İngiltere’de Innovator Founder Vizesi: Girişimciler İçin Oturum ve İş Kurma Rejimi

İngiltere’de Innovator Founder vizesi ile şirket kurmak, oturum almak, endorsement sürecini yönetmek, uzatma yapmak ve 3 yıl sonunda yerleşime gitmek isteyen girişimciler için güncel ve kapsamlı hukuki rehber.

İngiltere’de iş kurmak isteyen yabancı girişimciler bakımından en dikkat çekici göç yollarından biri, kuşkusuz Innovator Founder vizesidir. Bu rota, klasik anlamda yalnızca sermaye getiren yatırımcıyı değil; aynı zamanda yenilikçi bir iş fikrini, ölçeklenebilir bir ticari modeli ve bu modeli bizzat yönetecek kurucuyu hedef alır. İngiltere iç hukukunda bu vize, iş fikrinin sıradan bir şirket kuruluşundan ibaret olmamasını; piyasada yeni bir ihtiyaca cevap vermesini veya mevcut pazarda somut bir rekabet avantajı oluşturmasını arar. Başka bir ifadeyle sistem, “şirket kurmak” ile “yenilikçi girişim kurmak” arasında bilinçli bir ayrım yapmaktadır. (GOV.UK)

Bugün itibarıyla Innovator Founder rotası, İngiltere’de girişimcilik temelli oturum almak isteyen kişiler için temel yollardan biri olmaya devam etmektedir. Eski Innovator visa sistemi bu rota ile değiştirilmiş; ayrıca Start-up visa için yeni başvuru imkânı kaldırılmıştır. Nitekim GOV.UK kayıtlarına göre Start-up vizesine artık yeni başvuru yapılamamakta, iş kurmak isteyen kişilerin uygun hâllerde Innovator Founder rotasına yönelmesi beklenmektedir. Bu yönüyle Innovator Founder vizesi, erken aşama girişimci ile deneyimli kurucuyu aynı sistem içinde toplayan, fakat bunu sıkı bir endorsement ve iş planı denetimi üzerinden yapan özel bir göç rejimidir. (GOV.UK)

Innovator Founder vizesi nedir?

Innovator Founder vizesi, İngiltere’de yenilikçi, uygulanabilir ve büyüme potansiyeli taşıyan bir iş kurmak ve bu işi bizzat yürütmek isteyen kişiler için düzenlenmiş bir vizedir. Resmî kurallar, başvuru sahibinin iş fikrini kendisinin üretmiş olmasını ya da bu fikre önemli ölçüde katkı sunmuş olmasını; işletmenin günlük yönetim ve gelişim sürecinde kurucu düzeyinde aktif rol üstlenmesini şart koşar. Bu, pasif yatırımcılığa değil, aktif girişimciliğe dayalı bir statüdür. (GOV.UK)

Bu rota kapsamında iş fikrinin dört ana özelliği öne çıkar: yeni, innovative, viable ve scalable olması. Yani başvuru sahibi hâlihazırda piyasada faaliyet gösteren sıradan bir işletmeye ortak olup vize alamaz; sunulan modelin orijinal bir ticari öneri içermesi, gerçekçi şekilde uygulanabilir olması ve ulusal/uluslararası ölçekte büyüme ile istihdam yaratma potansiyeli göstermesi gerekir. Resmî metinlerde özellikle iş planının, yeni veya mevcut pazar ihtiyaçlarını karşılaması yahut somut bir rekabet avantajı üretmesi, başvuru sahibinin de bu işi yürütecek beceri, bilgi, tecrübe ve pazar farkındalığına sahip olması aranır. (GOV.UK)

Bu sistemde belirleyici unsur, başvuru sahibinin yalnızca “şirket açma niyeti” değildir. İngiltere makamları açısından esas soru şudur: Bu kişi, gerçekten yenilikçi bir girişimi kurup ölçekleyebilecek mi? Bu sebeple Innovator Founder dosyalarında şirket kuruluş evrakından çok daha önemlisi; iş modeli, gelir mantığı, hedef pazar, ürün/hizmet farklılaşması, büyüme projeksiyonu, istihdam etkisi ve kurucunun operasyonel rolüdür. Özellikle endorsement aşamasında bu unsurların zayıf kurulması, vize başvurusunun daha Home Office incelemesine gelmeden fiilen elenmesine yol açabilir. Bu çıkarım, rota kurallarının endorsement merkezli yapısından ve iş planı kriterlerinin ağırlığından doğmaktadır. (GOV.UK)

