ALMANYA SÜRESİZ OTURUM (Niederlassungserlaubnis)
Almanya’da Niederlassungserlaubnis (süresiz oturum) şartları 2026: süre hesabı, emeklilik primi (60 ay/36 ay/24 ay), B1 dil şartı, gelir güvencesi, Mavi Kart ve nitelikli çalışanlar için hızlandırılmış yollar, başvuru dosyası ve sık yapılan hatalar.
Niederlassungserlaubnis (Süresiz Oturum) Şartları: Süre, Prim, Dil, Gelir
Almanya’da Niederlassungserlaubnis, en basit anlatımla “süresiz oturum” niteliğinde, yerleşik yaşamı güvence altına alan unbefristet (süresiz) bir oturum türüdür. Bu statü; çalışma hayatı, aile düzeni, uzun vadeli planlama ve ileride vatandaşlık hedefi açısından birçok kişi için kritik bir dönemeçtir. Ancak pratikte en çok karıştırılan nokta şudur: Süresiz oturum “otomatik” gelmez; süre, emeklilik/prim, dil, gelir gibi ana eksenlerde şartların birlikte ve doğru delillerle ispatlanması gerekir.
Aşağıda, 2026 itibarıyla uygulamada en çok karşılaşılan sorular üzerinden, Alman Aufenthaltsgesetz (AufenthG) sistematiği içinde süresiz oturum şartlarını; genel kuralı, hızlandırılmış yolları ve dosya hazırlama stratejisini anlatıyoruz.
1) Niederlassungserlaubnis nedir, ne sağlar?
Niederlassungserlaubnis, Alman hukukunda “unbefristeter Aufenthaltstitel” yani süresiz bir oturum iznidir. Genel olarak:
- Almanya’da süresiz ikamete imkân verir,
- Çalışma ve sosyal yaşam planlamasını daha öngörülebilir hale getirir,
- Schengen bölgesinde 90 gün/180 gün kuralı çerçevesinde kısa süreli dolaşıma zemin sağlar. (BAMF)
Önemli: Süresiz oturum, vatandaşlık değildir; vatandaşlık şartları ayrı bir mevzuat ve idari değerlendirme konusudur. Süresiz oturum ise “kalış hakkının” süre açısından kalıcı hale gelmesidir.
2) Ana hukuki dayanak: Genel kural §9, özel yollar §18c ve diğerleri
Süresiz oturumun “genel” çerçevesi AufenthG §9’da düzenlenir. Bu madde, klasik rota için temel şartları tek tek sayar. (Buzer)
Buna ek olarak, bazı gruplar için hızlandırılmış ya da farklı şartlı yollar vardır. En pratik örnekler:
- Fachkräfte (nitelikli çalışanlar) ve AB Mavi Kart sahipleri için §18c, (Buzer)
- Alman vatandaşı eşi/aile ferdi için §28/2, (Gesetze im Internet)
- Serbest meslek/söz konusu iş planı başarılıysa §21/4 ve ilgili uygulama. (make-it-in-germany.com)
Bu ayrım önemli çünkü müvekkillerin büyük kısmında ret/uzama riski, “yanlış rotadan başvuru” veya “rota doğru ama yanlış delil” sebebiyle oluşur.
3) Genel rota (klasik yol): 5 yıl + 60 ay prim + B1 + gelir güvencesi
3.1. Süre şartı: Kural olarak 5 yıl
Genel kural, kişinin en az 5 yıldır geçerli bir Aufenthaltserlaubnis (oturum izni) sahibi olmasıdır. (Buzer)
Ancak “5 yıl nasıl sayılır?” sorusu kritik bir detaydır. Berlin Eyaleti resmi hizmet açıklamasında, bazı sürelerin nasıl sayılacağına dair pratik ölçütler vardır: ulusal vize, Mavi Kart ve fiktif statü gibi dönemler belirli koşullarda hesaba katılabilir; öğrencilik/mesleki eğitim amaçlı yasal kalış süresi ise genellikle yarım sayılır. Ayrıca yalnızca eğitim/öğrenim amaçlı oturumlarda, kural olarak doğrudan Niederlassungserlaubnis’e geçiş mümkün olmayabilir. (service.berlin.de)
Pratik sonuç: “5 yıl Almanya’dayım” demek tek başına yeterli değildir; hangi statüyle ve hangi amaçla kalındığı süre hesabını değiştirir.
