Mavi Kartlıların Askerlik Yükümlülüğü Var mı?

Mavi Kartlıların askerlik yükümlülüğü var mı? Türk vatandaşlığından izinle çıkan kişilerin askerlik durumu, yeniden vatandaşlığa dönüş ve hukuki sonuçlar.

Mavi Kart Nedir?

Mavi Kart, doğumla Türk vatandaşı olup sonradan yetkili makamdan çıkma izni alarak Türk vatandaşlığından ayrılan kişilere ve bunların belirli altsoylarına tanınan özel statüyü gösteren belgedir.

Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşı olmamakla birlikte Türkiye’de birçok haktan yararlanmaya devam eder. Ancak bu haklar sınırsız değildir. Bazı alanlarda Mavi Kartlılar Türk vatandaşlarından farklı değerlendirilir.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi kapsamında Mavi Kartlılar; seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakkı ile askerlik hizmetini yapma yükümlülüğüne sahip değildir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü de Mavi Kartlıların askerlik hizmetini yapma yükümlülüğünün bulunmadığını açıkça belirtmektedir.

Mavi Kartlıların Askerlik Yükümlülüğü Var mı?

Kural olarak hayır. Mavi Kart sahibi kişilerin Türkiye’de askerlik yapma yükümlülüğü yoktur.

Bunun temel sebebi, askerlik yükümlülüğünün Türk vatandaşlığına bağlı bir kamu yükümlülüğü olmasıdır. 7179 sayılı Askeralma Kanunu’na göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her erkek askerlik hizmeti yapmakla yükümlüdür. Kanundaki yükümlü tanımı da askerlik hizmetini yerine getirmek veya yerine getirmiş sayılmak zorunda olan erkek Türk vatandaşını ifade eder.

Mavi Kartlı kişi ise artık Türk vatandaşı değildir. Bu nedenle Türk vatandaşlarına özgü askerlik yükümlülüğü Mavi Kartlı kişi bakımından uygulanmaz.

Mavi Kartlılar Asker Kaçağı Sayılır mı?

Kural olarak Mavi Kartlı kişi, Türk vatandaşı olmadığı için asker kaçağı, yoklama kaçağı veya bakaya olarak değerlendirilemez. Çünkü bu statüler askerlik yükümlüsü Türk vatandaşları bakımından gündeme gelir.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır: Kişi Türk vatandaşlığından çıkmadan önce askerlik yükümlülüğü bakımından yoklama kaçağı, bakaya veya başka bir idari işlemle karşılaşmış olabilir. Bu durumda vatandaşlıktan çıkış tarihinden önceki işlemler ayrıca incelenmelidir.

Özellikle şu sorular önemlidir:

Kişi Türk vatandaşlığından çıkmadan önce askerlik çağına girmiş miydi?
Yoklama kaçağı veya bakaya durumuna düşmüş müydü?
Hakkında idari para cezası veya başka bir işlem uygulanmış mıydı?
Vatandaşlıktan çıkış izinli şekilde mi gerçekleşti?
Mavi Kart statüsü usulüne uygun olarak kazanıldı mı?

Bu nedenle askerlik geçmişi bulunan Mavi Kartlıların durumunun kişisel dosya üzerinden incelenmesi gerekir.

Mavi Kartlılar Türkiye’ye Girerken Askerlik Sorunu Yaşar mı?

Mavi Kartlıların askerlik yükümlülüğü bulunmadığından, yalnızca askerlik yapmadıkları gerekçesiyle Türkiye’ye girişte sorun yaşamamaları gerekir. Dışişleri Bakanlığı da Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişilerin askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü olmadığını belirtmektedir.

Ancak uygulamada eski nüfus kayıtları, sistemsel hatalar, vatandaşlıktan çıkış tarihinin yanlış değerlendirilmesi veya kişinin hâlen Türk vatandaşı görünmesi gibi sorunlar yaşanabilir. Böyle bir durumda kişinin Mavi Kart kaydı, vatandaşlıktan çıkma belgesi ve güncel nüfus kayıt bilgileriyle işlem yapması gerekebilir.

Mavi Kartlı Erkek Çocukların Askerlik Durumu

Mavi Kartlıların çocukları bakımından da vatandaşlık durumu ayrıca incelenmelidir. Eğer çocuk Türk vatandaşı değilse ve Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlıysa, Türk askerlik yükümlülüğü doğmaz.

Ancak çocuk aynı zamanda Türk vatandaşı ise farklı değerlendirme yapılır. Çünkü askerlik yükümlülüğü Mavi Karttan değil, Türk vatandaşlığından kaynaklanır. Kişi Türk vatandaşı ise, Mavi Kartlı aileden geliyor olması tek başına askerlik yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Yeniden Türk Vatandaşlığına Giren Mavi Kartlı Askerlik Yapar mı?

Bu konu uygulamada en çok karıştırılan meselelerden biridir. Mavi Kartlı kişi yeniden Türk vatandaşlığını kazanırsa, artık Türk vatandaşı statüsüne döner. Bu durumda askerlik yükümlülüğü bakımından kişinin yaşı, askerlik geçmişi, daha önce askerlik yapıp yapmadığı, muafiyet durumu ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilir.

Yani Mavi Kartlıyken askerlik yükümlülüğü yoktur; fakat yeniden Türk vatandaşı olunması hâlinde askerlik konusu tekrar gündeme gelebilir.

Bu nedenle yeniden vatandaşlık başvurusu yapacak erkeklerin başvuru öncesinde askerlik durumunu ayrıca değerlendirmesi önemlidir.