Endorsement zorunluluğu: Sistemin merkezindeki filtre

Innovator Founder vizesinde en kritik eşik, onaylı bir endorsing body tarafından verilmiş endorsement mektubudur. İngiltere kuralları, başvurunun destekleyici bir endorsement letter olmadan ilerleyemeyeceğini açıkça düzenler. Ayrıca endorsement veren kuruluşun resmî listede yer alması gerekir; listede olmayan bir kurumun verdiği destek, geçerli endorsement sayılmaz. GOV.UK’de yayımlanan güncel listede yeni Innovator Founder başvuruları için yetkili iş endorsing body’leri ayrıca gösterilmektedir. (GOV.UK)

Endorsement mektubu basit bir tavsiye yazısı değildir. Kurallar gereği bu mektupta, endorsing body’nin adı, referans numarası, düzenlenme tarihi ve doğrulama için iletişim bilgileri yer almalıdır. Ayrıca kuruluş, başvuru sahibinin bu rota bakımından uygun ve güvenilir olduğunu, iş fikrinin kurallara uyduğunu ve varsa yatırım fonlarının kaynağı konusunda ciddi bir şüphe bulunmadığını da teyit eder. Home Office ise endorsement mektubunu şeklen kabul etmekle yetinmez; caseworker guidance uyarınca endorsement geçerliliği ayrıca doğrulanır. Dolayısıyla burada “kağıt üzerinde onay” değil, kurumsal ve izlenebilir bir denetim sistemi söz konusudur. (GOV.UK)

Başvuru sahibinin yeni iş üzerinden mi, yoksa daha önce değerlendirilmiş aynı iş üzerinden mi ilerlediği de önem taşır. Yeni iş kriterinde kurucu; iş planını oluşturduğunu veya önemli katkı sunduğunu, günlük rolde bulunacağını, en az iki contact point meeting yapılacağını ve tek kurucu ya da kurucu ekipte belirleyici üye olduğunu göstermelidir. Aynı iş kriterinde ise daha önce değerlendirilen işletmenin aktif, ticari faaliyette bulunan ve sürdürülebilir bir işletme hâline geldiği; başvuru sahibinin düzenli checkpoint görüşmelerine katıldığı ve günlük yönetimde yer aldığı aranır. (GOV.UK)

Başvuru için temel şartlar nelerdir?

Innovator Founder vizesinde yaş, kimlik, uygunluk ve belge şartları yanında üç ana teknik eşik öne çıkar: endorsement, İngilizce yeterliliği ve bakım/yaşam masrafı göstergesi. Öncelikle başvuru sahibi, iş fikrinin endorsement kurumunca olumlu değerlendirilmesini sağlamak zorundadır. İkinci olarak, İngilizce dil şartı bakımından Innovator Founder başvurularında kural olarak CEFR B2 seviyesi aranır. Bu seviye; okuma, yazma, konuşma ve dinleme bileşenlerinin tamamında gösterilmelidir. İngilizce yeterliliği daha önceki başarılı bir başvuruda ispatlanmışsa, bazı durumlarda yeniden ispat zorunluluğu doğmayabilir; ayrıca Birleşik Krallık dereceleri, Ecctis denklik/onay süreci veya onaylı SELT sınavları üzerinden de şart karşılanabilir. (GOV.UK)

Finansal yeterlilik yönünden, başvuru sahibi İngiltere’de son 12 ay boyunca izinli statüde bulunmuyorsa kural olarak en az 1.270 sterlinin 28 gün boyunca hesapta tutulduğunu göstermek zorundadır. Bu meblağ, yatırım sermayesinden ayrı bir bakım fonu niteliğindedir; yani iş için ayrılan para ile kişisel geçim göstergesi birbirine karıştırılamaz. GOV.UK, bu 1.270 sterlinin yatırım fonlarından veya İngiltere’de yasadışı çalışmadan elde edilmiş gelirden karşılanamayacağını açıkça belirtmektedir. Eğer kişi İngiltere’de 12 ay veya daha uzun süredir izinli statüdeyse, bu bakım şartı ayrıca aranmaz. (GOV.UK)

Aile üyeleri bakımından da ek mali göstergeler vardır. Partner için 285 sterlin, ilk çocuk için 315 sterlin, sonraki her çocuk için 200 sterlin ek fon aranır; ancak bağımlı aile üyesi de İngiltere’de en az 12 aydır izinli statüde bulunuyorsa ayrıca fon gösterme mecburiyeti kalkabilir. Bu nedenle aile ile yapılacak başvurularda yalnızca ana başvuru sahibinin dosyası değil, bağımlıların mali yeterliliği de stratejik şekilde planlanmalıdır. (GOV.UK)

Belge yönünden pasaport, endorsement letter, İngilizce yeterlilik ispatı, mali yeterlilik evrakı ve gerekiyorsa tüberküloz testi sonucu standart başlıklar arasındadır. Belgeler İngilizce veya Galce değilse sertifikalı çeviri gerekir. Bu teknik ayrıntıların eksikliği, çok güçlü iş fikri bulunan dosyalarda dahi redde yol açabilir. (GOV.UK)

Başlangıçta zorunlu yatırım tutarı var mı?

