Bilmeden Sahte Para Vermek Suç mu? TCK 197 Kapsamında Tüm Detaylar

Sahte Para Suçu ve Türk Ceza Kanunu (TCK 197)

Türk hukuk sisteminde parada sahtecilik suçu, “Kamu Güvenine Karşı Suçlar” başlığı altında, TCK’nın 197. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun koyucu, paranın devletin egemenlik alameti olması ve ekonomik düzenin temel taşı olması nedeniyle bu suçu oldukça ciddiye alır.

Ancak kanun, sahte parayı piyasaya süren kişiyi üç farklı kategoride değerlendirir:

1. Parayı bizzat üreten veya ülkeye sokanlar.

2. Paranın sahte olduğunu bilerek kabul eden ve başkasına verenler.

3. Paranın sahte olduğunu bilmeden kabul edip, öğrendikten sonra elden çıkarmaya çalışanlar.

---

Bilmeden Sahte Para Vermek: Kast Unsuru

Bir fiilin suç teşkil edebilmesi için kural olarak “kast” gerekir. Yani kişinin, yaptığı eylemin suç olduğunu bilmesi ve bu sonucu istemesi gerekir.

1. Paranın Sahte Olduğunu Hiç Fark Etmediyseniz

Eğer cebinizdeki paranın sahte olduğundan tamamen habersizseniz ve bu parayı markette, benzincide veya bir borç ödemesinde kullandıysanız, suçun manevi unsuru (kast) oluşmamıştır. Bu durumda cezai bir sorumluluğunuz doğmaz. Ancak kolluk kuvvetleri (polis/jandarma) paranın kaynağını tespit etmek için ifadenize başvuracaktır.

2. Sahte Olduğunu Anladıktan Sonra Elden Çıkarmak (TCK 197/3)

İşte en kritik nokta burasıdır. Parayı ilk aldığınızda sahte olduğunu bilmiyordunuz, ancak daha sonra fark ettiniz. “Zarar bende kalmasın” diyerek bu parayı bir başkasına vermeye çalışırsanız, bu durum TCK 197/3 maddesine girer.

TCK Madde 197/3: “Sahteliğini bilmeden kabul ettiği parayı, bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

Görüldüğü üzere, mağdurken bir anda fail durumuna düşebilirsiniz. Kanun burada “bilmeden aldın ama bilerek başkasına devrettin” diyerek daha az bir ceza öngörse de, bu eylemi yine de suç saymaktadır.

---

Parada Sahtecilik Suçunda “Aldatıcılık” (İğfal) Kabiliyeti

Her sahte para, ceza hukuku anlamında “sahte para” sayılmaz. Bir kağıt parçasının suç oluşturabilmesi için aldatıcılık kabiliyetine sahip olması gerekir.

• İğfal Kabiliyeti Nedir? Paranın, sıradan bir insan tarafından ilk bakışta veya normal bir alışveriş ortamında gerçek sanılabilecek nitelikte olmasıdır.

• Aldatıcılık Yoksa Ne Olur? Eğer paranın üzerine “geçersizdir” yazılmışsa, renkleri tamamen farklıysa veya elinize aldığınızda kağıt kalitesinden sahte olduğu çok barizse (ilk bakışta anlaşılıyorsa), “aldatıcılık kabiliyeti yoktur” denilir. Bu durumda “parada sahtecilik” suçu değil, şartları varsa “dolandırıcılık” suçu gündeme gelebilir.

---

Sahte Para Aldığınızı Fark Ederseniz Ne Yapmalısınız?

Eğer bir şekilde elinize sahte para geçtiyse ve bunu fark ettiyseniz, mağduriyetinizi gidermek için suça karışmamak adına şu adımları izlemelisiniz:

1. Parayı Asla Harcamayın: Paranın sahte olduğunu öğrendiğiniz an onu tedavüle sokma hakkınız biter.

2. Kolluk Kuvvetlerine Bildirin: En yakın polis merkezine veya jandarma karakoluna giderek parayı teslim edin. Parayı nereden, kimden veya hangi işlem sonucu aldığınızı detaylıca anlatın.

3. Parayı Aldığınız Yerle İletişime Geçin: Eğer parayı bir bankadan veya kurumsal bir yerden aldığınızdan eminseniz, durumu hemen bildirin. (Genellikle ATM ve banka şubelerinde bu risk düşüktür ancak imkansız değildir).

4. Parayı İşaretlemeyin veya Yırtmayın: Para, bir suçun delilidir. Üzerine yazı yazmak veya imha etmek delil karartma olarak algılanmasa bile incelemeyi zorlaştırabilir.

---

Sahte Para Nasıl Anlaşılır? (Güvenlik Özellikleri)

Kendi güvenliğinizi sağlamak ve bilmeden suç ortağı olmamak için Türk Lirası’nın güvenlik özelliklerini bilmeniz hayati önem taşır. İşte hızlı bir kontrol listesi:

Özellik	Gerçek Parada Nasıl Olur?
Holografik Şerit	Farklı açılardan bakıldığında renkli ve parlak yansımalar verir.
Emniyet Şeridi	Işığa tutulduğunda kesintisiz bir hat olarak görülür. Üzerinde kupür değeri yazar.
Filigran	Ön yüzdeki Atatürk portresinin küçüğü boş alanda ışıkta görünür.
Kabartma Baskı	“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası” yazısı ve rakamlar dokunulduğunda hissedilir.
Renk Değiştiren Şerit	Paranın arka yüzünde altın sarısı renkte parlayan, üzerinde kupür değeri olan şerit.

---

Sahte Para Davalarında Savunma ve Avukatın Önemi

Eğer hakkınızda sahte para kullanımı nedeniyle bir soruşturma açıldıysa, en önemli savunma dayanağınız “kastın yokluğu” olacaktır.

• Kamera Kayıtları: Parayı aldığınız veya harcadığınız yerdeki kamera kayıtları, tavırlarınızın (şüpheli olup olmamanız) tespiti için önemlidir.

• Ekonomik Durum: Kişinin sosyal ve ekonomik statüsü, cüzi bir miktar için bu riske girip girmeyeceği mahkemelerce bir karine olarak değerlendirilebilir.

• Etkin Pişmanlık: Paranın sahte olduğunu anlayıp henüz bir yere vermeden polise teslim etmek, etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmanızı sağlayabilir.

---

Sonuç

Sahte para mağduru olmak herkesin başına gelebilecek talihsiz bir durumdur. Ancak bu mağduriyeti başkasına devretmeye çalışmak, sizi hapis cezası ile karşı karşıya bırakabilir. Hukuk sistemimiz, bilmeden sahte para alan kişiyi korurken, bu durumu fark edip devam ettiren kişiyi cezalandırmaktadır.

Eğer bu tür bir suçlama ile karşı karşıya kalırsanız, savunmanızı “iyi niyet” ve “kastın yokluğu” üzerine kurmanız gerekir. Şüpheli bir durumda vakit kaybetmeden hukuki destek almak en sağlıklı yoldur.