Mavi Kartlılar Bedelli Askerlik Yapabilir mi?

Mavi Kartlı kişi Türk vatandaşı olmadığı için Türkiye’de askerlik yükümlüsü değildir. Bu nedenle bedelli askerlik de kural olarak Türk vatandaşlığına bağlı bir yükümlülük/alternatif ifa yolu olduğundan Mavi Kartlı statüsüyle bedelli askerlik yapılması olağan bir hak veya yükümlülük olarak değerlendirilmez.

Ancak kişi yeniden Türk vatandaşlığını kazanırsa, o tarihte yürürlükte olan askerlik mevzuatına göre bedelli askerlik veya diğer askerlik işlemleri ayrıca gündeme gelebilir.

Mavi Kartlıların Hakları Nelerdir?

Mavi Kartlılar, kanunda açıkça istisna edilen haklar dışında Türk vatandaşlarına tanınan birçok haktan yararlanabilir. Ancak kanun bazı istisnalar öngörmüştür.

Mavi Kartlıların genel olarak sahip olmadığı haklar şunlardır:

• Seçme ve seçilme hakkı,
• Askerlik yapma yükümlülüğü,
• Muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakkı,
• Asli ve sürekli kamu hizmetlerinde memur olarak çalışma hakkı.

Bunun dışında sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklıdır. Ayrıca kamu kurumlarında işçi, geçici veya sözleşmeli personel olarak çalışmaları mümkündür.

Mavi Kartlılar Askerlik Durum Belgesi Alabilir mi?

Mavi Kartlılar artık Türk vatandaşı olmadıkları için klasik anlamda Türk vatandaşları gibi askerlik durum belgesi alma süreci farklılaşabilir. Uygulamada askerlik durumuna ilişkin bir belge isteniyorsa, kişinin Mavi Kartlı olduğunu, Türk vatandaşlığından izinle çıktığını ve askerlik yükümlülüğünün bulunmadığını gösteren belgeler kullanılabilir.

Bu kapsamda şu belgeler önemlidir:

• Mavi Kart,
• Mavi Kartlılar Kütüğü kaydı,
• Vatandaşlıktan çıkma izin belgesi,
• Nüfus kayıt örneği,
• Konsolosluk veya ilgili idari makam yazıları.

Mavi Kartlıların Askerlik Borcu veya Cezası Olur mu?

Kişi Mavi Kartlı olduktan sonraki dönem için askerlik yükümlüsü olmadığından, bu dönem bakımından askerlik hizmeti yapmadığı gerekçesiyle yükümlülük doğmaması gerekir.

Ancak Türk vatandaşlığından çıkmadan önceki döneme ilişkin yoklama kaçağı, bakaya veya idari para cezası iddiaları varsa, bunlar ayrıca incelenmelidir. Özellikle vatandaşlıktan çıkış tarihinden önce doğmuş idari para cezalarının akıbeti, somut işlem ve tebliğ durumuna göre değerlendirilmelidir.

Mavi Kartlılar İçin Uygulamada Yaşanan Sorunlar

Mavi Kartlıların askerlik yükümlülüğü bulunmamasına rağmen uygulamada bazı sorunlarla karşılaşılabilir:

• Sistemde hâlen Türk vatandaşı gibi görünme,
• Askerlik yoklama kaydının açık görünmesi,
• Havalimanı veya konsolosluk işlemlerinde eski kayıtların çıkması,
• Yeniden vatandaşlık başvurusunda askerlik durumunun sorulması,
• Çocukların vatandaşlık durumunun karıştırılması,
• Eski bakaya veya yoklama kaçağı kayıtlarının kapanmamış olması.

Bu tür durumlarda kişinin yalnızca “Mavi Kartlıyım” demesi her zaman yeterli olmayabilir. Resmî kayıtların düzeltilmesi veya ilgili kuruma açıklayıcı başvuru yapılması gerekebilir.

Mavi Kartlı Kişi Türkiye’de Süresiz Kalabilir mi?

Mavi Kartlılar, Türk vatandaşlığından izinle çıkan kişilere tanınan özel haklardan yararlanır. Bu nedenle klasik yabancı statüsündeki kişilerden farklı bir konumdadır. Ancak Mavi Kartın sağladığı haklar ile askerlik yükümlülüğü birbirine karıştırılmamalıdır.

Mavi Kart, kişiye birçok konuda Türk vatandaşlarına benzer haklar tanırken, askerlik gibi bazı vatandaşlığa bağlı yükümlülükleri doğurmaz.

Sonuç

Mavi Kartlıların Türkiye’de askerlik yükümlülüğü bulunmamaktadır. Çünkü askerlik yükümlülüğü Türk vatandaşlığına bağlıdır ve Mavi Kartlı kişiler Türk vatandaşlığından izinle çıkmış kişilerdir. Resmî kaynaklarda da Mavi Kartlıların askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü olmadığı açıkça belirtilmektedir.

Ancak kişinin Türk vatandaşlığından çıkmadan önceki askerlik durumu, eski yoklama veya bakaya kayıtları, yeniden Türk vatandaşlığına alınma ihtimali ve çocuklarının vatandaşlık statüsü ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Bu nedenle Mavi Kartlı olup askerlik kaydı, vatandaşlığa yeniden dönüş, konsolosluk işlemi veya eski askerlik borcu gibi bir sorunla karşılaşan kişilerin, somut durumlarına göre hukuki destek alması önemlidir