Almanya Çalışma İzni – Mavi Kart
Almanya EU Blue Card (Mavi Kart) için 2026 maaş eşiği, diploma denklik (anabin/ZAB) ve en az 6 ay iş sözleşmesi şartlarını; başvuru adımlarını, aile ve kalıcı oturum avantajlarını kapsamlı şekilde öğrenin.
Almanya Çalışma İzni EU Blue Card (Mavi Kart) Şartları: Maaş Eşiği, Diploma Denklik, İş Sözleşmesi
Almanya’da EU Blue Card (Blaue Karte EU / Mavi Kart), yüksek nitelikli yabancı çalışanların Almanya’ya gelip uzun vadeli ve hızlı bir şekilde çalışma-oturum hakkı elde etmesini sağlayan en güçlü yollardan biridir. Almanya hukukunda dayanağı Residence Act (Aufenthaltsgesetz) § 18g olan bu statü; maaş eşiği, nitelik/diploma denklik şartı ve en az 6 ay süreli iş teklifi gibi net kriterlerle çalışır. (gesetze-im-internet.de)
Aşağıda, özellikle Türkiye’den başvuranların pratikte en çok takıldığı başlıklar üzerinden, maaş eşiği, diploma denklik (anabin/ZAB) ve iş sözleşmesi şartlarını adım adım ve başvuru stratejisiyle birlikte anlatıyoruz.
1) EU Blue Card nedir, kimler için avantajlıdır?
EU Blue Card, AB vatandaşı olmayan kişilere Almanya’da nitelikli istihdam için verilen bir oturum hakkıdır. Klasik çalışma izinlerine göre en önemli avantajları:
- Daha hızlı kalıcı oturum (Niederlassungserlaubnis) imkânı,
- Aile birleşiminde eş için dil şartının yumuşaması ve hızlı çalışma hakkı,
- AB içinde kolaylaştırılmış mobilite,
- Şartlar sağlanıyorsa hak kazanma (legal entitlement) mantığıyla öngörülebilirlik. (BAMF)
EU Blue Card özellikle şu profiller için “en temiz rota”dır:
- Almanya’da işe girecek üniversite mezunu uzmanlar,
- “Mangelberufe” (işgücü açığı olan meslekler) kapsamındaki uzmanlar (STEM/IT/sağlık vb.),
- Mezuniyeti yeni (son 3 yıl içinde) olan “young professional” adaylar,
- Bazı şartlarla diplomasız ama güçlü IT tecrübesi olan profesyoneller. (gesetze-im-internet.de)
2) İş sözleşmesi şartı: “İş teklifi var” demek yetmez
2.1 En az 6 ay süre şartı
EU Blue Card için somut iş teklifi/bağlayıcı iş sözleşmesi gerekir ve bu teklifin/sözleşmenin en az 6 ay süreli olması şarttır. Bu kural, hem BAMF açıklamalarında hem de §18g metninde açıkça yer alır. (gesetze-im-internet.de)
2.2 İşin niteliği: “Eğitime uygun iş” kuralı
Blue Card’ın mantığı “yüksek nitelikli istihdam” olduğu için, işin başvurucunun yeterliliğiyle uyumlu olması beklenir (mesleki profil-pozisyon uyumu). §18g, istihdamın “qualification ile uyumlu” olmasını vurgular. (gesetze-im-internet.de)
Pratik ipucu: Sözleşme/teklif yazısında pozisyon adı, görev tanımı, yıllık brüt maaş, çalışma saati, işin başlangıç tarihi net olmalı. Birçok ret/uzama, “maaş var ama görev tanımı belirsiz” veya “pozisyon-CV uyumsuz” gibi dosya içi çelişkilerden çıkar.
2.3 Düzenlenmiş meslekler (regulated professions)
Doktor, hemşire, öğretmen, bazı mühendislik/uzmanlık alanları gibi düzenlenmiş mesleklerde sadece diploma yetmez; ayrıca Almanya’da mesleği icra için lisans/izin gerekir. Bu durum “recognition/permission to practise” başlığında özellikle dikkate alınır. (Make it in Germany)
3) Maaş eşiği (2026): Brüt yıllık ücret üzerinden hesaplanır
EU Blue Card’ın en kritik filtresi yıllık brüt maaş eşiğidir. Bu eşikler her yıl güncellenir ve 2026 için resmi kaynaklarda net rakamlar yayımlanmıştır. (belgrad.diplo.de)
3.1 2026 maaş eşiği – “normal” Blue Card
- Blaue Karte (normal): yıllık brüt €50.700 (aylık yaklaşık €4.225). (belgrad.diplo.de)
Bu eşik, genel olarak §18g(1) cümle 1’deki “genel emeklilik sigortası yıllık kazanç tavanının %50’si” ölçütüne dayanır. (gesetze-im-internet.de)
3.2 2026 maaş eşiği – “düşük eşik” (Mangelberufe / yeni mezun / bazı IT)
- Mangelberufe ve bazı gruplar + yeni mezunlar (son 3 yıl içinde mezun): yıllık brüt €45.934,20 (aylık yaklaşık €3.827,85). (belgrad.diplo.de)
Bu daha düşük eşik §18g’de %45,3 oranı olarak formüle edilir ve bazı durumlarda Federal Employment Agency (BA) onayı mekanizması devreye girer. (gesetze-im-internet.de)
3.3 “Young professional” (yeni mezun) avantajı
Mezuniyet tarihi, başvuru stratejisinde çok değerlidir: §18g, başvurudan önceki 3 yıl içinde alınmış yükseköğrenim diploması olanların, daha düşük maaş eşiğiyle Blue Card alabilmesini öngörür. (gesetze-im-internet.de)
