İsveç’te Self-Employed Oturum İzni: Kendi İşini Kurmak İsteyenler İçin Hukuki Rehber

İsveç’te kendi işini kurmak isteyenler için self-employed oturum izni nasıl alınır? 2026 güncel şartlar, şirket kurma, sermaye, başvuru belgeleri, aile üyeleri, uzatma ve kalıcı oturuma geçiş bu kapsamlı rehberde açıklanır. (Migrationsverket)

Giriş

İsveç’te iş kurarak yaşamak isteyen yabancılar bakımından en çok karıştırılan konu, şirket kurmanın tek başına oturum hakkı verip vermediğidir. Mevcut İsveç sisteminde cevap nettir: şirket kurmak mümkündür, ancak AB/AEA dışı bir ülke vatandaşı İsveç’te yaşayarak bu işi yönetecekse ayrıca oturum izni almalıdır. İsveç’in resmî girişimcilik portalı Verksamt, AB/AEA dışı vatandaşların İsveç’te işlerini yürütmek için seyahatten önce residence permit alması gerektiğini açıkça belirtir; İsveç Göç Ajansı da bu yolun esasen self-employed people başlığı altında yürüdüğünü göstermektedir. (verksamt.se)

Bu nedenle “İsveç’te girişimci vizesi” veya “yatırımcı oturumu” diye anlatılan yolun hukukî karşılığı, çoğu dosyada bağımsız bir yatırım vizesi değil, kendi işini yürüten kişi oturumudur. İsveç makamları pasif yatırımcıdan çok, işi bizzat yöneten, çoğunluk sahipliğini elinde tutan ve işletmenin fiilî sorumluluğunu alan girişimciyi hedeflemektedir. Bu yüzden self-employed oturum izni, sadece para göstermekten ibaret bir rejim değil; deneyim, dil, müşteri ağı, bütçe, öz kaynak ve gerçek işletme planı arayan sıkı bir göç kategorisidir. (Migrationsverket)

Aşağıda, İsveç’te self-employed oturum iznini baştan sona ele alıyorum: kimler başvurabilir, hangi şirket yapısı uygundur, ne kadar para gerekir, hangi belgeler sunulur, aile üyeleri nasıl gelir, ilk izin ne kadar sürer, uzatma nasıl olur ve bu yol kalıcı oturuma kadar nasıl uzanır. (Migrationsverket)

Self-employed oturum izni nedir?

İsveç Göç Ajansı’na göre self-employed oturum izni, İsveç’te kendi işini yürütmek isteyen AB/AEA dışı ülke vatandaşları için öngörülen residence permit türüdür. Bu kategori, çalışan olarak bir işveren yanında istihdam edilmeyi değil, başvurucunun kendi işini kurmasını veya devralmasını ve o işte belirleyici rol üstlenmesini esas alır. Aynı sayfada, aile üyelerinin de aynı anda başvurabileceği ayrıca belirtilmektedir. (Migrationsverket)

Bu izin bakımından en temel hukukî nokta şudur: İsveç makamı başvurucuyu yalnız “şirket ortağı” olarak değil, işi fiilen yöneten kişi olarak görmek ister. Kurumun açık ifadesiyle başvurucu işletmenin en az %51’ine sahip olmalı ve işletmede crucial responsibility yani belirleyici sorumluluk taşımalıdır. Bu nedenle azınlık ortaklığı, pasif sermaye katkısı veya sadece uzaktan hissedar konumu çoğu olayda yeterli olmaz. (Migrationsverket)

Kimler bu yola başvurabilir?

Self-employed izni, esasen AB/AEA dışı ülke vatandaşları için tasarlanmıştır. Verksamt, AB/AEA vatandaşlarının İsveç’te residence permit almadan yaşayıp çalışabileceğini, ancak AB/AEA dışı vatandaşların İsveç’te yaşayıp iş kurmak istiyorlarsa önce oturum izni almak zorunda olduklarını açıkça belirtmektedir. Bu nedenle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından, İsveç’te iş kurma planı doğrudan self-employed residence permit değerlendirmesine bağlanır. (verksamt.se)

İsveç Göç Ajansı’nın güncel şart listesine göre başvurucunun geçerli pasaportu bulunmalı, faaliyet göstereceği sektörde ve işletme yönetiminde iyi deneyime sahip olmalı, İsveççe veya İngilizce bakımından ilgili düzeyde bilgi göstermeli, işletmenin en az %51’ine sahip olmalı, işletmeyi bizzat yönetmeli, inandırıcı bir bütçe sunmalı, müşteri bağlantıları veya ağ göstermeli, kendisini ve ailesini geçindirebilecek mali güce sahip olmalı ve işletmenin kurulması ya da yürütülmesi için yeterli fonu bulunmalıdır. (Migrationsverket)

Bu kriterler, İsveç’in şirket kurma özgürlüğü ile göç hukukunu birbirinden ayırdığını gösterir. Şirket kurmak teknik olarak daha kolay olabilir; fakat İsveç’te yaşama hakkı için, kurduğunuz işin kâğıt üzerinde değil, gerçek bir ticari faaliyet olarak savunulması gerekir. Bu yüzden self-employed dosyalarında asıl mesele şirket tescilinden çok, işin inandırıcılığı ve sürdürülebilirliğidir. (Migrationsverket)

Dil şartı var mı?

