Takipsizlik ile Sonuçlanan Süreçler: Hakkında soruşturma veya kovuşturma açılmış ancak beraat etmiş ya da takipsizlik kararı almış kişilerin internette hâlâ suçlu gibi gösterilmesi.

• Kişilik Haklarını Ağır Şekilde İhlal Eden Veriler: Özel hayata müdahale niteliği taşıyan, rıza dışı yayımlanan ve kişiyi sürekli olarak zarara uğratan dijital materyaller.

Eski Haberler ve İçerikler İnternetten Nasıl Kaldırılır?

İnternetteki istenmeyen içeriklerin kaldırılması veya arama sonuçlarından gizlenmesi için başvurulabilecek iki temel hukuki yol bulunmaktadır:

1. Doğrudan Başvuru ve Unutulma Hakkı Talebi (İçerik Sağlayıcı ve Arama Motorlarına)

• İçerik Sağlayıcıya İhtarname: İlk olarak, içeriği barındıran web sitesinin sahibi veya sorumlusuna başvurularak içeriğin kaldırılması talep edilir.

• Arama Motorlarına Başvuru (Google vb.): Arama motorlarının (özellikle Google’ın) sunduğu “Unutulma Hakkı / Kişisel Verilerin Kaldırılması” başvuru formları aracılığıyla, ilgili URL’lerin arama sonuçlarından çıkarılması istenir. Başvuruda kimlik ibrazı ve içeriğin neden güncelliğini yitirdiği hukuki gerekçeleriyle açıklanmalıdır.

2. Hukuki Yollar (Sulh Ceza Hakimliği ve Mahkeme Süreçleri)

Arama motorlarından veya site yöneticilerinden olumlu yanıt alınamaması durumunda 5651 sayılı Kanun ve Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde yargı yolu tercih edilir:

• Erişimin Engellenmesi Kararı: Sulh ceza hakimliklerine başvurularak kişilik haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle içeriğe erişimin engellenmesi talep edilebilir.

• Kaldırma ve Tazminat Davaları: İçeriği kaldırmayan veya yayınlamaya devam ederek maddi ve manevi zarara yol açan kişiler aleyhine asliye hukuk mahkemelerinde tazminat ve silme davaları açılabilir.

Sosyal Medyada Hakaret ve İftira Suçu: Yasal Haklar ve Şikâyet Süreci

Günümüzde sosyal medya platformları, fikirlerin özgürce paylaşıldığı mecralar olduğu kadar, ne yazık ki hakaret, iftira, tehdit ve kişilik haklarına saldırıların da sıklıkla yaşandığı alanlara dönüşmüştür. X (Twitter), Instagram, Facebook, TikTok veya YouTube gibi platformlarda yapılan bazı paylaşımlar veya yorumlar, eleştiri sınırlarını aşarak Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında suç teşkil etmektedir.

Dijital ortamda işlenen bu suçlarla karşılaşan kişilerin haklarını bilmesi, doğru adımları atması ve süreci hukuki olarak takip etmesi itibarın ve psikolojik güvenliğin korunması açısından büyük önem taşır.

Sosyal Medyada Hakaret ve İftira Suçu Hukuken Ne Anlama Gelir?

Türk Ceza Kanunu’na göre sosyal medyada işlenen bu suçlar iki temel kategoride değerlendirilir:

• Hakaret Suçu (TCK m. 125): Bir kişiye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle hakaret edilmesi durumudur. Sosyal medyada alenen (herkesin görebileceği şekilde) işlenmesi, suçun cezasını artıran bir nedendir.

• İftira Suçu (TCK m. 267): Gerçekte var olmayan veya işlenmediğini bildiği halde, bir kimseye hukuki soruşturma veya kovuşturma başlatılmasını ya da idari yaptırıma uğratılmasını sağlamak amacıyla hukuka aykırı fiil isnat edilmesidir. Örneğin, sosyal medyada bir kişinin işlemediği bir suçu işlediğine dair bilinçli olarak asılsız paylaşımlar yapmak bu kapsamdadır.

Sosyal Medyada Hakarete Uğrayan Kişinin Yapması Gereken İlk Şeyler Nelerdir?