3.2. Prim/Emeklilik katkısı: 60 ay kuralı
Genel rotada, en az 60 ay (5 yıl) zorunlu ya da gönüllü emeklilik primi ödenmiş olması şartı aranır. (Buzer)
Kanun metni, yalnızca devlet emeklilik sistemiyle sınırlı tutmaz; denk nitelikte özel sigorta/kurum ödemeleri de belirli koşullarda kabul edilebilir. Ayrıca çocuk bakımı veya ev içi bakım gibi nedenlerle oluşan mesleki ara verme sürelerinin uygun şekilde dikkate alınabileceği açıkça belirtilir. (Buzer)
Ayrıca evlilik birliği içindeyseniz, bazı şartların eşlerden biri tarafından sağlanması yeterli olabilir (özellikle prim ve çalışma izinleri boyutunda). Bu esneklik, hem BAMF özetinde hem §9/3’te vurgulanır. (BAMF)
3.3. Dil şartı: Kural olarak B1
Genel kuralda “yeterli Almanca” aranır ve uygulamada bu, çoğu durumda B1 düzeyi olarak somutlanır. BAMF, süresiz oturum için “ausreichende Sprachkenntnisse”nin B1 seviyesinde karşılandığını açıkça belirtir. (BAMF)
Ayrıca §9, entegrasyon kursunun başarıyla tamamlanmasını, dil + toplumsal düzen bilgisi şartlarının ispatı bakımından güçlü bir kanıt olarak kabul eder. (Buzer)
Önemli istisna: Dil öğrenimini kalıcı hastalık/engellilik nedeniyle yerine getirememe durumunda, uzman hekim raporu ile muafiyet gündeme gelebilir. Bu yaklaşım Federal portal açıklamalarında da yer alır. (Bundesportal)
3.4. Hukuk ve toplum düzeni bilgisi: “Leben in Deutschland”
Süresiz oturumda aranan bir diğer çekirdek şart, Almanya’nın hukuk ve toplum düzeni ile yaşam koşullarına dair temel bilginin ispatıdır. §9 bunu açıkça şart olarak sayar; çoğu dosyada entegrasyon kursu veya “Leben in Deutschland” testiyle karşılanır. (Buzer)
3.5. Gelir güvencesi: Lebensunterhaltssicherung
Kanun ve idare, süresiz oturumda kişinin ve ailesinin yaşamını kamusal yardıma başvurmadan sürdürebilmesini arar. BAMF ve Federal portal, “gesicherter Lebensunterhalt” kriterini temel koşullardan biri olarak listeler. (BAMF)
Federal portal açıklaması, gelir güvencesinin değerlendirilmesinde sosyal yardım standardı ve konut/ısınma giderleri + sağlık sigortası gibi kalemlerin dikkate alındığını da belirtir. (Bundesportal)
Berlin uygulamasında da “Bürgergeld/Sozialhilfe” gibi yardımların alınması (ya da hak kazanma) genel olarak dosyayı zayıflatır; aile birliği içindeyseniz gelir hesabında eş gelirinin de dikkate alınabildiği belirtilir. (service.berlin.de)
3.6. Konut şartı: “Yeterli yaşam alanı”
Hem §9 hem BAMF özetinde, aile bireyleriyle birlikte yeterli konut şartı açıkça sayılır. (Buzer)
3.7. Kamu düzeni / güvenlik ve çalışma izinleri
§9; kamu düzenini bozacak sebeplerin bulunmamasını, ayrıca çalışanlar açısından çalışma izninin ve meslek icrası için gerekli diğer izinlerin varlığını şart koşar. (Buzer)
4) Hızlandırılmış yollar: Süre–prim–dil şartları nasıl değişiyor?
Burada amaç, “herkes 5 yıl bekler” algısını düzeltmek: Pek çok kişi, doğru kategoriye giriyorsa daha kısa sürede süresiz oturuma başvurabilir.