Evet, ama bu vatandaşlık hukukundaki genel dil tartışmasından farklıdır. Migrationsverket, self-employed başvurucunun İsveççe veya İngilizce hakkında ilgili düzeyde bilgi sahibi olmasını ister. Ayrıca başvurucunun çok sayıda İsveçli tedarikçi veya müşteri ile temas kuracağı durumlarda çok iyi İsveççe gerekebileceğini özellikle belirtmektedir. (Migrationsverket)

Bunun anlamı şudur: Self-employed oturumunda dil, soyut bir entegrasyon ölçütü değil, işi fiilen yönetebilme aracı olarak değerlendirilir. Örneğin teknoloji danışmanlığı, dış pazara hizmet, yazılım geliştirme veya İngilizce iş çevresi ağırlıklı alanlarda İngilizce yeterli olabilir. Buna karşılık yerel perakende, İsveççe müşteri ilişkisi, İsveççe tedarik zinciri veya kamu bağlantılı işlerde daha güçlü İsveççe beklentisi doğabilir. Bu nedenle dil unsuru, iş modeline göre somutlaştırılmalıdır. (Migrationsverket)

Ne kadar para göstermek gerekir?

Self-employed izninde en belirleyici alanlardan biri mali yeterliliktir. İsveç Göç Ajansı’na göre başvurucunun kendi adına bir banka hesabında en az 200.000 SEK bulunmalıdır. Eşi birlikte gelecekse buna 100.000 SEK, her çocuk için ise 50.000 SEK eklenir. Bu para İsveç bankasında olmak zorunda değildir; ancak İsveç’e transfer edilebilir olmalıdır. (Migrationsverket)

Bunun dışında, yalnız kişisel yaşam giderlerini değil, işin kendisini finanse edecek parayı da göstermek gerekir. Kurum açıkça, işletmenin kurulması, satın alınması ve işletme maliyetleri için gerekli kaynağın da bulunmasını ister ve bunun başvurucunun kendi parası olması gerektiğini söyler. Aynı sayfada kredilerin normal olarak kabul edilmediği de belirtilmektedir. Bu, İsveç’in borçla vaat edilen değil, fiilen erişilebilir öz kaynak aradığını gösterir. (Migrationsverket)

Burada en sık yapılan hata, limited şirket kurmak için gereken 25.000 SEK asgari sermaye ile self-employed oturumu için gereken toplam mali yeterliliği birbirine karıştırmaktır. Verksamt’a göre limited company kuruluşu için 25.000 SEK sermaye yeterlidir; ancak göç hukuku bakımından aranan kişisel ve işletmesel finansman bunun çok üzerindedir. Yani şirket kurmak için gereken para başka, İsveç’te o şirket üzerinden yaşayabilmek için gösterilmesi gereken mali güç başkadır. (verksamt.se)

İsveç’te hangi şirket türü daha uygundur?

İsveç’te self-employed izni planlayan girişimciler bakımından en yaygın ve pratik yapı limited company (aktiebolag/AB) modelidir. Verksamt’a göre limited company kurarken en az 25.000 SEK sermaye gerekir; memorandum of association ve articles of association hazırlanır; pay defteri tutulur; şirket Bolagsverket nezdinde tescil edilir ve çoğu durumda gerçek faydalanıcı bildirimi yapılır. Ayrıca şirket daha sonra F-tax, VAT ve işveren kaydı için başvurur. (verksamt.se)

Limited company yapısının self-employed oturumu bakımından avantajı, sahiplik ve kontrolün daha açık gösterilebilmesidir. Göç Ajansı en az %51 sahiplik ve belirleyici kontrol isterken, limited company ortaklık yapısı bunu belgelerle net ortaya koymaya daha uygundur. Ayrıca ayrı tüzel kişilik kurulması, ticari risklerin yönetimi ve sözleşmesel görünürlük bakımından da yabancı girişimciye daha güvenli bir çerçeve sunar. Bu, şirketler hukuku ile göç hukukunun aynı dosyada nasıl buluştuğunu gösteren tipik bir örnektir. (verksamt.se)

Bununla birlikte, şirket türü seçimi otomatik bir kalıp değildir. Bazı yatırımcılar yabancı şirketlerini İsveç’te şube üzerinden işletmek isteyebilir. Ancak self-employed izin mantığı, işi bizzat yöneten ve çoğunluk kontrolü olan girişimciyi aradığı için, yeni ve kişisel girişim planlarında limited company çoğu olayda daha isabetli yapı olarak öne çıkar. Bu değerlendirme, Verksamt’ın şirket türlerine ilişkin resmî açıklamaları ve Migrationsverket’in sahiplik-kontrol koşulları birlikte okunduğunda ortaya çıkar. (verksamt.se)

Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunur?