Uygulamada en sık sorulan sorulardan biri, “Innovator Founder vizesi için baştan belirli bir yatırım sermayesi şart mı?” sorusudur. Mevcut resmî kuralların lafzı incelendiğinde, bu rotada başvuru aşamasında eski Innovator rotasındaki gibi sabit bir zorunlu başlangıç yatırım eşiği açıkça düzenlenmemektedir. Başlangıç aşamasında sistemin odağı, endorsement alınmış yenilikçi iş fikri, kurucunun aktif rolü, İngilizce yeterliliği ve bakım fonu üzerindedir. Buna karşılık, yerleşim aşamasında başarı kriterlerinden biri olarak en az 50.000 sterlinin işletmeye yatırılmış ve işletmenin gelişimi için harcanmış olması sayılmaktadır. Bu nedenle hukuki ve pratik olarak doğru yorum şudur: başlangıç aşamasında otomatik bir sabit yatırım barajı yoktur; fakat endorsement aşamasında iş modelinin gerçekçi finansman planı beklenir ve uzun vadede yerleşim hedefleniyorsa yatırım ve büyüme göstergeleri önem kazanır. Bu, kuralların sistematik yorumuna dayalı bir değerlendirmedir. (GOV.UK)

Başvuru usulü, süreler ve ücretler

Innovator Founder vizesine kişi yurt dışından başvurabileceği gibi, uygun statüdeyse İngiltere içinden switch yaparak da başvurabilir. İlk başvuruda kalış süresi 3 yıl olarak verilir. Aynı şekilde İngiltere içinden switch yapan kişi de 3 yıllık izin alır. Süre sonunda uzatma için yeniden başvuru mümkündür ve uzatma sayısında sistemsel bir üst sınır yoktur. (GOV.UK)

12 Mart 2026 itibarıyla resmî başvuru ücretleri, yurt dışından başvurularda 1.274 sterlin, İngiltere içinden uzatma veya switch başvurularında 1.590 sterlin olarak görünmektedir. Buna ek olarak endorsement için 1.000 sterlin ve vize onayından sonra endorsing body ile yapılacak her zorunlu toplantı için 500 sterlin ödeme öngörülmektedir. Ayrıca göç sağlık harcı da ayrıca ödenir. Başvuru karar süreleri kural olarak yurt dışından yapılan dosyalarda 3 hafta, İngiltere içinden yapılan dosyalarda ise 8 hafta civarındadır; ancak ek belge doğrulaması, mülakat ihtiyacı veya kişisel durumlar nedeniyle uzama yaşanabilir. (GOV.UK)

İngiltere içinden switch veya uzatma başvurusu yapan kişinin, karar çıkmadan önce İngiltere, İrlanda, Channel Islands veya Isle of Man dışına çıkmaması gerekir; aksi hâlde başvuru geri çekilmiş sayılabilir. Bu teknik kural, özellikle iş insanlarının yoğun seyahat planlarında gözden kaçırılmamalıdır. (GOV.UK)

Kimler İngiltere içinden switch yapamaz?

Her vize kategorisinden Innovator Founder’a geçiş mümkün değildir. Caseworker guidance’a göre, İngiltere’de bulunan bir kişi; son statüsü Visitor, Short-term Student, Parent of a Child Student, Seasonal Worker, domestic worker in a private household veya outside the Immigration Rules kapsamında ise bu rota içine ülke içinden switch yapamaz. Öğrenci statüsünden geçişte de ayrıca, ilgili kursun tamamlanmış olması yahut doktora programında en az 12 aylık kısmın bitirilmiş olması gibi ek kurallar söz konusudur. Dolayısıyla İngiltere içinden geçiş planlanıyorsa, yalnızca iş fikri değil, mevcut göç statüsünün de dikkatle analiz edilmesi gerekir. (GOV.UK)

Bu vize ile neler yapılabilir, neler yapılamaz?