Sosyal medyada hakarete veya iftiraya maruz kalan bir kişinin ileride hak kaybı yaşamaması için ilk aşamada çok dikkatli hareket etmesi gerekir. Delillerin hukuka uygun ve kaybolmayacak şekilde toplanması hayati önem taşır:

1. Delilleri Güvence Altına Alın (Ekran Görüntüsü / Tutanak): Hakaret içeren paylaşımın, yorumun veya mesajın ekran görüntüsü (screenshot) alınmalıdır. Ancak unutulmamalıdır ki sadece ekran görüntüsü bazen yetersiz kalabilir. Profil bilgileri, URL (bağlantı adresi), paylaşıldığı tarih ve saat net bir şekilde görünmelidir.

2. Paylaşımı Sildirmeyin / Engellemeyin: Mağduriyet anında sıklıkla yapılan hata, karşı tarafa öfkeyle yazıp içeriği sildirmeye çalışmaktır. İçerik silinirse delil ortadan kalkabilir. Yargı sürecinde resmi merciler aracılığıyla platformlardan IP ve kullanıcı bilgileri talep edilebilmesi için içeriğin tespiti önemlidir.

3. Uzantıları ve URL’leri Not Edin: İlgili gönderinin doğrudan internet bağlantısı (URL) eksiksiz olarak kaydedilmelidir.

Yasal Başvuru ve Şikâyet Süreci Nasıl İşler?

Sosyal medyada işlenen hakaret ve iftira suçları, kanunen şikâyete tabi suçlar arasında yer alır. Bu nedenle mağdurun yasal süreler içinde harekete geçmesi şarttır.

• Şikâyet Süresi: Hakaret suçlarında şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır. Bu süre geçtikten sonra savcılığa suç duyurusunda bulunulması mümkün değildir.

• Yetkili Makamlar: Mağdur, topladığı deliller ve ekran görüntüleriyle birlikte en yakın Cumhuriyet Başsavcılığına ya da Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne giderek Suç Duyurusunda bulunabilir.

• Failin “Sahte Hesap” (Fake Hesap) Olması: Suçu işleyen kişi adını gizlemiş veya sahte bir profil kullanmış olabilir. Bu durum suçun cezasız kalacağı anlamına gelmez. Savcılık, ilgili sosyal medya platformu (Meta, X vb.) ile resmi yazışmalar yaparak ve BTK üzerinden IP adreslerini tespit ederek gerçek failin kimliğine ulaşabilir.

Hukuki Yaptırımlar ve Tazminat Hakları

Yapılan yargılama sonucunda suçlu bulunan kişiler hakkında mahkemelerce hapis cezasına hükmedilebileceği gibi, bu ceza adli para cezasına çevrilebilir veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilebilir.

Ayrıca ceza davasının yanı sıra, kişilik haklarının saldırıya uğraması nedeniyle asliye hukuk mahkemelerinde Manevi Tazminat Davası açılabilir. Bu dava ile failin, mağdura yaşattığı manevi çöküntü ve itibar kaybı maddi bir tazminatla cezalandırılır.

İnternet Yoluyla Dolandırıcılık (Bilişim Dolandırıcılığı) Mağdurları Ne Yapmalı?

Teknolojinin ve internet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, dolandırıcılık faaliyetleri de dijital ortamlara taşınmıştır. Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 158/1-f maddesi kapsamında düzenlenen bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık (nitelikli dolandırıcılık), son yıllarda en sık karşılaşılan suç türlerinden biridir.

Sahte alışveriş siteleri, sosyal medya üzerinden yapılan kapora dolandırıcılığı, yatırım vaadi tuzakları, oltalama (phishing) mailleri ve sahte kripto para platformları gibi yöntemlerle mağdur edilen kişilerin hukuki haklarını korumak adına hızlı ve doğru adımlar atması hayati önem taşır.

1. İlk Anda Yapılması Gereken Acil İşlemler

Zararın büyümesini engellemek ve delillerin kaybolmasını önlemek için olay fark edildiği anda şu adımlar atılmalıdır:

• Bankayla İletişime Geçin: Eğer olay yakın zamanda gerçekleştiyse ve havale/eft yoluyla para gönderildiyse, derhal ilgili bankanın müşteri hizmetlerini arayın. “Bloke koydurma” talebinde bulunun ve işlemin şüpheli olduğunu bildirin.

• İletişimi Kesmeyin Ama Bilgi Vermeyin: Dolandırıcılarla olan yazışmaları silmeyin. Ancak karşı tarafa hukuki yollara başvuracağınızı söyleyerek delil karartmalarına zemin hazırlamayın.