Self-employed başvurularında en büyük fark, dosyanın yalnız kimlik ve pasaporttan oluşmamasıdır. Migrationsverket’in resmî başvuru formu ve başvuru sayfası, kapsamlı belge sunulmasını öngörür. Bunlar arasında pasaport kopyaları, banka hesap dökümleri, iş planı ve bütçe, şirket satın alınıyorsa satın alma sözleşmesi, ortaklık varsa hisse veya ortaklık belgeleri, müşteri ve tedarikçi bağlantılarını gösteren sözleşmeler, işyeri belgeleri, eğitim evrakları, önceki işveren yazıları ve İsveççe/İngilizce bilgisini gösteren belgeler yer alır. İşletme zaten faaliyet gösteriyorsa son iki yıla ait hesaplar, bilanço ve gelir tablosu da istenebilir. (Migrationsverket)

Bu belge yapısı, İsveç makamının “şirket kurmak istiyorum” cümlesine değil, “şu işi şu müşteri ağıyla, şu maliyetlerle, şu gelir beklentisiyle ve şu operasyonel planla yürüteceğim” cümlesine ikna olmak istediğini gösterir. Kısacası self-employed dosyasının kalbi, ticaret sicili değil, inandırıcı iş planı ve onu destekleyen somut evraklardır. (Migrationsverket)

Başvuru nereden yapılır?

İsveç’te ilk kez self-employed oturumuna başvuran kişi bakımından ana kural, başvurunun İsveç dışından yapılmasıdır. Migrationsverket açıkça, ilk başvurunun İsveç içinden yapılması halinde başvurunun reddedilebileceğini belirtir. Başvuru sahibi yurtdışındaysa, hangi İsveç büyükelçiliği veya başkonsolosluğunda pasaportunu göstereceğini başvuruda belirtir; bazı durumlarda mülakat da yapılabilir. (Migrationsverket)

Bununla birlikte sınırlı istisnalar da vardır. Daha önce work permit sahibi olup geçerlilik süresi içinde self-employed statüsüne geçmek isteyenler, yükseköğrenim izniyle İsveç’te bulunup en az 30 ECTS veya bir dönem doktora tamamlamış kişiler, eğitim sonrası iş arama izni olanlar ve yüksek nitelikli kişiler için bazı içeriden başvuru imkanları tanınmıştır. Ancak bunlar istisnadır; ana kural değişmez. (Migrationsverket)

İzin ne kadar süreyle verilir?

Migrationsverket’e göre self-employed başvurucusuna verilecek oturum izni en fazla iki yıl olabilir ve hiçbir durumda pasaport süresini aşamaz. Aile üyeleri de aynı süre için izin alabilir. İzin daha sonra uzatılabilir. Kurum ayrıca ilk başvuru ücretini başvuru sahibi için 2.000 SEK, yetişkin aile üyeleri için 1.500 SEK, çocuklar için 750 SEK olarak açıklamaktadır. (Migrationsverket)

Bekleme süreleri de dikkate değerdir. Migrationsverket’in güncel istatistiğine göre, son 12 ayda tam dosyaların %75’i yaklaşık 16 ayda, eksik dosyaların %75’i ise yaklaşık 19 ayda sonuçlanmıştır. Bu nedenle self-employed başvurusu, hızlı sonuç alınan kısa prosedürlerden biri değildir; dosyanın baştan tam hazırlanması bekleme süresi bakımından özellikle önemlidir. (Migrationsverket)

Aile üyeleri birlikte gelebilir mi?