4.1. Nitelikli çalışanlar (Fachkräfte): 3 yıl + 36 ay prim
§18c/1’e göre; §§18a, 18b, 18d veya 18g kapsamında (nitelikli çalışma/araştırma/Mavi Kart gibi) 3 yıl oturum sahibi olan ve en az 36 ay prim/denk ödeme yapan nitelikli çalışana, şartlar sağlanıyorsa süresiz oturum verilebilir. (Buzer)
Ayrıca §18c, dil şartını “yeterli Almanca” olarak sayar ve §9’daki bazı genel şartlara referans verir. (Buzer)
4.2. Almanya’da mesleki eğitim/üniversite mezunları: 2 yıl + 24 ay prim
Aynı §18c içinde çok önemli bir kolaylık vardır: Kişi Almanya’da mesleki eğitim veya üniversite bitirmişse, süre 2 yıla, prim şartı 24 aya düşebilir. (Buzer)
Bu, pratikte “Almanya mezunu – nitelikli iş – hızlı süresiz oturum” hattıdır.
4.3. AB Mavi Kart (Blaue Karte EU): 27 ay / 21 ay (dile göre)
Mavi Kart sahipleri için en bilinen hızlandırma şudur:
- En az 27 ay ilgili nitelikli istihdam + prim/denk ödeme + A1 (basit) Almanca → süresiz oturum,
- En az 21 ay ilgili istihdam + prim/denk ödeme + B1 Almanca → daha da hızlı süresiz oturum. (Buzer)
Berlin’in resmi sayfası, 27 ay–A1 ve 21 ay–B1 ayrımını ve primlerin bu süre boyunca ödenmesi gerektiğini net şekilde anlatır. (service.berlin.de)
Not: Dışişleri Bakanlığı kaynaklarında daha eski eşik (33 ay) ifadesi de görülebilir; ancak 2026 uygulamasında §18c/2 ve eyalet portallarında 27/21 ay çerçevesi açıkça yer almaktadır. (Auswärtiges Amt)
4.4. Serbest meslek / girişimcilik: 3 yıl (başarı ve sürdürülebilirlik)
Kamu portallarında ve hükümet bilgilendirme sayfalarında, §21 kapsamında kendi işini yürütenlerin başarı ve sürdürülebilirlik şartlarıyla 3 yıl sonunda süresiz oturuma geçebileceği belirtilir. (make-it-in-germany.com)
Buradaki kilit fark şudur: Prim ve dil şartları dosyadan dosyaya önemini korusa da, belirleyici eksen çoğu zaman gelir güvencesinin kalıcılığı ve işletmenin sürdürülebilirliğidir.
4.5. Alman vatandaşı aile ferdi (özellikle eş): 3 yıl
BAMF, Alman vatandaşı ile aile birliği sürdüğü ve dil şartı sağlandığı takdirde, 3 yıl sonunda süresiz oturuma giden yolun bulunduğunu özetler. (BAMF)
Ayrıca §28/2, aile birliği içinde 3 yıl oturum + aile hayatının sürmesi gibi kriterleri düzenler. (Gesetze im Internet)
5) “Gelir” nasıl değerlendirilir? Dosyanın en kritik noktası
Gelir güvencesi, uygulamada en çok ret/ek evrak isteyen başlıktır. Çünkü idare sadece “maaş alıyorum” demenizle yetinmez; net gelir, kira ve zorunlu giderler üzerinden kamusal yardım ihtiyacını değerlendirir.
Federal portalın belge listesi, gelir güvencesi ve buna bağlı olarak dil, konut, prim, çalışma izinleri gibi alanlarda kanıt sunulması gerektiğini tek tek sayar. (Bundesportal)
Berlin uygulamasında, Jobcenter/Sozialamt kaynaklı yardımların dosyayı zayıflattığı, aile birliğinde ise eş geliriyle birlikte değerlendirme yapılabileceği belirtilir. (service.berlin.de)
Pratikte güçlü deliller
- Son 3–6 ay bordro + iş sözleşmesi
- Krankenkasse (sağlık sigortası) devam belgesi
- Kira sözleşmesi + Anmeldung
- Vergi belgeleri (özellikle serbest meslekte)
- Prim dökümü (Rentenversicherung kayıtları)
6) “Dil” nasıl ispatlanır? B1 şartı tek kalıp değildir
Genel rota ve birçok özel rota için B1, en güvenli eşiğe işaret eder. (BAMF)
Ancak Mavi Kartta A1 ile 27 ay gibi farklı eşikler görülebilir. (service.berlin.de)
Uygulamada en temiz yol
- Entegrasyon kursu tamamlanması: dil + “Leben in Deutschland” bilgisini birlikte destekler. (Buzer)
7) Başvuru dosyası: Hangi belgeler “omurga”dır?