• Dijital Delilleri Muhafaza Edin:

  • Web sitelerinin ekran görüntülerini (URL adresleri net görünecek şekilde) alın.

  • WhatsApp, Telegram veya sosyal medya mesajlaşmalarını eksiksiz olarak kaydedin.

  • Banka dekontlarını, transfer fişlerini ve IBAN numaralarını PDF veya çıktı olarak saklayın.

  • Görüşülen telefon numaralarını ve arama kayıtlarını not edin.

2. Hukuki ve Cezai Başvuru Süreçleri

Bilişim dolandırıcılığı suçunda faillerin tespiti ve cezalandırılması için adli makamlara resmi başvuruda bulunulması şarttır:

• Suç Duyurusu (Savcılık Şikayeti): Mağdurlar, ellerindeki tüm delillerle birlikte bir Cumhuriyet Başsavcılığına giderek detaylı bir suç duyurusu dilekçesi vermelidir. Dilekçede suçun işleniş biçimi, zarar miktarı ve tespit edilebilen tüm şüpheli bilgileri yer almalıdır.

• Emniyet Birimleri (Siber Suçlarla Mücadele): İvedilikle İl veya İlçe Emniyet Müdürlüklerinin Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne veya karakola müracaat edilerek ifade verilmelidir.

3. Paranın Geri Alınması (İade Süreci) Mümkün mü?

Mağdurların en çok merak ettiği konulardan biri paralarını geri alıp alamayacaklarıdır. Bu süreç tamamen şüphelinin yakalanma hızına ve hesapların durumuna bağlıdır:

• Hızlı Bloke İşlemleri: Savcılık ve emniyet birimlerinin koordineli çalışmasıyla, para transfer edilen ara hesaplardaki (manyak hesaplar/papara hesapları vb.) paralar çekilmeden bloke edilebilir.

• Hukuk Davaları (Tazminat): Ceza davasının yanı sıra, failler aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesi’nde tazminat davası açılarak uğranılan maddi ve manevi zararların yasal faiziyle birlikte tahsili talep edilebilir.

4. Sık Yapılan Hatalar

• Zaman Kaybetmek: “Nasıl olsa bulunamaz” düşüncesiyle polise veya savcılığa başvurmakta gecikmek, paranın dolandırıcılar tarafından çekilmesine ve izinin kaybettirilmesine yol açar.

• Sosyal Medya Çözüm Arayışları: Dolandırıcıları bulma vaadiyle para talep eden ikinci katman dolandırıcılara (kurtarıcı dolandırıcılar) itibar edilmemelidir. Hak arama süreci yalnızca resmi kurumlar ve uzman avukatlar aracılığıyla yürütülmelidir.

KVKK İhlalleri ve Kişisel Verilerin İzinsiz Paylaşılması Durumunda Başvuru Yolları

Günümüzde dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte kişisel verilerin korunması, hem bireyler hem de kurumlar açısından hayati bir hukuki mesele haline gelmiştir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak amacıyla hukuka aykırı veri işlenmesini ve izinsiz paylaşılmasını yasaklamıştır.

1. İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru Zorunluluğu

Kişisel verilerinizin izinsiz paylaşıldığını veya hukuka aykırı işlendiğini öğrendiğiniz anda, doğrudan kurula gitmeden önce yasal bir ön prosedür olan veri sorumlusuna başvuru yapmanız gerekmektedir.

• Kime Başvurulur? Verilerinizi hukuka aykırı olarak işleyen veya paylaşan şirket, kurum, platform veya gerçek kişiye (veri sorumlusuna).

• Nasıl Başvurulur? Başvuru, yazılı olarak veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK) tarafından belirlenen diğer yöntemlerle (Kayıtlı Elektronik Posta – KEP adresi, güvenli elektronik imza, mobil imza ya da ilgili kişinin veri sorumlusuna daha önce bildirdiği ve sisteminde kayıtlı bulunan elektronik posta adresi aracılığıyla) yapılmalıdır.

• Süreç Nasıl İşler? Veri sorumlusu, talebinizi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırmak zorundadır. Talebinizin kabul edilmesi halinde gereği derhal yerine getirilir; reddedilmesi veya süresinde cevap verilmemesi durumunda kurul yolu açılır.

2. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na (KVK Kurulu) Şikayet

Veri sorumlusuna yaptığınız başvurunun reddedilmesi, süresinde cevap verilmemesi ya da verilen cevabın yetersiz bulunması durumunda, cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün ve her halükarda başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde KVK Kurulu’na şikayette bulunabilirsiniz.

• Kurul, şikayet üzerine inceleme başlatır ve ihlal tespiti halinde veri sorumlusuna idari para cezası kesebilir, hukuka aykırı verilerin imha edilmesine karar verebilir.

3. Hukuki Tazminat Yolları (Maddi ve Manevi Tazminat)

KVKK m. 14/2 hükmü gereğince, genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır. Kişisel verileri hukuka aykırı olarak paylaşılan veya ihlale uğrayan kişiler, bu durum nedeniyle uğradıkları zararlar için yargı yoluna gidebilirler:

• Asliye Hukuk Mahkemeleri: Verileri izinsiz paylaşılan, gizliliği ihlal edilen veya hukuka aykırı şekilde hedef haline getirilen kişiler, kişilik haklarının saldırıya uğraması nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.

4. Cezai Başvuru: Cumhuriyet Başsavcılığı’na Suç Duyurusu

Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, verileri ele geçirilmesi, yayılması veya başkalarına verilmesi eylemleri yalnızca KVKK kapsamında idari yaptırıma değil, aynı zamanda Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında hapis cezası gerektiren suçlara da karşılık gelir:

• TCK Madde 135: Kişisel verilerin kaydedilmesi (1 ila 3 yıl hapis)

• TCK Madde 136: Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya yayma (2 ila 4 yıl hapis)

• TCK Madde 138: Verileri yok etmeme suçu

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Eden Görüntülerin İnternetten Kaldırılması ve Erişim Engeli

Günümüzde dijital mecraların ve sosyal ağların yaygınlaşması, bilgiye erişimi kolaylaştırırken aynı zamanda kişisel hakların ve özel hayatın gizliliğinin ihlal edilme riskini de artırmıştır. Rıza dışı çekilen veya paylaşılan fotoğraflar, videolar ya da kişisel yazışmaların internet ortamında yayılması, bireylerin onurunu, şerefini ve psikolojik bütünlüğünü ağır şekilde zedelemektedir.

Anayasa’nın 20. maddesi ve Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi ile koruma altına alınan özel hayatın gizliliği hakkının ihlali durumunda, mağdurların hukuki yollardan hızlıca hareket etmesi ve zararın büyümesini engellemek için içeriklerin internetten kaldırılmasını sağlaması mümkündür.

1. Hızlı Çözüm: 5651 Sayılı Kanun Kapsamında Erişim Engeli ve Kaldırma

İnternet ortamında yapılan yayınlar nedeniyle hakları ihlal edilen kişilerin başvurabileceği en etkili ve hızlı idari mekanizma 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’dur:

• Madde 9 Kapsamında Doğrudan Başvuru: Özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi, doğrudan içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması halinde yer sağlayıcısına başvurarak içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebilir.

• Sulh Ceza Hakimliği Başvuru Yolu: İçerik sağlayıcı veya yer sağlayıcı talebe süresinde yanıt vermezse veya talebi reddederse, mağdur Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi kararı verilmesini talep edebilir. Hakim, özel hayatın gizliliğinin ihlali söz konusu olduğunda genellikle çok hızlı (çoğunlukla 24 saat içinde) bir karar vererek kararı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirir.

• Doğrudan BTK Başvurusu (Acil Haller): Özel hayatın gizliliğinin açıkça ihlal edildiği ve gecikmesinde sakınca bulunan acil hallerde, doğrudan BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) web sitesi üzerinden başvuru yapılarak içeriğin 4 saat gibi kısa bir sürede engellenmesi sağlanabilir.

2. Arama Motorlarından (Google vb.) İçeriklerin Silinmesi (Unutulma Hakkı)

İçerik ilgili web sitesinden kaldırılsa dahi, arama motorlarının önbelleğinde (cache) veya arama sonuçlarında bir süre daha görünmeye devam edebilir. Bu aşamada unutulma hakkı devreye girer:

• Google ve diğer arama motorlarının internet sitelerinde sunduğu “Kaldırma Talebi / Unutulma Hakkı” formları doldurularak, ilgili URL’lerin arama sonuçlarından tamamen çıkarılması talep edilir. Böylece isme veya özel bilgilere yapılan aramalarda zararlı içeriklerin görünürlüğü engellenmiş olur.