Evet. Göç Ajansı’na göre aile üyeleri aynı anda veya daha sonra başvuru yapabilir. Self-employed kişi bakımından “aile üyesi” kural olarak eş, kayıtlı partner, birlikte yaşayan partner ve 18 yaş altı çocukları kapsar. Aile sonradan başvurursa, ayrı dosya açılır; ilk başvuruda birlikte geliyorlarsa aynı temel dosya içinde değerlendirilirler. (Migrationsverket)

Aile üyeleri için önemli iki sonuç vardır. Birincisi, self-employed başvurucu onların da iki yıllık geçimini karşılayacak mali gücü göstermelidir. Göç Ajansı bunu 200.000 SEK + eş için 100.000 SEK + çocuk başına 50.000 SEK formülüyle açıkça kurar. İkincisi, izin verilirse yetişkin aile üyeleri ile o yıl içinde en az 16 yaşına girecek çocuklar İsveç’te çalışma hakkı elde eder. Bu, self-employed yolunun sadece girişimci değil, aile açısından da yerleşim stratejisine dönüşebileceğini gösterir. (Migrationsverket)

Uzatma aşamasında ne incelenir?

Self-employed izninde uzatma, ilk başvurudan daha sıkı bir denetim içerir. Migrationsverket’in uzatma formuna göre kurum; başvurucunun işi gerçekten yürütüp yürütmediğini, generally accepted accounting principles’a uyup uymadığını, faaliyet için gereken diğer izinleri taşıyıp taşımadığını, kendisini ve ailesini destekleyip destekleyemediğini ve fiilen İsveç’te yaşayıp yaşamadığını inceler. Kurum bu değerlendirmede Skatteverket, Bolagsverket ve Enforcement Authority’den bilgi aldığını da açıkça belirtmektedir. (Migrationsverket)

Bu, İsveç’te şirket kurarak oturum almanın muhasebe ve vergi boyutunu doğrudan göç hukukuna bağlar. İşiniz kâğıt üzerinde var olabilir; ama vergiler düzgün ödenmemişse, muhasebe ilkelerine uyulmamışsa veya siz zamanınızın çoğunu İsveç dışında geçiriyorsanız, uzatma riske girebilir. Self-employed izni bu nedenle sadece kuruluş anının değil, sonraki iki yıllık fiilî işletme disiplininin de ürünüdür. (Migrationsverket)

Kalıcı oturuma geçiş mümkün mü?

Evet. Migrationsverket’in uzatma formuna göre kişi self-employed izniyle İsveç’te iki yıl yaşadıktan sonra, uzatma ile aynı anda permanent residence permit talep edebilir. Ancak bunun için hem self-employed izninin uzatma şartlarını hem de kalıcı oturumun ek şartlarını taşıması gerekir. Göç Ajansı’nın genel kalıcı oturum sayfası da, kalıcı oturum için özellikle financial maintenance ve good conduct şartlarının arandığını belirtmektedir. (Migrationsverket)

Bu nedenle kalıcı oturum, iki yıl dolunca otomatik verilen bir sonuç değildir. İşletmenin gerçekten gelir üretmesi, başvurucunun kendisini işletme gelirinden destekleyebilmesi, muhasebe ve vergi düzeninin uyumlu olması ve dosyanın genel anlamda güven vermesi gerekir. Self-employed yolunun en büyük avantajı, doğru yönetildiğinde nispeten kısa sayılabilecek bir sürede kalıcı oturuma açılmasıdır; en büyük zorluğu ise ilk iki yılın çok sıkı biçimde denetlenmesidir. (Migrationsverket)

Sonuç

İsveç’te self-employed oturum izni, kendi işini kurmak isteyen AB/AEA dışı ülke vatandaşları için mevcut sistemde en doğru ve resmî göç yoludur. Ancak bu yol, şirket kurmanın tek başına yeterli olduğu basit bir yatırım oturumu değildir. Başvurucunun geçerli pasaport, sektör ve işletme deneyimi, İsveççe veya İngilizce bilgisi, en az %51 sahiplik, belirleyici kontrol, müşteri bağlantıları, inandırıcı bütçe ve yeterli öz kaynak göstermesi gerekir. Aile üyeleri de aynı dosyaya dahil olabilir; ilk izin en fazla iki yıl için verilir ve uzatma sonrası kalıcı oturuma geçiş mümkündür. (Migrationsverket)

Pratik olarak en doğru strateji şudur: önce şirket türü ve iş modeli netleştirilmeli, sonra şirket kuruluşu ile göç dosyası aynı anda planlanmalıdır. Limited company kurmak şirketler hukuku boyutudur; İsveç’te yaşayarak o şirketi yönetmek ise göç hukuku boyutudur. Bu iki alan birbirini destekleyecek şekilde kurulursa, self-employed izin İsveç’te iş kurmak ve uzun vadede yerleşmek için güçlü bir yol olabilir. Eksik planlandığında ise şirket kurulmuş olsa bile oturum reddedilebilir ya da ilk izin alındıktan sonra uzatma aşamasında dosya zora girebilir. İsveç sistemi girişimciye açıktır; ama yalnız gerçek, sürdürülebilir ve belgeli girişimciliğe açıktır. (verksamt.se)