Şehir ve kategoriye göre farklılıklar olsa da, Federal portal “genel” belge mantığını çok net kuruyor: pasaport/kimlik, 5 yıl ikamet, prim, gelir, dil, hukuk-toplum bilgisi, konut, çalışma izni ve adli sicil gibi başlıklar “çekirdek” evrak setidir. (Bundesportal)
Dosya hazırlarken önerilen yaklaşım
- Hangi rota? (Genel §9 mu, §18c mi, §28 mi, §21 mi?)
- O rota için süre/prim/dil eşiği net mi?
- Gelir–kira–gider dengesi yazılı bir açıklama notuyla desteklendi mi?
- Dil ve “Leben in Deutschland” kanıtı hazır mı? (BAMF)
8) En sık yapılan hatalar (ve önleyici strateji)
Hata 1: Yanlış süre hesabı (özellikle öğrenci/ausbildung dönemleri)
Eğitim/öğrenim dönemleri çoğu durumda yarım sayılabildiği için “5 yıl doldu” zannedilip erken başvuru yapılabiliyor. (service.berlin.de)
Çözüm: Statü geçmişi kronolojik çıkarılmalı; hangi dönemlerin nasıl sayılacağı rota üzerinden netleştirilmeli.
Hata 2: Prim dökümünün eksik/yanlış sunulması
60 ay ya da 36/24 ay gibi eşiklerde, “ödendi sanıyorum” yaklaşımı dosyayı zayıflatır. Kanun, primlerin türünü (zorunlu/gönüllü) ve denk ödeme alternatiflerini de tarif eder. (Buzer)
Çözüm: Rentenversicherung kayıtlarıyla “ay ay” net döküm.
Hata 3: Gelir güvencesini sadece bordroyla açıklamak
İdare gelir güvencesini barınma ve sigorta gibi kalemlerle birlikte değerlendirir. (Bundesportal)
Çözüm: Bordro + kira + sigorta + aile yükümlülükleri birlikte sunulmalı.
Hata 4: Dil belgesi rotaya uygun değil
B1 yerine A2/A1 ile genel rota denemek veya Mavi Kart rota şartlarını yanlış okumak sık görülür. (service.berlin.de)
Çözüm: Hangi rotada hangi dil eşiği gerektiği baştan belirlenmeli.
9) Kısa karar ağacı: “Ben hangi rotadayım?”
- 5 yıl oturum + 60 ay prim + B1 + gelir güvencesi → Genel rota (§9) (Buzer)
- Nitelikli çalışanım (18a/18b/18d/18g), 3 yıl + 36 ay prim → §18c/1 (Buzer)
- Almanya’da eğitim/üniversite bitirdim, 2 yıl + 24 ay prim → §18c (kısaltma) (Buzer)
- Mavi Kartım var: 27 ay + A1 / 21 ay + B1 → §18c/2 (Buzer)
- Serbest meslek – işim sürdürülebilir, gelir kalıcı → §21 hattı (make-it-in-germany.com)
- Alman vatandaşı eş/aile – 3 yıl + aile birliği → §28/2 hattı (Gesetze im Internet)
Sonuç: “Süre–prim–dil–gelir” dörtlemesi birlikte yürür
Niederlassungserlaubnis dosyalarının büyük kısmında sorun tek bir şarttan değil, dört temel eksenin birlikte ve tutarlı ispatlanamamasından doğar:
- Doğru süre hesabı, (service.berlin.de)
- Prim/denk ödeme eşiği, (Buzer)
- Rota ile uyumlu dil seviyesi, (service.berlin.de)
- Kamusal yardım gerektirmeyecek gelir güvencesi. (Bundesportal)
Bu dört alanı doğru kurduğunuzda, süreç yalnızca “evrak teslimi” olmaktan çıkar; idarenin aradığı hukuki mantığa oturur ve sonuç alma ihtimali belirgin şekilde güçlenir.
About Post Author