3.4 Diplomasız IT uzmanları için Blue Card mümkün mü?
Evet, ama “her IT çalışanı” için değil. §18g(2), belirli IT yönetici/uzman grupları için diplomasız başvuruyu, sıkı deneyim koşullarıyla açar:
- Son 7 yıl içinde en az 3 yıl nitelikli IT deneyimi,
- Maaşın en az €45.934,20 olması,
- İşin en az 6 ay sürmesi,
- BA onayı çerçevesi. (gesetze-im-internet.de)
4) Diploma denklik: anabin, ZAB Statement of Comparability ve “regüle meslek” ayrımı
4.1 İlk kontrol: anabin (üniversite + diploma birlikte değerlendirilir)
Almanya’da akademik denklik kontrolünün pratik başlangıç noktası anabin veritabanıdır. Burada sadece “üniversite var mı?” değil, üniversitenin statüsü ve diplomanın Almanya’daki karşılığı birlikte önem taşır.
Anerkennung portalı, diplomanın “comparable” sayılması için üç şartı birlikte sayar:
- Üniversite anabin’de H+ veya H+/- olmalı
- Diploma, Alman yükseköğrenim derecesine denk/karşılık olmalı
- Üniversite H+/- ise diploma ayrıca üniversitenin altında listelenmiş olmalı (Anerkennungsportal)
Strateji: Dosyaya anabin çıktısını eklemek çoğu zaman süreci hızlandırır; çünkü “denklik tartışması”nı baştan çerçeveler.
4.2 anabin yetmezse: ZAB Statement of Comparability (resmî karşılaştırma belgesi)
Üniversite/diploma anabin’de yoksa ya da uygun statüde değilse, alternatif yol ZAB (Central Office for Foreign Education) üzerinden Statement of Comparability almaktır. Bu belge, yabancı üniversite diplomasını Alman eğitim sistemi içinde resmen karşılaştırır ve vize/Blue Card başvurularında “diploma karşılaştırması” ispatı olarak kullanılabilir. (zab.kmk.org)
Anerkennung portalının verdiği pratik bilgiler:
- Genel olarak gerekli belgeler: diploma, transkript, önceki diplomalar, pasaport vb. (Anerkennungsportal)
- Belgeler tam ise işlem süresi genelde yaklaşık 3 ay, ücret 208 € olarak belirtilir. (Anerkennungsportal)
ZAB ayrıca Blue Card başvurularında bu belgenin kullanılabileceğini açıkça belirtir. (zab.kmk.org)
4.3 Regüle mesleklerde kritik nokta: “recognition / permission to practise”
Bazı mesleklerde “akademik karşılaştırma” tek başına yetmez; Almanya’da fiilen çalışabilmek için mesleği icra izni gerekir. Federal Foreign Office bilgi notunda da, regüle mesleklerde ilgili “izin/ruhsat”ın dosyaya konulması gerektiği özellikle vurgulanır.
5) Başvuru süreci: Türkiye’den başvurularda tipik akış
5.1 Konsolosluk üzerinden ulusal vize → Almanya’da oturum kartı
AB dışı ülkelerde yaşayanlar (Türkiye dahil) için standart akış:
- Almanya dış temsilciliğinden (konsolosluk) çalışma amaçlı ulusal vize
- Almanya’ya giriş
- Vize süresi dolmadan yerel Ausländerbehörde’ye başvurup EU Blue Card oturum kartını alma (BAMF)
5.2 Dosya bütünlüğü: en sık gecikme sebebi “eksik/uygunsuz evrak”
Resmî bilgi notlarında, eksik evrakın süreci uzatacağı, gerektiğinde ek belge istenebileceği açıkça yazılıdır.