3. Cezai Yaptırımlar: Cumhuriyet Başsavcılığı’na Suç Duyurusu

Özel hayatın gizliliğini ihlal eden görüntülerin internet ortamında paylaşılması veya yayılması, Türk Ceza Kanunu’na göre ağır suç teşkil eder ve hapis cezası yaptırımı bulunur:

• TCK Madde 134/1 (Özel Hayatın Gizliliğini İhlal): Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gizliliğin görüntü veya seslerin kaydedilmesi suretiyle gerçekleşmesi halinde ceza artırılır.

• TCK Madde 134/2 (Görüntü ve Sesleri Ifşa Etme): Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden, yayan veya başka kişilerin eline geçirenler 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile yargılanır.

4. Hukuki Tazminat Davaları (Maddi ve Manevi)

Yaşanan hukuka aykırı paylaşım nedeniyle mağdurun kişilik hakları zedelenmiş, psikolojik veya ticari zarara uğramış olabilir. Bu doğrultuda:

• Asliye Hukuk Mahkemeleri’nde açılacak maddi ve manevi tazminat davaları ile faillerden hukuki sorumlulukları çerçevesinde tazminat talep edilebilir.

Marka ve İtibar Yönetimi: Şirketler İçin Karalama Kampanyaları ve Sahte Yorumlarla Mücadele

1. Dijital İtibar Tehditlerinin Tespiti ve Delillendirilmesi

Hukuki sürece başlamadan önce, şirket itibarını zedeleyen içeriklerin eksiksiz ve usulüne uygun olarak kayıt altına alınması şarttır:

• Delil Tespiti: Sahte yorumların, karalama amaçlı açılan sahte sosyal medya hesaplarının, hakaret içeren şikayet sitelerindeki yazılı metinlerin ve URL adreslerinin ekran görüntüleri (zaman damgalı ve noter onaylı olacak şekilde) alınmalıdır.

• IP ve Fail Tespiti: İçerikleri üretenlerin veya organize karalama kampanyasını yürütenlerin tespiti için teknik inceleme ve hukuki alt yapı hazırlanmalıdır.

2. Hızlı Çözüm: İçeriğin Kaldırılması ve Erişim Engeli (5651 Sayılı Kanun)

Şirketlerin ticari itibarını hedef alan haksız ve asılsız içeriklerin internet ortamından derhal kaldırılması, zararın büyümesini önlemek adına ilk adımdır:

• İçerik/Yer Sağlayıcıya Başvuru: İlgili web sitesine, forumlara veya şikayet platformlarına ihtarname gönderilerek hukuka aykırı ve gerçeğe aykırı içeriklerin yayından kaldırılması talep edilir.
• Sulh Ceza Hakimliği Kararı: Başvurunun sonuçsuz kalması veya sitelerin içerikleri kaldırmaması durumunda, Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurularak şirketin ticari itibarını korumak amacıyla ilgili URL adreslerine erişimin engellenmesi talep edilir.

3. Hukuki Sorumluluk: Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Haksız rekabet yaratan, ticari itibarı zedeleyen, müşteri kaybına ve ekonomik zarara yol açan karalama kampanyaları karşısında hukuk mahkemelerinde hak aramak mümkündür:

• Ticaret Mahkemeleri (Haksız Rekabet): Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri çerçevesinde, gerçeğe aykırı, yanıltıcı veya kötü niyetli beyanlarla haksız rekabet oluşturan kişi ve kurumlar aleyhine haksız rekabetin tespiti, men’i (durdurulması) ve maddi tazminat davaları açılabilir.
• Asliye Hukuk Mahkemeleri (Manevi Tazminat): Şirketin unvanına, ticari saygınlığına ve tüzel kişilik haklarına yönelik saldırılar nedeniyle manevi tazminat talep edilebilir.

4. Cezai Sorumluluk: Cumhuriyet Başsavcılığı’na Suç Duyurusu

Şirketleri hedef alan organize karalama kampanyaları, iftira, ticari sırların hukuka aykırı ifşası veya suç uydurma gibi boyutlar kazanabilir. Bu tür durumlarda Türk Ceza Kanunu kapsamında adli soruşturma başlatılmalıdır:

• Ticari Sırrın, Bankacılık Sırrının veya Müşteri Sırrının Açıklanması (TCK m. 239)

• İftira veya Hakaret Suçları (TCK m. 125, 267)

• Bu fiilleri işleyen gerçek kişiler veya organizasyonlar hakkında doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunularak kamu davası açılması sağlanır.