Innovator Founder vizesi sahibine İngiltere’de bir veya birden fazla iş kurma, kendi işi için çalışma, direktör olarak görev alma ve uygun hâllerde ortaklık yapısı içinde faaliyet yürütme imkânı verir. Ayrıca kişi, kendi işi dışında da en az RQF Level 3 gerektiren bir işte çalışabilir. Bu nokta, eski sistemlerle kıyaslandığında pratikte önemli bir esneklik sağlar. Ancak kamu yardımlarına erişim yoktur ve profesyonel sporcu/sportif antrenör olarak çalışma yasağı devam eder. (GOV.UK)

Bununla birlikte vizenin sağladığı “kendi işi dışında çalışma” imkânı yanlış anlaşılmamalıdır. Kurallar, kişinin kendi işletmesi üzerinden başka bir şirkete fiilen iş gücü kiralamasını veya sözleşmeli emek sunmasını sınırlamaktadır. Yani Innovator Founder statüsü, görünürde şirket sahibi olup fiilen üçüncü kişilere işçi gibi hizmet sunma yolu değildir. Home Office, bu rotanın özünü aktif girişimcilik olarak görmektedir. (GOV.UK)

Aile fertleri de bağımlı olarak gelebilir. Eş/partner ve çocuklar için başvuru mümkündür. Ancak ana başvuru sahibinin vizesi uzatıldığında aile fertlerinin izinleri otomatik uzamaz; onların da ayrıca başvuru yapması gerekir. Ayrıca yerleşim bakımından ana başvuru sahibi için 3 yıllık hızlandırılmış yol mümkünken, partner bakımından kural olarak 5 yıllık sürekli ikamet süresi aranır. (GOV.UK)

Uzatma süreci ve endorsement sonrası denetim

Innovator Founder vizesi “al ve unut” tipi bir statü değildir. Başvuru sahibi, endorsing body ile 12. ay ve 24. ayda en az iki contact point meeting yapmak zorundadır. Bu görüşmelerde iş planına göre kaydedilen ilerleme değerlendirilir. Destekleyen kuruluş endorsement’ı geri çekerse, vize sahibinin izni kısaltılabilir veya uzatma/yerleşim zemini ortadan kalkabilir. Bu nedenle endorsement, sadece giriş kapısı değil, vize süresince devam eden bir uyum ilişkisidir. (GOV.UK)

Uzatma aşamasında başvuru sahibi ya aynı işletmeyle devam ettiğini ya da yeni bir işletme kurmak istediğini gösterebilir. Aynı iş üzerinden gidiliyorsa işletmenin aktif, ticari faaliyette bulunan ve sürdürülebilir bir işletme olması; başvuru sahibinin de günlük yönetimde aktif kalması beklenir. Contact point toplantılarına katılım da uzatma değerlendirmesinde önemlidir. (GOV.UK)

3 yıl sonunda yerleşim mümkün mü?

Innovator Founder rotasının en güçlü tarafı, uygun dosyalarda 3 yıl sonunda indefinite leave to remain başvurusuna imkân tanımasıdır. Ancak bu otomatik bir hak değildir. Başvuru sahibinin en az 3 yıl boyunca bu statüyle İngiltere’de bulunmuş olması, başka bir vizede geçen süreleri bu hesaba katmaması, her 12 aylık dönemde 180 günden fazla yurt dışında kalmamış olması ve ayrıca yerleşim için yeni bir endorsement alması gerekir. 18-64 yaş aralığındaki kişiler için Life in the UK Test şartı da ayrıca aranır. (GOV.UK)

Yerleşim endorsement’ı bakımından kurallar daha da sıkıdır. Endorsing body, başvuru sahibinin önceki iş planına göre önemli başarılar gösterdiğini, işletmenin Companies House nezdinde kayıtlı olduğunu, başvuru sahibinin orada direktör veya üye olarak göründüğünü, işletmenin aktif ve ticari olduğunu, en az gelecek 12 ay bakımından sürdürülebilir göründüğünü ve kurucunun günlük yönetimde aktif rol aldığını doğrulamalıdır. Bu çıta, Innovator Founder vizesinin salt kuruluş değil, performans odaklı bir oturum rejimi olduğunu çok açık biçimde ortaya koyar. (GOV.UK)

Ayrıca işletmenin aşağıdaki yedi başarı kriterinden en az ikisini karşılaması gerekir:

1. İşletmeye en az 50.000 sterlin yatırım yapılmış ve bu tutar işletmenin gelişimi için aktif şekilde harcanmış olmalıdır.
2. Son üç yılda müşteri sayısı en az iki katına çıkmış ve bu sayı benzer İngiliz işletmelerinin ortalamasının üstünde olmalıdır.
3. İşletme önemli ölçüde Ar-Ge faaliyeti yürütmüş ve Birleşik Krallık’ta fikrî mülkiyet koruması başvurusu yapmış olmalıdır.
4. Son tam muhasebe yılında en az 1 milyon sterlin brüt yıllık ciro elde edilmiş olmalıdır.
5. Son tam muhasebe yılında en az 500.000 sterlin ciro elde edilmiş ve bunun en az 100.000 sterlini ihracattan gelmiş olmalıdır.
6. Yerleşik işçiler için en az 10 tam zamanlı işe eşdeğer istihdam yaratılmış olmalıdır.
7. Yerleşik işçiler için en az 5 tam zamanlı işe eşdeğer, yıllık ortalama brüt ücreti en az 25.000 sterlin olan istihdam yaratılmış olmalıdır. (GOV.UK)

Bu kriterler, vize rejiminin ekonomik etkisini somutlaştırma amacını gösterir. Dolayısıyla Innovator Founder dosyalarında en baştan itibaren sadece vize almayı değil, 3 yıl sonra bu eşikleri belgeleyebilmeyi hedefleyen bir kurgu kurulmalıdır. Başka bir deyişle, endorsement için hazırlanan iş planı ile gelecekteki yerleşim delilleri arasında kopukluk olmamalıdır. Gelir modeli, muhasebe disiplini, HR planı, IP stratejisi ve müşteri artışını ölçen veri altyapısı baştan düşünülmelidir. Yerleşim başarısı çoğu zaman ilk başvuru gününde atılan yapısal adımlara bağlıdır. (GOV.UK)

2026 itibarıyla hukuki ve stratejik değerlendirme

12 Mart 2026 itibarıyla Innovator Founder rotası yürürlüktedir; ayrıca Migration Advisory Committee, 5 Mart 2026 tarihinde Global Talent ve Innovator Founder rotaları hakkında bir call for evidence başlatmış durumdadır. Bu, rotanın kapandığı anlamına gelmez; ancak rejimin gelecekte gözden geçirilebileceğini gösterir. Bu nedenle güncel başvuru yapacak girişimciler bakımından en doğru yaklaşım, mevcut kurallarla güçlü dosya kurmak ve olası politika değişikliklerini profesyonel düzeyde takip etmektir. (GOV.UK)

Pratikte reddin en sık sebepleri, çoğu zaman salt belge eksikliğinden değil; iş planının fazla genel kalmasından, inovasyon iddiasının kanıtlanamamasından, pazarın yeterince analiz edilmemesinden, kurucunun günlük rolünün net gösterilememesinden ve endorsement görüşmelerine uygun hazırlık yapılmamasından kaynaklanır. Özellikle klasik danışmanlık, ithalat-ihracat veya e-ticaret projelerinde “yenilik” unsurunun sadece soyut iddialarla değil; ürün mimarisi, teknoloji kullanımı, veri temelli model, patent/marka stratejisi, sektörel darboğaz çözümü ve ölçeklenme planı ile ispatlanması gerekir. Bu değerlendirme, resmî kriterlerin pratik uygulanışından çıkarılan hukuki sonuçtur. (GOV.UK)

Sonuç

İngiltere’de Innovator Founder vizesi, basit bir şirket kuruluş vizesi değil; girişimcinin iş fikri, kişisel niteliği, büyüme kapasitesi ve ekonomik katkısı üzerinden şekillenen özel bir oturum rejimidir. Bu vize ile 3 yıllık oturum alınabilir, uygun şartlarda uzatma yapılabilir ve yine uygun performans göstergeleri sağlanırsa 3 yıl sonunda yerleşime gidilebilir. Ancak sistemin omurgası endorsement olduğu için, başvurunun kaderi çoğu zaman Home Office formundan önce iş planının kalitesinde belirlenir. (GOV.UK)

Bu nedenle Innovator Founder başvurularında doğru hukukî yaklaşım, yalnızca “başvuru evrakı hazırlamak” değildir. Esas mesele; iş modelini İngiltere göç hukukunun diline çevirmek, endorsement sürecini stratejik yönetmek, uzatma ve yerleşim hedeflerini ilk günden dosyaya yerleştirmek ve kurucunun ticari hikâyesini ölçülebilir verilerle kurmaktır. Başarılı bir Innovator Founder dosyası, iyi yazılmış bir iş planı ile iyi kurgulanmış bir göç stratejisinin birleşiminden doğar. (GOV.UK)