5.3 Dil ve tercüme: İngilizce değilse yeminli Almanca tercüme
Federal Foreign Office’in bilgi notu, İngilizce olmayan belgelerin sertifikalı Almanca tercüme ile sunulmasını ister (pasaport kimlik sayfası tercümesi ayrıca her zaman istenmeyebilir).
5.4 Sağlık sigortası: işe başlayana kadar “geçiş dönemi”ni planlayın
Aynı bilgi notunda, zorunlu (statutory) sağlık sigortasının çoğu durumda işe girişle başlayacağı, işe başlamadan önceki dönem için özel sağlık sigortası gerekebileceği anlatılır.
5.5 Örnek evrak kontrol listesi (çekirdek dosya)
Başvurudan başvuruya değişebilmekle birlikte, resmî kontrol listelerinde tipik olarak şunlar görülür:
- Başvuru formu + beyanlar
- Biyometrik fotoğraf
- Geçerli pasaport ve kopyaları
- İşveren tarafından imzalı “employment declaration” / iş sözleşmesi
- Maaş eşiğini sağladığını gösteren ücret bilgisi
- Diploma + tüm sayfalar, transkript
- anabin çıktısı veya ZAB Statement of Comparability
- (Regüle meslekse) meslek icra izni
6) Blue Card’ın sağladığı haklar: Süre, iş değişikliği, aile, kalıcı oturum
6.1 Geçerlilik süresi
EU Blue Card, kural olarak 4 yıl verilir. İş sözleşmesi 4 yıldan kısaysa, sözleşme süresi + 3 ay olarak düzenlenir; şartlar sürüyorsa uzatılabilir. (BAMF)
6.2 İş değiştirme
Kural olarak Blue Card ile iş değişikliği mümkündür. Ancak özellikle ilk 12 ayda, idarenin belirli şartlarda iş değişikliğini askıya alma / reddetme yetkisi olduğu ve koşulların yeni işte de sağlanıp sağlanmadığının kontrol edileceği belirtilir. (gesetze-im-internet.de)
6.3 Aile birleşimi kolaylıkları
BAMF, aile birleşiminde eş için Almanca bilme şartının aranmaksızın oturum verilebildiğini ve eşin derhal/sınırsız çalışma hakkı elde edebileceğini açık şekilde yazar. (BAMF)
6.4 AB içinde mobilite
EU Blue Card, Danimarka ve İrlanda hariç AB ülkelerinde geçerli bir çerçeve sunar ve AB içi mobiliteyi kolaylaştırır. (BAMF)
6.5 Kalıcı oturum (Niederlassungserlaubnis) için hızlandırılmış yol
Blue Card sahipleri, koşullar sağlanıyorsa kalıcı oturuma daha hızlı geçebilir:
- A1 düzeyinde Almanca ile genellikle 27 ay sonra,
- B1 düzeyiyle 21 ay sonra kalıcı oturum imkânı anlatılır. (Make it in Germany)
7) En sık yapılan hatalar (ve ret/uzama riskini azaltan pratikler)
- Maaşı yanlış okumak: Eşik net değil brüt yıllık maaştır. Sözleşmede yıllık brüt açık yazmıyorsa dosya gereksiz uzar. (belgrad.diplo.de)
- “Mangelberufe” varsayımı: Mesleğin gerçekten düşük eşik kapsamına girip girmediği ve gerekiyorsa BA onayı boyutu iyi kurulmalıdır. (gesetze-im-internet.de)
- Denklik dosyasını zayıf bırakmak: anabin çıktısı veya ZAB belgesi olmadan “diploma denk” demek çoğu zaman ikna edici değildir. (Anerkennungsportal)
- Regüle meslekte lisansı atlamak: Diploma karşılaştırması var diye regüle meslekte otomatik çalışma hakkı doğmaz; meslek icra izni ayrı dosyadır.
- Tercüme/orijinaller: İngilizce olmayan evraklarda sertifikalı Almanca tercüme ve orijinal sunum beklentisi gözden kaçırılır.
8) Sonuç: Blue Card başvurusu “dosya stratejisi” işidir
EU Blue Card başvurusu, üç sütun üzerine kurulur:
- İş sözleşmesi/teklif (en az 6 ay + nitelikli görev + tutarlı ücret)
- Maaş eşiği (doğru kategori: normal mi, düşük eşik mi?)
- Diploma denklik (anabin/ZAB + regüle mesleklerde lisans)
Bu üçlü birlikte ve çelişkisiz kurgulandığında Blue Card dosyası, Almanya sisteminde en öngörülebilir çalışma-oturum rotalarından biridir. Hukuki ve operasyonel hazırlık (sözleşme metninin uyumu, denklik planı, evrak tertibi) doğru yapılırsa, hem ret riski hem de gereksiz uzama önemli ölçüde azalır. (gesetze-im-internet.de)
About Post Author