Telif Hakları İhlali: İnternette Çalınan İçerikler, Görseller ve Eserler Nasıl Korunur?

1. Dijital Delillerin Tespiti ve Muhafaza Edilmesi

İnternette telif hakkı ihlaliyle karşılaşıldığında ilk ve en önemli adım, hukuki sürece temel oluşturacak delillerin kaybolmadan toplanmasıdır:

• Ekran Görüntüleri ve URL: Eserinizin izinsiz yayınlandığı web sitesinin tam URL adresi, içeriğin kopyalandığı tarih ve saati gösterir ekran görüntüleri alınmalıdır.

• Zaman Damgası ve Noter Tespiti: İhlal edilen içeriğin size ait olduğunu ve ilk olarak sizin tarafınızdan üretildiğini kanıtlayan dijital zaman damgaları veya noter onaylı tespit tutanakları, davanın seyrini doğrudan etkiler.

2. Hızlı Çözüm: İhtarname Süreci ve İçeriğin Kaldırılması

Yasal bir dava açmadan önce, ihlali gerçekleştiren tarafa ihtar gönderilerek sürecin sulhen çözülmesi denenebilir:

• Noter Kanunuyla İhtarname: İhlali yapan site sahibine veya içerik sağlayıcısına gönderilen ihtarname ile eserin derhal yayından kaldırılması, aksi takdirde maddi ve manevi tazminat ile hukuki yollara başvurulacağı bildirilir.
• 5651 Sayılı Kanun Kapsamında Kaldırma Talebi: İçerik sağlayıcıya veya yer sağlayıcıya doğrudan bildirimde bulunarak içeriğin çıkarılması talep edilebilir.

3. Hukuki Yollar: Tecavüzün Ref’i ve Tazminat Davaları

Telif hakları ihlal edilen eser sahipleri, FSEK hükümleri çerçevesinde hukuk mahkemelerinde dava açma hakkına sahiptir:

• Tecavüzün Ref’i (Durdurulması) Davası: Eser üzerindeki haklara yapılan haksız tecavüzün durdurulması, önlenmesi veya ortadan kaldırılması talep edilir.
• Maddi ve Manevi Tazminat Davaları: İzinsiz kullanılan eser nedeniyle uğranılan ekonomik kayıplar (maddi tazminat) ile eser sahibinin manevi zararlarının telafisi (manevi tazminat) için Asliye Hukuk veya Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri’nde dava açılabilir. Ayrıca telif bedelinin (rayiç bedelin) 3 katına kadar tazminat talep etme hakkı saklıdır.

4. Cezai Sorumluluk: Cumhuriyet Başsavcılığı’na Şikayet

FSEK m. 71 hükmüne göre, eserleri hukuka aykırı şekilde çoğaltan, yayan, satan veya başka yerlerde izinsiz kullanan kişiler hakkında hapis cezası öngörülmüştür:

• Başkasına ait eseri kendi eseriymiş gibi gösteren veya hak sahiplerinin izni olmadan ticari amaçla yayan kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunularak kamu davası açılması sağlanabilir.

Tehdit, Şantaj ve Taciz Amaçlı Paylaşımlar İçin Acil Erişim Engelleme Kararları

1. Hızlı ve Etkili Koruma: 5651 Sayılı Kanun Kapsamında Acil Erişim Engeli

İnternet ortamında maruz kalınan tehdit ve şantaj içeriklerinin yayından kaldırılması ve başka kitlelere ulaşmasının engellenmesi için 5651 sayılı Kanun kapsamında başvurulabilecek kritik yollar bulunmaktadır:

• Sulh Ceza Hakimliği Başvuru Yolu: Tehdit, şantaj veya taciz içeren paylaşımlara maruz kalan kişiler, doğrudan Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurarak içeriğe acil olarak erişimin engellenmesi kararı verilmesini talep edebilirler. Kanun, bu tür kişilik hakkı ihlallerinde hakimin çok hızlı bir şekilde (genellikle dosya üzerinden ve aynı gün içerisinde) karar vermesini öngörür.

• Doğrudan BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) Başvurusu: Özellikle özel hayatın gizliliğini ihlal eden, tehdit ve şantaj barındıran acil hallerde, doğrudan BTK’nın ilgili birimlerine başvuru yapılarak içeriklerin saatler içerisinde engellenmesi sağlanabilir.

• İçerik ve Yer Sağlayıcıya Bildirim: Paylaşımın yapıldığı platforma veya web sitesine ihtar niteliğinde bildirimde bulunarak içeriğin derhal kaldırılması istenebilir. Ancak sürecin kritikliği göz önüne alındığında, hakimlik kararı en garanti yoldur.

2. Dijital Delillerin Güvence Altına Alınması

Hukuki ve cezai süreçlerin başarıyla yürütülmesinin en önemli temel taşı, delillerin eksiksiz muhafaza edilmesidir:

• Tehdit veya şantaj içeren mesajların (WhatsApp, Telegram, sosyal medya DM vb.), profillerin ve paylaşımların URL adresleri ile birlikte ekran görüntüleri alınmalıdır.

• Gelen arama kayıtları, tehdit içeren ses veya video dosyaları silinmemeli, olası bir adli bilişim incelemesi için eksiksiz olarak saklanmalıdır.

3. Cezai Sorumluluk: Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusu

Tehdit, şantaj ve taciz eylemleri Türk Ceza Kanunu’nda hapis cezası ile cezalandırılan ağır suçlar arasında yer alır. Bu fiilleri işleyen kişilerin tespiti ve cezalandırılması için derhal adli makamlara başvurulmalıdır:

• Tehdit Suçu (TCK Madde 106): Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi hakkında hapis cezası öngörülmüştür.

• Şantaj Suçu (TCK Madde 107): Hakkı olan veya olmayan bir şeyi yapmayı veya yapmamayı kanunî veya meşru bir menfaat temini amacıyla tehdit aracı olarak kullananlar ile kişileri şantaj yoluyla zorlayanlar cezalandırılır.

• İsrarlı Taciz Suçu (TCK Madde 105/A): Sair taraflara huzur ve sükununu bozacak şekilde ısrarlı bir şekilde hukuka aykırı fiziki veya dijital temas kuranlar hakkında soruşturma açılır.

4. Hukuki Tazminat Davaları

Yaşanan tehdit, şantaj ve taciz süreçleri nedeniyle mağdurların uğradığı psikolojik yıkım ve kişilik haklarına verilen zararların telafisi için Asliye Hukuk Mahkemeleri’nde maddi ve manevi tazminat davaları açılabilir.

Web Sitelerine Haksız Erişimin Engellenmesi: Erişim Engeline İtiraz ve Kaldırma Davaları

1. Web Sitelerine Hangi Gerekçelerle Erişim Engeli Getirilir?

İnternet sitelerine erişimin engellenmesi, kural olarak kanunda sayılan sınırlı suç tipleri veya kişilik hakkı ihlalleri gerekçesiyle uygulanır:

• Kişilik Haklarının İhlali (5651 m. 9): Gerçek veya tüzel kişilerin şeref, haysiyet ve itibarlarını zedeleyen içerikler nedeniyle ilgili kişilerin başvurusu üzerine Sulh Ceza Hakimliklerince verilebilir.

• Gecikmesinde Sakınca Bulunan Haller (BTK ve Diğer Kurumlar): Müstehcenlik, kumar, uyuşturucu, Atatürk aleyhine işlenen suçlar veya milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması gibi gerekçelerle doğrudan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) veya ilgili bakanlıklarca rektifiyen tedbirler alınabilir.

2. Haksız Erişim Engeline Karşı İtiraz Yolları

Eğer web sitenize veya içeriğinize haksız yere erişim engeli getirildiyse, hak kaybı yaşamamak için hızlı ve hukuki bir itiraz süreci işletilmelidir:

• Sulh Ceza Hakimliği’ne İtiraz (5651 m. 9/5): Kişilik hakları ihlali gerekçesiyle verilen erişim engeli kararlarına karşı, kararın tebliğ edildiği veya öğrenildiği tarihten itibaren en geç 15 gün içinde kararı veren Sulh Ceza Hakimliği’ne dilekçeyle itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinde, içeriğin hukuka uygun olduğu, ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı veya ihlal iddiasının asılsız olduğu somut delillerle kanıtlanmalıdır.

• İtirazın İncelenmesi: Hakimlik, yapılan itirazı en geç 3 gün içinde inceleyerek karar verir. İtirazın kabulü halinde erişim engeli kaldırılır.

3. İptal ve Tam Yargı Davaları (İdare Mahkemesi Süreci)

Erişim engeli kararı doğrudan BTK, idari kurumlar veya erişim sağlayıcılar birliği tarafından (idari bir işlem olarak) tesis edildiyse, çözüm yolu idari yargıdır:

• İdare Mahkemesinde İptal Davası: Hukuka aykırı idari kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük yasal süre içinde İdare Mahkemesi’nde yürütme durdurma talepli iptal davası açılabilir.

• Maddi ve Manevi Tazminat: Haksız yere erişime engellenen ve bu sebeple ticari faaliyetleri sekteye uğrayan, gelir kaybı yaşayan şirketler veya kişiler, idarenin veya haksız başvuru sahiplerinin kusuru doğrultusunda maddi ve manevi tazminat davaları açma hakkına sahiptir.

4. Teknik Sürecin Takibi ve BTK Uygulamaları

Mahkeme veya hakimlik tarafından verilen erişim engeli kaldırma kararının, derhal Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ve Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne (ESB) bildirilmesi gerekmektedir. Kararın ilgililara ulaşmasıyla birlikte teknik olarak engelleme kaldırılır ve web sitesi eski erişilebilir haline döner.

Yasadışı Bahis ve Kumar Siteleriyle Mücadele: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Kararlarına İtiraz

Türkiye’de internet ortamında gerçekleştirilen yasadışı faaliyetlerle mücadele kapsamında, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 5651 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda sıkı tedbirler uygulanmaktadır. Özellikle yasadışı bahis, kumar, müstehcenlik ve dolandırıcılık gibi suçlarla anılan web sitelerine yönelik olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından re’sen veya ilgili kurumların talebiyle erişim engelleme kararları alınmaktadır.

1. BTK Tarafından Uygulanan Erişim Engelleme Kararlarının Gerekçeleri

7258 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan suç teşkil eden fiillerin internet ortamında işlendiğinin tespiti halinde, Spor Toto Teşkilat Başkanlığı veya yetkili idari makamların talebiyle BTK tarafından koruma tedbiri olarak erişim engeli getirilir:

• Yurtdışı merkezli yasal olmayan bahis sitelerinin reklamı, teşviki veya aracılığı,

• İnternet üzerinden sanal kumar, rulet ve benzeri şans oyunlarının oynatılması,

• Yanlış algoritmik eşleşmeler veya benzer alan adı (domain) karışıklıkları nedeniyle masum sitelerin bu kapsama dahil edilmesi.

2. Haksız Erişime Engeline Karşı İtiraz ve Kaldırma Yolları

Eğer yasal ve hukuka uygun faaliyet gösteren web siteniz veya platformunuz haksız yere yasadışı bahis veya kumar gerekçesiyle erişime engellendiyse, izlenmesi gereken yasal prosedür şunlardır:

• BTK ve İlgili Kurum Nezdinde İtiraz: Erişim engeli kararına karşı doğrudan BTK’ya veya kararı talep eden kuruma yazılı başvuru yapılarak sitenin faaliyet alanının yasal olduğu, yasadışı bahis veya kumarla hiçbir bağının bulunmadığı somut delillerle (ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi, vergi levhası vb.) bildirilmelidir.

• Sulh Ceza Hakimliği’ne İtiraz (5651 m. 9/5): İdari kararlara veya erişim engellerine karşı, kararın öğrenildiği andan itibaren yasal süreler içinde yetkili Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurularak engelleme kararının kaldırılması talep edilebilir. Dilekçede sitenin içerik analizi, ticari yapısı ve hukuka uygunluğu detaylıca açıklanmalıdır.

• İdare Mahkemesinde İptal Davası: BTK tarafından tesis edilen idari nitelikteki erişim engeli işlemlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük yasal süre içinde İdare Mahkemesi’nde yürütme durdurma talepli iptal davası açılabilir.

3. Maddi ve Manevi Tazminat Hakları

Haksız yere erişime engellenen ve bu sebeple ticari faaliyetleri durma noktasına gelen, reklam gelirleri düşen veya markası zedelenen şirketler, hatalı işlemler nedeniyle uğradıkları zararların tazmini için idari yargıda tam yargı davaları açma hakkına sahiptir.